DE PAPIEREN MAN

'De papieren man' is verhuisd...

2010-03-30T00:39:00.008+02:00

Welgeteld 3.699 boekenberichten vonden hier sinds september 2006 hun plaats. Op 30 maart 2010 is De papieren man verhuisd naar een geheel vernieuwde site met een pak extra's, verse rubrieken en een opvallend logo, te bereiken via http://www.depapierenman.be/ en http://www.depapierenman.nl/. Gelieve uw feeds en bookmarks aan te passen, want deze blogspot wordt uiteraard niet meer bijgewerkt. Ook het rijkgevulde archief van de site verhuist mee en wordt veel makkelijker doorzoekbaar. Niet getreuzeld, allen daarheen.

Andrew Motion schrijft vervolg op Stevensons 'Schateiland'

2010-03-29T08:36:00.005+02:00

De voormalige Britse Poet Laureate Andrew Motion heeft aangekondigd een vervolg te zullen schrijven op de klassieker van Robert Louis Stevenson uit 1883, Treasure Island, zo meldt The Guardian. Daarmee zal dit het eerste kinderboek zijn van de man die als koninklijke dichter vorig jaar opgevolgd werd door Carol Ann Duffy. In Return to Treasure Island zal Motion opnieuw het hoofdpersonage Jim Hawkins, scheepsmatroos en piraat tegen wil en dank, opvoeren. Op het einde van het nog steeds veelgelezen boek van RLS had Jim Hawkins gezworen nooit meer naar het vervloekte eiland te zullen terugkeren, ook al bleef de schat er liggen. Achteraf gezien toch genoeg voer voor een sequel, en Motion zal Hawkins dus inderdaad laten terugkeren. "Stevenson liet allerlei mogelijkheden openliggen voor iemand die die iets zoals dat van mij wil schrijven. Long John Silver blijft leven en heeft heel wat geld, piraten blijven achter op het eiland. Ik vraag me af of Stevenson zelf niet terug zou zijn gegaan mocht hij wat langer hebben geleefd."

Aan klassieke kinderboeken worden wel meer vervolgverhalen gebreid. Vorig jaar verscheen een vervolg op Winnie the Pooh, eerder ook op Peter Pan en A Little Princess. De erven of rechthebbenden zien het vaak als een manier om een 'uitdovend' product nieuw leven in te blazen en een nieuwe merchandising op te zetten. Bij 'piraatvervolgen', zoals dat van Frederik Colting en zijn sequel op The Catcher in the Rye, durft de rechter wel eens roet in het eten te gooien (zie ons vorige bericht). De rechten van de boeken van Stevenson bevinden zich ondertussen in het publieke domein. (HC - Portret Stevenson: John Singer Sargent)

Guido Gezelleprijs gaat naar Tonnus Oosterhoff

2010-03-27T23:31:00.002+01:00

De Guido Gezelleprijs is vanavond in Brugge uitgereikt aan Tonnus Oosterhoff (°1953) voor zijn bundel Ware grootte. De laureaat wordt er 5.000 euro rijker door. De jury (bestaande uit Lut Missinne, Gwij Mandelinck en Elke Brems) vond de gedichten in de bundel zowel "vreemd, grappig als verontrustend". De Guido Gezelleprijs is een initiatief van het Brugse stadsbestuur. De uitreiking gebeurde tijdens de Nacht van de Poëzie.

De shortlist van de jury bevatte naast de laureaat ook Eigenlijk heb je alles al van Huub Beurskens, Situaties van Eva Gelach, Bres van Leonard Nolens en Kooi van Alfred Schaffer. Die laatste bundel werd onlangs nog bekroond met de Ida Gerhardtprijs. Er werden 176 dichtbundels ingezonden van 56 Vlamingen en 120 Nederlanders. (DL)

Meer boeken verkocht tijdens Nederlandse Boekenweek

2010-03-27T17:41:00.004+01:00

Tijdens de 75ste editie van de Boekenweek hebben Nederlandse lezers meer boeken gekocht dan tijdens de Boekenweek een jaar eerder, zo meldde de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) eind deze week. Het aantal gekochte Nederlandstalige boeken tussen 10 en 20 maart steeg met 4,3 procent.
Behalve meer boeken werden ook duurdere boeken aangeschaft. De omzet van de boekhandels steeg daarmee met 9,2 procent ten opzichte van vorig jaar. De openbare bibliotheken hebben in die periode achtduizend nieuwe leden kunnen inschrijven. Het bestverkochte boek tijdens de Boekenweek was het jubileumboek Titaantjes waren we - Schrijvers schrijven zichzelf. Het boek, waaraan het puikje van de Nederlandstalige letteren een brief aan hun jongere ik schreef, kwam in een eenmalige oplage van ruim 50.000 stuks op de markt. Het Boekenweekgeschenk Duel werd geschreven door Joost Zwagerman. Dat had een oplage van tegen het miljoen exemplaren. De Boekenweekpostzegel, die Koninklijke TNT Post ter gelegenheid van de 75e Boekenweek uitbracht, is nagenoeg uitverkocht. De volgende Boekenweek heeft plaats van woensdag 16 tot en met zaterdag 26 maart 2011. (DL)

Onrust bij uitgevers op Parijse Salon du Livre

2010-03-27T10:28:00.004+01:00

In Parijs opende gisteren het dertigste Salon du Livre en dat gebeurt niet onder een gunstig gesternte. De prestigieuze boekenbeurs, die qua belang in het kielzog volgt van de Frankfurter Buchmesse en de London Book Fair, kende de laatste jaren een immense schaalvergroting. Nu kreunt ze onder een hoop afzeggingen én kritiek van vooraanstaande uitgeverijen, Die nemen het niet dat de beurs weigert de kaart van de verjonging én vernieuwing te trekken. Bovendien swingen de standprijzen de pan uit, zodanig dat het zelfs heel wat kapitaalkrachtige uitgevers te gortig werd, zo melden Franse media waaronder Libération. In de aanloop van de beurs besloten nogal wat vooraanstaande uitgeversgroepen hun stand fiks in te perken of zelfs hun kat te sturen. Onder meer Hachette (uitgever van onder meer Grasset, Fayard, Stock en Larousse) besloot zijn aanwezigheid te reduceren van 900 vierkante meter tot 100 m2. Ook de Groupe La Martinière (met onder meer Seuil) wilde 30 procent minder standruimte. Het belangrijke uitgeversconcern Bayard gaf er helemaal de brui aan. Als klap op de vuurpijl rommelt het als nooit te voren binnen de vakvereniging van de Franse uitgevers, het Syndicat National de l'Edition. Er gaan ook steeds meer stemmen om op de beurs terug te verhuizen van de kille hallen aan de Porte de Versailles naar het Grand Palais, vlak bij de Champs Elysées.

Niettemin verwacht de beurs toch zo'n 220.000 bezoekers en zijn er 1.000 Franse en internationale uitgevers present met 400 stands. Het lijstje van 90 aanwezige topauteurs oogt indrukwekkend met onder meer een debat tussen Umberto Eco en Salman Rushdie. Ook Amélie Nothomb, Paul Auster, Antonio Lobo Antunes en Nobelprijswinnaar Imre Kertész komen naar Parijs. Van Franse zijde moeten Goncourtwinnares Marie Ndiaye, Emmanuel Carrère, Marie Darrieussecq, Frédéric Beigbeder en Philippe Delerm sier maken. Het Salon du Livre loopt tot 31 maart. (DL)

Eerste druk George Orwell geveild voor 95.000 euro

2010-03-26T15:34:00.014+01:00

Op een veiling heeft een eerste druk van Down and out in Paris and London van George Orwell 86.000 pond (95.000 euro) gehaald. De verkoopprijs overtrof daarmee spectaculair de verwachtingen. De semi-autobiografische novelle van Orwell - in goede staat én met opdracht - werd geschat op minder dan 5000 euro. Orwell schreef een opdracht aan zijn literair agent Leonard Moore die luidde: "With the author's kind regards, to Mr LP Moore without whose kind assistance this book would never have been published. Eric Blair, 24.12.32". Moore kon het boek slijten aan de uitgeverij Gollancz, nadat eerder onder meer dichter T.S. Eliot van Faber & Faber het manuscript had geweigerd.

Aaron Dean van het veilinghuis Gorringes Auction House in het Britse Lewes, die het exemplaar uit 1932 aanbood, reageerde uiteraard verheugd: "Ik zou verbaasd zijn als de verkoopprijs van 95.000 euro geen record is." Dean denkt dat de onberispelijke staat van het boek en van de stofwikkel zeker hebben meegespeeld. Dat zo'n exemplaar op de markt komt, is uitzonderlijk. Maar Orwell blijft goed in de markt liggen. Vorig jaar ging er een boek van Orwell voor ongeveer 15.000 euro onder de hamer. George Orwell (1903-1950) verwierf faam met zijn boeken Animal farm en 1984. Down and out in Paris and London (vertaald als Aan de grond in Londen en Parijs) is het picareske debuut van de schrijver, wiens echte naam Eric Blair was, die hij dus als publicist bij dit boek al liet vallen. Zie Times. (HC)

Walter van den Broeck debuteert als stripscenarist

2010-03-26T15:34:00.011+01:00

De Vlaamse schrijver Walter van den Broeck, die met zijn roman Terug naar Walden op de shortlist van de Libris Literatuurprijs staat, maakt eind dit jaar zijn officiële debuut als stripscenarist. Hij werkt op dit moment aan een scenario voor stripmaker Reinhart, die dit jaar Turnhouts stadstekenaar wordt. Reinhart (1971), bekend van de strips ‘Just’ en ‘Hunker Bunker’, is een groot bewonderaar van het werk van Van den Broeck, en stelde zelf voor om de Turnhoutse schrijver te vragen een scenario voor hem te schrijven. Van den Broecks verhaal, dat een tiental pagina’s zal omvatten, verschijnt eind dit jaar en zal zich volledig in Turnhout afspelen.
Recent verscheen van Van den Broeck ook een herdruk van Brief aan Boudewijn, met als extra een reprise van een koningsbrief dertig jaar later. In zijn kindertijd verslond Van den Broeck naar verluidt strips, en waagde hij zich zelfs aan een eigen reeks. “Op stripgebied behoorden we thuis tot de fortuinlijken”, schreef hij in september 2007 in het stripinfoblad Stripgids. “Wij hadden namelijk een opa in Amerika die elke week de stripbijlagen - in kleur! - van een aantal kranten opstuurde. Loodzware rollen, ter dikte van een regenpijp.” Ook waagde hij zich toen aan een eigen strip: “Van Lucky Luke verzon ik mijn eigen variant. Tussen mijn tiende en mijn veertiende tekende ik vijf verhalen waarvan de held Bill Blaffer heette.” De vijf afgewerkte verhalen zijn nooit gepubliceerd. “Strips zijn de basis van mijn papieren vlot”, aldus nog Van den Broeck in 2007 in Stripgids. “Zonder strips was ik nooit begonnen te schrijven." (DL - foto VDB: auteurssite)

Christiaan Weijts krijgt Gerard Walschapprijs

2010-03-26T12:24:00.010+01:00

De Nederlandse schrijver Christiaan Weijts krijgt de Literatuurprijs Gerard Walschap 2009. Met zijn tweede roman Via Cappello 23 (verschenen bij De Arbeiderspers) werd hij uitverkoren boven zeven andere genomineerden. De prijs houdt een beloning in ter waarde van 7.500 euro en is in 1999 opgericht ter ere van Gerard Walschap. Hij kreeg algauw een renommee.
Weijts haalt het onder meer van Gouden Uilwinnaar 2008 Marc Reugebrink en de Vlamingen Annelies Verbeke en Jeroen Olyslaegers. Eerder was Weijts met zijn debuutroman Art. 285b ook al eens genomineerd voor de Walschapprijs, die in 1999 is opgezet om "waardevol werk van hoofdzakelijk jonge auteurs in het licht te stellen”, met maximaal vier boeken op hun conto.

Op shortlists van de AKO Literatuurprijs en Gouden Uil was Weijts, die intussen twee romans en een novelle op zijn naam heeft, de laatste tijd een graaggeziene gast, maar hij moest telkens net de duimen leggen bij het ultieme juryberaad. Nu krijg hij een soort eerherstel.

De keuze van juryleden Georges Wildemeersch (voorzitter), Elke Brems en Rob Schouten viel op Via Cappello 23 als ‘een werk dat de problemen van deze tijd niet schuwt en dat in een eigentijds taalgebruik een wereld schetst waarin het vaak moeilijk leven is. Een knap verhaal, vernuftig geconstrueerd en knap geschreven.' Weijts treedt met zijn bekroning in de voetsporen van laureaten als Erwin Mortier (1999), Josse De Pauw (2001), Ilja Leonard Pfeijffer (2003), Tom Naegels (2005) en Désanne van Brederode (2007). Sinds 2005 organiseert Behoud de Begeerte de uitreiking. Op vrijdag 23 april, Werelddag van het Boek, vindt de prijsuitreiking plaats in de Antwerpse Bibliotheek. (DL)

'Splendidly eccentric' crochetboek wint Diagram Prize for Oddest Booktitle

2010-03-26T08:50:00.010+01:00

Naar goede jaarlijkse gewoonte heeft het tijdschrift The Bookseller zijn laureaat voor "'s werelds vreemdste boektitel" bekendgemaakt. Het pleit werd deze keer gewonnen door het - volgens The Guardian "splendidly eccentric" - Crocheting Adventures with Hyperbolic Planes van Dr. Daina Taimina. Vorig jaar ging de onderscheiding, die louter de eer omvat, naar The 2009-2014 World Outlook for 60-milligram Containers of Fromage Frais. De Diagram Prize wordt uitgereikt sinds 1978. Horace Bent van het magazine prees de titel van de winnaar als "completely bonkers" en had lovende woorden voor het contrast tussen "de typisch, vrouwelijke wereld van het werk met de naald en de hyperbolische geometrie." We rekenen erop dat Dr. Taimina erin slaagt anderen te overtuigen tot handwerk, en we kijken al uit naar titels als Cross-stitching String Theory and Felting Feats with Phenomenology." In wezen is het boek evenwel een wetenschappelijk werk van een wiskundige aan Cornell University in New York, die een nieuwe vormentaal zocht. De organisator zegt met milde ironie dat de prijs "ontegensprekelijk de verkoop de hoogte zal injagen."
Taimina kreeg 42 procent van de publieksstemmen achter zijn naam en versloeg genomineerden als What Kind of Bean is this Chihuahua? en Collectible Spoons of the Third Reich, evenals Afterthoughts of a Worm Hunter, Governing Lethal Behavior in Autonomous Robots en The Changing World of Inflammatory Bowel Disease.

De eerste winnaar in 1978 was Proceedings of the Second International Workshop on Nude Mice. Andere prijswinnende titels waren onder meer Versailles: The View From Sweden, The Theory of Lengthwise Rolling en How to Avoid Huge Ships. Vorig jaar won The 2009-2014 World Outlook for 60-milligram Containers of Fromage Frais. Recent verscheen overigens een boek over boeken met de vreemdste boektitels, met alle winnaars van de Diagram Prize, Do-It-Yourself Brain Surgery and Other Implausibly Titled Books, door Joel Rickett. Zie ons eerder bericht. (DL)

Arnon Grunberg wordt nieuwe voorpaginacolumnist bij 'de Volkskrant'

2010-03-26T01:48:00.008+01:00

De Nederlandse schrijver Arnon Grunberg wordt vanaf komende maandag de nieuwe vaste voorpaginacolumnist van de Volkskrant, zo meldt Villamedia. Grunberg is daarmee de opvolger van Martin Bril, die vorig jaar overleed. Eerder wisselden Jan Mulder en Remco Campert elkaar af als duo-columnisten op de frontpagina van de Volkskrant. De krant schakelt over naar een tabloidformaat.
Het nieuws over Grunberg werd eerst gemeld door Het Parool, maar dan weer ontkend door VK-hoofdredacteur Pieter Broertjes. Maar volgens Villamedia weten "bronnen bij de Volkskrant te melden dat de momenteel naar Bagdad reizende schrijver - die hierdoor niet te bereiken is - inderdaad de nieuwe columnist is op de compacte voorpagina van de krant".

de Volkskrant pakt uit met nog een paar nieuwe columnisten. Zo wisselt Ronald Giphart op pagina 3 af met Bert Wagendorp. Aaf Brandt Corstius verzorgt een column op de achterkant van de krant. (DL)

Overleden 'grande dame' Muriel Spark op shortlist van Lost Booker Prize

2010-03-25T18:15:00.005+01:00

De organisatie van de Lost Booker Prize heeft zijn shortlist bekendgemaakt, zo meldt BBC News. Muriel Spark en Nina Bawden behoren tot de zes kanshebbers op de ongewone Britse onderscheiding. Veertig jaar na dato wordt de Booker Prize voor het jaar 1970 immers alsnog uitgereikt. De Lost Booker Prize moet eerherstel bieden voor het feit dat door een reglementswijziging de romans van 1970 “door de mazen van het net” glipten en nooit konden meedingen voor de meest prestigieuze Britse literatuuronderscheiding. Verder zijn voormalige Booker Prizewinnaar JG Farrell en Shirley Hazzard, Mary Renault en Patrick White genomineerd.

Muriel Spark zag in 1969 de Booker Prize aan haar neus voorbijgaan door PH Newby en vervolgens weer in 1981 door Salman Rushdie met Midnight Children. Vier jaar na haar dood is de grande dame van de Britse literatuur nu weer kanshebber met de roman The Driver's Seat. Opmerkelijke afvaller is Iris Murdoch.
"Ik ben opgetogen dat zo’n opmerkelijk jaar in de Engelstalige letteren eindelijk de erkenning zal krijgen die het verdient”, aldus Ion Trewin, literair directeur van de Booker Prize. Het eigenaardige idee is afkomstig van de archivaris van de Booker Prize, Peter Straus. Het publiek kan nu stemmen uitbrengen op zijn kandidaat, de winnaar wordt onthuld op 19 mei. (DL)

Amerikaanse Indiaan Sherman Alexie ontvangt PEN/Faulkner Award 2010

2010-03-25T11:58:00.011+01:00

De Indiaans-Amerikaanse auteur Sherman Alexie heeft de PEN/Faulkner Award 2010 ontvangen voor zijn verhalen- en poëziebundel War Dances. De jury roemt de schrijver voor een veelzijdige, uitgelaten en bitterzoete bundel waarin verhalen en poëzie omtrent liefde, verraad, relaties en klasse op inventieve wijze worden samengebracht. De shortlistgenomineerden voor de onderscheiding waren Barbara Kingsolver (The Lacuna), Lorraine M. Lopez (Homicide Survivors Picnic and Other Stories), Lorrie Moore (A Gate at the Stairs) en Colson Whitehead (Sag Harbor). De Pen Faulkner Award is goed voor 15.000 dollar en wordt voor de dertigste keer uitgereikt. Vorig jaar ging de onderscheiding naar Joseph O’Neill met Netherland.
Alexie Sherman, een Spokane Indiaan, groeide op in het reservaat van zijn stam en debuteerde in 1991 met de poëziebundel The Business of Fancydancing. Hij werd in 1997 geselecteerd voor Granta’s Best of Young American Novelists en publiceerde al vier romans, enkele poëzie- en verhalenbundels en filmscenario's. Zijn jeugdboek The Absolutely True Diary of a Part-time Indian (2007) werd al bekroond met een National Book award. (JE)

Debuutroman van Hanna Bervoets krijgt 'making of'

2010-03-25T09:04:00.004+01:00

De succesvolle debuutroman Of hoe waarom van de Nederlandse schrijfster Hanna Bervoets verschijnt deze week in een speciale eBookeditie. Opmerkelijk is dat de digitale versie van het boek is voorzien van een 'making of', een serie scènes waarin de hele ontstaansgeschiedenis van de roman wordt weergegeven. De uitgever spreekt van "een wereldprimeur".
De roman volgt vier bizarre dagen uit het leven van de 25-jarige journaliste Flora Vos. Al voor de verschijning was er veel buzz over het boek, toen bleek dat Bervoets met haar romanpersonage honderden mensen in het ootje had genomen op netwerksites als Twitter en Facebook. Ze sloten vriendschap met Flora Vos, in de gedachte dat het om een echte 25-jarige vrouw ging. Bervoets bleek bij de lancering van Of hoe waarom ook verder goed bedreven in de virale marketing.
Of hoe waarom werd bekroond met de ScriptPlusprijs voor Debutant van het Jaar. Endemol Nederland heeft een optie genomen op de filmrechten van het boek. (DL - foto: Bervoets bij de presentatie van haar boek, foto uitgeverij LJ Veen)

Vlaamse jeugdliteratuur krijgt een 'gezicht' op expo '26'

2010-03-24T21:06:00.004+01:00

Vanaf vandaag tot en met 31 augustus 2010 loopt in de jeugdzone van de Antwerpse bibliotheek Permeke de fototentoonstelling 26 van de Antwerpse fotograaf en vormgever Andy Huysmans.
In opdracht van Antwerpen Boekenstad en de bibliotheek maakte Andy Huysmans portretten van zesentwintig jeugdauteurs en –illustratoren, met onder meer Gerda Dendooven, André Sollie, Els Beerten, Marita De Sterck, Tom Schamp, Sylvia Vanden Heede en Kaat Vranken. De expo wil "een gezicht geven aan de Vlaamse jeugdliteratuur."

Huysmans is een Antwerpse fotograaf en vormgever die zijn sporen reeds heeft verdiend in de boekenwereld. Hij maakte onder meer voor ABC2004 de fototentoonstelling en het fotoboek Levende schrijvers. De fotoreeks is tot en met 31 augustus te bekijken in bibliotheek Permeke. Daarna gaat de expo op reis langs bibliotheken binnen en buiten Antwerpen. Een selectie van de beelden is te zien op de site van Huysmans. (DL - foto Gerda Dendooven: Andy Huysmans)

Belgische illustratrice Kitty Crowther bekroond met Astrid Lindgren Award

2010-03-24T17:28:00.006+01:00

De Belgisch-Britse illustratrice en schrijfster Kitty Crowther is bekroond met de Astrid Lindgren Memorial Award. Dat is een van de meest prestigieuze prijzen voor kinder- en jeugdliteratuur ter wereld. De prijs, die is ingesteld in 2002, is financieel bijzonder lucratief. Hij bestaat uit een geldbedrag van 5.000.000 Zweedse kronen (zowat 495.000 euro).
Kitty Crowther (Brussel, 1970) heeft een Britse vader en een Zweedse moeder. Ze geldt al lang als een van de origineelste illustratoren in Europa. Haar eerste prentenboek Mijn koninkrijk verscheen in 1994, maar met Mijn vriend Jim (Querido, 1996) vestigde zij haar naam internationaal. In het pikkedonker (Querido, Zilveren Penseel 2003) en Kleine dood en het Meisje (Querido, Zilveren Penseel 2005) worden als mijlpalen in de geschiedenis van het prentenboek beschouwd. Crowther illustreert ook andermans werk, zoals Grote oma’s van Bart Moeyaert en Toon Tellegens De verjaardag van de eekhoorn. In 2006 ontving Kitty Crowther ook al de Belgische Grand Prix triennal de littérature de jeunesse voor haar werk. De prijs werd na de dood van de beroemde schrijfster van Pippi Langkous ingesteld door de Zweedse overheid in Zweden. De onderscheiding wordt op 1 juni uitgereikt tijdens een ceremonie in Stockholm. Onder de vijftig genomineerden bevonden zich ook nog de Belgen Carll Cneut, Klaas Verplancke, Bart Moeyaert, en Sylvia Vanden Heede. Vier Nederlandse schrijvers maakten ook kans: Harrie Geelen, Peter van Gestel, Guus Kuijer en Joke van Leeuwen. (DL)

Papierman(d) - aflevering 87

2010-03-24T12:16:00.014+01:00

Mengelwerk, achterstalligheden & geletterde links:
°°De nieuwe Patrick Modiano, L'Horizon, geproefd door Pierre Assouline: Modiano écrit contre l'oubli. (we komen er uitgebreid op terug). Modiano was te gast bij Pierre Busnel in La Grande Librairie op France 5, nog altijd even nerveus onhandig wapperend met de handen én rondtastend in zijn Paris intérieur. De uitzending kan hier integraal nagekeken worden.

°°De mooiste boeken ter wereld, tentoongesteld op de Leipziger Büchmesse: Die schönsten Bücher aus aller Welt.

