donderdag 30 april 2009

Philippe Sollers verzaakt aan huldetentoonstelling in Parijse BNF

De legendarische, alomtegenwoordige Franse auteur Philippe Sollers (°1936) krijgt dan toch geen aan hem gewijde tentoonstelling in de Bibliothèque Nationale de France te Parijs, zo meldt L'Express. Het intellectuele icoon van Saint-Germain-des-Prés met het onafscheidelijke pipet zou er de eerste auteur zijn die bij leven met een expo werd vereerd, nog wel in het prestigieuze kader van de 'salle Labrouste'. De onvoorspelbare auteur heeft zich nu teruggetrokken uit de voorbereidingen omdat hij naar eigen zeggen te vermoeid is om deel te nemen aan de video-opnames, die in Venetië zouden plaatsvinden. Maar L'Express suggereert dat Sollers niet zo opgetogen zou geweest zijn met het (te) bescheiden opzet.
Sollers had in 2007 aangekondigd dat hij zijn archieven na zijn dood zou overlaten aan de Bibliothèque Nationale de France, maar die schenking is nog steeds niet geregeld. Het ziet ernaar uit dat er hierover nu weer roet in het eten is gegooid. Om de afgelasting van de Sollerstentoonstelling op te vangen, organiseert de BNF een tentoonstelling L'Homme-Livre, gebouwd rond 200 videoschermen van de hand van schrijver en kunstenaar Alain Fleischer, die aanvankelijk de Sollersexpositie zou ensceneren.
Speelvogel en provocateur Sollers is gehuwd met Julia Kristeva en was een van de stichters van de tijdschriften Tel Quel en L'Infini. Hij schreef ettelijke essays en romans en is ook vermaard voor zijn mediatieke optredens en zijn tegendraadse stellingnames. Zie ook zijn blog. (DL)

Labels: ,

Blandine Le Callet schrijft Euregio Literatuurprijs op haar naam

Sinds 2002 heeft de Euregio Maas-Rijn een literatuurprijs die door scholieren uit het grensgebied Euregio Maas-Rijn wordt toegekend. In aanmerking voor deze Euregio Literatuurprijs komen telkens zes boeken met verhalend proza, waarvan er telkens twee oorspronkelijk in het Nederlands, het Frans en het Duits zijn verschenen, aangezien dit de drie talen zijn die in de regio worden gesproken.
Laureate werd dit jaar de Franse schrijfster Blandine le Callet, die met haar roman Bruiloftsgasten (La pièce montée) het grootste aantal stemmen heeft kunnen halen. Genomineerd waren dit jaar als Nederlanders Otto De Kat (De inscheper) en Tommy Wieringa (Joe Speedboot) en verder ook de Franse Fatou Diome (De golven van de oceaan) en de Duitsers Sasa Stanisic (Hoe de soldaat de grammofoon repareert) en Juli Zeh (Vrije val). De zes genomineerde boeken op de shortlist, die op de koop toe in de beide andere talen moeten zijn vertaald, werden kritisch bekeken door een autonome jury die door leerlingen uit het secundair onderwijs van de scholen uit de Euregio wordt gevormd. De scholieren kwamen tijdens lezingen in Aken, Luik, Eupen en Maastricht in contact met de schrijvers en schrijfsters en stemden voor de schrijver van hun keuze.
De plechtige uitreiking van de prijs, editie 2009 vindt plaats op vrijdag 15 mei om 18.00 uur in de feestzaal van het Gouvernement aan de Maas in Maastricht. De bedoeling van de prijs is het lezen van literatuur door jongeren te bevorderen en dat over de landsgrenzen heen. Eerder ging de prijs al naar Maarten 't Hart, H.M. Van den Brink en Philippe Claudel
De organisatoren van de jaarlijks terugkerende prijs zijn nu al op zoek naar scholen uit de Nederlandse en Belgische provincies Limburg voor de editie van volgend jaar. Belangstellenden kunnen contact opnemen met Oliver Vogt via vogt@regioaachen.de (DL)

Labels: , , ,

woensdag 29 april 2009

Papierman(d) - aflevering 62

Verspreid literair- en boekennieuws van divers allooi:
**De intussen beruchte Iraanse boekendief Farhad Hakimzadeh, die vernuftige diefstallen pleegde in de Oxford Bodleian Library en de British Library, krijgt strafvermindering. De British Library is niet opgetogen, zie BBC News en onze eerdere berichten.
**Gebikkel over Watou en de poëziezomer, zeker niet het allerlaatste deel van de Watousaga, zie NRC. Ook te volgen op vele kanalen bij De Contrabas.
**Grootscheepser en ingrijpender gekibbel over de Google Books-deal, zie hier.
**Zweedse misdaadauteurs palmen de Europese bestsellerlijsten in, met onder meer Stieg Larsson, Henning Mankell en Liza Marklund, zie The Guardian.
**Het PEN World Voices Festival is aan de gang, zes dagen en 160 auteurs van naam.
**Ruime aandacht voor de Europese Grondwet in verzen van het Brussels dichterscollectief in Die Zeit onlangs.
**Benoeming van Carol Ann Duffy tot Britse poet laureate nakend, zo gonst het alom (zie ook eerder DPM-bericht).
**De stoomcursus "domheid" van Matthys van Boxsel in Brussel, via Klara.
**Tentoonstelling aan Emory University over de ontstaansgeschiedenis van The Color Purple van Alice Walker.
**Een keuze uit het Geheim Dagboek van Samuel Pepys door Robbert-Jan Henkes, bij Hoogland & Van Klaveren, gerecenseerd in Het Parool.
**Lof van de obituary, bij The Smart Set. (DL)

Labels: , , ,

Eerste nummer van 'fusietijdschrift' nY verschijnt op 7 mei

Volgende week verschijnt het eerste nummer van nY, de hier eerder aangekondigde fusie van de literaire tijdschriften Yang en Freespace Nieuwzuid. De ondertitel 'Tijdschrift voor literatuur, kritiek en amusement' verwijst sterk naar het uitgesproken postmodernistische Freespace Nieuwzuid. nY, dat 160 pagina' telt en verschijnt in een oplage van 650 exemplaren, kondigt een sterke interactie aan met de website van het blad, waarop extra's en vertalingen zullen te lezen zijn. Ook zal men zich bezinnen over de hedendaagse rol van het literaire tijdschrift. "De makers geloven onverkort en meer dan ooit in de noodzaak van literaire tijdschriften als gangmakers en kritische instrumenten voor de hedendaagse (literaire) cultuur", zo luidt het. Verder zal intensief het culturele, artistieke en maatschappelijke debat worden gevolgd.
In elke aflevering treedt een ander beeldend kunstenaar aan en vanaf het tweede nummer in juli krijgt een jonge schrijver carte blanche in de rubriek 'De gast'. In het eerste nummer prijken teksten over Spinoza, René Girard, Barack Obama, Kristien Hemmerechts en over de poëziebundel Hotel New Flandres, castratiedreigingen en mosselen.
De kernredactie bestaat uit Piet Joostens, Bram Ieven, Johan Sonnenschein en Matthijs De Ridder. Ook Jeroen Theunissen en Erik Spinoy zijn nauw betrokken. In de adviesraad zetelt onder meer Marc Reugebrink en Dirk van Bastelaere.
nY zal 7 euro kosten. Het eerste nummer wordt op 7 mei voorgesteld in de Gentse Vooruit. (DL)