°°The Art of Penguin Science Fiction, een indrukwekkende verzameling Penguincovers.
°°Heeft er een paleisrevolutie plaatsgevonden in Nederland?' Walter van den Broeck ontvangt NOVA met een fikse verkoudheid, Peter Terrin ontkurkt meteen de champagne, Lanoye heeft zijn coiffure nog niet kunnen maken en Bernard Dewulf eet een granenreep. De overval op de Librisgenomineerden, waaronder vier Vlamingen, zie hier.
°°New Bloomsbury Group letters provide insight into the death of Virginia Woolf, zie The Telegraph

°°Maartje Somers in NRC Handelsblad over de werkelijkheid achter Ian McEwans Solar, zijn komische roman over klimaatverandering.
°°Het Salon du Livre in Parijs onder hoogspanning en in een identiteitscrisis, wegens uitgeverstwisten, zie Le Monde. Het evenement loopt tot 31 maart.
°°Bert Schierbeeks beroemdste dichtregel in neon, zie de Volkskrant.

°°Een gedachtenwisseling tussen Mark Schaevers, David Nolens en Sven Vitse tijdens de presentatie van Daniël Robberechts, Dagboek '68-'69, verschenen bij Het Balanseer, in Passa Porta, zie de website van nY.

°°Op woensdag 24 maart om 22u40 toont Canvas de Hugo Claus-documentaire : Wreed Geluk. Claus, Vlaanderen & De Liefde. Over die documentaire berichtte DPM eerder.

°°Het gedicht 'Bericht aan de reizigers' van Jan van Nijlen binnenkort in groot ornaat aan het Centraal Station in Antwerpen, zie De Standaard? Dat was de wens van Johan Anthierens, 10 jaar geleden overleden.

°°In Utrecht is het grafmonument voor de twee jaar geleden overleden schrijver/schrijfster Dirkje Kuik onthuld door burgemeester Aleid Wolfsen, zie de (overigens fraaie) website van het Grafisch Literair Museum Dirkje Kuik.

°°Deze week verschijnt Hermans in hout van biograaf Willem Otterspeer. In 1948 reisde W.F. Hermans naar Canada om er een poos te werken als assistent-houtcontroleur voor Nederlandse papierfabrieken. Een voorpublicatie bij Athenaeum Boekhandel. Het Grote Willem Frederik Hermansboek zag ook zojuist het licht, zie de TROS Nieuwsshow: 'wat iedereen moet weten over Willem Frederik Hermans.'

°°Ook de postume bloemlezing met kritieken 1969-1977 van Kees Fens, De hemel is naar beneden gekomen (red. Arjan Peters en Erik van den Berg), is zojuist verschenen, zie eveneens Athenaeum Boekhandel voor een voorpublicatie.

°°De zaak-Hegemann blijft ook Günter Grass beroeren, zie Der Tagesspiegel: Grass, Wolf & co sorgen sich ums Urheberrecht.
°°De London Antiquarian Book Fair vindt plaats tussen 3 en 5 juni 2010

°°Sarah Hall en Jachym Topol zijn te gast in de BorderKitchen te Den Haag op 8 april, Philippe Claudel op 24 april, zie de website.

°°Bestsellerauteurs Joanna Trollope en Maeve Binchy kregen een Lifetime Achievement award uitgereikt door de Romantic Novelists' Association. De Ierse Maeve Binchy - goed voor een geschatte verkoop van 45 miljoen boeken wereldwijd - en Joanna Trollope - een nazaat van Anthony Trollope - werden door Kate Fforde geprezen als grote verhalenvertellers "die plezier verschaften aan velen". De Romantic Novel of the Year was voor Lucy Dillon voor Lost Dogs and Lonely Hearts.
°°Verdwenen grafplaquette van Jean-Paul Sartre opgedoken, zie Knack. (DL/JE)

Philip Pullman opnieuw belaagd door verontwaardigde christenen

2010-03-23T23:56:00.016+01:00

Nog voor zijn nieuwe titel The Good Man Jesus and the Scoundrel Christ is gepubliceerd, wordt de Britse schrijver Philip Pullman bedolven onder afkeurende, beschuldigende brieven van geschokte christenen.

De auteur stelt altijd gefascineerd te zijn geweest door de dubbele naam Jezus Christus en de manier waarop het ontstaan van het christendom door evangelisten is verhaald. In zijn boek gaat hij met prangende vragen aan de slag: waarom kennen we maar vier evangeliën en werden de andere genegeerd? Maar vooral: was er een verschil tussen Jezus en Christus ?

De succesvolle auteur die in 2002 als eerste jeugdauteur een Whitbread Award won, liet zich niet van de wijs brengen. Pullman is de afkeuring gewend. Fundamentalistische gelovigen ageerden eerder al tegen zijn trilogie His Dark Materials waarin nichterige engelen in opstand komen tegen een seniele autoriteit en een naar Eva gemodelleerde Lyra geluk vindt na de zondeval. Of zoals een criticus in The Independent schreef : "Het grootste kwaad in de wereld van Pullman is niet Satan maar een corrupte versie van de kerk."
Merkwaardig genoeg verklaart de auteur op zijn site dat de idee voor zijn nieuwste boek ontsproot uit een gesprek met de aartsbisschop van Canterbury in 2001. Die verwonderde zich over het ontbreken van de Jezus-figuur in de Dark Materials-reeks.

The Good Man Jesus and the Scoundrel Christ zal bij Canongate verschijnen in de prestigieuze reeks The Myths waarin eerder al Jeanette Winterson, Margaret Atwood en anderen hun fantasie botvierden op oude verhalen. De reeks wordt wereldwijd vertaald en verschijnt in ons taalgebied bij De Bezige Bij.
De affaire wordt uitgebreid toegelicht in The Guardian en The Daily Telegraph. (JE)

Dichter Ted Hughes wordt opgenomen in Poets' Corner in Westminster Abbey

2010-03-23T21:22:00.005+01:00

De Britse dichter Ted Hughes, voormalig Poet Laureate en auteur van Birthday Letters, wordt begin volgend jaar geëerd met een memoriaal in Poets’ Corner in Westminster Abbey.
Hughes' leven en verwezenlijkingen worden in de Londense kerk door middel van een plaquette herdacht. Daarmee wordt Hughes opgenomen in een galerij met Britse groten als Chaucer, Shakespeare, Milton, Keats, Shelley, Dickens, John Ruskin en Laurence Olivier.
De Poets’ Corner in Westminster Abbey geldt ook als het nationale schrijn, zeg maar Pantheon, van de Britse literatuur. Het ontstond eerder bij toeval toen bleek dat het graf van Geoffrey Chaucer zich in de zuidelijke bijkapel bevond. Toch zal de as van Hughes niet in de abdij ondergebracht worden, zo maakte de Dean of Westminster bekend. Hij beslist samen met experts wie de eer geniet om postuum in Westminster Abbey vereerd te worden, nadat iemand daartoe het voorstel heeft gedaan. Hughes was tussen 1956 en 1962 gehuwd met de Amerikaanse dichteres Sylvia Plath. In 1963 pleegde Plath zelfmoord. Zie onder meer The Guardian. (DL)

Oorlogsbrieven van J.D. Salinger opgedoken

2010-03-23T12:45:00.007+01:00

Er zijn nieuwe intieme brieven aan de oppervlakte gekomen van de Amerikaanse schrijver-kluizenaar J.D. Salinger (foto), die onlangs op 91-jarige leeftijd overleed. Het gaat om brieven die hij tijdens W.O. II schreef aan Werner Kleeman, met wie hij samen in het leger vocht. Kleeman is pas na de dood van Salinger op de proppen gekomen met de brieven. Ze maakten kennis met elkaar toen ze gestationeerd waren in maart 1944 in Devon, kort voor de landing in Normandië. De nu 91-jarige Kleeman zegt dat hij meteen zag dat Salinger "an eightball" was. “Hij weigerde zijn helm vast te gespen. Hij deed gewoon telkens zijn zin.” Kleeman voegt eraan toe dat hij Salinger tijdens die oorlogsperiode leerde kennen als geen ander. “We gingen samen door de hel. Dat schept een band.” Salinger, die bekend stond als nors en afwerend voor wie zijn privacy schond, wordt door Kleeman “erg genereus, emotioneel en warm” genoemd. In de loop van de jaren ontstond een regelmatige correspondentie tussen de twee. Daarin herinnerde Salinger Kleeman onder andere aan hun ontmoeting met Ernest Hemingway, waarbij ze champagne dronken uit plastic kopjes terwijl ze naar zijn straffe oorlogsverhalen luisterden. Kleeman bezocht de schrijver ook tweemaal bij hem thuis, in zijn woning in New Hampshire waar hij zich sinds 1965 had teruggetrokken. Hij vertelt dat hij ook de kamer mocht betreden waar Salinger zijn manuscripten bewaarde. Er is steeds vermoed dat zich daar nog vijftien ongepubliceerde romans bevonden. Volgens het Morgan and Library Museum in New York zouden de brieven liefst 60.000 dollar waard zijn. Zie The Guardian. (DL)

Schrijfster Renate Dorrestein installeert mobiele klaagmuren

2010-03-23T08:45:00.003+01:00

De Nederlandse schrijfster Renate Dorrestein start op 30 maart aan de Vrije Universiteit Amsterdam een project met vier mobiele klaagmuren. Een jaar lang mogen studenten zonder remmingen hun klachten en brieven met hartenkreten in de speciaal ontworpen houten klaagmuren deponeren. Dorrestein verantwoordt het project door te stellen dat “het schrijven over problemen een nog heilzamer effect heeft dan erover te praten”. “Lucht je gemoed en schrijf de problemen van je af”, noteert ze op haar blog. Dorrestein is momenteel gastdocente aan de Amsterdamse universiteit en zal vervolgens als enige de briefjes lezen en er verslag over uitbrengen. De vier mobiele klaagmuren zijn ontworpen door beeldend kunstenares Stef Kreymborg. Zij maakte eerder al het kunstwerk 'Een klaagmuur van eenzame sokken' (foto). Ter inspiratie en aansporing hangen er het hele jaar posters in de VU met voorbeelden van hartenkreten. Het project kan gevolgd worden via www.vublogs.nl/dorrestein. (DL)

'Het uur van de wolf' toont documentaire over Charlotte Mutsaers

2010-03-22T21:09:00.005+01:00

De Nederlandse omroep NPS toont op 2 april in de reeks 'Het Uur van de Wolf' een documentaire over Charlotte Mutsaers (Ned 2, 22.50 uur). Filmregisseur Suzanne Raes - die in 2007 de documentaire 'Erfgenaam van Elsschot' draaide - vatte de wondere wereld en het onconventionele leven van dubbeltalent Mutsaers in beelden. "Een wereld waarin honden, hazen en komkommers figureren, en zelfmedelijden, levenslust en de kracht van zachtmoedigheid wordt geuit." Een leven dat zich afspeelt op de drie plaatsen waar ze samen met haar man Jan Fontijn en foxterriër Pieter afwisselend woont ; Amsterdam, Oostende en Frankrijk. Uiteraard komt Mutsaers' strijd tegen het dierenleed aan bod. Het oeuvre van Charlotte Mutsaers staat de laatste tijd sterk in de belangstelling. Ze ontving de PC Hooftprijs en de tento Charlotte Mutsaers. Paraat met pen en penseel, eerder te zien in Oostende, wordt van 2 april tot eind augustus hernomen in het Haagse Letterkundig Museum. Naar aanleiding hiervan verscheen bij De Bezige Bij het gelijknamige schrijversprentenboek door Daan Cartens. Dat Mutsaers het goed doet voor de camera, bewijst ze met verve op dit filmpje op haar site. (JE)

Vier Vlamingen op shortlist voor Libris Literatuur Prijs

2010-03-22T16:49:00.017+01:00

Op de zopas bekendgemaakte shortlist voor de Libris Literatuur Prijs staan vier Vlaamse schrijvers en twee Nederlandse. Van onder de Moerdijk zijn Terug naar Walden van Walter van den Broeck, Kleine dagen van Bernard Dewulf, Sprakeloos van Tom Lanoye en De bewaker van Peter Terrin (foto) genomineerd. Een goed verhaal van Mensje van Keulen en Ruw van Marie Kessels vervolledigen de shortlist. De winnaar van de Libris Literatuur Prijs 2010 wordt op 10 mei bekendgemaakt en ontvangt 50.000 euro. De zes genomineerde auteurs ontvangen elk 2.500 euro.
De vijfde en enige Vlaamse vrouwelijke auteur op de longlist, Annelies Verbeke, is dus afgevallen. Ook Cees Nooteboom met 's Nachts komen de vossen en Thomas Rosenboom met Zoete mond, allebei op de shortlist van Gouden Uil Literatuurprijs en wel op de Librislonglist, haalden de verdere schifting niet. Op die shortlist prijken wel de boeken van Tom Lanoye en Mensje van Keulen. Lanoye en Van Keulen kunnen dus de dubbelslag realiseren. De essaybundel van Arnon Grunberg, de vijfde titel op de shortlist van de Gouden Uil, kon overigens niet op de longlist van de Libris voorkomen, omdat deze prijs alleen fictie honoreert.

Tijdens de presentatie van de genomineerden in Amsterdam vroeg juryvoorzitter Hans Wijers zich af of het moordzuchtige karakter van vele romans het gevolg was van de "niet onder controle te houden gevoelens van ontheemding, rusteloosheid en vervreemding. Hangt het samen met de erupties van geweld waar onze wereld regelmatig door wordt opgeschrikt? Of hoopt ook de literaire schrijver door een snufje moord en misdaad de lezer te verlokken?"
De jury van de Libris bestaat uit Hans Wijers (voorzitter), Joris Gerits, Joke J. Hermsen, Susan Smit, en Aleid Truijens. Vorig jaar ging de Libris Literatuurprijs naar Dimitri Verhulst voor Godverdomse dagen op een godverdomse bol. De kans dat de prijs nu opnieuw naar een Vlaming gaat, is dus niet geheel onbestaande. (HC - foto Peter Terrin: Patrick De Spiegelaere)

Briefwisseling tussen W.F. Hermans en Bordewijk wordt uitgegeven

2010-03-22T15:50:00.003+01:00

De brieven van de Nederlandse schrijvers Willem Frederik Hermans (1921-1995) en Ferdinand Bordewijk (1884-1965) worden binnenkort gebundeld en uitgegeven. Zo heeft W.F. Hermans-biograaf Willem Otterspeer bekendgemaakt in het Nederlandse Radio 1-programma Met het oog op morgen. Otterspeer zegt dat het om een bescheiden briefwisseling gaat en kondigde ook aan dat zijn eigen biografie over W.F. Hermans over ongeveer anderhalf jaar klaar zal zijn. W.F. Hermans schreef onder meer Nooit meer slapen, Ik heb altijd gelijk en De donkere kamer van Damokles. Hij was ook een fel polemist. Bordewijk (foto) bekendste boeken zijn Bint en Knorrende beesten. Otterspeer publiceert deze week al een boek over de periode dat Hermans assistent-houtcontroleur was in Canada. (DL)

Nederlandse schrijfster van familieromans Margreet van Hoorn (87) overleden

2010-03-22T13:25:00.007+01:00

De Nederlandse schrijfster van familieromans Margreet van Hoorn is op 87-jarige leeftijd overleden. Er staan bijna 80 titels op haar naam en naar eigen zeggen verkocht Margreet van Hoorn bijna zes miljoen boeken - haar uitgever houdt het op "bijna een miljoen". Bij de Nederlandse bibliotheken is ze al jaren een van de meest uitgeleende schrijfsters. Ze schreef 'familieromans' of 'streekromans' als Afscheid van een vlinder en Morgen zingen alle merels. In de jaren 1950 en 1960 werkte ze op de redactie van Libelle. Margreet van Hoorn was een pseudoniem van Gré de Reus. Tot vlak voor haar overlijden verscheen er elke week een gedicht van haar in het Westfries Dagblad. Ze bedacht zelf haar eigen grafschrift: "Ze heeft zó haar best gedaan, maar het is bijna altijd misgegaan."
De schrijfster had geen erfgenamen en laat haar nalatenschap na aan Hospice Dignitas in Hoorn, een huis waar ernstig zieke mensen de laatste tijd van hun leven kunnen doorbrengen. Volgens uitgever Floor Jonkers wordt Margreet van Hoorn nog zo'n 100.000 keer per jaar uitgeleend. Het uitleengeld bedraagt zeven cent per keer dat het boek door de bieb wordt uitgeleend. Zie de obits in Trouw en op NOS. (HC)

Originele dagboeken van Anne Frank zijn terug 'thuis'

2010-03-22T12:21:00.002+01:00

De originele dagboeken van Anne Frank zijn door het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) overgedragen aan de Anne Frank Stichting. Vanaf 29 april zullen de dagboeken door het grote publiek te bekijken zijn in het Anne Frank Museum op de plek waar ze 66 jaar geleden werden geschreven. "De cirkel is rond", zei directeur Hans Westra van de Anne Frank Stichting bij de overdracht. "Het was een enorme operatie, we hebben er heel veel maatregelen voor moeten nemen op het gebied van onder meer veiligheid en klimaatbeheersing, maar ik ben er heel trots op dat we de originele dagboeken straks in het Anne Frank Huis aan iedereen kunnen laten zien.'' Anne's vader Otto Frank schonk de teksten van zijn dochter na zijn overlijden aan het NIOD, waar ze bewaard en wetenschappelijk onderzocht werden. Volgens Westra koos Otto er destijds bewust voor de dagboeken aan het NIOD te schenken en niet aan de Anne Frank Stichting. "Wij waren toen niet zozeer een museum, maar vooral een gedenkplek." Nu ligt dat helemaal anders: "We zijn een volwaardig museum en onze staf is in staat dit bijzondere materiaal te conserveren en verantwoord te presenteren.'' De directeur van het NIOD vond het evenwel "niet niks" om de dagboeken te laten gaan, die nu in langdurige bruikleen komen. De nieuw ingerichte dagboekzaal van het Anne Frank Huis zal op 28 april door Koningin Beatrix geopend worden. (DL)

Zuid-Korea wil oude boeken terug van Frankrijk

2010-03-22T10:04:00.006+01:00

De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Bernard Kouchner, is naar Zuid-Korea gereisd om te onderhandelen over een partij oude manuscripten die in de negentiende eeuw door Franse militairen uit het land werden geroofd. De 297 handschriften werden in 1866 uit de koninklijke bibliotheek op het eiland Kanghwa gestolen als represaille voor de moord op Franse priesters. De militairen staken bovendien ook nog meer dan 5000 boeken in brand. De 297 manuscripten bevonden zich sindsdien in de Bibliothèque nationale de France en in andere bibliotheken. Ze werden pas in 1975 'herontdekt' door een Koreaanse onderzoeker in Franse loondienst, en de kwestie was sinds die tijd een heet hangijzer in de betrekkingen tussen beide landen.
In 1993 gaf toenmalige president François Mitterand bij een officieel bezoek één manuscript terug als 'permanente bruikleen'. Afgelopen december nog verwierp een Franse rechter de eis tot teruggave die door een Koreaanse instantie was ingediend. De Zuid-Koreaanse president Lee Myung-bak verzocht Kouchner nu om een oplossing te vinden voor het geschil. "De kwestie van de koninklijke teksten is van groot belang voor het Zuid-Koreaanse publiek", zei hij. De Franse minister liet weten "te zullen samenwerken".
In de boeken worden protocollen aan het hof beschreven. Ze bevatten gravures die volgens historici veel kunnen bijdragen aan de kennis over geschiedenis, kunst en ambachtswerk ten tijde van de Joseon-dynastie, die van 1392 tot 1910 in Zuid-Korea aan de macht was. Zie Le Monde en Le Matin. (HC - afbeelding: een van 'uigwe' in Frans bezit)

Onderzoeksjournalist: 'Loverboy-verhaal van Maria Mosterd is verzonnen'

2010-03-22T00:14:00.008+01:00

Het verhaal van de Nederlands-Surinaamse Maria Mosterd (foto), die vier jaar lang in de prostitutie belandde via een loverboy en daarover de bestseller Echte mannen eten geen kaas schreef, zou grotendeels verzonnen zijn. Misdaadjournalist Henk Jan Korterink publiceert in mei een 'tegenboek' Echte mannen eten wél kaas waarin de belevenissen van Mosterd worden
ontzenuwd, zo meldt NRC Handelsblad.
Mosterd joeg in 2008 met Echte mannen eten geen kaas een ware schokgolf van verontwaardiging door Nederland. In het boek vertelde ze in geuren en kleuren hoe ze tussen haar twaalfde en zestiende talloze malen werd verkracht, in de prostitutie terechtkwam via een loverboy en werd gedwongen drugs te dealen. Het boek van Mosterd, dat ze op haar achttiende
publiceerde, lokte een fors maatschappelijk debat uit over de problematiek van de loverboys. Moeder en dochter Mosterd maakten hun opwachting in tal van tv-programma's en het boek verkocht intussen moeiteloos 250.000 exemplaren. Opvolger Bindi haalde ook al 75.000 exemplaren en de moeder voegde er ook haar versie over de "seksterrorist" in boekvorm aan toe. Af en toe werden beiden al betrapt op een aantal onwaarheden of verdichtingen.

Misdaadjournalist Henk Jan Korterink heeft nu Mosterds saga van naaldje tot draadje uitgespit en concludeert dat het boek sterk tegen de fictie aanleunt. Korterink vertelde aan NRC Handelsblad dat hij eerst Manou heeft gesproken, de pooier in het boek van Maria. "Manou is geen loverboy. Er zijn met Maria Mosterd wel nare dingen gebeurd, maar niet door deze jongen." Verder is het heel onwaarschijnlijk dat, zoals Mosterd schrijft, een twaalfjarige die in Zwolle woont, vier jaar in alle openheid in Rotterdam in de prostitutie kon werken, om dan na schooltijd weer in Zwolle te staan. Korterink gelooft niet dat de politie zoiets zou ontgaan of toedekken. Intussen is trouwens bewezen dat Mosterd helemaal niet haar school verzuimde. Korterink stuitte op diverse broodje-aap verhalen: hij wijst op de scène waarin een jongen wordt gemarteld met een emmer waarin een rat wordt verhit op zijn buik. "Dat is echter onuitvoerbaar." De scène is afkomstig uit de film 2 fast 2 furious in 2003. Haar uitgever Chris ten Kate van Van Gennep repliceert in NRC dat het om "het relaas van een slachtoffer gaat": "Maria heeft het allemaal zo meegemaakt en ervaren. Het is haar subjectieve waarheid. (.) Er zijn haar nog veel ergere dingen overkomen die níet in het boek staan." Mosterd zelf wil niet reageren zolang het boek van Korterink niet verschenen is. "Eigenlijk heb ik nu niet echt heel veel zin om me te verdedigen, dus dat ga ik nu ook niet doen." (DL)

Dagelijks leven in de 'City of Books'

2010-03-21T16:03:00.010+01:00

Pas onlangs ontdekt: dit memorabele filmpje This is Where We Live, City of Books, in 2008 gemaakt ter gelegenheid van het vijfentwintigjarig bestaan van 4th Estate. In amper drie weken geproduceerd door een stel inventieve animatiefilmers en knutselaars voor wie geen inspanning te licht of te zwaar was, zie hier ook the making of. Enkel de muziek kon beter, toegegeven. Maar welke boekenliefhebber zou in zo'n stad van papier niet willen vertoeven? Oké, een paar slechte boeken pakken best wel hun biezen.

This Is Where We Live from 4th Estate on Vimeo.

Kiplings dierenverhalen krijgen reprise voor het goede doel

2010-03-21T00:47:00.006+01:00

Ruim honderd jaar nadat Rudyard Kipling (1865-1936) zijn dierenverhalen Just So stories for Little Children (1902) publiceerde, verschijnt binnenkort de bloemlezing Just when stories met verhalen van o.a. William Boyd, Hanif Kureishi en Michael Morpurgo. Gealarmeerd door het feit dat drie tot vier van de door Kipling beschreven diersoorten met uitsterven worden bedreigd, vonden WildAid en the David Shepherd Wildlife Foundation enkele bekende Britse auteurs bereid een verhaal te schrijven en de rechten af te staan ten voordele van hun campagne. Die richt zich vooral tegen de illegale handel in de bedreigde soorten. En dus treden William Boyd - die koos voor de chimpansee - en Hanif Kureishi - die zich verplaatst in de leefwereld van het lieveheersbeestje - in de voetsporen van Kipling, die met verhalen als 'How the Rhinoceros got his Skin', 'How the Leopard got his Spots' en 'The cat that walked by himself' jong en oud wist te boeien. Kipling werd wereldberoemd met The Jungle Book (1894) .
De auteurs toonden zich alvast zeer enthousiast over het project. Boyd noemde het initiatief "een schitterende zaak en een prachtige kans om te helpen" terwijl Lauren St John het haar plicht vond "alles te doen wat ze kon om de bedreigde diersoorten te helpen redden". De bloemlezing Just when stories waarin ook het winnende verhaal van de Britse National Short Story Campaign wordt opgenomen, verschijnt in augustus bij Beautiful Books. Die hoopt via deelname aan de Londense Book Fair in april ook op buitenlandse interesse voor het project. Zie de berichtgeving bij The Guardian. (JE)

Simone Veil maakt intrede in Académie française

2010-03-20T12:25:00.011+01:00

De Franse voormalige politica en feministe Simone Veil is met veel praal opgenomen in de Académie française. De 82-jarige Veil, die ontkwam aan de gruwel van Auschwitz, mag er zetelen in de stoel van Racine. De Académie française waakt sinds de 17de eeuw over de kwaliteit van de Franse taal. Opname in de instelling, die veertig leden van vaak hoge leeftijd telt, is in Frankrijk een uitzonderlijke eer. De leden worden dan ook de 'Immortels' genoemd. Veil is nu een van de vijf vrouwelijke leden van de Académie francaise. De eerste vrouw die ooit in de Académie française werd opgenomen was Marguerite Yourcenar in 1980.
Jean d'Ormesson, die zich fel had beijverd voor de intrede van Veil, verwelkomde haar met de woorden : "Zoals de immense meerderheid van de Fransen, houden we van je, mevrouw. Wees welkom in de zetel van Racine, die zo goed over de liefde kon schrijven." Op haar zwaard van Académicienne had Veil haar deportatienummer - 78651 - laten graveren. Veil belandde in 1944 in Auschwitz toen ze als 17-jarige (van joodse afkomst) door Duitse officieren werd gearresteerd, toen ze op weg was naar een eindexamenfeest met haar moeder en zus in haar toenmalige woonplaats Nice. Samen met haar zusje overleefde Veil Auschwitz, haar moeder kwam kort voor de bevrijding om in het kamp.
Veil, die ook een tijdlang minister van Volksgezondheid was en in 1975 de abortuswet kon doordrukken ondanks felle oppositie, is in de hexagoon nu uitzonderlijk geliefd. Ze was ook voorzitter van het Europees parlement. Haar biografie Une vie ging in Frankrijk liefst 550.000 maal over de toonbank. Het boek verscheen in maart 2009 in Nederlandse vertaling bij Atlas, vertaald door Frans De Haan.

De plechtigheid van Veil werd donderdag bijgewoond door president Nicolas Sarkozy en voormalige presidenten Valéry Giscard d'Estaing en Jacques Chirac. (DL)

Seropositieve Australische schrijver Robert Dessaix mag China niet binnen

2010-03-19T21:02:00.008+01:00

De Australische schrijver Robert Dessaix (°1944) is deze week de toegang ontzegd tot een literair festival in Shanghai, zo melden diverse Franse media. De seropositieve schrijver botste op een njet van de Chinese immigratiediensten. China blijft de toegang tot zijn grondgebied voor mensen met HIV weigeren op basis van een wet uit de jaren tachtig. Nochtans beloofde het land al enkele malen de draconische maatregel te zullen schrappen. De schrijver zelf voelde zich vernederd en gekwetst en zag het ook als een bewuste negatieve daad tegenover zijn land. Hij sprak van "een middeleeuwse houding." Een protestbrief ondertekend door onder meer J.M. Coetzee en Thomas Keneally kon de autoriteiten niet vermurwen. Daar stond in te lezen dat "het weigeren van Dessaix "een daad van discriminatie is die gebaseerd lijkt op angst of onwetendheid. Het is onwaardig gedrag van elk land dat de wens uitdrukt om verlicht en geciviliseerd te zijn." Maar: "De wet is duidelijk en helder. Ik denk dat Australië en de auteur zelf dat best wel zullen begrijpen", zei een Chinees woordvoerder van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Australië en China leven al een tijdje op gespannen voet. Zo verhinderden de Australiërs onlangs Chinese investeringen in hun land. Pikant detail: de huidige Australische minister-president Kevin Rudd studeerde sinologie en spreekt vlot Mandarijns. (DL/JE - foto Dessaix: Robert Hannaford)

Operaversie in de maak van Ian McEwans 'Atonement'

2010-03-19T13:43:00.016+01:00

Nadat de roman Atonement van Ian McEwan de inspiratie bood voor een Oscarwinnende film met Keira Knightley, komt er nu ook een operaversie van het boek, zo meldt BBC News.
McEwan maakte de plannen bekend tijdens een publiek interview in het Southbank Centre in London met componist en radiopresentator Michael Berkeley.
Berkeley schrijft de muziek, terwijl de dichter Craig Raine het libretto gaat maken, nadat McEwan heeft beslist dat niet zelf te gaan doen. Berkeley bevestigde wel dat McEwan een "creatieve inbreng" in de productie zal hebben. De operaversie van Atonement moet in première gaan in 2013 in een Duits operahuis, dat om de opdracht verzocht. Het stuk wordt wel in het Engels geschreven en gezongen.
Momenteel werkt McEwan aan een toneelversie van zijn roman On Chesil Beach. Hij werkte eerder al met Berkeley aan een oratorium in 1982 en aan een kleine operaproductie For You in 2008 (zie ons bericht). Atonement voltrekt zich voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog en snijdt thema's als verlies van onschuld, schrijverschap, boetedoening en vergeving aan. Keira Knightley en James McAvoy speelden de hoofdrollen in de film van Joe Wright, die met een Oscar werd bekroond in 2008. Luttele weken geleden verscheen de nieuwe roman van McEwan, Solar. Zie ook meer info bij The Times. (DL - foto: Keira Knightley in Atonement, foto Cecilia Tallis).

Huis van Hemingway op Key West wordt 'Literary Landmark'

2010-03-19T12:24:00.007+01:00

Het huis op Key West in Florida waar de Amerikaanse Nobelprijswinnaar Ernest Hemingway in de jaren 1930 woonde en werkte, is door de American Library Association aangewezen als een 'Literary Landmark', zo meldt Yahoo. Hemingway woonde in de Spaans-koloniale villa samen met zijn toenmalige vrouw Pauline en hun twee zonen. Hij schreef er een groot deel van zijn werk, onder meer de romans For Whom the Bell Tolls en The Snows of Kilimanjaro. Ook To Have and Have Not, Hemingways enige roman die zich in de Verenigde Staten afspeelt, werd daar geschreven. Na de scheiding met Pauline trok Hemingway naar Cuba, maar het huis bleef in zijn bezit. Al in 1964, drie jaar na Hemingway's dood, werd het huis een museum ter zijner nagedachtenis.

'Literary Landmarks' honoreren sinds 1986 plaatsen van uniek historisch-literair belang. Eerder werden al de schrijvershuizen van Tennessee Williams en William Faulkner, bibliotheken, museumcollecties en zelfs in roman vereeuwigde plaatsen (zoals John's Grill in San Francisco, vereeuwigd door Dashiell Hammett in The Maltese Falcon). In Key West waren er al enkele, maar geen ter ere van Hemingway, "terwijl hij toch een van de eerste populaire schrijvers was die hier kwam wonen", aldus Dave Gonzales van het Ernest Hemingway Home & Museum.

Het huis annex museum kwam enige tijd geleden in het nieuws omdat er een juridische oplossing moest komen voor de tientallen katten die in en rond het gebouw leven. De katten, waarvan vele een teen te veel hebben, zouden afstammelingen zijn van Hemingway's poes Snowball. Zie ons vorige bericht. (HC)

Al 56.000 exemplaren voor Franca Treurs 'Dorsvloer vol confetti'

2010-03-19T09:36:00.005+01:00

De vorig jaar verschenen debuutroman Dorsvloer vol confetti van de Nederlandse schrijfster Franca Treur (31), is een van de succesvolste debuutromans van de afgelopen jaren. De roman, die in oktober 2009 is verschenen, is intussen 56.000 keer over de toonbank gegaan, goed voor 16 drukken, zo meldt uitgeverij Prometheus. Meestal is de oplage van het debuut van een onbekende Nederlandse schrijfster bepaald op hooguit duizend of 1.500 exemplaren en wordt die eerste druk niet uitverkocht.

Het succes is des te opmerkelijker vanwege het onderwerp: Treur komt met een autobiografisch getinte roman waarin ze uitermate gedetailleerd de geplogendheden beschrijft in een Zeeuwse streng-orthodoxe boerenfamilie op het eiland Walcheren, vanuit het perspectief van een twaalfjarig meisje. De schrijfster (1979) is geboren en getogen in Zeeland en studeerde Nederlands en literatuurwetenschap. Anderzijds loopt de Nederlandse lezer de laatste jaren wel vaker storm voor ‘plattelandsromans’ en dorpsgeschiedenissen, waarin geborneerd geloof de scepter zwaait (denk aan Arjan Visser, Gerbrand Bakker en Jan Siebelink) en ze zorgden er zelfs voor pittig maatschappelijk debat.

Franca Treur koppelt in Dorsvloer vol confetti een groot beeldend vermogen aan een laconieke manier van observeren. In netjes gedoseerde en raak getroffen scènes weet ze monkelend zeloterij, dagelijkse gezinsrituelen en een krampachtige gehechtheid aan tradities met elkaar te verbinden. Haar stijl vertoont raakpunten met die van Maarten ’t Hart, zeker in het gretig en pompeus-ironisch hanteren van staande geloofsuitdrukkingen én bijbelcitaten, maar Treur toont zich milder en tederder. Zie de berichtgeving in NRC. (DL)

Nieuwe roman van Dimitri Verhulst verschijnt in augustus

2010-03-18T21:10:00.009+01:00

De nieuwe roman van Libris Literatuurprijswinnaar Dimitri Verhulst verschijnt in augustus, zo heeft uitgeverij Contact bekendgemaakt. Het boek met de titel De laatste liefde van mijn moeder speelt zich af in de jaren tachtig van de twintigste eeuw. Hoofdfiguren zijn Martine Withof, haar nieuwe liefde Wannes Impens en Jimmy, het elfjarige zoontje van Martine, "dat zich ineens opgescheept ziet met een deugdzame stiefvader."
De plot verloopt als volgt: "Wannes stelt er eer in om zijn vrouw en haar zoontje te trakteren op een zomerweekje in het buitenland. De reus gaat naar het Schwarzwald. Tijdens deze reis raakt Jimmy bevriend met de vier jaar oudere Héloïse, "die hem een schokkend nieuwtje weet te vertellen over zijn moeder en haar minnaar." Het boek zal 192 bladzijden tellen. Blijkbaar wil Contact met de verschijningsdatum in augustus de meeste najaarsboeken voorblijven. Ook in Frankrijk zie je het fenomeen dat de rentrée littéraire steeds vroeger aanvat.

De laatste liefde van mijn moeder is de opvolger van Godverdomse dagen op een godverdomse bol, zijn eigen scabreuze geschiedenis van de wereld, waarvoor Verhulst op 11 mei 2009 de Libris Literatuurprijs kreeg. Verhulst lijkt nu weer terug te grijpen naar familiegeschiedenissen. De verfilming van De helaasheid der dingen door Felix van Groeningen scheerde de voorbije maanden hoge toppen in de bioscopen. (DL)

Ook Hollywoodversie van Stieg Larssons 'Millennium'-trilogie

2010-03-18T16:09:00.006+01:00

De Amerikaanse filmmaatschappij Columbia gaat de immens populaire Millennium-trilogie van Stieg Larsson verfilmen. Dat heeft de broer van de in 2004 overleden Zweedse schrijver en journalist bekendgemaakt.
In Zweden werden twee van Larssons boeken al verfilmd (Mannen die vrouwen haten en De vrouw die met vuur speelde), maar nu krijgen Larssons thrillers dus ook een Hollywoodversie. De boeken van Larsson (met in de hoofdrollen de onderzoeksjournalist Mikael Blomkvist van het tijdschrift 'Millennium' en de jonge, tegendraadse computerhacker Lisbeth Salander) zijn wereldwijd een onwaarschijnlijke hit. Al meer dan 25 miljoen exemplaren gingen ervan over de toonbank. Ook de films waren in Europa een doorslaand succes.
Dezer dagen verschijnt bij uitgeverij Signature in het Nederlands ook het portret Mijn vriend Stieg Larsson van zijn ex-collega en 'vriend' Kurdo Baksi, waarover recent zoveel te doen was (zie ons eerder bericht). (DL)

Bezoekers boos over poëzieproject van Gwy Mandelinck in Gezellemuseum

2010-03-18T13:05:00.006+01:00

Bezoekers van het Guido Gezellemuseum in Brugge zijn boos over de manier waarop de collectie is verwijderd en de herinrichting is gebeurd voor het nieuwe poëzieproject Poëzie in dubbeltijd van Gwy Mandelinck, zo meldt deredactie.be. In het gastenboek staan er heel wat kritische opmerkingen van Bruggelingen en toeristen daarover. In het Gezellemuseum zijn nu gedichten en moderne kunstwerken te zien, als onderdeel van het poëzieproject.

Mandelinck, die decennialang de Poëziezomers in Watou op poten zette, zegt dat de Brugse kritiek niet onverwacht komt, "maar dat we niet meer in de 19e eeuw leven en dat Brugge Bokrijk niet is." Hij wilde aantonen dat Gezelle "een groot Europees dichter was in zijn tijd, die tot vandaag invloed heeft." De kamers van het Gezellemuseum zijn grotendeels opnieuw ingericht, waarbij hij slechts enkele manuscripten en foto's overhield. Die zijn omlijst door moderne kunstwerken en video's waarop Dirk Roofthooft gedichten leest.

"Wat ik hier zie, tart alle verbeelding. Ik ben echt teleurgesteld. Mensen die nu naar Brugge komen om Gezelle te leren kennen, komen bedrogen uit. De hele collectie van Gezelle, tot zijn originele voutekamer toe, is uit dit pand verdwenen", zegt Gezellekenner Stefaan Petillon in Het Laatste Nieuws. "Je ziet hier nog twee boekjes openliggen met de gedichten 'Die avond en die roose' en 't Schrijverke', maar verder lijkt Gezelle wel verbannen. En dat voor een kamer vol plaasteren drollen, een kunstwerk van iemand die in Londen woont en werkt, een rode kamer met niets als inhoud, hier en daar wat affiches uit Paris Match en andere bullshit die met Gezelle niets te maken heeft." Petillon gaat een klacht indienen bij het Brugse stadsbestuur.

Na dit project krijgt het Gezellemuseum aan de Rolweg sowieso een volledig andere inrichting, meldt de Brugse schepen Yves Roose nog. (DL)

Vlaamse illustrator Carll Cneut op shortlist Hans Christian Andersen Award

2010-03-18T09:44:00.008+01:00

De Vlaamse illustrator Carll Cneut staat op de vijfkoppige shortlist van de gerenommeerde Hans Christian Andersen Award. Deze internationale onderscheiding geldt als ‘de Nobelprijs voor jeugdschrijvers- en illustratoren.’ Op dinsdag 23 maart, tijdens de Kinderboekenbeurs in Bologna, weet Cneut of hij de hoogste eer opstrijkt. Cneut, die de laatste jaren al danig verwend werd door de literaire jury’s, is behoorlijk onder de indruk: ‘Hier had ik niet op gerekend, zeker omdat het om een carrièreprijs gaat. Ik ben uiteindelijk nog maar veertien jaar bezig’, zegt hij in De Morgen. Cneut kan de eerste Belg worden die de Hans Christian Andersen Award krijgt. Hij werd gekozen uit een voorselectie van 55 kandidaten uit de hele wereld door de International Board on Books for Young People (IBBY). De jury prijst het “verbazingwekkende werk van Cneut” dat “op een krachtige wijze verhalen vertelt, in een hoogst herkenbare visuele taal.” De andere genomineerden zijn de Duitse Jutta Bauer, de Zwitserse Etienne Delessert, de Kroatische Svjetlan Junakovic en de Braziliaan Roger Mello. De prijs omvat een gouden medaille.
De Hans Christian Andersen Award ging al naar Nederlandse tenoren als Max Velthuijs (illustraties) en Annie M.G. Schmidt (jeugdliteratuur). Verder torst de erelijst in de twee categorieën legendarische namen als Astrid Lindgren, Maurice Sendak, Tomi Ungerer en Aidan Chambers.
Cneut debuteerde in 1996 met Varkentjes van marsepein met tekst van Geert De Kockere. Andere bekende boeken zijn Meneer Ferdinand (op tekst van Agnes Guldemont), Dulle Griet (op tekst van Geert De Kockere) of Eén miljoen vlinders (met Edward van de Vendel). Zijn soms bewust onaffe maar vernuftig gecomponeerde en geritmeerde tekeningen willen de kinderfantasie blijvend prikkelen. Het geheim van de keel van de nachtegaal, een sprookjesbewerking die hij samen met Peter Verhelst maakte, ontving onder meer de Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs en de Woutertje Pieterseprijs. Cneut, die eveneens regelmatig tekent voor The New York Times, werkt voor zijn volgende groot illustratieproject samen met schrijfster Saskia De Coster, die een verhaal bewerkt van de Italiaanse Anna Castagnoli, De gouden kooi of het waargebeurde verhaal van de bloedprinses. Zie ook meer info bij Stichting Lezen. (DL)

Juryvoorzitster Orange Prize haalt uit naar 'miserabele vrouwenboeken'

2010-03-18T00:07:00.008+01:00

In Groot-Brittannië zorgt de jury van de prestigieuze Orange Prize for Fiction voor controverse. De zojuist bekendgemaakte longlist mag dan wel zwaargewichten bevatten als voormalig winnares Andrea Levy en Booker Prizelaureate Hilary Mantel, de meeste inzendingen voor de prijs voor beste Engelstalige vrouwelijke roman zijn volgens juryvoorzitster Daisy Goodwin (foto) ‘miserabel’ en ‘humorloos.’
Het doorworstelen van de 129 boeken voor de Orange Prize for Fiction heeft de Orangejury dit jaar tergend weinig plezier verschaft. In The Guardian haalt Goodwin het voorgeschotelde aanbod danig door de mangel en schoffeert ze de Engelstalige schrijfsters op zelden geziene wijze. Goodwin, zelf aankomend schrijfster en tv-producer, beklaagt zich over “het collectieve gebrek aan humor” bij de meeste Britse romancières. Ze spreekt van “een akelig deprimerende” voorraad boeken. In The Independent voegt Goodwin er aan toe dat ze zich aan het eind van de rit “net een sociaal werkster voelde”. “Je wordt overstelpt met romans over Aziatische zussen. Veel boeken beginnen met een verkrachting, er was zelfs een anale verkrachting met naalden. Andere romans handelen over kinderverwaarlozing. Kennelijk zijn vreugde of plezier te verwaarlozen elementen geworden bij het publiceren van boeken.” Goodwin bekent dat ze af en toe de wanhoop nabij was. “Ik dacht dat al die boeken vol miserie hun beste tijd hadden gehad. (...) Maar er waren zoveel romans waar geen straaltje licht doorheen scheen. Verbazend hoe weinig ik heb gelachen. En toen er eindelijk eens wat te lachen viel, kwam dat als een ware bevrijding.”

Ze besluit dat uitgevers kennelijk niet snappen dat lezers wel af en toe wat plezier willen beleven. En ze wou ook nog kwijt dat de meeste vrouwelijke boeken lijden aan het boekenclubsyndroom: “Een verhaal met een issue erin is blijkbaar een belangrijker ambitie dan een boek te schrijven dat je niet kunt wegleggen.”

Ondanks die smalende uitlatingen kon de jury toch twintig boeken (met liefst zeven debutanten) verzamelen die wel door de beugel konden. Goodwin spreekt van een “gespierde” lijst vol “plezierige en gevarieerde” romans. De shortlist wordt bekendgemaakt op 20 april, de winnaar op 9 juni. Vorig jaar ging de Orange naar Marilynne Robinson met Home. (DL)

Shakespeares verloren toneelstuk weer ‘ontdekt’

2010-03-17T19:00:00.004+01:00

In Engeland is een nieuw toneelstuk van William Shakespeare (1564-1616) aan de oppervlakte gekomen. Double Falsehood or The Distrest Lovers zou voor een deel door Shakespeare geschreven zijn, zo concludeert de Britse hoogleraar Brean Hammond van de universiteit van Nottingham. Uitgeverij Arden is alvast van plan om het toneelstuk, dat al eerder tot zijn ‘verloren stukken’ werd gerekend, op te nemen in zijn nieuwe editie van de Verzamelde Werken. Toch is de inbreng van Shakespaere betwist. Het zou gaan om een achttiende-eeuwse bewerking van een toneelstuk van Lewis Theobald, een romantische tragikomedie waaraan Shakespeare aan het eind van zijn leven zou hebben meegewerkt.

Hammond stelt na minutieus onderzoek van tien jaar dat de eerste twee bedrijven, en delen van het derde, door de Britse toneelschrijver zijn geschreven. “Ik denk niet dat je ooit kunt spreken van 100 procent zekerheid, maar jawel, ik ben er wel van overtuigd dat het van Shakespeare is”, zegt Hammond in The Guardian. Hij belooft binnenkort met sterkere evidenties te komen.

Double Falsehood or The Distrest Lovers ging in première in 1727 in het Drury Lane Theatre in Londen, en toen al werd gesteld dat het gebaseerd was op Shakespeares ‘verloren toneelstuk’ Cardenio, dat in 1613 door Shakespeares toneelgroep The King’s Men werd opgevoerd. Het is gebaseerd op Don Quichote (1605) van Miguel de Cervantes. Theobald beweerde de beschikking te hebben over drie originele teksten van Cardenio, maar hij kon ze nooit tonen. Meer en meer werd Theobald als een literaire oplichter afgeschilderd. Toen Double Falsehood in 1846 nog eens op het toneel werd gebracht, riep het publiek luidkeels om de auteur. Toen werd onder tumult een buste van Shakespeare op het podium getild. Later begonnen steeds meer wetenschappers toch te vermoeden dat Theobald wel eens gelijk kon hebben. De voorbije eeuwen zijn zo’n 77 toneelstukken aan Shakespeare toegeschreven. Zevenendertig daarvan zijn nu als dusdanig erkend. Maar de gissingen over leven en werken van de bard tieren nog altijd welig. (DL)

Britse Poet Laureate Duffy beweent de achillespees van David Beckham

2010-03-17T11:30:00.011+01:00

De Britse Poet Laureate Carol Ann Duffy schrijft in haar nieuwe gedicht 'Achiles' over de blessure van stervoetballer David Beckham. De man van Victoria die bij AC Milaan speelt, scheurde afgelopen weekend de achillespees, tot grote wanhoop van heel de voetbalminnende Britse natie. Door de blessure zit alleszins het seizoen erop voor Beckham, maar wellicht ook zijn carrière. En dat hij ook niet zal kunnen meespelen op het wereldkampioenschap komende zomer, was ook al goed voor geween en tandengeknars. Reden genoeg dus voor Duffy om in haar pen te kruipen en daarbij de oude Grieks-Trojaanse rivaliteit, zoals uitgevochten door onder meer de onsterfelijke held met de zwakke hielen, Achilles, te herdenken.

"Beckham is bijna een mythologische figuur in de populaire cultuur," zei Duffy aan BBC Radio 4. "Mensen zoals Beckham maken in hun publieke levens verhalen die we allemaal volgen. Het fascineert me dat zijn blessure de naam draagt van Achilles. Het hele punt van een Griekse mythe is de combinatie van triomf en tragedie, en dat zien we ook in zulke figuren. Hij is in veel opzichten bijzonder menselijk. Het interessante om van gewone mensen met een particulier talent helden te maken, is dat je ze kunt zien op hun menselijkst. Het meest dramatische beeld van Beckham was dat hij niet langer kon stappen en dat hij huilend aan de rand van het veld zat. Je dacht net hoe al het geld van de wereld en privéjets dit niet kunnen oplossen. Het was zeer ontroerend."

Het is niet bekend of Beckham het gedicht al gelezen heeft en kan waarderen. Duffy: "Het is veel waarschijnlijker dat ik naar het voetbal kijk dan dat hij poëzie leest". Eerder schreef de Poet Laureate al gedichten over oudstrijders en het Britse onkostenschandaal. Zie het gedicht en het bericht bij BBC News en de beschouwing bij The New Yorker. (HC)

Dwarsliggers blijken voltreffers

2010-03-17T09:03:00.007+01:00

De Dwarsligger, het nieuwe boekenproduct dat in september 2009 werd gelanceerd, blijkt een groot succes. In Nederland zijn er in een klein half jaar tijd 200.000 exemplaren van verkocht. In België zijn er intussen meer dan 10.000 exemplaren van over de toonbank gegaan.