Labels: ,

'Dag van de Brief' laat literaire epistolaire kunst herleven

Op zaterdag 16 mei organiseert het Huis voor de Kunsten Limburg een Dag van de Brief. Met vijf sprekers van naam wordt gepoogd de epistolaire kunst weer te laten herleven. "In dit jachtige e-mailtijdperk nodigen wij u uit stil te staan bij de cultuur van de brief", zo luidt het op de invitatie. Tot de sprekers behoren Anton Korteweg, die het zal hebben over de 15.000 brieven in het Letterkundig Museum te Den Haag en Elsbeth Etty over de brief als bron bij wetenschappelijk onderzoek. Verder heeft Jeroen Brouwers het over zijn eigen én andermans epistolaire gaven. Frank Okker spreekt over de Indische brieven van Willem Walraven en Willem Otterspeer over (boze) brieven van W.F. Hermans. Het gebeuren vindt plaats in De Groote Sociëteit te Maastricht. Inschrijven is wenselijk voor 8 mei. (DL)

Labels:

dinsdag 28 april 2009

Geloofd en geprezen # 25

Een verse lading gelinkte literaire prijzen, verzameld met kruimelschep en krooshark.
** De Amerikaanse SF-schrijfster Ursula K Le Guin (foto) wint haar zesde Nebula Award (The Guardian). Bekende boeken van Le Guins hand zijn onder andere de Aardzee-serie, Duisters linkerhand en De ontheemde
** Juan Marsé heeft de Premia Cervantes uitgereikt gekregen (zie Yahoo en ons vorige bericht).
** Linda Gregg wint de Jackson Poetry Prize (Yahoo).
** De Freedom to Publish Prize van de International Publishers Association (IPA) gaat dit jaar naar de drie Tunesische oprichters van Observatoire de la Liberté de Presse, d’Edition et de Création, een organisatie die strijdt voor de vrijheid van meningsuiting.
** Paula J. Giddings rijft de Los Angeles Times Book Prize binnen. (HC)

Labels: ,

DW B wijdt nummer aan literaire kritiek

Het literaire tijdschrift DW B wijdt een nummer aan metakritiek. In het spoor van Rónán McDonald en diens The Death of the Critic (2007) stellen literatuurwetenschappers Jos Joosten en Tom Sintobin vast dat de ooit zo machtige literaire criticus dood is en dat zijn autoriteit door de moderne mens als kiespijn gemist wordt. Maar al is de officiële criticus blijkbaar voorgoed overleden, toch is het paradoxaal genoeg zo dat literaire kritiek duidelijke tekens van leven vertoont – alleen al het web staat er vol van. Het lijkt erop dat er zich voor de zoveelste keer een nieuwe garde critici aandient… Maar hoe zien die nieuwgedienden eruit? En is de oude criticus inderdaad al dood? Is hij niet altijd even dood of even levend of even undead geweest? Dit nummer beoogt niet de zoveelste parade van self-exposure te bieden met critici die het eigen belang of andermans onbelang nastreven, maar wil het literair-kritische bedrijf vanuit een metapositie in ogenschouw nemen. Joosten en Sintobin nodigden in Dead men walking hedendaagse critici, essayisten en literatuurwetenschappers uit om samen met hen mee te reflecteren. Korrie Korevaart, Fabian R.W. Stolk, Mathijs Sanders, Esther Op de Beek, Gaston Franssen en Eveline Vanfraussen werpen elk op hun wijze licht op de schijndode literaire kritiek. Naast het themagedeelte onder andere ook vertaald werk van Kazuo Ishiguro, theater van Pol Hoste, Godenslaap van Erwin Mortier door de kritische blik van Sven Vitse en een bijdrage van papieren mannen Dirk Leyman en Hans Cottyn over de digitaliseringkoorts bij Google. (bijdrage Jeroen Paulussen)

Labels: ,

maandag 27 april 2009

Weddenschappen rond Britse Poet Laureate voortijdig afgesloten

Nadat het afgelopen weekend meer en meer rondgonsde dat Carol Ann Duffy tot de nieuwe Britse Poet Laureate zou zijn uitverkoren, hebben de bookmakers de weddenschappen voortijdig afgesloten, zo meldt The Guardian. Zowel bij William Hill als bij Ladbrokes stond Duffy als grote favoriet genoteerd, met Simon Armitage als belangrijkste concurrent. Bij Hill was dat 5 op 4, bij Ladbrokes 11 op 8. De bookmakers geven toe dat ze met de noteringen die zowel Duffy als Armitage hadden zeer grote bedragen zouden moeten uitbetalen. Daarom hebben ze vandaag beslist de weddenschap af te blazen. Normaal gezien wordt de opvolger van Andrew Motion pas volgende donderdag bekendgemaakt. Het organiserende Britse ministerie van Cultuur, Media en Sport ontkent dat de laureaat al gekozen is.
Duffy, die al lange tijd de grootste kans scheen te maken (zie ons vorige bericht), was ook favoriet in 1999. Volgens een hardnekkig gerucht zou de toenmalige Britse premier Tony Blair toen zijn veto hebben gesteld. Duffy is een alleenstaande, lesbische moeder en Blair zou gemeend hebben dat haar uitverkiezing als Poet Laureate de reputatie van zijn land geen goed zou hebben gedaan. (HC)

Labels: ,

Twee postume publicaties uit nalatenschap van Kees Fens gepland

Binnenkort verschijnen er twee publicaties die geput zijn uit de nalatenschap van de Nederlandse literatuurcriticus en P.C. Hooftprijswinnaar Kees Fens, die op 14 juni 2008 is overleden. In eerste instantie trof men een serie portretten van mensen die hij bewonderde, en die hem gevormd en diepgaand beïnvloed hebben. Uitgeverij Athenaeum publiceerde Nabij al postuum als nieuwjaarsgeschenk eind 2008, maar het 64 pagina's tellende geschrift wordt nu ook in de handel gebracht. Het bevat onder meer ultrakorte biografieën van zijn vader en moeder, zijn eerste docenten en zijn collega's. "Nabij is een monument van weemoed en erbarmen", zo zegt de uitgeverij. De intussen ook overleden Anthony Mertens schreef een nawoord. Het boekje zou in juni het licht zien.
Verder komt bij Meulenhoff een uitgebreidere keuze uit de nalatenschap onder de titel De hemel is naar beneden gekomen. Deze door Erik van den Berg en Volkskrant-criticus Arjan Peters samengestelde bundel delft teksten uit de Fensarchieven op: "de auteurs vonden tot hun vreugde parels die een tweede leven verdienen", zo luidt het. Het boek, voorzien voor september, bevat een groot aantal niet eerder gepubliceerde artikelen. (DL)

Labels: ,

zondag 26 april 2009

Beiroet neemt titel Wereldboekenhoofdstad over van Amsterdam

Sinds dit weekend mag de Libanese hoofdstad Beiroet zich officieel tooien met het embleem van Wereldboekenhoofdstad 2009, zo meldt AFP. Ze neemt daarmee de fakkel over van Amsterdam, dat tot voor kort de titel voerde en onder het motto Open boek, open geest? ruim 298 activiteiten organiseerde, vaak ook in het straatbeeld.
Het signatuur van Wereldboekenhoofdstad wordt telkens toegekend door de Unesco. Beiroet heeft 250 activiteiten op stapel staan en ze omvatten onder meer ook de uitgeverswereld en projecten om het lezen te bevorderen. Bij de inhuldiging werd van de gelegenheid gebruik gemaakt om de politieke protagonisten in Libanon op te roepen tot de dialoog. Op 7 juni zijn er verkiezingen gepland in Libanon, waarbij de antisyrische parlementaire meerderheid in de clinch gaat met de Hezbollahminderheid. President Michel Sleimane benadrukte dat Beiroet "een centrum van de civilisatie en de mensheid blijft." Beiroet is de negende stad die de naam Wereldboekenstad mag voeren, na Madrid (2001), Alexandrië (2002), New Delhi (2003), Antwerpen (2004), Montreal (2005), Turijn (2006), Bogota (2007) en Amsterdam (2008).
Het Parool meldde vorige week dat de meer dan honderd deelnemende partners Amsterdam Wereldboekenstad als een succes zien. "Ze hebben aangegeven dat ze evenementen als de Boekennacht en Poëzie in het park willen voortzetten." Aan de activiteiten hebben 490.000 mensen deelgenomen. Zie ook ons eerder bericht over Beiroet wereldboekenhoofdstad. (DL)

Labels:

zaterdag 25 april 2009

Laatste non-fictieboek van J.G. Ballard teruggetrokken

Een non-fictieboek van de vorige week overleden Britse auteur J.G. Ballard, dat gepland was om binnenkort te verschijnen, wordt door uitgever Harper Collins teruggetrokken, zo meldt The Guardian. Het gaat om Conversations with my Physician - ondertitel The Meaning, If Any, of Life, een boek waarin Ballard gesprekken voerde met zijn dokter. Het kon door Ballard vanwege zijn voortschrijdende ziekte niet meer afgewerkt worden. "Het contract was in kannen en kruiken, maar Jim was de voorbije winter te ziek", zegt uitgever Clare Reihill. "Hij had een prachtig, gedetailleerd voorstel geschreven, hij wist wat hij zou doen, maar helaas werd hij zo ziek dat hij het niet meer kon uitwerken." Daarmee blijft Ballards autobiografie Miracles of Life (2008) uiteindelijk zijn laatste boek. De uitgeefster zegt wel dat het misschien nog te vroeg is om uitspraken te doen over het feit of er nog onafgewerkte verhalen of manuscripten van Ballard zullen opduiken. Reihill zegt wel dat Ballard erg meticuleus was: ze gaat er dus van uit dat Ballard zijn literaire nalatenschap tot in de puntjes had voorbereid. Intussen blijven de obituaries en rouwbetuigingen maar binnenstromen, zie The New York Times en Granta. (DL)

Labels: ,

Gerrit Komrij schrijft nationaal dictee

De Nederlandse schrijver, dichter, essayist en bloemlezer Gerrit Komrij zal de twintigste editie van het Groot Dictee der Nederlandse Taal schrijven, zo meldt mede-organisator de Volkskrant. De jubileumeditie wordt op 16 december op tv uitgezonden.
Komrij volgt daarmee de Vlaamse schrijfster Kristien Hemmerechts op, die vorige jaar een tekst mocht afleveren. Zij zorgde met Hartenpijn bij de deelnemers voor een foutgemiddelde van 33,5 per deelnemer, waardoor de tekst de moeilijkste bleek sinds het eerste dictee in 1990. Eerder werd het dictee verzorgd door onder meer Remco Campert en Jan Mulder, Martin Bril en Jan Wolkers. De voorrondes verlopen via de Volkskrant en De Standaard. (DL)

Labels:

vrijdag 24 april 2009

Manuscript 'Herbarium' van Hugo Claus onder de hamer

Op zaterdag 16 mei wordt bij galerie De Vuyst in Lokeren het manuscript van Herbarium van Hugo Claus verkocht tijdens een veiling, meldt Knack. De bundel Herbarium was ruim 50 jaar in het bezit van Elly Overzier, Claus' eerste echtgenote en omvat 20 bladzijden aquarellen, pentekeningen en 15 prozagedichten. Georges Wildemeersch, van de studie-en documentatiegroep Hugo Claus, bestempelt Herbarium als een uniek werk. "Het is zeer de vraag of de auteur ooit de intentie heeft gehad het in deze vorm te publiceren. Had hij dat wel gedaan, dan zou het ongetwijfeld zijn ingeslagen als een bom". Het manuscript van Claus zou volgens kenners tussen de 10.000 en de 14.000 euro opleveren. De tekeningen sluiten volgens Wildemeersch aan bij de Cobrabeweging, de teksten bij het Franse surrealisme. Er wordt ook een manuscript van één bladzijde geveild: Misschien wordt dit een verhaaltje, Ellie. De veiling zal plaatsvinden in Galerij De Vuyst op zaterdag 16 mei vanaf 14u, vooraf zijn er kijkdagen. Herbarium verscheen wel pas in september 2002 door Uitgeverij Peeters in een bibliofiele uitgave, samen met uitgebreid commentaar en verwante teksten, zie hier. (DL)

Labels: ,

Langverwachte e-loze vertaling van Georges Perec verschijnt vandaag

Zojuist is bij de Arbeiderspers de langverwachte Nederlandse vertaling verschenen van de beroemde, e-loze roman La disparition (1969) van de Franse auteur Georges Perec (1936-1982). Communicatie-adviseur Guido van de Wiel heeft tien jaar gewerkt aan 't Manco, zoals het boek in het Nederlands heet (zie ons uitgebreid eerder DPM-bericht). De roman is geschreven volgens het principe van het lipogram, waarbij een letter wordt weggelaten. De Franse auteur van meesterwerken als Les choses (1965) en La vie mode d’emploi (1978) legde zich als lid van de Ouvroir de Littérature Potentielle (OULIPO) bij het schrijven graag formele beperkingen op, om te zien hoe hij het er binnen dat keurslijf vanaf bracht. In het 't Manco heeft hoofdpersonage Anton Vocalis "het gevoel dat er iets ontbreekt zonder dat hij er de vinger op kan leggen wat het is. Hij tracht dit manco zo goed mogelijk onder woorden te brengen, wat niet eenvoudig is... Aan het einde van hoofdstuk 4 verdwijnt Anton. Hoofdstuk 5 ontbreekt. Vanaf het moment dat men tracht de verdwijning van Vocalis op te lossen wordt het boek een whodunit met verschillende verhaallijnen, vol flashbacks en literaire verwijzingen", zo luidt de aankondigingstekst.
Uitgeverij De Arbeiderspers heeft een speciale website in het leven geroepen waarop veel informatie wordt samengebracht over Perec en de Nederlandse vertaling en die stelselmatig zal uitgebreid worden. Zo zijn er twee e-books van vertaler Guido van de Wiel gratis te downlaoden: ’t Manco ’n gebreksaanwijzing – Legenda bij de vertaling van Georges Perecs La Disparition, waarin de belangrijkste ‘gevonden voorwerpen’ in het boek op een rij worden gezet. De teksten in 't Manco 'n gebreksaanwijzing zijn per hoofdstuk geordend. Het e-book (!) is bedoeld als leidraad "om de diepere lagen van de roman te doorgronden". Voorts komt binnenkort ook ’t Manco, ’n schatkist - Analyse en interpretatie van Georges Perecs La Disparition/ ’t Manco online. Hier staat ook een interview met vertaler Guido van de Wiel.
Vanavond vindt in het Amsterdamse literatuurcentrum Perdu een speciale avond plaats over Georges Perec. Tijdens 'Aan de leegte ontrukt: over Georges Perec' verstrekt Manet van Montfrans een inleiding op Perecs werk en verschaft inzicht in de beweegredenen voor het gebruik van de contrainte. Rokus Hofstede, wiens herziene vertaling van Ruimten rondom onlangs ook bij De Arbeiderspers verscheen, komt praten over zijn "fascinatie voor de sociologische en essayistische teneur van Perecs schrijverschap". Na de pauze brengt vertaler Guido van de Wiel verslag uit van tien jaar spelen met beperkingen, teneinde, om "zijn stelling luister bij te zetten dat zelfopgelegde beperkingen tot creativiteit leiden." Op Literair Nederland staat al een eerste recensie te lezen. (DL)

Labels:

Mogelijk toch artistiek poëzieproject in Watou

Er zou dan toch een nieuwsoortige editie komen van de Poëziezomer in Watou bij Poperinge, zo meldt deredactie.be. Vorig jaar had organisator en bezieler Gwy Mandelinck aangekondigd dat het evenement zou verdwijnen, nadat hij naar Brugge verhuisde en daar een nieuw project mee op de rails zette, Poëzie in dubbeltijd. Er was eerst ook geen aflossing van de wacht gevonden.
Nu willen een aantal poëzieliefhebbers rond Jan Moeyaert, de intendant van het kunstenproject Beaufort, een nieuw gelijkaardig project op poten zetten, waarvoor ze geld van de stad Poperinge zouden krijgen. Ze zullen dat wellicht moeten doen onder een andere naam, want de naam "poëziezomer" is geregistreerd, zo dreigen de advocaten.
Volgens de redactie.be heeft de horeca in Watou al positief gereageerd op de plannen. Vorig jaar kreeg de Poëziezomer in Watou 15.000 bezoekers over de vloer. (DL)