De Dwarsligger is een compleet boek van 8 bij 12 centimeter dat je overdwars leest: door het boek een kwartslag te draaien ontstaat een normale bladspiegel. Dankzij het dundrukpapier past een Dwarsligger zes tot acht keer in een ‘normaal boek’. Er zijn intussen al een tiental titels verschenen als Dwarsligger, gaande van boeken van Jonathan Safran Foer en Nicci French, tot P.F. Thomése en Renate Dorrestein en ook de Psalmen. Het is de christelijke uitgeverij Jongbloed die het concept heeft bedacht en patenteerde. Opmerkelijk is ook het dunne bijbelpapier. Bedenker Hugo van Woerden staat zelf te kijken van het succes, want de miniboeken kosten per stuk toch nog 12,50 euro. “Het is opmerkelijk om te zien hoe een boek zo’n tweede leven krijgt”, zegt Van Woerden in De Morgen. “Het is vooral het lezersgemak dat aanslaat. Je kunt het overal meenemen. Je kunt het met één hand lezen. Mensen staan ervan te kijken hoe je een volwaardig boek kunt reduceren tot zo’n kleine vorm, zonder aan comfort in te boeten.” Ook Els Wouters van VBK uitgevers, dat veel Dwarsliggers via Ambo-Anthos aanbiedt, spreekt van “een verrassend succes in Vlaanderen, zeker voor een compleet nieuw product, met toch nog een beperkt gamma titels.”

De komende lente verschijnen er zowat dertig nieuwe titels, waaronder Dwarsliggers van Extreem luid en ongelooflijk dichtbij van Jonathan Safran Foer en Dantes Goddelijke komedie. In de toekomst wil de uitgeverij per jaar vijftig à honderd titels uitbrengen. Jongbloed ambieert ook een pronkstuk: een Dwarsligger-uitgave van de Nieuwe Bijbelvertaling met liefst 2.200 bladzijden in dundruk. (DL)

Frits Bolkestein stapte met slaande deuren uit jury Ida Gerhardtprijs

2010-03-16T21:50:00.007+01:00

De Nederlandse oud-VVD-minister en ex-eurocommissaris Frits Bolkestein is in februari boos uit de jury van de Ida Gerhardtprijs gestapt. Hij had te veel bezwaren tegen de keuze voor Alfred Schaffer van juryleden Esther Naomi Perquin en Thomas Vaessens, zo meldt de Volkskrant. Schaffer werd vrijdag 12 maart bekroond met de prijs voor zijn bundel Kooi (zie ons bericht).
"Een aanfluiting, dat deze bundel de prijs krijgt en in het geheel niet in de geest van Ida Gerhardt, de vormvaste en klassieke dichteres die in 1997 stierf, en wier naam aan deze prijs is gegeven’, aldus Bolkestein over de kwestie tegenover Arjan Peters. "Uit waardering voor haar poëzie ben ik tot deze jury toegetreden, ben ik haar gaan voorzitten zelfs. We hebben zo’n honderd dichtbundels gelezen. Toen kwam het aan op selecteren, en daar bestonden richtlijnen voor. Volgens de criteria van de Ida Gerhardt Stichting moet de laureaat dichten in de geest van Ida Gerhardt. Maar daar hadden mijn collega-juryleden Vaessens en Perquin lak aan. Die houden er een postmoderne visie op na, en die is zacht uitgedrukt niet de mijne. Ik moest die criteria allemaal niet zo nauw nemen, zeiden ze. Ik zag het verkeerd. Zij namen het toch ook ruimer? Maar dat weigerde ik." Volgens Bolkestein opteerde hij voor een een dichtbundel van Hester Knibbe, "die beduidend klassieker dicht dan Alfred Schaffer. (..) Daarom ben ik er mee opgehouden."
Vaessens prees op de uitreiking als nieuwe voorzitter van de nog slechts tweekoppige jury de laureaat en zijn "gave verzen en ijzersterke prozagedichten in Kooi", die "nieuwe hoogtepunten zijn in een hopelijk nog lang niet afgerond oeuvre." Commentaar van Bolkestein in de Volkskrant: "Die prozagedichten hebben totaal niets met vormvastheid te maken. Er is toch nog wel verschil aan te wijzen tussen proza en poëzie, of hoe zit dat?" (DL)

Oostende organiseert hommage aan Hugo Claus

2010-03-16T16:58:00.002+01:00

Hugo Claus verbleef van 1948 tot 1950 in Oostende. Tijdens die jaren maakte hij er de sprong naar zijn eerste roman, ging hij er boksen en gokken en hield er zijn eerste expositie. Zijn sleutelroman De Verwondering (1962) speelt zich in de kuststad af. Ook zijn liefde voor Ensor, de Oostendse meester, is bekend. Claus schreef: "Oostende. Daar is mijn bestaan begonnen te vergaan. Negentien was ik, ik sliep in het Hôtel de Londres op het hoogste verdiep. De mailboot voer onder mijn raam." Toen Claus' wilsbeschikking werd bekendgemaakt, stond daarin de wens om voor de kust van Oostende gecremeerd te worden. Op verzoek van Veerle de Wit-Claus en Claus' uitgeverij De Bezige Bij wordt in de stad op vrijdag en zaterdag 16 en 17 april nu de eerste, officiële Claushommage in organisatie van Vrijstaat O. en de provincie West-Vlaanderen. De organisatoren stelden een gevuld programma samen en nodigden tal van vrienden-collega’s uit voor deze hommage.
Op vrijdag 16 april houdt Gerrit Komrij een Clauslezing. Op zaterdag opent journalist en vriend Jef Lambrecht de expo ‘Hugo Claus en Oostende’, die nog loopt tot zondag 29 augustus. In de namiddag zijn er Clauswandelingen met voorleesstondes door acteurs als Chris Lomme, Hilde Van Mieghem, Johan Heldenbergh, Koen De Graeve, Joke Devynck en Bruno Vanden Broecke. Zij lezen voor uit De Verwondering op historisch-literaire locaties. In de vooravond wordt op het strand aan het monument van Leopold II een publieke 'verstilde wake' gehouden met schrijvers-dichters Ramsey Nasr, Erwin Mortier, Tom Lanoye, Connie Palmen, Leonard Nolens, Gerrit Komrij en Remco Campert. In het voorprogramma daarvan treed Bert Ostyn van Absynthe Minded solo op. (HC - foto: Claus op het strand van Oostende)

Nieuwe roman op komst van zeventigjarige Jeroen Brouwers

2010-03-16T12:33:00.012+01:00

Op 30 april 2010 rondt Jeroen Brouwers de kaap van de zeventig jaar. Achter de schermen worden ten allen kante de festiviteiten voorbereid. Zijn uitgeverij Atlas poetst bij die gelegenheid een aantal Brouwersuitgaven op en kondigt voor het najaar ook een nieuwe roman aan van Brouwers. Bittere bloemen zal in september verschijnen en handelt over "een grijsaard die tegen zijn zin een cruise maakt over de Middellandse Zee": "Als ex-rechter, ex-politicus en ex-schrijver heeft hij voldoende om op terug te zien, wat hij doet met vrolijk cynisme en opgewekt gekanker." Aan boord ontmoet hij een leerlinge. Het eiland Corsica vormt "het decor van enkele gebeurtenissen, die de oude man en de veel jongere vrouw een etmaal in elkaars gezelschap houden." Het is een roman over "illusies die te vergelijken zijn met bloemen, eerst bloeien ze, dan verwelken ze zienderogen." Hij wordt aangekondigd als "dansend en meeslepend", "als een trage tango."
Het opvallendst zijn de Hamerstukken, een verzameling van "alle polemieken en korzeligheden", "een monsterboek waarin alle schot-, protest- en vloekschriften" zijn gebundeld tot een turf van 768 bladzijden. "Meer dan dertig jaar lang is hij blijven polemiseren tegen bedrog, blaaskakerij en beunhazerij in de Nederlandse letteren", zo luidt de aankondiging. Verder worden de Indiëromans (Het verzonkene, Bezonken rood en De zondvloed) in een band heruitgegeven. Opmerkelijk is ook de bundeling De jaargetijden waarin de romans Winterlicht, Zomervlucht, en de verhalen Voorjaarsmoeheid en Warme herfst zijn samengebracht.
Het literair-historische tijdschrift De Parelduiker komt op 30 april met een dubbeldik en rijk geïllustreerd themanummer. Behalve een lang interview bevat het bijdragen over de briefwisseling met uitgever Geert van Oorschot, de betekenis van muziek in zijn werk, zijn verhouding tot 'zijn' literaire prijzen, de Vlaamse koppen die hij portretteerde en natuurlijk zijn band met Vlaanderen, met bijdragen van Arjen Fortuin, Benno Barnard, Bart Vervaeck, Johan Vandenbroucke, uw 'papieren dienaar' en Jeroen Brouwers zelf.
In de Antwerpse boekhandel Demian, die op dat moment pas verhuisd is, wordt de 70ste verjaardag op 30 april gevierd met de voorstelling van dit nummer. (DL)

Ida Gerhardt Poëzieprijs voor Alfred Schaffer

2010-03-15T22:09:00.007+01:00

De zesde Ida Gerhardt Poëzieprijs is toegekend aan Alfred Schaffer voor zijn bundel Kooi. Juryleden Thomas Vaessens en Ester Naomi Perquin prijzen Schaffer als één van de sterkste Nederlandse dichters en beschouwen het werk als een nieuw hoogtepunt in zijn oeuvre. De Ida Gerhardt Poëzieprijs, in 1998 ingesteld door de gemeente Zutphen, bestaat uit een geldbedrag van 2.500 euro. Eerdere winnaars zijn Kees ’t Hart, Anneke Brassinga, Lloyd Haft, Astrid Lampe en Nachoem M. Wijnberg.
Schaffer debuteerde in 2000 met Zijn opkomst in de voorstad. Zijn vorige bundel Schuim (2006) werd bekroond met de Hugues C. Pernathprijs. Met Kooi haalde hij al een VSB-poëzieprijs nominatie en maakt hij ook nog kans op de Guido Gezelleprijs.
In Kooi wisselt Schaffer gedichten af met lange prozastukken, recensent Erik Lindner loofde in De Groene Amsterdammer Schaffer "als een overrompelend dichter met lef." Zie ook deze pagina van de Koninklijke Bibliotheek over Schaffer.
Ook een twee drie ten dans van Eva Cox en Omdat ik ziek werd van Bart Meuleman waren voor de Ida Gerhardt Poëzieprijs 2010 genomineerd. (JE - foto Alfred Schaffer: Karoly Effenberger)

Op het Boekenbal in 1969

2010-03-15T21:33:00.007+01:00

In Nederland woedt de Boekenweek in alle hevigheid. Ze staat dit jaar in het teken van Titaantjes, opgroeien in de letteren. Vorige week opende het Boekenbal volgens traditie de festiviteiten. Maar hoe ging het er in 1969 aan toe? Harry Mulisch en Remco Campert, die er dit jaar weer bij waren, tekenden toen ook al present. Let op de gulzige lezers, die door niets van de wijs te brengen zijn.

Grote namen op shortlist Gouden Uil Literatuurprijs

2010-03-15T12:20:00.019+01:00

Op de vandaag bekendgemaakte shortlist voor de Gouden Uil Literatuurprijs prijken gevestigde namen. Genomineerd zijn Arnon Grunberg met Kamermeisjes & soldaten, Tom Lanoye met Sprakeloos, Cees Nooteboom met 's Nachts komen de vossen en Thomas Rosenboom met Zoete mond. Enige 'outsider' is Mensje van Keulen met Een goed verhaal. Opvallend is dat met Mensje van Keulen en Cees Nooteboom twee bundels met korte verhalen zijn genomineerd. Van de vijf Vlaamse auteurs op de veertienkoppige longlist wist enkel Lanoye dus de nominatie te verzilveren. Lanoye ligt daarmee op koers voor tweede Uil, Grunberg kan zelfs een derde keer de Uil winnen. Enigszins verrassende afwezigen zijn Herman Koch, Joost Zwagerman en Tommy Wieringa.

"Vorig jaar konden we op deze plaats een stevig op de deur bonzen van jong geweld signaleren. Die prille stemmen zijn er nog steeds, maar minder prominent aanwezig," stelt de jury in een persbericht. "Daar zijn immers de ouwe goden weer: de gevestigde waarden schrapen luidruchtig de keel, en planten hun voeten nog wat resoluter op hun hoogsteigen Olympustop."
De jury noemde het boek van Grunberg bij monde van voorzitter Guy Mortier en jurylid Sam De Graeve op Radio 1 "sterk en goed geschreven". Grunberg "treedt in de wereld, met een fantastische taalbeheersing". Het boek van Roosenboom is een "klassieke historische roman, geschreven in een mooi Nederlands", een boek "à la Mozart"; Lanoye's Sprakeloos is een "taalwaterval waarin Vlaanderen herkenbaar tot leven komt, geen gepronk met mooie zinnen, maar taal die recht op zijn doel gaat. De bundel van Nooteboom noemt de jury dan weer "meesterlijk, zuiver en uitgepuurd, een boek dat nazindert". Mensje van Keulen schreef een boek vol "melancholische vervreemding, verhalen met een gezonde hoek af".

Voor de Jonge Gouden Uil zijn Marita de Sterck met De hondeneters, Marije Tolman & Ronald Tolman met De boomhut, Wouter van Reek met Keepvogel / Het diepste gat, Peter Van Olmen met De kleine Odessa, en Ditte Merle met Wild verliefd geshortlist. Vanaf vandaag kan u uw stem uitbrengen voor De Gouden Uil Prijs van de Lezer en De Gouden Uil Prijs van de Jonge Lezer via het stemformulier. De winnaars van De Gouden Uil worden bekendgemaakt op Canvas op zondag 25 april 2010 om 21u tijdens de uitzending van Cobra TV. (HC)

'Paris Notebooks' van Henry Miller worden geveild

2010-03-15T11:26:00.004+01:00

In San Francisco worden komende donderdag de originele 'Paris Notebooks' van de Amerikaanse schrijver Henry Miller (1891-1980) geveild. De notitieboeken maken deel uit van de bibliotheek van Roger Wagner en zouden tussen de 100.000 en 150.000 dollar moeten opbrengen, aldus veilinghuis PBA Galleries. Miller woonde van 1930 tot 1940 in Parijs. Daar hield hij van 1932 tot 1936 deze notitieboeken bij waar hij losse gedachten in noteerde, maar waarin hij ook aquarelleerde, krantenknipsels in kleefde of foto's in bijhield. In de notitieboeken pende Miller ook fragmenten uit de dagboeken van zijn toenmalige geliefde, Anais Nin, over. Het zijn deze drie volumes die worden geveild, maar ook andere Milleriana gaan onder de hamer: het eerste typoscript van Tropic of Capricorn (verwachte verkoopprijs: 40.000-60.000 dollar), notities voor The Rosy Crucifixion, de eerste gecorrigeerde zetproef van The World of Sex, foto's van de jeugd van Miller...

Andere krenten uit de bibliotheek van Robert Wagner zijn onder meer een exemplaar van Ortelius' Theatrum Orbis Terrarum (150.000-200.000 dollar) een eerste druk van Darwins On the Origin of Species (70.000-100.000 dollar), een eerste druk van Adam Smith' An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations (50.000-80.000 dollar) en vele andere. (HC)

Julia Urquidi (83), ex-vrouw en inspiratrice van Mario Vargas Llosa, overleden

2010-03-15T01:05:00.007+01:00

Diverse Franse media meldden eind vorige week het overlijden van Julia Urquidi op 84-jarige leeftijd. Zij was de ex-vrouw en grote inspiratrice van de Peruviaanse schrijver Mario Vargas Llosa. Aanvankelijk was Urquidi gehuwd met een oom van Llosa, Luis Llosa. Na haar scheiding begon ze een relatie met Llosa zelf. Urquidi en de schrijver huwden vervolgens in de jaren vijftig. Llosa was toen amper 19 jaar. Het huwelijk veroorzaakte nogal wat oppositie binnen de familie, vanwege onder meer het leeftijdsverschil.
Later huwde Llosa met Urquidi's nicht Patricia en gaf hij Julia in een brief de bons. Julia Urquidi heeft haar plaats in de literatuurgeschiedenis onder meer verworven, omdat ze Llosa inspireerde tot het schrijven van La tia Julia y el escribidor (Tante Julia en meneer de schrijver, 1977). Zijzelf schreef Lo que Varguitas no dijo (Wat de kleine Vargas niet zei). In dat boek keek ze met enige bitterheid op de breuk en haar huwelijk terug. Volgens haar omgeving koesterde Julia, een gecultiveerde dame, evenwel later geen wrok meer tegenover de schrijver. "Iedereen heeft het recht om zijn eigen leven te kiezen", zei ze in de jaren negentig. "Ik had enkel vooraf gehoopt op wat meer eerlijkheid, gezien dat veel problemen en verdriet had kunnen voorkomen." Ook Llosa erkende later openlijk haar belang als motivator en inspirator in zijn ontwikkeling als schrijver. (DL/JE - foto: Llosa en Urquidi in Parijs, 1960)

Papierman(d) - aflevering 86

2010-03-14T10:16:00.022+01:00

Vergaarbakrubriek met achterstallige nieuwsbrokken en literaire links:

°°Bakken lof voor de onlangs verschenen Franse vertaling van De engelenmaker van Stefan Brijs in Le Figaro: 'Une histoire glaçante et brillante, où science et religion s’assemblent dans un cocktail détonant.'

°°Het archief van de Amerikaanse schrijver David Foster Wallace wordt beschikbaar gemaakt voor onderzoekers en fragmenten zullen worden tentoongesteld. Het is verworven door het Harry Ransom Center in Texas, zie The Guardian.

°°De Nederlandse schrijver Hans Maarten van den Brink in de Neue Zürcher Zeitung over de opmars van Wilders en het Nederlandse politieke model onder druk: 'Das Konsensmodell ist in Gefahr.'

°°Succesfenomeen Heleen Van Royen brengt haar nieuwste werkstuk 'Vulpen' ook voor de Iphone op de markt. Het feuilleton met als cruciale vraag: 'Wie is toch die bekende Nederlandse schrijver die wil betalen voor seks met Heleen van Royen?' kan via de Apple store worden gedownload voor 79 eurocent. De Nederlandse Iphoneclub rekent op een uurtje leesplezier, uitgeverij FMB hoopt op 5 tot 10.000 downloads. Wie het liever bij papier houdt, moet 2 euro 50 ophoesten voor precies 48 pagina's. En ook Joost Zwagerman heeft een, zij het tijdelijke, Iphone-applicatie. Tijdens de Nederlandse Boekenweek kun je een gratis app bestellen met Zwagermans agenda, elke dag een gedicht voorgelezen door Hans Teeuwen en info over de auteur en zijn romans.
°°Intussen stijgt de iPad-koorts. Uitgeverij Penguin toonde onlangs enkele demo's; CEO John Makinson sprak prompt over het herdefiniëren van het begrip boek: "De Ipad kan video, audio, stream en live-chat aan en streeft dus ook het huidig e-book model voorbij". Al kun je nauwelijks voorspellen hoeveel de consument over zou hebben voor een Ipad versie van Pride and Prejudice opgeluisterd met fraaie beelden uit de film met Colin Firth en Keira Knightley, zo gaf hij toe. Wie meer wil zien over e-books op de iPad, kan terecht bij Tim Boezeman, die verzamelde enkele video's op zijn blog.
°°De vorig jaar door DPM aangekondigde toneelversie van Arnon Grunbergs Tirza door Het Nationale Toneel is klaar en trekt op tournee door Nederland.

°°In het Paleis voor Schone Kunsten te Brussel komt Marianne Faithfull (foto: in jonger tijden) sonnetten voorlezen van William Shakespeare (1564-1616) op 9 juni 2006.

°°De nieuwe roman Meer dan een minnaar van Oscar van den Boogaard niet al te gunstig besproken in de Volkskrant: 'Een beetje meer intellectuele ambitie had in deze roman niet misstaan.'

°°Wat leest Job Cohen, de kandidaat-partijleider van de PvdA en dus ook ex-burgemeester van Amsterdam? Zie Trouw: 'Leve het luisterboek.'

°°Boekenparlement opent Vlaamse Jeugdboekenweek, zie dit verslag.

°°'Radicaal intiem', het ellenlange gedicht waarmee Dichter des Vaderlands Ramsey Nasr menige bezoeker van het Boekenbal deed schuifelen op de zetel.

°°De Amerikaanse National Book Critics Circle heeft de laureaten van zijn awards bekendgemaakt. Onder meer Diana Athill, Richard Holmes en Hilary Mantel zijn aan het feest.

°°De nominaties voor de Guido Gezelleprijs. De laureaten worden op 27 maart onthuld tijdens de Nacht van de Poëzie, '...Tot diep in het donker'.

°°De longlist van de Independent Foreign Fiction Prize.

°°De Best Translated Book Awards zijn ook bekend, zie Three Percent.

°°De medereizigers van Ian McEwan op de Arctische reis die hem inspiratie bood voor zijn nieuwe roman Solar, zijn niet zo te spreken over de Britse schrijver, zie The Times.

The Guardian recenseert Solar, "Ian McEwan approaches the climate crisis in comic mode.'

°°Jeanette Winterson blikt in The Times terug op haar debuut Oranges Are Not The Only Fruit, 25 jaar na verschijning.

°°George Steiner werd na 33 jaar van trouwe dienst in 45 seconden aan de deur gezet bij The New Yorker, zie La République des Livres van Pierre Assouline. Nu zijn zijn essays uit The New Yorker gebundeld.

°°Een campagne om de archieven en manuscripten van Thomas Hardy van de ondergang te redden, zie BBC.

°°Schrijvers en hun verknochtheid aan de tabak, zie Le Figaro.

°°Recensie van het geruchtmakende HHhH van Laurent Binet in Le Monde, boek over Gestapo-baas Reinhard Heydrich, dat onlangs bekroond werd met de Prix Goncourt du Premier roman.

°°Het boek over het Stasi-dossier van Günter Grass is nu ook daadwerkelijk verschenen, zie NRC.

°°Interview met Jenny Erpenbeck in NRC Handelsblad over haar boek ‘Huishouden’, over het begrip Heimat en over haar schrijversfamilie.

°°De digitale boekenverkoop in Turkije floreert, zie Zaman.

°°Overlijden van de Zuid-Afrikaanse anti-apartheidsactiviste en schrijfster Fatima Meer op 81-jarige leeftijd, zie Yahoo News. (DL/JE)

David Remnick schrijft Obama-biografie

2010-03-13T15:19:00.006+01:00

De Amerikaanse gezaghebbende journalist en publicist David Remnick, hoofdredacteur van The New Yorker, publiceert binnenkort de eerste serieuze biografie over de Amerikaanse president Barack Obama. Medio april verschijnt de Nederlandse editie vrijwel gelijktijdig met de Amerikaanse en Engelse editie bij De Bezige Bij.

In The Bridge – The Life and Rise of Barack Obama geeft Remnick naar verluidt "een veelomvattend en diepgravend beeld van het leven van de 44ste president van de Verenigde Staten, maar beschrijft hij ook de complexe geschiedenis van de afgelopen vijftig jaar, de strijd voor rassengelijkheid en burgerrechten, Obama’s gevecht om het hoogste ambt en de enorme implicaties die zijn verkiezing had voor de Amerikaanse politiek en samenleving."
Remnick baseerde zijn boek op talloze interviews met familieleden, vrienden, mentoren, adviseurs en tegenstanders van Obama – en op gesprekken met de president zelf. Hij kreeg ook inzage in vele persoonlijke brieven van en aan Obama waarvan een deel nu voor het eerst wordt gepubliceerd. Tot de bronnen van de auteur behoren vele intimi, maar ook figuren die een gecompliceerde rol in de opkomst van Obama hebben gespeeld: Jesse Jackson, dominee Jeremiah Wright, Bobby Rush en Bill Ayers.
David Remnick (1958) won in 1994 de Pulitzer Prize voor zijn boek over de ineenstorting van de Sovjet-Unie, Lenin’s Tomb. Hij is ook de auteur van King of the World, een internationale bestseller over Muhammed Ali. (foto: David Remnick aan de zijde van zijn onderzoeksobject)

Google Books sluit akkoord met Italië over digitaliseren van een miljoen boeken

2010-03-13T10:29:00.007+01:00

De Amerikaanse internetgigant Google heeft deze week een overeenkomst gesloten met het Italiaanse ministerie van Cultuur, inzake het digitaliseren van bijna een miljoen oude boeken uit de Italiaanse nationale bibliotheken van Rome en Florence, zo meldt BBC. Het is voor het eerst dat Google een samenwerkingsverband aangaat met een cultuurministerie. Het krijgt daarmee toegang tot alle nationale bibliotheken van Italië. Het gaat om zo’n één miljoen boeken uit de periode voor 1868, waaronder werken van Dante, Machiavelli, Giambattista Vico en Galileo Galilei, en tal van literaire als wetenschappelijke werken. Google scant de boeken kosteloos in en stelt ze vervolgens gratis ter beschikking, zo kondigde het aan.