Labels: ,

donderdag 23 april 2009

Schrijver Nedim Gürsel in Turkije vervolgd voor 'antireligieuze' roman

De in Frankrijk wonende Turkse romancier en essayist Nedim Gürsel (1951) wordt er in Turkije officieel van beschuldigd dat hij in zijn laatste roman, De dochters van Allah "denigrerend schrijft over de godsdienstige waarden van een gedeelte van de bevolking", zo meldt Le Figaro. Na een onderzoek in 2008 kwam de openbare aanklager tot de conclusie dat er geen grond voor vervolging was. Tegen deze beslissing werd beroep aangetekend op basis van artikel 216 van het Turkse strafwetboek. Gürsel kan nu veroordeeld worden tot een gevangenisstraf van zes maanden tot een jaar. Het proces start op 5 mei in Istanbul. De Franse vertaling van deze roman verschijnt dit najaar bij Seuil. In een persbericht uit de uitgeverij haar bezorgdheid over de zaak.
De dochters van Allah, in het Turks uitgegeven bij Dogan, is een historische roman die op zoek gaat naar de wortels van de islam. Nedim Gürsels eerste roman Een lange zomer in Istanbul verscheen in 1984 in het Nederlands. Zijn laatste Nederlandse publicatie dateert van vorig jaar, het essay Hôtel du Grand Miroir in het eerste cahier van Het beschrijf, Aankomen in Brussel. Ook deze organisatie is bezorgd om de mogelijke uitkomst van het proces en vreest dat het proces een inbreuk betekent op de creatieve vrijheid van de schrijver. In 2004 was Gürsel, die ook Turkse literatuur doceert aan de Sorbonne, de eerste schrijver in residentie bij Het beschrijf in Passa Porta. In 2007 verscheen bij uitgeverij Seuil de Franse vertaling van zijn essaybundel De Ville en Ville, die opende met een tekst over Brussel.
Turkije heeft een traditie in het vervolgen van schrijvers. Nobelprijswinnaar Orhan Pamuk en de vermoorde journalist Hrant Dink werden door hetzelfde gerechtshof in Istanbul beschuldigd op basis van het omstreden artikel 301 van de strafwetboek over de "nationale identiteit". Zie ook de verslaggeving in Hurriyet. (HC)

Labels: ,

woensdag 22 april 2009

Nederlandse schrijver Martin Bril (49) overleden

De Nederlandse auteur en columnist Martin Bril is vandaag in Amsterdam overleden op 49-jarige leeftijd, aan de gevolgen van slokdarmkanker. Hij was al geruime tijd ernstig ziek. De bijzonder productieve Martin Bril schreef zowel columns, romans als poëzie. Hij werd gisteren nog bekroond met de Bob den Uylprijs voor zijn Napoleonboek De Kleine Keizer (zie hier). Bril schreef columns voor Het Parool en voor de Volkskrant, waar bijna dagelijks een stuk van zijn hand verscheen, de laatste tijd zelfs op de voorpagina. Sinds deze week was zijn plek leeg. "De zaak loopt eerder uit de hand dan dat de ziekte zich timide ergens in een verborgen hoekje van het lichaam terug heeft getrokken", zo luidde het in een van zijn laatste columns.
Zijn bekendste creatie is ongetwijfeld de rommelige huisvrouw Evelien, over wie hij een wekelijks feuilleton in Vrij Nederland schreef. Er verschenen talloze bundelingen van de Evelienverhalen.
De in Utrecht geboren Bril studeerde filosofie en bracht enige tijd door aan de Filmacademie. Hij "husselde" als freelancer onder meer voor Nieuwe Revu en Esquire. In de jaren tachtig vormde hij een schrijversduo met Dirk van Weelden. Samen schreven zij onder meer de romans Arbeidsvitaminen en Piano en gitaar. Enige jaren werkte Bril aan een grote non-fictieroman over de aanslag op schilder Rob Scholte. Het boek is nooit verschenen. Wel publiceerde hij twee korte, nogal lauw ontvangen romans Voordewind en Altijd zomer, altijd zondag.
Bril kampte met een alcoholverslaving en stopte met drinken rond 1996. Zijn ster steeg toen hij dagelijkse columnist werd van Het Parool. " Zijn columns kregen bundelingen in Etalagebenen (1998), Stadsogen (1999), Hollandse luchten (2000) en Evelien (2001). Bril stapte in 2001 als columnist over naar de Volkskrant. Sindsdien verschenen er vaak thematische bundelingen, tijdens de Boekenweek nog de dierenverhalen in Mijn leven als hond. Bril was ook een groot francofiel, waarover hij regelmatig pittig getuigenis aflegde, oa in Plat du Jour. Hij is vooral veel geprezen en vaak geïmiteerd voor zijn aparte stijl, terloops maar accuraat, maar toch vol terzijdes, wat resulteerde in het typische Bril-stukje, waarin een witregel evenveel betekende als een woord. Met recht en reden kan hij ook een onvermoeibaar chroniqueur van het Hollandse leven worden genoemd, zeker ook omdat zijn stukken getuigden van een welgeschapen journalistiek instinct. "Voor Bril geldt: hoe minder plaats hij krijgt, hoe beter hij schrijft. Pas sedert zijn toetreding tot het dagelijkse columnisme kwam zijn ruim bemeten talent tot volledige bloei", zo noteerde uw dienaar in 2001 in De Morgen.
De schrijver, die gaandeweg een bekende Nederlander werd, zorgde in 2006 voor de tekst van het Nationaal Dictee, en was een tijdlang ook regelmatig te zien bij De Wereld draait Door. Zie de obit in de Volkskrant: 'De oppervlakte was diep genoeg' (waar een condoleanceregister is geopend) en deze in NRC Handelsblad. (DL - foto 1 Roel Wijnants 2 Wim ter Brake)

Labels: ,

'Mooi Marginaal' toont bibliofiel drukwerk in Antwerpen

Vanaf vandaag is in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience in Antwerpen de tweejaarlijkse reizende tentoonstelling Mooi Marginaal te zien. Ze toont dit jaar de vijftig mooiste bibliofiele boeken en marginale drukwerken uit 2006 en 2007 en is voor het eerst in Antwerpen te zien.
In Vlaanderen en Nederland zijn nog enkele tientallen ambachtelijke drukkers actief, die welgekozen teksten met de hand zetten of op hun eigen pers drukken, vaak met toevoeging van originele grafiek en met een zelfgemaakte boekband. Het resultaat wordt tweejaarlijks beoordeeld door een jury van deskundigen van de Stichting Laurens Janszoon Coster. De vijftig mooiste bibliofiele en marginale drukwerken worden opgenomen in de reizende tentoonstelling Mooi Marginaal. Bij de vijftig getoonde werken zijn er boeken van De Carbolineum Pers (Boris Rousseeuw), Demian/Het Gonst (Dick Wessels), S&S Publishers (Walter Siemons), Druksel (Johan Velter), De Luchtbuks en tal van andere marginale drukkers. De tentoonstelling loopt tot 14 juni 2009. Op 17 mei geeft Tom Lanoye een spontane causerie over zijn bibliofiele oeuvre. De catalogus kost 3 euro. (DL)

Labels:

Studiedag in Gent over de toekomst van het boek

Morgen 23 april gaat in Gent, op de Werelddag van het boek, een studiedag door over de toekomst van het (digitale) boek. De organisatoren van Het boek: wat/nu stellen vast dat de evidenties van het boek meer en meer op de helling komen, dat de digitale revolutie ervoor zorgt dat mensen niet meer intensief lezen, maar zappen, "fragmentair en oppervlakkig". Andere leesattitudes dringen zich volgens hen op. "Men leest fundamenteel anders op een scherm, een e-book of de gsm. Ook de uitgevers van boeken, kranten en tijdschriften begeven zich op virtuele paden. Ook typografen en vormgevers staan voor nieuwe uitdagingen. Er zal immers meer aandacht en energie besteed worden aan lettertypes voor het scherm. Auteurs, kunstenaars en lezers schuwen het experiment niet. Gesofisticeerde software en apparatuur prikkelen de cultuurminnaar. Het papieren boek is dus ‘maar’ een medium onder de media geworden. Zijn wij, de nieuwe lezers, op weg naar een nieuwsoortig elektronisch humanisme?"
Aan het woord komt onder meer Harold Polis, uitgever van Meulenhoff/Manteau, over uitgeven in 2009. Een workshop over het kunstenaarsboek wordt gegeven door Hans Theys, uitgever en docent van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Gent. Gerard Unger, vermaard letterontwerper en professor typografie aan de universiteiten van Leiden en Reading, komt spreken over schermtypografie. Doctorandus van Reading University Jo De Baerdemaeker leidt een workshop over meertalige typografie en Dirk Leyman (De Morgen en De papieren man) over e-literatuur. (HC)

Labels:

Espresso Book Machine waagt oversteek naar Europa

Op de London Book Fair, die vandaag afloopt, is de Espresso Book Machine voorgesteld, een gesofisticeerd apparaat dat in drie minuten een boek kan maken, volgens het principe van printing on demand, zonder dat een uitgever erbij betrokken is. De machine, ontwikkeld door On Demand Books, is al werkzaam in de Verenigde Staten en werd in 2007 door Time Magazine uitgeroepen tot "beste uitvinding" van 2007. De machine werd op 21 juli 2007 in primeur getoond (zie ons eerder bericht). Nu strijkt ze voor het eerst neer in Europa. Vooraanstaande uitgevers zoals Hachette Book Group, McGraw-Hill en Macmillan hebben al beslist om deze mini-drukkerij ook in huis te nemen. De Espresso Book Machine kan 112 pagina's per minuut drukken, meestal met teksten vanaf een 'vergaarbak' op de site van Blackwell. Vanaf 27 april is het toestel ook in de Londense Blackwellwinkel in Charing Cross te bekijken. Blackwell is gespecialiseerd in academische uitgaven. De naam is uiteraard afgeleid van het idee dat boeken drukken even makkelijk wordt als een kopje koffie maken. Achter het ambitieuze opzet schuilen de fameuze 78-jarige uitgever Jason Epstein en Dane Neller. Epstein heeft de laatste tijd al veel lansen gebroken voor printing on demand. Voor de inhoud werd aanvankelijk vooral geput uit rechtenvrije werken via Google en andere Open Content Alliance-kanalen, maar de ambities reiken intussen veel hoger. Het toestel kost wel 50.000 dollar. Zie meer info bij Webwire. (DL)
The Espresso Book Machine aan het werk:

Labels:

Integraal manuscript van 'Madame Bovary' staat online

Sinds vorige week is het 4.500 pagina’s tellende manuscript van de vermaarde roman Madame Bovary (1857) van de Franse auteur Gustave Flaubert (1821-1880) integraal online te lezen en te bekijken. Voor het eerst kun je daarmee de complete ontstaansgeschiedenis van het meesterwerk van Gustave Flaubert van naaldje tot draadje volgen. En dat mag een bijzonder fascinerend proces heten. Zo zijn op de site bijvoorbeeld ook alle geschrapte of ooit gecensureerde passages te doorbladeren, evenals de vroege scenario’s of aantekeningen. Zoals gekend was Flaubert, die in zijn roman uit 1857 de frustraties en het tragische liefdesleven van een Normandische doktersvrouw beschreef, een eeuwige herschrijver. Hij rustte niet tot zijn stijl perfect op punt stond en werkte vijf à zes jaar aan de roman. Van sommige passages heeft Flaubert zelfs vijftig versies gemaakt. Het uiteindelijke boek telde 500 pagina’s. Bij het verschijnen ervan, eerst in aflevering in de Revue de Paris, werd Flaubert voor de rechtbank gedaagd omdat hij de publieke en religieuze moraal zou hebben geschokt. Uiteindelijk werd hij vrijgesproken, waarna het boek spoedig als een klassieker werd herkend.
De doorwrochte Bovarysite is het resultaat van een bijna drie jaar durend monnikenwerk waaraan 130 personen uit ruim twaalf landen hun steentje bijdroegen. De Letterenfaculteit van de Universiteit van Rouen en de stedelijke bibliotheek recruteerden via het internet vrijwilligers om het immense Flaubertmanuscript te ontcijferen. “Niemand zou zoiets tijdens zijn leven op zijn eentje kunnen doen, want één pagina analyseren neemt algauw tussen de drie à tien uur in beslag”, aldus professor en projectleider Yvan Leclerc. Op de oproep werd hartstochtelijk gereageerd door Flaubertfans uit zowel Portugal, Oostenrijk, Colombia, Ivoorkust, Nieuw-Zeeland en België, van 16- tot 76-jarigen. De ontcijferaars hoefden niet noodzakelijk literair geschoolden te zijn. Uiteindelijk werkten ook een poetsvrouw, een olieprospector, een sociaal assistent en heel wat leerlingen uit het secundair onderwijs mee. Wie nog fouten aantreft in de transscriptie, wordt overigens verzocht die meteen te melden, want correcties zijn perfect mogelijk. Het manuscript werd in 1914 door de nicht van Flaubert gedeponeerd in de bibliotheek van Rouen. Zie onder meer de berichtgeving bij AFP, France 3 en zelfs The Independent. (DL - gravure uit de uitgave van 1905, plus het borstbeeld van Flaubert in de Jardin du Luxembourg in Parijs)

Labels: ,

Martin Bril bekroond met Bob den Uylprijs

De Nederlandse auteur Martin Bril heeft voor zijn Napoleonboek De Kleine Keizer de VPRO Bob den Uylprijs voor het beste literaire en/of journalistieke reisboek gekregen. De prijs omvat een geldbedrag van 5.000 euro en een plastiek van Berenice Witsen Elias. "Bril heeft een onwaarschijnlijk fraai evenwicht gevonden tussen kennis en ervaring, tussen planning en nonchalance, tussen het persoonlijke en politieke", zo vond de jury. "Het is een boek dat als voorbeeld kan dienen en tegelijkertijd door niemand anders dan deze auteur geschreven had kunnen worden." Martin Bril bezocht voor dit bij Prometheus verschenen boek over zijn fascinatie voor Napoleon Bonaparte onder meer slagvelden, archieven, monumenten en musea. De ernstig zieke Bril moest verstek geven voor de prijsuitreiking in Amsterdam. Tot de genomineerden behoorden verder Jelle Brandt Corstius met Rusland voor gevorderden (Prometheus), Dylan van Eijkeren met Het beste land ter wereld (De Geus), Marona van den Heuvel met Bentleys in de steppe (Atlas) en Carolijn Visser met Shanghai Skyline (Augustus) en de twee Vlamingen, Lieve Joris met De hoogvlaktes (Augustus) en Rudi Vranckx met Stemmen uit de oorlog (Meulenhoff/Manteau).
De jury voor de zesde editie van de prijs bestond dit jaar uit Hans-Maarten van den Brink (voorzit­ter), directeur Mediafonds Karin van Gilst, directeur Weekbladpers Maria Heiden, boekhandelaar te Rotterdam en programmamaker Radio Rijnmond Wim Noordhoek, radiomaker en schrijver. Vorig jaar ging de prijs naar journalist Dick Wittenberg. Zie de berichtgeving in NRC Handelsblad en bij Boekendingen, plus ons eerder bericht. (DL)