"Google hoopt met het akkoord deuren te openen voor andere gelijkaardige samenwerkingsverbanden in Europa", zei een Google-woordvoerder. Volgens de krant Le Monde is het dan ook een politieke overwinning voor de internetmoloch. Tot op heden heeft de Amerikaanse groep digitaliseringsakkoorden afgesloten met een veertig bibliotheken over de hele wereld, waaronder acht Europese, maar nog nooit eerder met een overheid zelf. Google kwam de laatste tijd veelal negatief in het nieuws, met een klachtenregen van Yahoo!, Microsoft, Amazon en uitgevers, onder meer over de monopoliepositie, maar ook over privacyschendingen.

"Het akkoord heeft een belangrijke politieke betekenis", aldus de Italiaanse cultuurminister Sandro Bondi. "Italië positioneert zich als de avant-garde in deze sector, en heeft de overtuiging om het culturele patrimonium dat via internet gratis beschikbaar komt te verrijken." Door budgetproblemen konden er minder boeken uit de collecties van Rome en Venetië worden gepreserveerd, zo bleek recent. In 1966 werden duizenden boeken in de bibliotheek van Florence door een overstroming zwaar beschadigd. Zie ook het persbericht van Google. (DL - foto: Biblioteca nazionale centrale di Roma - Wikimedia commons)

Spaanse auteur Miguel Delibes (89) overleden

2010-03-12T15:32:00.006+01:00

De Spaanse schrijver Miguel Delibes is vandaag op 89-jarige leeftijd overleden. Delibes was een van de meest gelauwerde moderne schrijvers van Spanje. In 1993 won hij de Cervantes-literatuurprijs, de meest prestigieuze onderscheiding voor het Spaanse taalgebied. Miguel Delibes, geboren in 1920 in de Noord-Spaanse stad Valladolid, leed aan kanker. In zijn werk gaf Delibes weer hoe Spanjaarden denken over thema's als de dood, de natuur, eenzaamheid, oorlog en vrede. Delibes schetste de overgang van het rurale Spanje van de dictatuur van Franco, naar een in Europa geïntegreerd land, van de periferie naar het centrum.

Delibes, die zijn hele leven in Valladolid woonde, verwierf nationaal en internationaal literaire roem met onder meer de ook in het Nederlands vertaalde romans De heilige dwazen, Vijf uren met Mario en De ketter, maar laat een rijk en gevarieerd oeuvre na. In Spanja ontving Delibes elke mogelijke literaire erekrans. Voor zijn debuut La sombra del ciprés es alargada uit 1947 kreeg hij de Premio Nadal. Daarvoor werkte Delibes ook als cartoonist en journalist. In 1982 ontving hij de prestigieuze Premio Príncipe de Asturias de las Letras. Enkele van zijn romans werden ook bewerkt voor televisie of voor film. Zie een recensie bij NRC Boeken, de Delibes-special bij El Mundo en de obits in de New York Times en El País. (HC)

Shortlist Erik Hazelhoff Biografieprijs bekendgemaakt

2010-03-12T11:33:00.003+01:00

Vandaag is de shortlist bekendgemaakt voor de Erik Hazelhoff Biografieprijs 2010. De prijs zal op 8 april 2010 in de De Rode Hoed in Amsterdam worden uitgereikt tijdens de Avond van de Biografie. De Erik Hazelhoff Biografieprijs is een nieuwe tweejaarlijkse prijs die wordt toegekend aan de beste Nederlandstalige biografie die in één van de twee voorafgaande jaren bij een Nederlandse of Vlaamse uitgeverij is verschenen. De Erik Hazelhoff Biografieprijs omvat een geldprijs van 15.000 euro. De 5 kanshebbers in 2010 zijn:
Diaghilev, Sjeng Scheijen [Uitgeverij Prometheus/Bert Bakker]
Weest manlijk, zijt sterk. Pim Boellaard (1903-2001). Het leven van een verzetsheld, Jolande Withuis [Uitgeverij De Bezige Bij]
Bert Haanstra, filmer van Nederland, Hans Schoots [voorheen: Mets en Schilt uitgevers]
Joop den Uyl, 1919-1987, Anet Bleich [Uitgeverij Balans]
Joke Smit, Marja Vuijsje [Uitgeverij Atlas]

De vakjury van 2009/2010 bestaat uit Frans Smits (hoofdredacteur Historisch Nieuwsblad), Sander van Walsum (de Volkskrant), Hein Jens (directeur Carré), Dr. Fred Leeman (kunsthistoricus) en voormalig vlootpredikant ds. Roelof Steenstra. Voor de Erik Hazelhoff Prijs 2009/2010 wordt de vakjury voorgezeten door Prof. Dr. Lisa Kuitert, hoogleraar Boekwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam.

Manuscript Max Havelaar voorgedragen als werelderfgoed

2010-03-12T09:18:00.009+01:00

De universiteit van Amsterdam en het Multatuligenootschap dragen het manuscript van Max Havelaar voor tot opname op de werelderfgoedlijst van de Unesco. Dit "geheugen van de wereld" omvat onder meer de dagboeken van Anne Frank, het archief van Alfred Nobel, documenten uit het getto van Warschau en andere stukken van hoge maatschappelijke en historische relevantie. Directeur Scholten van UVA Erfgoed motiveert de actie: "'Het boek had meteen een grote impact. Iedereen besefte: dit is explosief materiaal. Daar zijn onze Irak-affaires niets bij. En het is ook nog eens geschreven in een geweldige literaire vorm." Een beslissing wordt in de zomer verwacht.
De Max Havelaar of de koffieveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappij trok de voorbije weken nogal wat internationale belangstelling. Zo haalde de Amsterdamse tentoonstelling Het is geen roman, het is een aanklacht. 150 jaar Max Havelaar de rubriek "Travel" van The New York Times. En de Spaanstalige uitgave Max Havelaar o la subastas de café de la Compania Commercial Holandese werd gerecenseerd in El Pais, zo meldt het Nederlands Letterenfonds. Criticus Jesus Ferrero trok een parallel met Cervantes: "Zowel Batavus Droogstoppel als Don Quichote pogen zich staande te houden in een wereld vol corruptie en verderf " luidt het in een zeer positieve recensie.
In Nederland zelf kwam een nieuwe uitgave op de markt. Ongetwijfeld geïnspireerd door Multatuli's dwingende 'ik wil gelezen worden" hertaalde NRC-redacteur Gijsbert van Es de Max Havelaar naar een uitgave voor een nieuw en jong publiek. Die hertaling oogstte zoals te verwachten en voorzien was zowel voorzichtig positieve als striemend negatieve kritiek. Of van "Welnu, barbaar lees verder" door Janet Luis tot "Help, de literatuur wordt mishandeld" door Marjolijn Februari. Meer hierover op de site van NRC. En ook in Vlaanderen komt de Max Havelaar aan bod. Precies 150 jaar na het verschijnen wordt op 14 mei een marathonvoorlezing gehouden in de Brusselse Universiteit. Cultuurminister Joke Schauvliege en Europees minister-president Herman Van Rompuy zegden reeds toe. Over het Multatuli-jaar berichtte DPM al eerder. (JE - beeld: August Allebé/L. Mertens, 1974)

Opschorting van straf in zicht voor Saskia De Coster in lezersbriefzaak

2010-03-11T20:30:00.007+01:00

Het Brusselse parket heeft een opschorting van straf gevraagd voor schrijfster Saskia De Coster (34) in de zaak van de fictieve lezersbrief, zo meldt De Morgen. De krant De Standaard publiceerde in september 2008 een lezersbrief van Noël Devisch, de erevoorzitter van de Boerenbond. In de brief werd kritiek geuit op de huidige Boerenbondvoorzitter, Piet Vanthemsche, die de vleesconsumptie- en productie verdedigde. Al snel bleek dat de brief het werk was van Saskia De Coster. De schrijfster van Dit is van mij gaf dat ook toe, maar zei dat de hele zaak als grap was bedoeld. Ze bood ook haar excuses aan. Desondanks namen zowel Devisch als Vanthemsche het niet en werd De Coster naar de correctionele rechtbank verwezen, en werd ze door De Standaard aan de deur gezet als columniste.

Het feit dat De Coster zelf excuses aanbod was voor het parket aanleiding om genoegen te nemen met een opschorting. Devisch, die zich burgerlijke partij had gesteld, eiste bij monde van zijn advocate een schadevergoeding van 2.500 euro omdat hij nog steeds met de brief zou geconfronteerd worden.
De advocaat van De Coster, Wim Bollen, vroeg ook om de opschorting. Hij noemde de brief een uit de hand gelopen grap en vond dat de redactie van De Standaard beter had moeten opletten. De advocaat wees er ook op dat de schrijfster al 600 euro had betaald aan Devisch. Een uitspraak van de rechter wordt verwacht op 30 maart. De Coster reageert opgelucht nu het Brusselse parket niet aandringt op een straf. "Dit was een impulsieve grap die erg uit de hand is gelopen. Het was nooit de bedoeling dat die brief zou verschijnen. Ik vond het opiniestuk van Piet Vanthemsche een overdreven en bijna karikaturale verdediging van de vleesconsumptie en in een opwelling heb ik een even karikaturaal antwoord geschreven. Ik heb het dan ondertekend met de naam van iemand die zeker nooit zoiets zou schrijven." Volgens De Coster was ze zelf erg geschrokken dat het stuk toch in De Standaard verscheen. "Ik dacht dat ze er op de redactie eens goed mee zouden lachen en dat het daarbij zou blijven. Als ik geweten had welke proporties dit zou aannemen, was ik er nooit aan begonnen. (...) Ik heb door die stommiteit zelf ook schade geleden en heb mijn columns in De Standaard moeten opgeven. Ik hoop dat er nu een eind aan komt." Zie ons vorig bericht over de zaak. (DL - foto Johan Jacobs)

Ex-Fortistopman Karel De Boeck is nieuwe voorzitter van Boek.be

2010-03-11T17:01:00.016+01:00

Karel De Boeck, de voormalig CEO van de Fortis Holding, is vanmiddag door de Raad van Bestuur van Boek.be voorgedragen als nieuwe voorzitter van Boek.be, de confederatie van het Vlaamse Boekenvak. Hij volgt in die functie Jos Geysels op, die voorzitter van het Vlaams Fonds voor de Letteren is geworden.
Een merkwaardige keuze, want De Boeck is voormalig voorzitter van de beroepsfederatie van de banken. Hij is burgerlijk ingenieur en licentiaat in de economische wetenschappen. "Boek.be ziet in Karel De Boeck in eerste instantie een man die zijn visie kan geven op een sector die in beweging is en wellicht de komende jaren door woelige wateren zal moeten varen", luidt het. "Zijn ervaring de afgelopen maanden bij de bankencrisis zal daarbij zeker van pas komen." De Boeck is volgens Boek.be "een fervente lezer en cultuurliefhebber.": "Dat de boekensector de facto een mooi voorbeeld is van het samengaan van cultuur en economie", zou meegespeeld hebben in zijn beslissing, klinkt het. In een interview in De Standaard vorige week, zei hij: "Ik ben vijf boeken tegelijkertijd aan het lezen. Eén ervan gaat over het leven van Rubens en dan vooral over zijn reis naar Italië. Ik dacht dat ik iets wist van Rubens, maar ik heb al veel bijgeleerd." Hij blijkt ook een grote fan te zijn van de Britse auteur Louis De Bernières.

Geert Joris, gedelegeerd bestuurder Boek.be: "We zijn niet op zoek gegaan naar een kopie van Jos Geysels maar naar iemand die op een andere manier een toegevoegde waarde aan de organisatie kan leveren." (DL)

Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs voor Bert Natter

2010-03-11T12:05:00.005+01:00

De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde heeft Bert Natter (1968) voor zijn debuutroman Begeerte heeft ons aangeraakt bekroond met de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs 2010. Deze in 1925 ingestelde prijs is een ‘prijs van aanmoediging’ en wordt jaarlijks afwisselend aan een dichter of een prozaschrijver uitgereikt. De prijs bestaat uit een penning en 7500 euro. In het juryrapport wordt Begeerte heeft ons aangeraakt een "wervelende roman" genoemd. De jury (met Elke Brems, Kester Freriks, Micha Hamel, Ingrid Hoogervorst en Gerard Raat) is ervan overtuigd dat Bert Natter (foto) met dit boek "het begin markeert van een beloftevolle literaire toekomst. Natter heeft durf en moed; moeiteloos zwenkt hij heen en weer tussen verleden en heden, tussen humor en ernst." Eerdere laureaten van de Van der Hoogt-prijs zijn onder meer J. Slauerhoff, H. Marsman, S. Vestdijk, Willem G. van Maanen, Anton Koolhaas, Cees Nooteboom en Frank Martinus Arion. Eerder kreeg Natter voor zijn veelgeprezen debuutroman de Selexyz Debuutprijs 2009.
Tegelijkertijd kende de Maatschappij der Nederlandse Letteren ook de Henriëtte de Beaufort-prijs 2010 aan Henk Nellen voor zijn biografie Hugo de Groot. Een leven in strijd om de vrede 1583-1645. Deze prijs wordt eenmaal in de drie jaar uitgereikt voor een biografie of autobiografie en bestaat uit een oorkonde en 2.500 euro. (HC)

'Tirade'-redactie van straat geplukt na uitdelen oude nummers

2010-03-11T00:11:00.010+01:00

Het Nederlandse literaire tijdschrift Tirade, een uitgave van uitgeverij Van Oorschot, had een originele actie bedacht om aandacht te werven voor het blad en voor het belang van literaire tijdschriften. Bij de start van de Nederlandse Boekenweek deelde de redactie (Ester Naomi Perquin, Menno Hartman, Jeroen van Kan en Merijn de Boer) gisteren oude Tirade-nummers, die in het archief toch maar lagen te verpieteren, uit aan het Amsterdamse Centraal Station. De actie werd door de politie al na korte tijd beëindigd "wegens het overtreden van de regels": "Het is verboden reclame te maken, ook als het een literair tijdschrift betreft. Volgens de surveillanten kon het aanvragen van een vergunning soelaas bieden, maar helaas blijkt het niet mogelijk om in Amsterdam toestemming te verkrijgen voor een dergelijke actie", meldt de redactie bedroefd. Het uitdelen van politieke en religieuze pamfletten blijkt toegestaan, maar het gratis verspreiden van literaire tijdschriften is verboden. "Hoewel de redactie verheugd is over het feit dat het gratis uitdelen van ons blad een subversieve daad is, zijn we aanmerkelijk minder blij met de praktische consequentie: ons voornemen om gedurende de hele Boekenweek gratis nummers uit te delen, is hiermee in de kiem gesmoord", luidt het.
Het toeval wou dat onder de ontvangers van een gratis Tirade zich ook de burgemeester van Amsterdam Job Cohen bevond. "Hoewel de redactie daarmee in overtreding was, reageerde Job Cohen verheugd", wordt gemeld. Wouter van Oorschot, uitgever van Tirade, roept Cohen nu in een open brief 'Samizdat aan de Amstel' op tot actie: “Ik weet dat u het razend druk heeft, maar ook dat u de literatuur een warm hart toedraagt: wilt u daarom even kijken welke ambtenaar dit varkentje voor de Tirade-redactie kan wassen? Die jonge mensen staan er een hele Boekenweek lang elke morgen anderhalf uur eerder voor op!” (DL)

De Slegte gaat nu ook nieuwe boeken online verkopen

2010-03-10T23:09:00.008+01:00

Ramsj- en tweedehandsboekhandel De Slegte poogt de laatste tijd zijn achterstand inzake zijn digitale aanbod goed te maken op de concurrentie. Na een vernieuwde website is nu het online assortiment uitgebreid: klanten kunnen nu ook gewoon nieuwe boeken bestellen. Het gaat om circa 80.000 ‘nieuwe’ titels online, die aan de normale - in Nederland immers vaste - boekenprijs worden verkocht. Ter introductie van het assortiment nieuwe boeken rekent De Slegte over deze titels tot en met 31 mei 2010 geen verzendkosten aan.
Daarmee wordt De Slegte in Vlaanderen alvast de eerste boekhandel die zowel nieuw als tweedehandsboeken digitaal aanbiedt, iets wat Bol.com in Nederland al langer doet.
De Slegte meldt ook dat er een ramsjaanbod van circa 5.000 titels online beschikbaar is. "Aan het invoeren van de twee miljoen boeken tellende tweedehandsvoorraad van de Slegte wordt intensief gewerkt", klinkt het laconiek. "Op dit moment zijn 75.000 van deze tweedehands boeken ingevoerd." Ook is er een "BoekenZoekService”, een praktische functionaliteit op de site, die nuttig is mocht een klant een boek online niet kunnen vinden. Op het moment dat de titel wordt aangeboden door een van de De Slegtewinkels online, ontvangt de klant geheel vrijblijvend een e-mail. (DL)

Nobelprijswinnares Herta Müller komt naar Brussel

2010-03-10T22:33:00.004+01:00

Op woensdag 14 april 2010 komt de Roemeens-Duitse schrijfster Herta Müller, winnares van de Nobelprijs Literatuur 2009, naar Brussel. Zij ontmoet in het cultuurhuis Flagey haar lezers in de reeks ‘Het Europa van de schrijvers’. In de reeks 'Het Europa van de schrijvers' nodigen Het beschrijf en Flagey auteurs van wereldformaat uit met werk dat impact heeft op het denken in en over Europa. Na Timothy Garton Ash en David Grossman is het nu de beurt aan de Nobelprijswinnares Herta Müller. Haar recentste boek Ademschommel (uitg. De Geus) werd door diverse critici ingehaald als een meesterwerk. Literair criticus Norbert Wehr praat met haar over schrijverschap en ontheemding, over herinnering en verleden, trauma en literatuur. Jacques De Decker (Le Soir) zit mee aan tafel.
In Ademschommel brengt Herta Müller de vervolging van de Roemeens-Duitse bevolking onder Stalin onder woorden. Ze geeft er een stem aan de overlevenden van de Russische werkkampen, na diverse gesprekken met de slachtoffers, onder wie de dichter Oskar Pastior. Het boek echoot ook haar eigen verhaal: Müller behoorde tot de kleine minderheid van Duitstalige Roemenen, haar moeder werd na de Tweede Wereldoorlog gedeporteerd naar Rusland. Aan de hand van uniek beeldmateriaal, dat uitzonderlijk wordt getoond in Flagey, vertelt Herta Müller over de genese van haar boek, over Oskar Pastior en over zichzelf.
Herta Müller is te gast op uitnodiging van Het beschrijf, in samenwerking met Flagey, het Goethe-Institut Brüssel, het Roemeens Cultureel Instituut en Uitgeverij De Geus. (DL)

Zoon Françoise Sagan vernoemt literaire prijs naar zijn moeder

2010-03-10T13:19:00.004+01:00

Dennis Paolo Westhoff, de zoon van de Franse schrijfster Françoise Sagan (1935-2004), heeft een nieuwe literaire prijs in het leven geroepen vernoemd naar zijn moeder, meldt Le Nouvel Observateur. De Prix Françoise Sagan zal op 1 juni worden uitgereikt aan een Franse roman die in het lente is verschenen. Vervolgens zal de prijs opnieuw in de winter worden uitgereikt aan een recent theaterstuk. De schrijfster van Bonjour, Tristesse en Aimez-vous Brahms? schreef zelf ook verschillende toneelteksten.

De prijs zal gaan naar een schrijver die nog nooit met een literaire prijs is bekroond en in de zes maanden voorafgaand aan de beslissing ook niet is genomineerd. De jury bestaat uit vier vaste leden (onder wie Dennis Paolo Westhoff zelf) en zeven anderen. De laureaat zal ook in de jury het komende jaar mogen zetelen. Nu jureren onder meer Justine Lévy, Patrick Besson, Jérôme Béglé, Annick Geille, François Gibault, Delphine de Vigan en Florian Zeller. Elk jurylid kan twee boeken voordragen.

In Frankrijk laait sinds vorig jaar de belangstelling voor Sagan en haar bewogen leven weer op. Er verschenen enkele ophefmakende Saganbiografieën en er kwam een biopic uit. Er verschenen heruitgaven en de bekendste Sagantitels zijn ondertussen ook als e-book te verkrijgen. Het helpt de erven allemaal om de nog uitstaande schulden bij de fiscus af te lossen. Sagan stierf in 2004 compleet berooid na een leven vol drank, roem, drugs en drama. Zie ons vorige bericht. (HC)

Vlaming Koen Clement bovenbaas in Nederlandse 'Literaire Pikorde'

2010-03-09T20:24:00.007+01:00

In de jaarlijkse 'literaire pikorde' die het opinieblad HP/De Tijd aan de vooravond van de Boekenweek publiceert is de Vlaamse WPG-directeur Koen Clement vanuit het niets naar de eerste plaats geklommen. Clement bezet als directeur de toppositie en niet als uitgever. De afgelopen jaren voerden uitgevers als Chris Herschdorfer (van Ambo/Anthos), Robbert Ammerlaan (van De Bezige Bij), en Joost Nijsen (van Podium) de powerlist aan. HP/De Tijd pitcht Clement als volgt: "Veldheer. Kwam, zag en overwon. De Vlaamse opvolger van Pieter de Jong is de eerste nieuwkomer die alle tussengelegen stations overslaat." WPG nam onlangs de fondsen A.W. Bruna en Standaard Uitgeverij van PCM over (zie hier). Op nummer twee staat Nelleke Geel, uitgeefster van Signatuur/Bruna, een plaats gestegen vergeleken met vorig jaar. "Spaarvarkentje. 2009 was het beste jaar uit de geschiedenis van Bruna, waarvan Signatuur de imprint is." Chris Herschdorfer zakte van de eerste plaats naar drie. "Onder normale omstandigheden goed voor de hoofdprijs, maar aan de losgeslagen Brunaatjes kan momenteel niemand tippen. En dat terwijl de corebusiness van Anthos, de schrijvende thrillerharem, het uitzonderlijk goed deed." Robbert Ammerlaan zakt van de tweede plaats naar nummer vijf. Op plaats veertien prijkt Kluun, nieuw binnen en eerste schrijver. Joost Nijsen zakt verder terug van tien naar zeventien. De HP/De Tijd met de nieuwe Pikorde ligt vanaf woensdag 10 maart in de winkel. Zie het bericht bij Boekblad. (HC)

Nederlandse Boekenweek gaat van start

2010-03-09T17:27:00.005+01:00

In Nederland gaat vanavond de jaarlijkse Boekenweek traditiegetrouw van start met het Boekenbal in de Stadschouwburg. De 75ste Boekenweek vindt plaats van woensdag 10 tot en met zaterdag 20 maart 2010. Het motto van dit jubileumjaar is 'Titaantjes – Opgroeien in de letteren', naar het boek van Nescio. Joost Zwagerman schreef het Boekenweekgeschenk Duel. Bij aanschaf van 12,50 aan boeken, of als u lid wordt van de bibliotheek, krijgt u Duel gratis. In plaats van het Boekenweekessay verschijnt dit jaar de jubileumuitgave Titaantjes waren we waarin 75 auteurs - onder wie Abdelkader Benali, Bernlef, Remco Campert, Adriaan van Dis, A.F.Th. van der Heijden, Gerrit Komrij, Herman Koch, Erwin Mortier, Jan Mulder, Charlotte Mutsaers, Tommy Wieringa en Joost Zwagerman - een brief schrijven aan hun "jonge ik".
De Nederlandse Boekenweek is een organisatie van het CPNB waarbij overal te lande schrijvers optreden en het boek in al zijn veelvormigheid gefêteerd en bejubeld wordt. Joost Zwagerman, auteur van het Boekenweekgeschenk, toert door Nederland volgens een intensieve agenda. Overdag signeert hij, ’s avonds houdt hij lezingen. Het Boekenweekgeschenk is op zondag 14 maart een gratis treinkaartje. Bibliotheken houden opendeur, boekhandels zijn opgepimpt, oud fonds van de zolder gehaald en afgestoft, leeslijsten op school worden geactualiseerd... de waaier aan activiteiten is rijk en gevarieerd.

Koninklijke TNT Post eert de 75ste Boekenweek met een bijzondere postzegel: de Boekenweekpostzegel is tegelijkertijd een boekje van drie bij vier centimeter. Duivelstoejager Zwagerman schreef hiervoor een kort verhaal dat aansluit op zijn Boekenweekgeschenk, maar ook zelfstandig kan worden gelezen. Richard Hutten tekende voor het ontwerp. Titaantjes, de novelle van Nescio met de bekende openingszin "Jongens waren we - maar aardige jongens", verscheen onlangs bij Nijgh & Van Ditmar in een speciale uitgave met illustraties van Joost Swarte. (HC)

Gentse Universiteit brengt hommage aan Hugo Claus

2010-03-09T14:31:00.003+01:00

Zeven Vlaamse en Nederlandse dichters brengen op donderdag 11 maart op invitatie van de Gentse Universiteit in het Geuzenhuis een hommage aan Hugo Claus. Claus overleed twee jaar geleden op 19 maart 2008. Professor Yves T’Sjoen van de vakgroep Nederlandse Literatuur nodigde een rist dichters uit die poëticaal hulde zullen brengen aan de schrijver van De Oostakkerse gedichten. Paul Bogaert, Peter Holvoet-Hanssen (stadsdichter van Antwerpen), Saskia de Jong, Erwin Mortier (oud-stadsdichter van Gent), Leonard Nolens, Peter Verhelst (stadsdichter van Gent) en Hester Knibbe zullen een gedicht van Claus brengen en voorlezen uit eigen werk. De presentatie is in handen van Lisbeth Imbo, VRT-journaliste en oud-studente van de Universiteit Gent. De hommageavond is een organisatie van de Universiteit Gent, de Vakgroep Nederlandse Literatuur, in samenwerking met de studentenvereniging Filologica. (HC)

Elfriede Jelinek in het verweer tegen rechtse presidentskandidate in Oostenrijk

2010-03-09T10:37:00.003+01:00

Een groep van Oostenrijkse schrijvers, met onder hen Nobelprijswinnares Elfriede Jelinek en Franzobel, heeft zich bijzonder fel uitgesproken tegen de rechts-conservatieve kandidate bij de Oostenrijkse presidents-verkiezingen, Barbara Rosenkranz (FPÖ). De auteurs noemen Rosenkranz in een virulente mededeling "onwaardig". Ze denken dat de presidentskandidate "best wel eens de intenties en interesses van extreem rechts in Oostenrijk zou kunnen verdedigen, en dat maakt haar ongeschikt om de intenties en interesses van het Oostenrijkse volk te vertegenwoordigen", zo verklaarde Gerhard Ruiss, auteur en directeur van de schrijversvereniging IG Autorinnen Autoren. De schrijvers roepen "alle democratische krachten in Oostenrijk" op om alles over de kandidatuur van Rosenkranz aan het licht te brengen. "Niemand mag er zich na de verkiezingen op beroepen voor Rosenkranz te hebben gestemd vanwege haar verklaring dat het nationaal-socialistisch gedachtegoed opnieuw zou mogen worden beleefd."

Rosenkranz staat bekend voor haar oerconservatieve, anti-Europese en antifeministische standpunten. Ze heeft zich uitgesproken tegen gelijke rechten voor holebi's en immigranten en wordt door haar critici verweten een 'Kellernazi' te zijn. Rosenkranz kreeg een storm van protest over zich heen nadat ze het 'Verbotsgesetz', waarmee de nazipartij in Oostenrijk werd verboden, in vraag stelde. De presidentsverkiezingen vinden plaats op 25 april. Zie het bericht bij Der Standard. (HC)

Arkprijs van het Vrije Woord voor hoogleraar en dichter Geert Buelens

2010-03-09T10:12:00.005+01:00

De Vlaamse dichter, hoogleraar Nederlandse letteren en essayist Geert Buelens (1971) heeft de 60ste Arkprijs van het Vrije Woord gekregen. "Hij heeft het maatschappelijke debat over de verantwoordelijkheid van de media breed opengetrokken en zich consequent kritisch uitgelaten over de kwalijke ontwikkelingen in de media", motiveert de stichting die de prijs uitreikt. "Buelens verstaat de kunst om met grondige kennis van zaken heldere standpunten te formuleren. Op die manier daagt hij de cultureel-politieke wereld uit tot permanente zelfkritiek."

Buelens debuteerde als dichter in 2002 met de bundel Het is, bekroond met de Lucy B. en C.W. Van der Hoogtprijs 2003 en genomineerd voor de C. Buddingh'prijs 2002. Buelens, verbonden aan de Universiteit Utrecht, wordt gehuldigd als dichter, essayist, academicus en onafhankelijk denker. Tot zijn belangrijkste werken behoren het poëzieoverzicht Van Ostaijen tot heden (bekroond met de Vlaamse Cultuurprijs voor Essay), de dichtbundel Verzeker U en Europa Europa! (ABN AMRO Bank Prijs), over de impact van de Eerste Wereldoorlog op de Europese poëzie. De Arkprijs wordt op 12 mei uitgereikt in Antwerpen. Recente winnaars van de Arkprijs zijn Luc Huyse (2009) en David Van Reybrouck (2008). Zie de VRT. (HC)

Debutant Tonie Mudde schiet zijn roman de ruimte in

2010-03-09T00:54:00.003+01:00

De Nederlandse debutant Tonie Mudde gaat zijn eerste roman Spaghetti Spoetnik bij wijze van promotiestunt lanceren in de ruimte. Mudde, die lucht- en ruimtevaarttechniek studeerde, heeft speciaal voor de ruimtereis de eerste pagina van het boek verkleind afgedrukt op hittebestendig plastic. De pagina gaat mee met een satelliet van ISIS. Dat Nederlandse bedrijf maakt satellieten zo klein als een pakje melk.
Spaghetti Spoetnik, dat verschijnt bij uitgeverij Podium, is een roman over macht, seks en astronomie. Hoofdpersonen zijn een eenzame sterrenkundige en een bloedmooie studente fotografie. De titel doet vaagweg denken aan Haruki Murakami's Spoetnikliefde.
Dat zijn debuut binnenkort op eenzame hoogte rondjes om de aarde draait, vindt de auteur mooi aansluiten bij het thema van zijn roman. “Spaghetti Spoetnik gaat over twee jonge mensen die worstelen met intimiteit, het gevoel dat degene naast je in bed net zo onbereikbaar is als de sterren aan de hemel.”
Rocket scientist Mudde ging "na een radicale carrièreswitch" aan het schrijven. Tonie Mudde schreef voor onder andere Quest, nrc.next en De Groene Amsterdammer. In 2009 werd hij uitgeroepen tot talent van het jaar bij De Tegels, de Oscars van de Nederlandse journalistiek. (DL)

Ian McEwan wijzigt roman na falen klimaattop

2010-03-08T15:01:00.008+01:00

De Britse auteur Ian McEwan, die in zijn nieuwe roman Solar aan de slag gaat met het thema klimaatopwarming, zegt dat hij zijn boek halsoverkop een andere wending heeft gegeven na het falen van de klimaattop in Kopenhagen in december. In een interview met The Guardian vertelt McEwan dat hij de top in Kopenhagen “met een zekere wanhoop” van nabij heeft gevolgd. Na het mislukken ervan vond hij het nodig om het debacle een plaats te geven in zijn boek.

Het zojuist verschenen Solar vertelt over wetenschapper en Nobelprijswinnaar Michel Beard die aan een geavanceerde technologie werkt om klimaatopwarming te bestrijden. Het einde van het boek speelt zich af in de zomer van 2009 wanneer protagonist Beard een e-mail krijgt. Daarin wordt hem verzocht om een meeting van buitenlandministers toe te spreken. “Ik wou er absoluut iets in smokkelen over zijn onbehagen. Alles rondom hem is ingestort en daarom weet hij dat Kopenhagen voor hem de plek is. Daar kan hij zijn eigen verwarring overdragen.” Indien de top een positieve uitkomst had gehad - wat McEwan zelf wenste - dan zou hij zijn personage er buiten hebben gehouden, zo zei hij nog.

McEwan heeft vier jaar lang materiaal verzameld voor Solar. Hij kreeg de vonk voor het boek tijdens een expeditie naar de Noordpool die hij met wetenschappers en andere kunstenaars in 2005 ondernam. Hij voegt er ook aan toe dat hij zich tijdens de research over het boek steeds meer ging ergeren aan wetenschappers die de klimaatopwarming pogen te ontkennen. Tegelijk zag hij hoe moeilijk het was om iets gezamenlijk aan te pakken. “Aan boord besefte ik dat de bemanningsruimte waar we onze laarzen uitdeden en van kleren wisselden, al snel veranderde in een complete chaos. Kledij en soms levensreddende instrumenten raakten verloren. Dat was in tegenspraak met al die idealistische grote woorden tijdens onze avondlijke discussies. Er was een bijna komische tekortkoming van de menselijke natuur.” In hetzelfde interview zegt McEwan ook dat hij zijn weerstand tegen nucleaire energie heeft stopgezet. “We hebben gewoonweg niks anders dat onze steden draaiende kan houden tijdens koude nachten.” McEwan zegt wel dat er moet op zoek gegaan worden naar nieuwe energiebronnen voor de mensheid. Zie onze vorige berichten. (DL)

Iris Murdoch had liaison met 20 jaar jongere student

2010-03-08T13:13:00.008+01:00

De Iers-Britse schrijfster en filosofe Iris Murdoch (1919-1999) had een affaire met de twintig jaar jonger student David Morgan, zo blijkt uit brieven die Morgan publiceerde in een boek over de auteur. Morgan werd in 1964 verliefd op de toen 44-jarige Murdoch toen zij zijn thesis begeleidde aan de Royal College of Art. Ze hadden gedurende twee jaar een relatie.

David Morgan is momenteel hoogleraar aan de Chelsea College of Art and Design en onthulde de liaison in zijn boek With Love and Rage: A Friendship with Iris Murdoch. Murdoch, van wie al bekend was dat ze ook met Nobelprijswinnaar Elias Canetti een relatie had, biechtte haar escapade overigens gewoon op aan haar man, de dichter John Bayley. In een brief aan Morgan schreef ze: "And I want this to be 'clean-cut': I too have had so many muddled & twisted relationships, and I want ours to be steady & clear, & I think it can be. (I have by the way, mentioned your existence in general terms to John Bayley, who trusts me absolutely & never wants to hear details...)".

Morgan schrijft dat de relatie veranderde van 'liefde' naar 'obsessie' nadat hij aan een vriend over Murdoch had verteld. Hij was er overigens zeker van dat de relatie voor een hoge quotering van zijn thesis zou zorgen. De ontmoetingen begonnen na twee jaar uit te blijven maar de twee bleven elkaar gedurende 29 jaar brieven schrijven. De laatste ontmoeting vond plaats in 1995, slechts enkele maanden voor bij Murdoch de ziekte van Alzheimer werd vastgesteld. Morgan schrijft: "Ze wist maar nauwelijks wie ik was tijdens die ontmoeting." Over de aftakeling van de schrijfster van The Unicorn en The Bell schreef John Bayley het succesvol verfilmde Elegy for Iris, A Memoir. Murdoch won in 1978 met The Sea, the Sea een Booker Prize. In 1987 werd ze geridderd. Zie onder meer het bericht bij The Telegraph. (HC - foto Murdoch: Gisèle Freund, National Portret Gallery)

Robert Vuijsje wint De Inktaap 2010

2010-03-08T11:42:00.007+01:00

Tijdens een feestelijke bijeenkomst in de Doelen in Rotterdam kreeg Robert Vuijsje vandaag onder toeziend oog van 1500 Vlaamse en Nederlandse jongeren De Inktaap 2010. Robert Vuijsje ontving De Inktaap voor zijn debuutroman Alleen maar nette mensen uit handen van twee van de jonge Inktaap-juryleden. Ruim 2.500 scholieren uit Vlaanderen, Nederland en Suriname namen deel aan de verkiezing.
De Inktaap is de literaire jongerenprijs van het Nederlandse taalgebied en wil jongeren confronteren met de keuze die de jury’s van de drie ‘grote’ literaire prijzen in het Nederlandse taalgebied hebben gemaakt: De Gouden Uil, de AKO Literatuurprijs en de Libris Literatuur Prijs. Uit die boeken kiezen de jongeren hun winnaar. De andere genomineerde schrijvers en titels waren Doeschka Meijsing met Over de liefde (winnaar AKO Literatuurprijs 2008) en Dimitri Verhulst met Godverdomse dagen op een godverdomse bol (winnaar Libris Literatuur Prijs 2009). Voorafgaand aan de uitreiking van De Inktaap werd de Vlaamse minister van Cultuur Joke Schauvliege ondervraagd over de genomineerde boeken en over haar beleid op het gebied van taal en letteren. Joke Schauvliege is lid van het Comité van Ministers van de Nederlandse Taalunie en vertegenwoordigt tijdens de slotdag de Taalunie, die dit jaar dertig jaar bestaat. Vorig jaar won A.F.Th met Het schervengericht, in 2008 won Dimitri Verhulst met De helaasheid der dingen. (HC)

Schrijfhuisje van Charles Dickens dringend aan restauratie toe

2010-03-08T09:20:00.008+01:00

Het houten chalet in Rochester in het Engelse graafschap Kent waar Charles Dickens zijn klassieker Great Expectations schreef, moet dringend worden gerestaureerd, zo meldt The Telegraph. De Rochester and Chatham Dickens Fellowship heeft een oproep gelanceerd om de 100.000 pond bij elkaar te sprokkelen die nodig zijn om in 2012 klaar te zijn voor de viering van Dickens' tweehonderdste verjaardag.

Het kleine Zwitserse huisje met twee verdiepingen stond vlak bij Dickens' voormalige woonplaats Gads Hill Place, en was een kerstcadeau van de Franse acteur Charles Fechter. Het gebouw kwam in 1864 met de trein aan in 58 afzonderlijke dozen. Dickens liet het optrekken op een stuk land dat hij had gekocht vlak bij Gads Hill, en liet het zo plaatsen dat hij van de tweede verdieping uitzicht had over de Thames. Het werd al snel zijn favoriete schrijfstek. De Victoriaanse schrijver werkte er onder meer aan A Tale of Two Cities, Great Expectations, Our Mutual Friend en The Uncommercial Traveller. Opvallend was dat het schrijfhonk te bereiken was via een speciaal aangelegde tunnel onder de weg Rochester-London. Op zijn schrijfkamer had hij een telescoop geplaatst, en daarmee volgde hij soms de schepen die over de rivier voeren.

Na Dickens' dood werd het chalet verplaatst naar het centrum van Rochester, waar het lange tijd stond te verkommeren. John Knott, voorzitter van de Rochester and Dickens Fellowship, zei dat het chalet helemaal moet worden ontmanteld "om elk stuk rot hout te kunnen vervangen". Het is aldus Knott momenteel niet veilig om het gebouw te betreden. (HC)

Zeventigjarige J.M. Coetzee wordt uitgebreid gefêteerd in Nederland

2010-03-08T00:04:00.005+01:00

De Nederlandse uitgeverij Cossee zet naar aanleiding van de zeventigste verjaardag van Nobelprijs- en tweevoudig Bookerprizewinnaar J.M. Coetzee de grote middelen in en presenteert een nieuwe uitgave en een volwaardig evenement. Eerder al had Cossee een paar keer de primeur van zijn werk in het Nederlandstalig taalgebied.

Volgende week verschijnt J.M.Coetzee - persoon en personage met bijdragen van o.a. Hans Achterhuis, Kristien Hemmerechts en Arnon Grunberg. Ze herlazen zijn 'fictionele autobiografische romans' en buigen zich via zijn alter ego's over het imago van deze intrigerende schrijver.
Van 14 tot 16 mei volgt dan een heus Coetzee festival in de Balie te Amsterdam. De films Dust van Marion Hänsel en Disgrace van Steve Jacobs zullen worden vertoond. Uit onze contreien komt een herneming van de theatervoorstelling Braakland (2008) in een regie van Lotte van de Berg, een productie van Compagnie Dakar en Het Toneelhuis. Van de Berg bracht dit locatietheater waarin negen figuren rondzwerven op een morzel vergeten aarde al in Sao Paolo, Belgrado en Berlijn. Ze liet zich inspireren door Wereld en wandel van Michael K.
Ook de film De muze van Ben van Lieshout, waarvoor geput werd uit de teksten van Portret van een jongeman met o.a Matthias Schoenaerts is er te zien.
Filosoof Hans Achterhuis - die in 2008 Met alle geweld. Een filosofische zoektocht publiceerde - heeft het over moraal en geweld bij de schrijver van In ongenade. Coetzeekenner David Atwell belicht de relatie tussen Coetzees werk en de recente Zuid-Afrikaanse politieke en culturele geschiedenis. De mediaschuwe schrijver zelf meldde intussen zowaar zijn komst en zal op 17 mei een lezing houden in de Haarlemse Harmonie. Het volledige programma vindt u binnenkort op de site van De Balie. (JE)

Letterkundig Museum in Den Haag opent Pantheon en Schrijversgalerij

2010-03-07T00:03:00.009+01:00

Eind deze week heeft Harry Mulisch officieel het verbouwde Letterkundig Museum in Den Haag geopend. Twee vaste expo’s moeten er de Nederlandse literatuur in vol ornaat tot leven wekken. Paradepaardjes zijn Het Pantheon. 100 schrijvers – 1000 jaar literatuur, waar honderd Nederlandstalige schrijvers in woord en beeld worden geëvoceerd, met ook 22 Vlaamse auteurs, van Jan van Ruusbroec tot Hugo Claus. Verder is er ook de Nationale Schrijversgalerij, waar vijfhonderd onstuimige schrijversportretten de bezoeker overdonderen. Het Letterkundig Museum was ruim twee jaar dicht.
Een selectiecommissie, met onder meer Geert Buelens, Joost Zwagerman en Frits van Oostrom, lichtte de Nederlandse literatuur door en stelde een gloednieuwe canon op. Uiteindelijk kregen 100 auteurs een plaats in dat Pantheon. “Uniek is dat voor het eerst zowel de Nederlandse als de Vlaamse literatuur in zijn geheel aan bod komt”, zegt de nieuwe directeur Aad Meinderts. Vandaar dat zowel Jan Van Ruusbroec, Guido Gezelle, Paul van Ostaijen, Cyriel Buysse, L.P. Boon en Hugo Claus broederlijk schouder aan schouder staan met P.C. Hooft, Godfried Bomans, W.F. Hermans of Gerard Reve, en verrassend genoeg ook Anne Frank en Vincent van Gogh. “We schuwen het debat niet over deze canon, die immers een momentopname is. Daarom gaan we er de boer mee op, ook in Vlaanderen”, aldus Meinderts in De Morgen.

Om het Pantheon te lanceren trok Meinderts vorige maand langs alle schrijversgraven van de auteurs en legde er één witte roos neer. Zijn opgemerkte pelgrimage kon multimediaal gevolgd worden. “Dat rozenproject is een spannende methode om literatuur te populariseren. Maar ons ultieme doel is mensen op het spoor te zetten van de sleutelteksten van de Nederlandse literatuur.”
Bij de tentoonstelling, waar ook het konijn van Gerard Reve uit De Avonden en de fameuze stofzuiger van Simon Vestdijk (foto) te zien zijn, verschijnt eenmalig een glossy magazine, waaraan onder meer Anna Enquist, Jan Siebelink, Renate Dorrestein, Kees en Kim van Kooten, Thom Hoffman en Hella S. Haasse meewerkten.

De tweede vaste tentoonstelling oogt dan weer als een wilde, kleurrijke parade van het Nederlandse schrijversvolkje. De Nationale Schrijversgalerij tracteert de bezoeker op bijna 500 geschilderde en gebeeldhouwde schrijversportretten. Zowel onbekende kunstenaars als tenoren vereeuwigden de Nederlandse schrijvers in deze alfabetische galerij, van Kader Abdolah tot Joost Zwagerman. “Ik noem deze eclectische verzameling een gekkenhuis, omdat ik in de volbehangen gangen van het Letterkundig Museum de sensatie had te worden aangestaard door woeste, paranoïde en naar binnen gekeerde koppen”, schrijft Maria Barnas in het bijbehorende boek. Dit “brutale” en “onconventionele” rariteitenkabinet moet de klap op de vuurpijl worden van het vernieuwde Letterkundig Museum, dat jaarlijks op minstens 30.000 bezoekers rekent.

In samenwerking met De Bezige Bij verschijnt bij de tentoonstelling een full colour catalogus.
Ook heeft het totaal gerenoveerde museum een nieuwe website. Zie ook de berichtgeving bij NRC Handelsblad en de Volkskrant. (DL)

Papierman(d) - aflevering 85

2010-03-06T13:09:00.005+01:00

Letterennieuws, wetenswaardigs en diepgravender leesvoer in een vaste rubriek:

°°Een week zonder boeken, het lijkt een nachtmerrie. Bibi van der Zee van The Guardian beproefde het: 'She reads in bed, on the bus, while cooking dinner. So what happened when she went cold turkey?'
°°Benno Barnard haalt uit naar de Gouden Uiljury, die door Humo gedomineerd wordt: "Er rot iets in de republiek der letteren: dat heeft mijn geestelijke vaderland gemeen met het Denemarken van prins Hamlet. Er is sprake van een systematische belangenverstrengeling tussen partijen en personen rondom het weekblad Humo, met als inzet de Gouden Uil. Dat beest is een met bladgoud overtrokken stuk boerenbedrog. Ik zal u uitleggen waarom", zie zijn Knack-blog. Op 15 maart wordt de shortlist bekendgemaakt.

°°'Moet een literair tijdschrift met een kleine oplage werkelijk nog gedrukt worden?' Interview met nieuwe VFL-voorzitter Jos Geysels over 10 jaar Vlaams Fonds voor de Letteren in Rekto Verso.

°°De Revisor laat er de schouders niet bij hangen, zij starten met een nieuwe redactie, zie NRC Handelsblad.

°°Donderdagavond werd de nieuwe Belgica-reeks van uitgeverij Voetnoot te water gelaten in Antwerpen, met teksten van Yves Petry, Stefan Hertmans en Paul van Ostaijen. Interview met De papieren man in het Radio Klara-programma Babel over opzet en belang van de reeks, die op termijn de Vlaamse en Franstalige Belgische literatuur wil 'verzoenen'.

°°De Nederlandse Boekenweek nadert met rasse schreden: Joost Zwagerman schreef het Boekenweekgeschenk Duel. Recensie bij NRC Handelsblad en Trouw.

°°Interview met afscheidnemend directeur van de CPNB, Henk Kraima, in NRC: 'In principe kunnen we een geschenk weigeren.'

°°De 21 beste romans van de 21ste eeuw volgens de enquête van De Groene Amsterdammer, hier de top-5 lijstjes en dat van uw dienaar.

°°Bij Gallimard is de Franse vertaling verschenen van de roman Morgen zijn we in Pamplona van Jan Van Mersbergen, zie zijn website. De Duitse vertaling van die roman (Kunstmann) is sinds oktober op de markt. Zij gaan ook Van Mersbergens vijfde roman, Zo begint het, vertalen.De Engelse vertaling zal verschijnen bij Peirene.

°°Voor zijn fameuze roman in 24 uur op de Foire du Livre te Brussel, liet Nicolas Ancion zich inspireren door het sociale drama bij Carrefour: Carrefour dangereux. Zie ons eerder bericht.

°°In de KVS zijn rappers, beatboxers en acteurs aan de slag met Paul van Ostaijens Bezette Stad, in een regie van Ruud Gielens en Jeroen Perceval.

°°Kevin Absillis maakt kanttekeningen bij de herverdeling van de Vlaamse boekenmarkt, in Rekto Verso.

°°De vertalers Martin de Haan en Rokus Hofstede vertellen over de lancering van de website Maximen, te horen bij De Avonden, zie ook ons eerder bericht.
°°Eveneens te horen bij De Avonden: een aantal nieuwe recensenten Sebastiaan Kort (NRC), Dries Muus (Vrij Nederland) en Joost de Vries (De Groene Amsterdammer) over het vak.

°°Bart Moeyaert heeft zijn website grondig opgefrist.

°°Ook de site van Alan Ayckbourn mag er wezen.

°°De buzz over de nieuwe roman van Ian McEwan stijgt met de minuut, zie het profiel in The Guardian.

°°Het museum Tresoar in Leeuwarden toont foto's van Gerard Reve in Greonterp (Huize Het Gras). Teigetje & Woelrat openen de tentoonstelling.

°°Een begrijpelijker versie van Finnegans Wake van James Joyce: Thirty years' editorial labours produce 'more comprehensible' Finnegans Wake in The Guardian. En een James Joyce-symposium in Praag tussen 13 en 18 juni, zie hier.

°°De Servische schrijver Momo Kapor is op 73-jarige leeftijd overleden, zie Monsters and Critics.

°°Kort, korter, kortst: de site Pulpfictie is van start gegaan.