Labels: ,

dinsdag 21 april 2009

Gerrit Komrij lanceert Nationale Gedichtenwedstrijd

Dichter, bloemlezer en essayist Gerrit Komrij heeft vandaag in de Amsterdamse boekhandel Scheltema de Turing Nationale Gedichtenwedstrijd gelanceerd. Dat is een nieuwe Nederlandse nationale poëzieprijs waarvoor iedereen ouder dan 16 jaar gedichten kan inzenden. De prijs voor het beste gedicht bedraagt tienduizend euro. De winnaar maakt kans op publicatie door uitgeverij Augustus, zo meldt het persbericht.
De wedstrijd wordt georganiseerd door de Poëzieclub, die Komrij in 2001 oprichtte toen hij Dichter des Vaderlands was. Het prijzengeld wordt ter beschikking gesteld van de Turing Foundation, een goed doel van de oprichters van het navigatiebedrijf TomTom. Het idee voor een gedichtenwedstrijd komt uit Engeland, waar dergelijke initiatieven al jaren bestaan.
Inzenden is alleen mogelijk via http://www.nationalegedichtenwedstrijd.nl/. Per gedicht wordt drie euro administratiekosten in rekening gebracht. Alle dichters blijven in het hele beoordelingsproces anoniem. Zo wordt ieder gedicht uitsluitend op kwaliteit beoordeeld en heeft iedereen dezelfde kans om te winnen, zo zeggen de initiatiefnemers. Uit alle inzendingen wordt vervolgens een longlist van honderd gedichten samengesteld. De jury, voorgezeten door Gerrit Komrij, kiest de winnaars. De jury bestaat verder uit DJ Giel Beelen, korte verhalen schrijfster Sanneke van Hassel, Turing Foundation bestuurslid Alexander Ribbink en dichter Vrouwkje Tuinman. Ramsey Nasr, Dichter des Vaderlands, is ambassadeur van de Turing Nationale Gedichtenwedstrijd.

Labels:

Rechter ziet plagiaat in een boek van Nobelprijswinnaar Camilo José Cela

Een rechter in Barcelona heeft geoordeeld dat er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat de Spaanse Nobelprijswinnaar Camilo José Cela (1916-2002) een boek van Carmen Formoso heeft geplagieerd, zo meldt El País. Daarmee krijgt een tien jaar oude zaak een nieuwe aflevering. In 2001 sleept Formoso Cela voor de rechter omdat ze grote overeenkomsten in verhaallijn, personages en zelfs tekst meende te zien tussen haar boek Carmen, Carmela, Carmiña en dat van Cela, La cruz de San Andrés, waarmee hij in 1994 de prestigieuze Premio Planeta had gewonnen. Aanvankelijk oordeelde het gerecht dat er slechts toevallige gelijkenissen tussen beide boeken waren. Maar Formoso ging in beroep en vorig jaar riep de rechter de hulp in van de literatuurprofessor Luís Izquierdo (zie ons bericht van toen). Izquierdo heeft nu zijn rapport aan de rechter voorgelegd en dat is vernietigend voor Cela. Ook de rechter ziet grote gelijkenissen tussen beide boeken en meent dat dit niet toevallig is.
De rechter ziet een verzwarend argument in het feit dat het boek van Formoso in manuscriptvorm twee maanden voor dat van Cela werd ingediend om mee te dingen naar de Premio Planeta. Deze prijs voor niet-gepubliceerde manuscripten is ingesteld door de uitgeverij Planeta. Jesús Díaz Formoso, de advocaat en zoon van Carmen Formoso die zich in de zaak heeft vastgebeten, beschuldigt deze uitgeverij dat ze het manuscript van zijn moeder heeft doorgespeeld aan Cela, die het vervolgens zou hebben geplunderd. Planeta, de grootste uitgever van Spanje, heeft meteen beroep aangetekend tegen de beslissing van de rechter. Wordt vervolgd. (HC)

Labels: , ,

Geloofd en geprezen # 24

Verspreid prijzengeweld en shortlists bij de vleet, van een aantal belangrijke literaire prijzen:
**De shortlist van de Orange Prize is vrijgegeven, belangrijke Britse romanprijs voor vrouwelijke fictie-auteurs. Er zijn zes nominaties, waaronder debutante Samantha Harvey (foto) en The Wilderness, Khamila Samsie en Marilynne Robinson. Nobelprijswinnares Toni Morrison viel verrassend af. Zie The Guardian. De winnaar wordt gehuldigd op 3 juni.
**Onlangs raakte ook de shortlist van de IMPAC Dublin Award 2009 bekend. Genomineerd zijn boeken van Jean Echenoz, Junot Diaz, Moshin Hamid, Travis Holland, Roy Jacobsen, David Leavitt, Indra Sinha, Michael Thomas. De laureaat van de IMPAC Dublin Award wordt bekendgemaakt op 11 juni. De prijs heeft een waarde van liefst 100.000 euro. Zie Literatuurplein.
** De Duitse schrijfster Judith Hermann heeft de Hölderlin-Preis ter waarde van 20.000 euro gewonnen voor haar boek Alice. De prijs, een initiatief van Marcel Reich-Ranicki, wordt uitgereikt door de stad Bad Homburg ter herinnering van het verblijf van Friedrich Hölderlin daar. Zie Der Standard.
**De Stichting P.C. Hooftprijs voor Letterkunde heeft de Theo Thijssen-prijs, een driejaarlijkse oeuvreprijs bestemd voor een schrijver van kinder- en jeugdliteratuur, toegekend aan Ted van Lieshout. Zie eveneens Literatuurplein.
**Journaliste en schrijfster Linda Polman ziet af van haar nominatie voor de Dick Scherpenzeelprijs, zie NRC. (DL)

Labels: ,

Pulitzer Prize voor fictie gaat naar Elizabeth Strout

De Amerikaanse schrijfster Elizabeth Strout heeft voor haar verhalenbundel Olive Kitteridge de Pulitzer Prize voor fictie gekregen. Ze ontvangt daarmee een van de dertien Pulitzers die gisteren werden toegekend in de categorieën journalistiek, literatuur, non-fictie en theater. De Pulitzers zijn zeer gegeerde Amerikaanse onderscheidingen.
Strout krijgt 10.000 dollar voor een verzameling van 13 kortverhalen, gesitueerd in het kleine stadje Maine, "geschreven in gepolijst proza." Het boek verscheen in Nederlandse vertaling bij uitgeverij Atlas.
Ook genomineerd waren The Plague of Doves van Louise Erdrich en All Souls van Christine Schutt. Voor poëzie is de prijs naar T.S. Merwin gegaan voor The Shadow of Sirius, een verzameling heldere, tedere gedichten die inzoemen op de kracht van de herinnering." De non-fictie-Pulitzer werd verstrekt aan Slavery by Another Name: The Re-Enslavement of Black Americans from the Civil War to World War II van Douglas A. Blackmon. The New York Times krijgt dan weer vijf journalistieke Pulitzers, zie NRC. Zie hier het integrale overzicht van de Pulitzer Prizelaureaten.
Vorig jaar ging de fictie-Pulitzer naar Junot Diaz, het jaar daarvoor naar Cormac McCarthy. (DL)

Labels: ,

maandag 20 april 2009

Boek van Eduardo Galeano plots bestseller door geschenk van Chavez aan Obama

Het boek dat de Venezolaanse president Hugo Chávez gisteren tijdens een top van de Organisatie van Amerikaanse Staten aan zijn Amerikaanse ambtsgenoot Barack Obama cadeau gaf, is op Amazon intussen een flinke bestseller. Obama kreeg gisteren een Spaanstalige editie van De aderlating van een continent van de Uruguayaanse schrijver Eduardo Galeano (foto) ten geschenke. Dat achtendertig jaar oude boek schetst een economische geschiedenis van Latijns-Amerika vanuit het gezichtspunt van de overwonnenen: de oorspronkelijke indiaanse bevolking. Het beschrijft vanuit marxistisch standpunt hoe de koloniale mogendheden bij hun veroveringen geen wreedheid schuwden, maar is erg zakelijk opgevat.
Intussen is het boek van Galeano van plaats 54.295 naar plaats 2 geschoten in de bestsellerlijsten van Amazon. Obama moest bekennen dat hij het Spaans niet machtig is, maar zei wel: “I thought it was a nice gesture to give me that book. I’m a reader.” Chávez voegde eraan toe dat Obama en hij nu zakenpartners kunnen worden: “Dus ik zei: Obama, laten we in zaken gaan. We gaan boeken promoten: Ik geef jou een boek, jij geeft er mij een.”
De aderlating van een continent is nog verkrijgbaar in een tweedehandsversie. Het boek verscheen ooit bij Van Gennep. Zie de berichtgeving bij nrc.next en Indymedia. (DL)

Labels:

Bekroond theaterlied neemt Heleen van Royens pikanterieën op de korrel

Consternatie bij de uitreiking van de Annie M.G. Schmidtprijs voor het beste Nederlandse theaterlied. Winnares en cabaretière Dorine Wiersma nam in haar hekelliedje 'Stoute Heleen' genadeloos schrijfster Heleen van Royen op de slof. Juryvoorzitter Nico Knapper moest toegeven dat het nummer "weinig eeuwigheidswaarde" had, maar het werd wel als "scherp, grappig en exact" betiteld. In het lied Stoute Heleen krijgt het pikante imago van de schrijfster, die ook al voor Playboy poseerde, flinke vegen uit de pan. Wiersma bezingt de sekservaringen van Van Royen: ‘Met een been in d’r nek/ en een pik in d’r bek/ Komt er eentje weer klaar/ spuit het zaad in d’r haar/ In d’r neus in d’r oor/ en van achter naar voor/ En d’r man vindt het goed/ wat ze allemaal doet/ want dan hoeft die d’r zelf/ niet zo vaak overheen.’
De Nederlandse cultuurminister Plasterk liet via zijn directeur-generaal weten dat het lied ‘tegendraads’ en ‘in de geest van Annie M.G. Schmidt’ is, zo meldt de Volkskrant. De winnares ontving een bronzen beeld en een som van 3.500 euro. Zie ook deredactie.be. Van Royen voltooide zojuist het manuscript van haar nieuwe boek De mannentester. (DL)
Dorine Wiersma brengt het anti-Van Royenlied bij De wereld draait door:

Labels:

zondag 19 april 2009

Britse cultauteur J.G. Ballard (78) overleden

De Britse cultauteur J.G. Ballard, auteur van onder meer Crash en Empire of the Sun, is op 78-jarige leeftijd gestorven, zo meldt BBC. Hij overleed aan de gevolgen van prostaatkanker en was al geruime tijd ziek. Ballard, die vaak ten onrechte uitsluitend werd gecatalogeerd als sciencefictionauteur, publiceerde zowat 15 romans en tal van kortverhalen. Hij omschreef zijn boeken "als psychologische doorlichtingen van de toekomst." Het waren vaak verontrustende, apocalyptische fabels, waarin de technologische en sociale anarchie welig tierde. Als scherp analist van een hypermoderne, op hol geslagen samenleving beïnvloedde hij onder meer Martin Amis en Chuck Palahniuk.
Zijn bekendste boek is wellicht Empire of the Sun (1984), gebaseerd op zijn kinderjaren tijdens de Tweede Wereldoorlog in een Japans gevangenenkamp in China, waarin een jongetje gefascineerd is door kamikazepiloten en midden het oorlogsgeweld toch een speelse onbevangenheid koestert. Het boek werd in 1987 succesvol verfilmd door Steven Spielberg.

Veel ophef maakte Ballard met Crash (1973), het door David Cronenberg in 1996 verfilmde boek, waarin een echtpaar seksuele opwinding puurt uit auto-ongelukken. In latere romans liet hij zien hoe kleine gemeenschappen in de greep van geweld geraken en ontsporen. Zo is er het fameuze Super-Cannes (2000), een inktzwarte thriller over de gated community Eden Olympia, die een duister utopia van het superkapitalisme wordt. Het boek kreeg de Commonwealth Writers' Prize. Een laatste hoogtepunt is Millenium People (2003), waarin ook al een opstand tegen het kapitalisme uitbreekt. "Mijn werk ontstaat altijd uit een gedachte, een principe, van iets dat ik om me heen zie en dat me niet meer loslaat. Het gaat mij om de uiterste consequentie van zo'n gedachte. Zie mijn verhalen als wegen die we kunnen kiezen: ik laat zien waartoe ze leiden”, zo zei hij ooit in een interview. Hij legde zijn memoires vast in Miracles of Life. Lees hier een uitgebreide obit bij BBC en bij The Guardian, evenals hier. Het werk van J.G. Ballard verscheen in het Nederlandse taalgebied bij De Arbeiderspers. (DL - wordt nog aangevuld)
Een kort interview met Ballard via YouTube:

Labels: ,

zaterdag 18 april 2009

Nabokovs 'The Original of Laura' verschijnt dit najaar

De veelbesproken, op steekkaarten nagelaten roman The Original of Laura van Vladimir Nabokov (1899-1977) zal op 3 november het licht zien bij Penguin, zo kondigt de BBC aan. Zoon Dimitri, die de nalatenschap van zijn vader beheert, had onlangs na lang wikken en wegen beslist om het onafgewerkte Laura uit te geven. De kwestie zette de internationale letterenwereld geruime tijd in rep en roer. Vladimir Nabokov had namelijk vlak voor zijn dood gevraagd de 138 notitiekaartjes van het boek in wording te verbranden, iets wat eerst weduwe Véra en later zoon Dimitri niet over hun hart konden krijgen (zie onze vorige berichten). Het manuscript lag decennialang in een kluis van een Zwitserse bank. Dimitri vond het work in progress "het meest briljante, originele en potentieel radicale script dat Nabokov ooit schreef". De uitgave kwam in een stroomversnelling toen de befaamde literair agent Andrew Wylie de nalatenschap van Nabokov mee ging beheren (zie ons vorige bericht). Penguin Classics betaalde naar verluidt een bedrag van zes cijfers voor wat stilaan de bekendste onuitgegeven roman van de twintigste-eeuwse literatuur was geworden.
De Bezige Bij, sinds jaar en dag de Nederlandse uitgever van Nabokov, brengt gelijktijdig een Nederlands-Engelse editie uit, onder de titel Het origineel van Laura. Het boek wordt in de prospectus al aangekondigd in september, maar komt ook op 3 november. De vertaling is van de hand van de ervaren Rien Verhoef, die voor zijn eerdere vertalingen van Nabokov en van onder meer Faulkner, McEwan en DeLillo al in 1982 de Martinus Nijhoffprijs kreeg. Laura draait, aldus De Bezige Bij, om "de corpulente wetenschapper Philip Wild en zijn huwelijk met de slanke, wispelturige en promiscue Flora. Het is een briljante meditatie over de liefde en de dood en bevat alle ingrediënten die het werk van Nabokov zo geliefd maken." De uitgeverij noemt de publicatie "de literaire gebeurtenis van 2009".
De Engelse editie zal de steekkaarten ook facsimile reproduceren, met een transcriptie op de tegenoverliggende pagina. Alexis Kirschbaum, uitgeefster van Penguin Classics, rondde persoonlijk de deal met Dimitri af en liet weten dat "het zeer emotioneel was omdat hij decennia erover deed om te beslissen wat hij ermee zou doen". Kirschbaum vindt de roman zowel donker als komisch, en zei dat hij draait rond "wat het betekent jezelf te haten en te willen verdwijnen". "Het is zeer interessant om zijn handschrift te zien en zijn proza te lezen - niet noodzakelijk zeer gepolijst, maar je kunt flinters van genialiteit zien in alles wat hij schrijft", aldus nog Kirschbaum. Penguin brengt in 2010 bovendien een verzameling onbekende gedichten van Nabokov uit. Een jaar later komen ze met een ongepubliceerde collectie brieven tussen Vladimir en Véra Nabokov. Ook De Bezige Bij grijpt de publicatie van Laura aan om nieuwe edities van de Nabokov-romans uit te brengen. (HC/DL)