°°Een satirische roman van de Saoedi-Arabiër Abdo Kahl, wint de 'Arabic Booker'.

°°Nominaties voor de Guido Gezelleprijs, met onder meer Alfred Schaffer en Tonnus Oosterhoff, zie hier.

°°De huidige directeur van de Bibliothèque Nationale de France, Bruno Racine, en zijn voorganger Jean-Noël Jeanneney hebben allebei een essay geschreven over Google: zie Le Monde, Numérisation des livres, Google or not Google. (DL/JE)

Lieve Joris wordt Ridder in de Franse Orde van Kunst en Letteren

2010-03-05T15:23:00.004+01:00

Frankrijk heeft de Vlaamse reisschrijfster Lieve Joris bevorderd tot Ridder in de Franse Orde van Kunst en Letteren, zo meldt nu.nl. In het Amsterdamse Maison Descartes ontving ze vandaag de bijbehorende versierselen.
Joris ontving voor haar werk eerder al de Henriette Roland Holst-prijs (1993), de Cultuurprijs van de Vlaamse gemeenschap (1999), de Franse Prix de l'Astrolabe (1999) en de Prix Nicolas Bouvier (2009).
Joris schreef na een studie journalistiek in Utrecht onder meer voor de Haagse Post en NRC Handelsblad. Tot haar bekendste boeken behoren Terug naar Congo, De poorten van Damascus en Het uur van de rebellen, die ook werden vertaald naar het Frans, Engels en het Duits. Haar werk verschijnt bij uitgeverij Augustus. (DL)

Woutertje Pieterseprijs voor Carli Biessels

2010-03-05T10:24:00.005+01:00

De Nederlandse schrijfster Carli Biessels heeft voor haar jeugdroman Juwelen van stras de Woutertje Pieterse Prijs gekregen, een van de hoogste onderscheidingen voor kinder- en jeugdboeken. Ze ontvangt een oorkonde en een bedrag van 15.000 euro. Deze prijs werd daarmee voor de drieëntwintigste keer uitgereikt. Juwelen van stras is uitgegeven door Uitgeverij Lannoo.

"Er is al ontzaglijk veel geschreven over de Tweede Wereldoorlog, ook in de jeugdliteratuur. Met Juwelen van stras laat Carli Biessels zien dat het mogelijk is om ook over dit thema een volkomen origineel verhaal te schrijven. De geschiedenis van een joods meisje dat onderduikt in het ‘grote huis’ maakt een ongelooflijk authentieke indruk." "De wereld van Elske is teruggebracht tot wat een klein onwetend kind hoort en ziet", luidt het nog.

Carli Biessels werd geboren in 1936 te Nijmegen. Ze stelde vier boeken samen op kunsthistorisch gebied en schreef in totaal twaalf kinderboeken. Daarvan kwam Twee druppels water op de Longlist van de Gouden Uil 1999. Voor De feestrede en Irah en de dieren kreeg Carli respectievelijk in 2001 en in 2007 een Vlag en Wimpel toegekend van de Griffeljury. Vorig jaar ging de Woutertje Pieterseprijs naar Peter Verhelst en Carll Cneut. (DL)

John Irving op tournee in de Lage landen

2010-03-05T00:43:00.000+01:00

De Amerikaanse schrijver John Irving vereert de Lage Landen met een auteursbezoek en zal daarbij onder meer Gent, Middelburg en Amsterdam aandoen. Op dinsdag 16 maart is de schrijver van De wereld volgens Garp te gast in Gent. Die avond treedt hij op in De Vooruit, waar hij geïnterviewd wordt door VRT-journaliste Greet Op de Beeck. Actrice Gilda De Bal leest voor uit zijn werk en de auteur zal ook signeren. Irving trekt op woensdag 17 maart naar Middelburg. 's Middags signeert Irving in boekhandel De Drvkkery. 's Avonds is de schrijver te gast op een bijeenkomst van de Roosevelt Academy en Stichting Literaire Activiteiten Zeeland in de Burgerzaal van het Stadhuis. Op donderdag 18 maart is Irving te gast in Boekhandel Broekhuis te Hengelo, waar journalist Theo Hakkert met hem in gesprek gaat. Op vrijdag 19 maart wordt Irving geïnterviewd over zijn werk en leest hij uit zijn nieuwste roman voor in de Oude Lutherse kerk te Amsterdam. Meer info hier.

John Irving (1942) is een van de meest succesvolle Amerikaanse auteurs van de tweede helft van de twintigste eeuw. Hij studeerde literatuur aan de University of New Hampshire en aan de University of Iowa en kreeg in Wenen nog een tijdje les van de latere Nobelprijswinnaar Günter Grass. De doorbraak kwam er in 1978 met De wereld volgens Garp, dat, zoals veel van zijn werk, succesvol werd verfilmd. Voor het scenario dat hij schreef naar zijn roman De regels van het ciderhuis won hij in 2001 een Oscar. Recent verscheen zijn twaalfde roman, De laatste nacht in Twisted River, een verhaal dat vijf decennia omspant. (HC - foto Irving: De Bezige Bij)

Guerrilla-boekenkunst verovert New Yorkse straten

2010-03-04T14:54:00.011+01:00

Het Spaanse designersbureau Luzinterruptus is vermaard voor zijn lichtsculpturen en -installaties. Het verraste vorige maand met een opmerkelijk guerrillaboekenkunstwerk in de buurt van Brooklyn Bridge in New York. Het ging om een sliert van 800 verlichte boeken, die in het holst van de nacht midden op de straat werden gelegd. Gedachte achter het kunstwerk is dat literatuur opnieuw de straten en de publieke ruimtes moet veroveren. Luzinterruptus bouwde de installatie zodanig dat mensen er zelfs konden over wandelen, er in rondneuzen of desgewenst in lezen. Hoe de boeken er na al dat getrappel en de rush van passanten en auto's uitzagen, daar mocht je niet teveel aan denken. Maar in ieder geval lag het verkeer even lam. Het was ook toegestaan om de boeken, die alle genres bestreken, mee naar huis te nemen. Toch gelooft Luzinterruptus dat de plekken door de aanwezigheid van de boeken voorgoed een ander aanzien hebben gekregen. Het effect mag er in elk geval wezen. Op een speciale blog kon je het project volgen. (DL, via Boekendingen)

Enigmatische roman over Gestapobaas Heydrich wint Prix Goncourt du premier roman

2010-03-04T00:15:00.034+01:00

In Frankrijk is de Prix Goncourt du premier roman 2010 toegekend aan Laurent Binet voor zijn historische roman met de mysterieus klinkende titel HHhH, zo meldt Le Monde. Deze enigmatische titel vormt het acroniem van Himmlers Hirn heisst Heydrich, wat staat voor "de hersenen van Himmler heten Heydrich", de bijnaam van nazi Reinhard Heydrich die de SS hem gaf. De Prix Goncourt du premier roman is de Franse prijs voor het beste debuut.

Het boek vertelt de geschiedenis van Heydrich, de chef van de Gestapo en van de SD, de Duitse geheime dienst. Heydrich gold ook als een van de architecten van de Endlösung en 'als een van de gevaarlijkste mannen van het Derde Rijk'. HHhH vertelt de geschiedenis van de plannen om Heydrich te vermoorden, de zogenaamde operatie Anthropoïde.

De 37-jarige Binet geeft les aan de universiteit in Seine-Saint-Denis. Hij voerde zijn militaire dienst uit in Slovakije, waar hij geboeid raakte door het personage van Heydrich, evenals door de moordaanslag die vanuit Londen door de Tsjechische exilregering werd opgezet via twee jonge parachutisten. Op 4 juni 1942 stierf Heydrich in Praag aan de gevolgen van de aanslag. De nazi's ondernamen vervolgens verschrikkelijke wraakacties, onder meer in het dorpje Lidice, dat met de grond gelijk werd gemaakt.

Het 442 pagina's tellende HHhH, uitgegeven bij Grasset, bezint zich voortdurend over de grenzen tussen realiteit en fictie en is een delicate oefening om echt gebeurde feiten in een roman te gieten. Tegelijk zet Binet af en toe de werkelijkheid naar zijn hand en smokkelt hij zijn privéleven in het boek. De risico's van deze aanpak zijn bekend: de Franse auteur Yannick Haenel kwam onlangs in zwaar weer door zijn biografische roman over de Poolse verzetstrijder Jan Karski. Cineast Claude Lanzmann beschuldigde hem van geschiedvervalsing en misbruik van historische feiten, wat in de Franse media een langdurige polemiek uitlokte. Karski was een Poolse weerstander die de geallieerden op de hoogte bracht van de nazipraktijken in het getto van Warschau en in de concentratiekampen. In 1944 publiceerde hij zijn memoires. Ruim veertig jaar later vertelde Karski zijn getuigenis aan Claude Lanzmann in diens film Shoah.

Ook Jonathan Littell wendde in zijn roman Les bienveillantes een plethora aan historische feiten aan over de nazigruwelen. (DL)

Tentoonstelling rond Emile Verhaerens kunstenaarsboek 'Les villages illusoires'

2010-03-04T00:11:00.014+01:00

In het Provinciaal Museum Emile Verhaeren te Sint-Amands-aan-de-Schelde loopt vanaf 6 maart een tentoonstelling rond een bibliofiele uitgave van Emile Verhaerens bundel Les Villages illusoires, die oorspronkelijk verscheen in 1895. De bundel neemt een voorname plaats in in het oeuvre van Emile Verhaeren (1855-1916). Hij bezingt er de natuurelementen en de verschillende ambachten in het dorp, maar tegelijk draagt hij er zijn sociale boodschap in uit. In 1912 bracht Insel Verlag te Leipzig een kunstuitgave uit, ontworpen door Henry Van de Velde en geïllustreerd met 15 etsen van Henri Raemaeker. Het werd een bibliofiel kleinood.
Henri Raemaeker (1887-1947), artiestenaam Ramah, was etser en illustrator en leunde als schilder aan bij de Brabantse fauvisten. In de jaren twintig behoorde hij met Frits Van den Berghe, Edgar Tytgat, De Smet, Van de Woestijne, Jespers en Permeke tot de spraakmakende Vlaamse kunstenaars. Na zijn dood raakte hij enigszins in de vergetelheid.
Ramah slaagde er in het werk van Verhaeren te vertolken in beladen, wervelende en sprekende beelden. Zo ziet men de Veerman tegen de stroom opvaren in een geweldig beeld van kolkend water en krachtige lijnen, de tragische klokkenluider uit Le Sonneur luidt als het ware de doodsklok voor zichzelf. Verhaeren zelf vond het werk uiterst geslaagd : “Wat mij aanspreekt in het werk van Ramah is dat het mijn gedichten omarmd heeft met kracht en juistheid. In Les Villages illusoires heb ik er naar gestreefd om symbolen te creëren, niet met helden, maar met simpele en gewone mensen. Om het alledaagse en platvloerse te vermijden heb ik hun gebaren uitvergroot en hen in overeenstemming gebracht met de omgeving en de elementen. (…) In de tekeningen van Ramah herken ik dezelfde werkwijze om alles uit te vergroten en te intensifiëren. Het is daarom dat ik ze graag heb: ze zijn episch, simpel en menselijk."
Pronkstukken in de tento zijn de 15 oorspronkelijke ontwerptekeningen van Les Villages illusoires. Deze nooit eerder tentoongestelde tekeningen komen uit een privécollectie. Ook de uitgave zelf - een in rood leer met goudopdruk ingebonden exemplaar van Les Villages illusoires - valt te bewonderen.
Het Prentenkabinet van de Koninklijke Bibliotheek van België, het Plantin Moretus Museum en de Archives et Musée de la Littérature stelden documenten en bibliofiele uitgaven ter beschikking. De expo loopt tot 30 mei 2010.
Vorig jaar werd de nabijgelegen graftombe van Emile Verhaeren aan de Scheldebocht gerestaureerd. Meer hierover in eerder DPM-bericht. (bijdrage Johan Eeckhout - afbeelding Emile Verhaerenmuseum)

Vlaamse regering trekt 500.000 euro uit voor e-boekplatform

2010-03-03T18:36:00.006+01:00

De Vlaamse regering heeft 500.000 euro vrijgemaakt voor de ontwikkeling van een e-boekplatform, zodat ook Vlaamse boeken via e-readers, computer of smartphone makkelijk toegankelijk worden. Minister van Cultuur Joke Schauvliege (CD&V - foto) en minister van Media en Innovatie Ingrid Lieten (sp.a) kondigden het nieuwe initiatief gezamenlijk aan en putten daartoe uit het nieuwe beleidsinstrument Innovatief Aanbesteden. Schauvliege zegt dat “het natuurlijk niet de bedoeling is om zelf een e-reader te ontwikkelen, maar wel om de digitale Vlaamse boeken beschikbaar te maken voor de burger. Op zo’n platform moeten digitale boeken bewaard, verkocht en ontleend kunnen worden, en moet de burger met een degelijke browser door het uitgebreide aanbod kunnen zoeken.”
Het project is vooral bedoeld om de technische infrastructuur voor het e-boek op punt te stellen. “De ontwikkeling van een prototype moet leren welke technologie nodig is, welke businessprocessen opgebouwd moeten worden en wie welke taken op zich kan nemen”, luidt het. Er is een publiek-private samenwerking gepland tussen de belangrijkste partners in het boekwezen: de Vlaamse overheid (bibliotheekbeleid) en het commerciële boekenvak (uitgevers). Ook de ICT-sector wordt betrokken. De financiële impuls moet er ook voor zorgen “dat Vlaanderen zich vlot kan integreren in internationale publieke en private toepassingen zoals Europeana en Google Books”. (DL)

‘Tirza’ verkozen tot belangrijkste roman van 21ste eeuw

2010-03-03T18:09:00.010+01:00

De roman Tirza van Arnon Grunberg is de belangrijkste roman van de 21ste eeuw. Dat blijkt tenminste uit een enquête die het Nederlandse weekblad De Groene Amsterdammer hield onder meer dan veertig schrijvers, recensenten, publicisten, academici en uitgevers in Nederland (en ook uw 'papieren' dienaar uit Vlaanderen). Ruim een derde van de ondervraagden verkozen Grunbergs Tirza tot de roman van deze nog jonge eeuw. De Welwillenden van Jonathan Littell eindigde op de tweede plaats en Saturday van Ian McEwan werd derde. De top-vijf wordt vervolledigd door Cormac McCarthy (The Road) en Michel Houellebecq (Platform). De Groene Amsterdammer vroeg de literaire kenners naar hun persoonlijke top 5 van wat zij de belangrijkste Nederlandse en buitenlandse romans vonden van de eerste tien jaar van dit millennium. Op grond van deze lijstjes werd een Top 21 van de belangrijkste romans van de 21e eeuw samengesteld. Buitenlandse schrijvers werden over het algemeen uitverkoren boven hun Nederlandse collega’s, zo blijkt. Tegenover vijf Nederlandse titels, staan zestien buitenlandse, waarvan negen Engels/Amerikaans. Op de vraag hoe er werd gedacht over de toekomst van de roman, reageerden de geënquêteerden opvallend optimistisch. De individuele voorkeurlijstjes zijn vanaf morgen te lezen op de website van De Groene Amsterdammer, morgen ligt ook een dubbeldikke special rond het thema in de winkel. (DL)
De top-21 ziet er als volgt uit:
1. Tirza, Arnon Grunberg, 2006
2. De welwillenden, Jonathan Littell, 2006
3. Saturday, Ian McEwan, 2005
4. The Road, Cormac McCarthy, 2006
5. Platform, Michel Houellebecq, 2000
6. Austerlitz, W.G. Sebald, 2001
7. Het schervengericht, A.F.Th. van der Heijden, 2007
8. The Corrections, Jonathan Franzen, , 2001
9. The Human Stain, Philip Roth, 2000
10. Sneeuw, Orhan Pamuk, 2002
11. Agaat, Marlene van Niekerk, 2004
12. The plot against America, Philip Roth, 2004
13. Casino, Marja Brouwers, 2004
14. What is the what, Dave Eggers, 2006
15. Atonement, Ian McEwan, 2001
16. Kafka op het strand, Haruki Murakami, 2002
17. De asielzoeker, Arnon Grunberg, 2003
18. Europe Central, William T. Vollmann, 2005
19. On Beauty, Zadie Smith, 2005
20. Kalme Chaos, Sandro Veronesi, 2005
21. Siegfried, Harry Mulisch, 2001.

De Groene en De SLAA organiseren op vrijdag 12 maart in De Balie een debatavond over de uitslag, gepresenteerd door Cornald Maas, met medewerking van Maarten Doorman, Yra van Dijk, Alle Lansu, Jeroen Vullings, Margot Dijkgraaf, Elsbeth Etty, Marja Pruis e.v.a. Aanvang om 20 uur.

Vlaming Rudi Vranckx op shortlist M.J. Brusseprijs

2010-03-03T00:37:00.013+01:00

Gisteren is de shortlist van de M.J. Brusseprijs 2010 voor het beste Nederlandstalige journalistieke boek bekendgemaakt. De Vlaamse VRT-journalist Rudi Vranckx behoort met Stemmen uit de oorlog tot de kanshebbers, naast NOS-correspondent Bram Vermeulen met Help, ik ben blank geworden: bekentenissen van een Afrika-correspondent. Ook Joris van Casteren, met Lelystad, Jutta Chorus met Afri: leven in een migrantenwijk en Marcel van Engelen, De gelukzoeker: hoe een illegaal rijk werd zijn genomineerd. Tot slot maakt ook De vastgoedfraude van Vasco van der Boon en Gerben van der Marel kans op de prijs die op 30 maart in het Spui in Amsterdam wordt uitgereikt. De M.J. Brusseprijs, is een initiatief van het Nederlands Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en is vernoemd naar de NRC-journalist M.J. Brusse (1873-1941) en wordt vanaf nu jaarlijks uitgereikt. Zie ons eerder bericht. In 2008 ontving de Vlaamse journalist Pascal Verbeken de prijs voor zijn boek Arm Wallonië. (JE)

Vijf Vlaamse auteurs bevolken dit voorjaar buitenlandse residenties

2010-03-02T22:18:00.006+01:00

Niet minder dan vijf Vlaamse schrijvers worden dit voorjaar in het kader van de residentiewerking van Het Beschrijf uitgestuurd om een maand in het buitenland te verblijven.

Dit is het gevolg van een intensief uitwisselingsbeleid met residentiehuizen in Estland, Kroatië, Nederland, Canada en de Verenigde Staten, en de actieve aanwezigheid in het Europese netwerk Halma en Résidence Pérégrine de Création Littéraire Européenne, zo meldt de organisatie vandaag.
Auteur Bart Koubaa (foto) verblijft in maart in de schrijversflat aan het Spui, hartje Amsterdam. In juni ontvangt Het beschrijf de Marokkaans-Nederlandse schrijver en onderzoeker Fouad Laroui vier weken in Brussel. Saskia De Coster trekt naar New York. Ze werd door Ledig House gekozen als eerste Vlaamse residente, zij verblijft daar van 16 april tot 13 mei 2010. Vorige maand verbleef De Coster al in Winnipeg.
Jeroen Theunissen werd de ‘scholarship 2010’ toegewezen. Hij trekt in mei naar Ljublijana (Slovenië) en in oktober naar het Borderland House aan de Pools-Litouwse grens.
Frank Adam is dan weer geselecteerd om een maand in Ventspils (Letland) te verblijven. Het beschrijf verwelkomt in die maand de Hongaar Gábor Csordás en de Poolse Agata Tuszynska in Villa Hellebosch. 'Vlaamse Nederlander' Marc Reugebrink zal zijn nieuwe roman afwerken in Käsmu, aan de Baltische zee. In oktober komt de Estse Mihkel Mutt bij wijze van pasmunt naar Brussel voor een residentie. (DL)

Biograaf ontmantelt reputatie van sterjournalist Ryszard Kapuscinski

2010-03-02T09:22:00.016+01:00

De reputatie van de veelgeprezen Poolse journalist en schrijver Ryszard Kapuscinski (1932-2007) krijgt een flinke deuk door een in Polen verschenen nieuwe biografie van Artur Domoslawski, waarin wordt beweerd dat Kapuscinski het regelmatig niet al te nauw nam met de feiten. Kapuscinski, die ooit werd uitgeroepen tot de grootste journalist van de 20ste eeuw, was eersterangsgetuige van oorlogen, staatsgrepen en bloedige revoluties die Afrika en Latijns-Amerika teisterden in de jaren zestig en zeventig. Kapuscinski was lange tijd de enige buitenlandcorrespondent van het Poolse persbureau PAP en had vijftig landen onder zijn hoede. Hij schreef legendarische boeken als De keizer, De voetbaloorlog, De Sjah aller Sjahs en Nog een dag. Nu beweert Domoslawski in zijn zeshonderd pagina's tellende biografie Kapuscinski Non-Fiction dat Kapuscinski regelmatig de dunne grens tussen non-fictie en fictie overschreed en de feiten aandikte, zo meldt The Guardian.
Volgens Domoslawski was Kapuscinski regelmatig onzorgvuldig met details en beweerde hij soms ooggetuige te zijn, terwijl dat niet het geval bleek. Ook verzon hij soms fraaie 'beelden' om zijn verhaal te doen kloppen of mooier te laten uitschijnen. Domoslawski: "Hij schreef bijvoorbeeld dat de vissen in het Victoriameer in Oeganda zo waren gegroeid doordat ze zich te goed deden aan de door dictator Idi Amin geofferde slachtoffers. Een kleurrijke en onthutsende metafoor, die niet bleek te kloppen. De vissen verdikten gewoonweg omdat ze kleinere vissen uit de Nijl aten." Volgens Domoslawski was Kapuscinski er zich niet altijd bewust van dat hij de dunne lijn tussen journalistiek en literatuur had overschreden. "Ik denk nog steeds dat zijn boeken prachtig en precieus zijn. Maar ze behoren wel tot het terrein van de fictie."
Bij een andere gelegenheid bracht Kapuscinski verslag uit van een slachting in Mexico in 1968. "Hoewel hij op dat moment wel degelijk in Latijns-Amerika rondreisde, was hij geen ooggetuige, hoewel hij dat zelf wel stelde", zegt Domoslawski.

Ook beweringen dat Kapuscinski in Congo getuige was van de activiteiten van Patrice Lumumba, zouden verzonnen zijn. Toen Kapuscinski voor het eerst naar Afrika reisde, was Lumumba al overleden. Over zijn veronderstelde vriendschap met Che Guevara rijzen nu al evengoed sterke twijfel (zie meer details bij Knack). De weduwe van de Poolse schrijver en journalist Ryszard Kapuscinski (1932-2007) had eerder een rechtszaak aangespannen omdat ze niet wou dat de biografie van Artur Domoslawski verscheen. Ze ving echter bot (zie ons DPM-bericht).

De biograaf, die correspondent is van de Gazeta Wyborcza, het grootste Poolse dagblad, zegt dat het niet de bedoeling is om Kapuscinski met het boek te ontluisteren. "Hij was wel degelijk mijn mentor." Domoslawski zegt wel een debat te willen starten over waarheid en fictie, over de biograaf en zijn onderwerp en de manier waarop Polen achtervolgd wordt door zijn communistisch verleden. Domoslawski stelt dat zijn boek "eerlijk" is: "Het vreemde is dat ik met sympathie en empathie heb geschreven over Kapuscinski." Maar volgens Domoslawski mythologiseerde Kapuscinski ook zijn gewone leven: "Hij creëerde een legende van zichzelf. Ik kan dat begrijpen. Als je van een klein land komt, van wie de cultuur en taal in het buitenland niet begrepen wordt, wil je je boodschap sterker maken."De biografie bevat eveneens een rist onthullingen over zijn relaties met vrouwen en beweert dat Kapuscinski samenwerkte met de Russische geheime diensten, iets wat in 2007 ook al werd te berde gebracht en toen veel ophef veroorzaakte (zie dit DPM-bericht). (DL)

Waalse auteur Nicolas Ancion schrijft doortimmerde misdaadroman in 24 uur

2010-03-02T00:05:00.008+01:00

De Waalse auteur Nicolas Ancion (°1971) neemt zich voor een exploot te realiseren. Op de Foire du Livre de Bruxelles, die woensdagavond plechtig opent, wil Ancion in vierentwintig uur tijd een volwaardige misdaadroman schrijven terwijl het publiek toekijkt. Lezers kunnen de vorderingen volgen via Twitter en Facebook en ter plekke via een reuzescherm. Ancion publiceert zijn manuscript ook stukje bij beetje op internet, nog voordat hij correcties heeft kunnen uitvoeren of de tekst heeft nagelezen. Na afloop van deze schrijfrace tegen de klok, vanaf de officiële opening op woensdag 3 maart om 21 uur tot donderdag 4 maart op hetzelfde tijdstip, kruipt Ancion twee dagen onder de wol. Op zaterdag keert Ancion verkwikt terug om zijn tekst te herlezen en bij te schaven. De auteur legt zichzelf ook de taak op om geloofwaardige personages en dialogen te verzinnen, evenals een complexe intrige die de spanning erin houdt. Het boek komt vanaf zondag 7 maart integraal én gratis ter beschikking op de website van de Foire du Livre. Om de cirkel helemaal rond te maken heeft Ancion ook een criticus onder de arm genomen, die vrijwel simultaan een recensie schrijft: Pierre Maury zal de vorderingen kritisch volgen op zijn blog.

Ancion geniet in het Waalse landsgedeelte veel faam en zijn werk slaat ook in Frankrijk meer en meer aan. Nicolas Ancion mengt vaak een vleugje dramatiek met onvervalst Belgisch surrealisme en tegendraadse humor, onder meer in het recent in het Nederlands verschenen Iedereen playmobil. De Brusselse Foire du Livre, die zijn beslag vindt tussen 4 en 8 maart in Tour & Taxis, heeft een heel pak vooraanstaande gasten uit de Franse literaire en culturele wereld, waaronder Amélie Nothomb, François Bégaudeau (Entre les murs), Frédéric Beigbeder, Claude Lanzmann en Pierre Assouline. (DL)

Nederlandse post komt met uniek postzegelboekje

2010-03-01T14:32:00.008+01:00

In Nederland komt TNT Post met een unieke Boekenweekpostzegel op de proppen ter gelegenheid van de 75ste Boekenweek, die van start gaat op woensdag 10 maart. Behalve een zegel is het ook een mini-boek van drie bij vier centimeter en zes pagina's, wat volgens de Stichting Collectieve Propaganda van het Boek (CPNB) meteen ook een wereldprimeur is. Joost Zwagerman, auteur van het Boekenweekgeschenk Duel, schreef voor de ‘zegel’ een kort verhaal van vijfhonderd woorden.

Het ontwerp van het postzegelboekje is van de hand van Richard Hutten en wordt "een ontwerptechnisch hoogtepunt" genoemd. Hutten werkte hiervoor samen met Damian Tatangelo, David Schäublin, Michaela Tomiskova en Joep Huisinga. "Op de zegel is de suggestie van ruimtelijkheid aanwezig", zegt Richard Hutten. "Er is een foto afgebeeld van een driedimensionale opstelling, die we in de studio met alle Boekenweekgeschenken van 1932 tot 2010 hebben opgebouwd, om zo het jubileum van de Boekenweek te verbeelden."
De postzegel heeft een oplage van 266.000 stuks, de frankeerwaarde is 2,20 euro. De zegel is bestemd voor poststukken tot 500 gram, zoals bijvoorbeeld een boek of het boekenweekgeschenk, dat 160 gram weegt. Hij is ook te koop in de boekenwinkel. De 75e Boekenweek vindt plaats tussen 10 en 20 maart en heeft als leidraad Titaantjes, opgroeien in de letteren. (DL)

Ten Pages.com zoekt aandeelhouders in manuscripten

2010-03-01T00:17:00.010+01:00

In Nederland mikken twee nieuwe websites hun pijlen op de aspirant of amateur-schrijvers die willen uitgegeven raken. Bij Ten Pages.com en Schrijversmarkt.nl kunnen lezers en sponsors manuscripten naar een uitgever loodsen. Na amper een week verzilverde Ten Pages.com via het aandeelhouderschap van lezers al een manuscript.
Het zojuist gelanceerde Ten Pages.com droomt ervan ‘om snel bestsellers te creëren.’ Op de website kunnen would be-schrijvers de eerste tien pagina’s van hun manuscript uploaden, waarna lezers aandelen van vijf euro kunnen kopen om hun geloof in het boek te betuigen. Wanneer er 2.000 aandelen zijn verkocht, verzekert Ten Pages.com dat het boek wel degelijk door een gereputeerde uitgever wordt gepubliceerd. Initiatiefneemster Valentine van der Lande (31), die eerder bij Bol.com en De Arbeiderspers werkte, sloot daarvoor een deal met uitgeverij De Arbeiderspers, Pearson en The House of Books als afnemers van de ‘gesponsorde’ manuscripten. Ten Pages bereikte tevens een overeenkomst met de Nederlandse boekhandelketen Selexyz, die de boeken zal promoten. Auteurs als Jeroen Smit en Ronald Giphart leveren advies.
Ten Pages.com wil vooral een nieuwe springplank zijn voor de groeiende groep amateurschrijvers. “Te veel talent komt gewoon niet aan de bak omdat het moeilijk tot bij de reguliere uitgever raakt. Vergeet trouwens niet dat ook J.K. Rowling en Harry Mulisch ooit werden afgewezen door een uitgever". Van der Lande hoopt daarom als een nieuw soort ‘makelaar tussen auteur en uitgever’ te fungeren voor die 300.000 Nederlandse aspirant-schrijvers: “Wanneer lezers zich ook financieel engageren, is hun betrokkenheid echt gemeend", zegt ze in De Morgen. Wanneer de 2.000 aandelen effectief bereikt zijn en er dus 10.000 euro is ingezameld, trekt Ten Pages.com naar een uitgever. Bij uitgave steekt de auteur 1.000 euro op zak en krijgt hij ook een gewoon uitgeverscontract. 9.000 euro wordt gebruikt door Ten Pages.com én door de uitgeverij voor productie, ondersteuning en ‘het in de markt zetten van het boek.’ Het online platform strijkt uiteindelijk 8 procent van de verkochte oplage op en ook de belegger krijgt een deel van de koek. Als het boek na vier maanden geen aandeelhouders vindt, verdwijnt het van de site. Toch kan een boek dat voldoende aandelen wist te verzamelen alsnog afgewezen worden door de uitgever. “Er is nooit een uitgeefverplichting”, geeft Van der Lande toe. “Maar als een boek zoveel publieke financiële steun krijgt, ziet de uitgever natuurlijk ook wel het potentieel. Bovendien is zijn financieel risico beperkt.” Om misbruiken te voorkomen, kan iedere aandeelhouder maximaal 200 aandelen kopen per manuscript en elk ‘gesponsord’ boek moet 100 verschillende aandeelhouders hebben.
Intussen heeft het eerste manuscript bliksemsnel de kaap van de 2.000 aandelen gerond. het gaat om een manuscript van een zekere Knof over het vaderschap: De beste papa van de hele wereld. Bij welke uitgever het boek zal verschijnen is nog niet bekend. Momenteel staan een kleine honderd manuscripten te kijk op Ten Pages.com. Alle genres zijn mogelijk: van romans, kookboeken, dichtbundels en strips tot chicklit en autobiografieën. “Ook Belgische manuscripten zijn van harte welkom”, aldus Van der Lande. “Als het concept aanslaat, breiden we onze werking uit naar Vlaanderen met een eigen website.”

Ook Schrijversmarkt.nl begon vorige maand aan de poten van het klassieke uitgeversmodel te zagen. Daar kunnen amateur-schrijvers eveneens hun manuscript rechtstreeks aan de lezers voorstellen. Indien er voldoende ‘supporters’ worden gerekruteerd, verschijnt het boek bij Schrijversmarkt in een oplage van 1.000 exemplaren. (DL)

Grote dichtersnamen op shortlist Paul Snoek Poëzieprijs

2010-02-28T17:51:00.006+01:00

De shortlist voor de driejaarlijkse Paul Snoek Poëzieprijs 2010, bestemd voor een tussen begin 2007 en eind 2009 verschenen Nederlandstalige poëziebundel, is bekendgemaakt. De zes genomineerden zijn: Charles Ducal, Toegedekt met een liedje (Atlas, 2009), Eva Gerlach, Situaties (De Arbeiderspers, 2007), Peter Holvoet-Hanssen, Navagio (Prometheus 2008), Roland Jooris, De contouren van het verstrijken (Querido 2008 - foto), Bart Meuleman, Omdat ik ziek werd (Querido 2008) en Leonard Nolens, Bres (Querido 2007).

De jury voor de Paul Snoek Poëzieprijs 2010 bestaat uit Bart Vanegeren, Yves T’Sjoen, Chrétien Breukers en Friedl’ Lesage. De winnaar van de prijs, uitgereikt door het stadsbestuur van Sint-Niklaas, wordt bekendgemaakt tijdens het boekenweekend Archipel van 24 en 25 april 2010. De prijs bedraagt 4000 euro. In 2007 ging de Paul Snoek Poëzieprijs naar Joost Zwagerman met Roeshoofd hemelt. Eerdere winnaars zijn Peter Verhelst, Stefan Hertmans, Anneke Brassinga en Nachoem Wijnberg. (DL- bron foto Roland Jooris: Poëziecentrum)

Booker Prizewinnares Hilary Mantel: '14-jarige meisjes klaar om kinderen te krijgen'

2010-02-28T00:10:00.004+01:00

De 57-jarige Engelse schrijfster en Booker Prizewinnares Hilary Mantel heeft een paar provocerende uitspraken gedaan over seks bij veertienjarige meisjes, waarmee ze het publieke debat over tienerzwangerschappen in Groot-Brittannië volop aanzwengelde. Mantel stelde in een interview met Stella Magazine dat meisjes klaar zijn om kinderen te krijgen vanaf hun veertiende, zo meldt The Daily Telegraph. "Seks hebben en kinderen krijgen is natuurlijk voor jonge vrouwen, en hun instincten worden onderdrukt in het belang van de maatschappelijke timetable.. (...) Ik denk dat mannenlevens de timing bepalen. Mannen bereiken een seksuele piek op hun twintigste, en een sociale op hun veertigste. Voor vrouwen is die timing verkeerd."

Volgens Mantel, die vorig jaar de Man Booker Prize ontving voor haar roman Wolf Hall, doet de samenleving "ongelooflijk hypocriet" over tienerseks en tieners die kinderen krijgen.

"Ik was perfect in staat om een gezin op te bouwen op mijn veertiende", voegde ze er nog aan toe, "om nadien op mijn 30ste weer te gaan studeren en mijn PhD te behalen." "De samenleving is nog niet klaar voor dat soort flexibiliteit", zo zegt Mantel.

De uitspraken van Mantel lokken nogal wat kritiek uit, temeer Groot-Brittannië kampt met het hoogste percentage tienerzwangerschappen in West-Europa, ondanks een tienjarige overheidscampagne om daar paal en perk aan te stellen. Sue MacDonald van de Royal College of Midwives, zei: "Kinderen krijgen is een levensveranderende ervaring en 14-jarigen hebben al genoeg om handen met gewoonweg hun leeftijd te zijn. Meisjes van die leeftijd zijn soms wel fysiek volwassen, maar niet noodzakelijk psychologisch klaar voor het moederschap. Het is veel zwaarder om ouder te zijn, als je zelf nog aan het opgroeien bent." Norman Wells van de Family Education Trust wijst dan weer op het belang van een stabiele gezinssituatie: "Die ontbreekt bij tienermoeders."

The Department for Children, Schools and Families vindt de suggestie dat meisjes op hun veertiende kinderen moeten krijgen "helemaal niet in de lijn ligt van de overheidspolitiek. (...) Onze taak bestaat eruit om het aantal tienerzwangerschappen te doen dalen en aangepaste seksuele voorlichting te bieden." Mantel kreeg dan weer steun van Dr Claire Alexander, die onlangs de studie Teenage Parenthood: What's the Problem? publiceerde. Zij is van oordeel dat nogal wat tienermoeders door hun kind de motivatie krijgen om hun leven weer ter hand te nemen. (DL)

Bizarre promotiecampagne voor toneelstuk van Harold Pinter zaait onrust

2010-02-27T12:29:00.009+01:00

Een theatergezelschap in het Franse Boulogne-sur-Mer heeft flink wat ophef veroorzaakt met een misplaatste literaire grap. Vorige week ontvingen vijf media en kranten (La Voix du Nord, Nord-Littoral, La Semaine dans le Boulonnais, France 3 Côte d'Opale en Radio 6) een aantal eigenaardige postzendingen: kleine zwarte doodskisten waarin een kogel lag opgeborgen.
Ze gingen vergezeld van een mysterieuze boodschap: "Ben et Gus vous donnent rendez-vous bientôt". De pakketten zorgden voor onrust bij de aangeschreven journalisten, meldt La Voix du Nord. Een aantal onder hen legde klacht neer tegen onbekenden.

Kort daarna bleek dat het om een promotiecampagne ging van het theatergezelschap Théâtre Déboulonné voor het stuk The Dumb Waiter van Harold Pinter, dat in maart in Boulogne te zien is. The Dumb Waiter vertelt over de twee huurmoordenaars Ben en Gus. "Er schuilden geen kwade bedoelingen achter het plan", zo zegt Philippe Harbart, de directeur van het Théâtre Déboulonné. "We wilden een originele campagne voeren, maar er ontbrak een begeleidende boodschap." Alle redacties krijgen binnenkort een excuusbrief. Maar het parket van Boulogne beraadt zich over de juridische gevolgen van de affaire. (DL)

'Sprakeloos' van Tom Lanoye krijgt Franse vertaling

2010-02-26T15:37:00.006+01:00

De Parijse uitgeverij Editions de la Différence heeft de rechten aangekocht van Lanoyes recentste roman Sprakeloos. Editions de la Différence wil ook het andere prozawerk van Tom Lanoye op de Franse markt brengen.
Sprakeloos — het relaas van de beroerte, de daaropvolgende afasie en de dood van Lanoyes moeder — staat al vijf maanden onafgebroken in de Vlaamse boekentoptiens en ging intussen ruim 45.000 maal over de toonbank. Het prijkt zowel op de longlist van de Nederlandse Libris Prijs als op de longlist van De Gouden Uil 2010.
In het Frans krijgt het boek de titel La langue de ma mère. De vertaler wordt Alain van Crugten, oud-professor literatuur van de ULB (Université Libre de Bruxelles). Van Crugten vertaalde al menig toneelstuk van Lanoye, waaronder Méphisto For Ever en Atropa. Van Crugten geniet ook bekendheid als vertaler van Hugo Claus' Het verdriet van België, dat onder de titel Le Chagrin des Belges ruime weerklank kreeg in de francofone wereld.
Editions de la Différence is een niet zo bekende Franse uitgeverij, met een weliswaar uitgesproken literair fonds. Ze werd in 1976 opgericht. De catalogus bevat werk van Franse auteurs als Georges Bataille en André Gluckmann, Franstalige Belgen als William Cliff en Jean-Luc Outers, en auteurs als James Henry, Witold Gombrovicz en Peter Handke. Eerder bracht Editions de la Différence al vertalingen uit van de Vlaamse auteurs Kristien Hemmerechts en Leonard Nolens. (DL)

Expo belicht Weertse jaren van Gerard Reve

2010-02-26T10:23:00.006+01:00

Vanaf 10 maart houdt het Bibliocenter in Weert een expositie over de periode dat Gerard Reve in het Nederlands Limburgse stadje woonde, met name tussen 1971-1976. Er worden allerlei boeken en curiosa getoond, die licht werpen op de relatie van de "volksschrijver'' Reve met Weert. Daarbij is ook materiaal te zien uit de collectie van Weertenaren met wie Reve contact had, zoals enveloppen, brieven met verzoeken van allerlei aard en uitnodigingen.

Ook wordt voor de expo geput uit het materiaal van de Augustini Revianum, de 700 items tellende Reveverzameling van Guus van Bladel, vriend en huisgenoot van Reve toen deze in Weert woonde. Die collectie bestaat uit onder meer boeken met bijzondere opdrachten, handgeschreven gedichten en curiosa. De expositie loopt tot zaterdag 24 april. Zie de berichtgeving in Het Parool. Eerder verscheen over de Weertse periode al het boek Koninklijke jaren. De Weerter Periode van Gerard Reve, geschreven door Bert Boelaars. In Weert werd in 2006 ook een gedenksteen onthuld ter ere van Reves verblijf. De steen was al snel zwaar beschadigd en werd onlangs opnieuw aangebracht, zie Nader tot Reve. (DL)

Gestolen brief van Descartes boven water en terug naar Frankrijk

2010-02-25T21:50:00.010+01:00

Een Nederlandse onderzoeker heeft met behulp van Google een vergeten en gestolen brief van de Franse filosoof René Descartes weer boven water gebracht, zo meldt NRC. Erik-Jan Bos, gespecialiseerd in de geschiedenis van de filosofie en verbonden aan de Universiteit Utrecht, vond in de bibliotheek van Haverford College, Pennsylvania, de brief van Descartes. Het document is gedateerd op 27 mei 1641 op kasteel Endegeest bij Leiden en is gericht aan de Franse filosoof, theoloog en wiskundige Marin Mersenne, die door Descartes was belast met het drukken van Descartes' belangrijkste filosofische werk, Meditationes de prima philosophia.
Na de dood van Mersenne in 1648 kwam de brief in het bezit van de Franse wiskundige Gilles de Roberval. Toen die in 1675 stierf, is het document anderhalve eeuw bewaard door de Académie des Sciences. Totdat het werd gestolen door de Italiaanse graaf en notoire boekendief Guglielmo Libri (1803-1869). Via een Britse veiling kwam de brief in het bezit van een Amerikaanse verzamelaar en Quaker, Charles Roberts, wiens weduwe het document ten slotte aan Haverford College doneerde.
Daarmee zijn de peripetieën van het document overigens niet beëindigd. Na de ontdekking van de brief heeft Haverford College bekendgemaakt dat de brief nu terug naar Frankrijk zal reizen, waar het Institut de France het document als rechtmatige eigenaar graag zal verwelkomen. "We konden maar één ding doen," aldus een zegsman van Haverford College, "en dat was de brief terug naar Frankijk sturen." Uit 'dankbaarheid' schenkt de Franse instelling 15.000 euro aan de Amerikaanse bibliotheek.
Descartes verzocht Mersenne in de brief om drie teksten uit Meditationes de prima philosophia te verwijderen, namelijk een Latijnse vertaling van het vierde deel van zijn Discours de la méthode (1637) die voorin afgedrukt zou worden, het voorwoord op de Meditationes zelf, en een inleiding op de eerste tegenwerpingen die hij ontving. Ter vervanging stuurt Descartes een nieuw voorwoord mee. Zie ook ons recente bericht over de dood van de Franse filosoof. (HC - afbeelding 2: Descartes' handtekening, rechtsonder op de brief)

Salman Rushdie plant boek over zijn onderduikperiode

2010-02-25T15:42:00.010+01:00

De plannen van de Brits-Indiase auteur Salman Rushdie (62) om een boek te schrijven over zijn onderduikperiode tijdens de tegen hem gerichte fatwa van ayatollah Khomeini, nemen steeds vastere vorm aan. Hij zei dat tegen verslaggevers van Associated Press bij de opening van een tentoonstelling over zijn archief aan de Emory University. "Het is mijn verhaal, en op een bepaald moment zal het verteld moeten worden. That point is getting closer, I think".

Op de tentoonstelling zijn privécorrespondentie, notaboeken, foto's, tekeningen en manuscripten te zien. Zelfs de post-its waarop hij ideeën formuleerde, vullen een muur van de tentoonstellingsruimte. De expo A World Mapped by Stories: The Salman Rushdie Archives gaat vrijdag open. Rushdie droeg het archief in 2006 over aan Emory, waar hij nu ook writer in residence is (zie ook hier). "Toen het archiefmateriaal zich nog gewoon in dozen en levenloze computers bevond, zou het zeer, zeer moeilijk zijn geweest om zoiets aan te vatten. Nu is alles tenminste georganiseerd", zei hij nog.

Vorig jaar was het 20 jaar geleden dat de Iraanse leider opriep tot de dood van Rushdie, omdat hij van oordeel was dat de roman The Satanic Verses, de moslims, Mohammed en de Koran beledigde. Als gevolg van de fatwa, die straatprotesten en boekverbrandingen veroorzaakte in de moslimwereld, moest Rushdie voor bijna tien jaar onderduiken en kreeg hij politiebescherming.

Volgens door The Guardian gecontacteerde boekhandelaren zou dit geplande boek erg succesvol kunnen zijn. "Dit is een van de meest fascinerende hoofdstukken uit de recente literaire geschiedenis. Het moet Rushdie als mens en schrijver zwaar hebben beïnvloed. De ironie is dat het misschien wel eens zijn meest commerciële boek in jaren zou kunnen zijn", zegt Jon Howells van Waterstone's.

Rushdie's volgende roman Luka and The Fire of Life, een vervolg op het kinderverhaal Haroun and the Sea of Stories, verschijnt in de herfst van dit jaar. De laatste tijd kregen Rushdie's boeken niet steeds een al te gunstig onthaal. (DL)

Behang eens met boeken

2010-02-25T14:59:00.003+01:00

Voldoet het niet langer om naar de boekenruggetjes in je bibliotheek te zitten turen? Dan kan er nog een schep bovenop. Dit (zelfklevende) behangpapier van Tracey Kendall brengt soelaas en verhoogt de verwarring in de huis- of werkkamer nog. Te verkrijgen via deze site.

Harry Mulisch opent vernieuwd Letterkundig Museum

2010-02-25T09:00:00.011+01:00

De Nederlandse schrijver Harry Mulisch opent op donderdag 4 maart het geheel vernieuwde Letterkundig Museum in Den Haag. Hij vervangt daarmee de afgetreden minister van Cultuur Ronald Plasterk, die eerst de lintjes zou doorknippen. In het Letterkundig Museum heeft een grootscheepse verbouwing geleid tot ruim 500 vierkante meter extra tentoonstellingsoppervlak en een transparant gebouw, zo kondigt het museum aan.
Vanaf 5 maart zijn twee nieuwe vaste tentoonstellingen voor het publiek toegankelijk. In de vaste expositie Het Pantheon. 100 schrijvers – 1000 jaar literatuur presenteert het museum als eerste de Nederlandse en Vlaamse literatuur vanaf de middeleeuwen tot heden. Het is een ode aan het literaire erfgoed van de Lage Landen. Naast schrijvers als Anna Bijns, P.C. Hooft en Gerard Reve zijn ook Hugo de Groot, Vincent van Gogh en Anne Frank opgenomen. Ook 22 Vlaamse schrijvers zijn in het pantheon opgenomen, onder wie Virginie Loveling, Stijn Streuvels en Willem Elsschot.
In de Nationale Schrijversgalerij ontmoet de bezoeker 500 geschilderde en gebeeldhouwde portretten van schrijvers en dichters: bejubeld, verguisd of vergeten. In samenwerking met De Bezige Bij verschijnt hierbij een full colour catalogus.
In aanloop van de opening van Het Pantheon legt Aad Meinderts, directeur van het museum, in dertig dagen een witte roos op de graven van de 100 Pantheon-schrijvers. Zijn literaire pelgrimage is te volgen via twitter en de site wievolgt.com (zie ook ons vorige bericht). Ook de website van het museum is in een nieuw jasje gestoken. (DL/HC)

Sint-Niklaas op zoek naar een kinderstadsdichter

2010-02-25T08:52:00.002+01:00

Het Wase Sint-Niklaas gaat als eerste stad in Vlaanderen binnenkort een kinderstadsdichter aanstellen. Het opmerkelijke initiatief werd gelanceerd door de openbare bibliotheek en kadert in de uitbouw van Sint-Niklaas tot poëziestad, zo zegt Cultuurschepen Lieve Van Daele (CD&V) in De Morgen. “We hebben het idee gehaald bij het Nederlandse Tilburg, waar onlangs ook een kinderstadsdichter werd aangeduid”, aldus Van Daele. Zowel via de basisscholen als de secundaire scholen gaan we op zoek naar iemand tussen acht en veertien jaar, die de stad op vier betekenisvolle momenten kan vertegenwoordigen en dan een nieuw gedicht brengt.” De Antwerpse stadsdichter Peter Holvoet-Hanssen zit de jury voor en zal de inzendingen volgens het thema ‘Dichter in de stad’ beoordelen. Op zondag 27 juni wordt de laureaat officieel aangesteld voor een jaar. Het winnende gedicht krijgt ook een prominente plaats in het straatbeeld. “Sint-Niklaas heeft veel dichters voortgebracht”, benadrukt Van Daele. “Denk maar aan Anton Van Wilderode, Dirk Van Bastelaere, Paul Snoek en Tom Lanoye. En met manifestaties als Archipel, Poëzie op zondagmorgen en de Paul Snoekprijs hebben we altijd veel oog gehad voor de dichtkunst.” De zoektocht naar een kinderstadsdichter moet zowel ouders, begeleiders als kinderen warm maken voor poëzie, hoopt Van Daele. (DL)