Labels: ,

Volledig toneelstuk van Jan Arends aangetroffen

In januari 2010 komt er een geënsceneerde reading van Smeer, het enige en nooit eerder opgevoerde toneelstuk van Jan Arends (1925-1974). Onlangs trof Arends-biograaf Nico Keuning het typoscript van Smeer of De weldoener des vaderlands (1960) aan in de bezittingen van acteur-regisseur Carel Alphenaar. Er was tot op heden slechts één bedrijf van het stuk bekend, dat verscheen in Arends’ Verzameld Werk (2003). Het bevat in totaal acht akten. In de Volkskrant zegt Keuning: "De titel Smeer verwijst naar de Planta-affaire, de margarine die in 1960 wegens het veroorzaken van jeuk uit de handel moest worden genomen."
Het stuk gaat over een cynische ‘Geldmaker’, een ‘Krantenman’ en een ‘Copywriter’ die ook nog dichter is. De cultschrijver Jan Arends, psychiatrisch patiënt en huisknecht, verwierf vooral naam met Keefman (1972) en Lunchpauzegedichten (1974). Het nu ontdekte toneelstuk schreef hij destijds in één week in Brussel en stuurde het naar de Amsterdamse Toneelschool. Met iedereen die niet snel of positief genoeg reageerde, kreeg hij bonje. Arends pleegde in 1974 zelfmoord, door uit het raam te springen van zijn flat. Nico Keuning publiceerde in 2003 de biografie van Arends, Angst voor de winter. (DL)

Labels:

Postume verhalenbundel van Kurt Vonnegut op komst

In november verschijnen er veertien nooit eerder gepubliceerde kortverhalen van de Amerikaanse auteur Kurt Vonnegut, de schrijver van het beroemde Slaughterhouse Five, die in 2007 is overleden. Look at the Birdie is samengesteld door Nita Taubib en Kerri Buckley, die zich hiervoor baseerden op drafts en notities van Vonnegut, om te komen tot "14 bijzonder ingewikkelde korte stukken van een auteur wiens stem we immens missen." Ze zullen een beeld geven van Vonneguts ontwikkeling tot een van Amerika's belangrijkste auteurs, zo zeggen de uitgevers. Het boek zal ook originele illustraties van de auteur bevatten.
Voorts zijn een brievenboek aangekondigd, een tweede collectie met ongepubliceerd materiaal en herinneringen van zijn zoon Mark Vonnegut. Ook de heruitgave van vijftien andere werken van Vonnegut staat op stapel. Zie de berichtgeving bij The Guardian. (DL)

Labels:

vrijdag 17 april 2009

Remco Campertexpo bij Demian in Antwerpen

Het Antwerpse antiquariaat Demian opent nu zaterdag een tentoonstelling die integraal gewijd is aan het oeuvre van Remco Campert. Onder de titel Jagen, leven, herinneren worden talloze Campertparafernalia getoond: boeken, tijdschriften, handschriften, foto's, tekeningen en andere bijzonderheden die zijn hele leven en literaire loopbaan evoceren. De tentoonstelling loopt tot 16 mei 2009. Om 15 uur wordt de expo ingeleid door Brechtje Louwaard.
Bij die gelegenheid verschijnt ook de bibliofiele editie Openingen met zes nieuwe gedichten van Campert, vergezeld van drie kleurenlithografieën van de kunstenaar Ijsbrant. De oplage bestaat uit 75 op de pers genummerde exemplaren, waarvan er 50 bestemd zijn voor de handel. De eerste twintig exemplaren van de handelseditie worden verrijkt met een extra litho die tijdens de boekpresentatie op 18 april 2009 onder begeleiding van Rudolf Broulim ter plaatse door Ysbrant en Remco Campert op de steen zal worden getekend. De prijs van Openingen bedraagt 300 euro. Het is al de vierde artistieke samenwerking tussen Campert en Ysbrant. (DL)

Labels: , ,

Jane Austen krijgt zombie-uitmonstering

Men schijnt er maar niet genoeg van te krijgen om de klassiekers van Jane Austen een nieuwe uitmonstering te geven. En die term mag ditmaal erg letterlijk worden genomen. De schrijver Seth Grahame-Smith heeft zowaar een horrorversie gemaakt van Jane Austens klassieker Pride and Prejudice uit 1813, waarin de zombies het voor het zeggen krijgen. De beroemde beginzin van het boek is omgevormd tot: ‘It is a truth universally acknowledged that a zombie in possession of brains must be in want of more brains.’
De auteur beschouwt zijn versie als een ‘literaire 'mash-up' voor het grote publiek en denkt zo lezers warm te maken voor de klassieken. Pride and Prejudice vertelt de besognes van vijf ongetrouwde zussen uit de Engelse middenstand rond de eeuwwisseling van de 18de en 19de eeuw. Haar moeder poogt de dochters in de armen te drijven van welgestelde, huwbare mannen. Maar in de horrorversie is hoofdpersoon Elizabeth Bennett een kung-fu-expert die het vredige stadje Meryton bevrijdt van gewelddadige zombies. De auteur denkt dat Austen er zelf wel zou kunnen mee lachen hebben: “Maar mocht ze nog leven, dan zou ze me misschien ook voor de rechtbank hebben gedaagd over de royalty’s.”
De Austenzombieversie legt de auteur geen windeieren, want ze gaat als zoete broodjes over de toonbank. Het boek verscheen bij de kleine Amerikaanse uitgever Quirk Books en bereikte in geen tijd de Amerikaanse bestsellerlijsten, en intussen bestormde het ook de Britse verkooplijsten. Grahame-Smith heeft zojuist ook een deal van 390.000 dollar op zak met een grote Amerikaanse uitgever waarin het leven van Abraham Lincoln als vampierenjager wordt geëvoceerd. Zie de berichtgeving hier in The Guardian en in dit artikel. En bij NRC Boeken. (DL)

Labels: ,

'Verkoopbevorderende' waarschuwingssticker op roman van Elvis Peeters

De roman Wij van de Vlaamse auteur Elvis Peeters veroorzaakt ophef: niet alleen is de inhoud bepaald controversieel, ook de ontvangst in de pers is verrassend lovend. Uitgeverij Podium heeft de roman voorzien van een sticker 'Waarschuwing Expliciete Roman’. Wij gaat over een groep jongeren die steeds verregaander seksspelletjes onderneemt en god noch gebod lijkt te kennen, en zo (tevergeefs) de verveling poogt te verdrijven. De roman kreeg in de Volkskrant een vijfsterrenrecensie.
Volgens Podiumuitgever Joost Nijsen is de sticker bedoeld om de boekhandel "tegemoet te komen". "Het is inderdaad een heel expliciete roman, maar hij is gebaseerd op research van de schrijver. Die heeft tot in de gevangenis jongeren bezocht om zich te kunnen inleven in de duistere krochten van de pubergeest. Het is niet alleen seks seks seks, het is de broeierigheid van pubers tot in het extreme doorgevoerd", zo zegt hij in Boekblad.
Studio Ron van Roon, die het omslag maakte, plaatste de titel Wij in van het bloed druipende letters, maar die bleek "lastig" naar de boekhandel toe. Zodoende werd na overleg met Elvis Peeters geopteerd voor een klever, in navolging van de bestaande cd-stickers met "explicit lyrics." Podium beweert de sticker niet te gebruiken om eventueel vertoornde lezers de pas af te snijden. Nee, het is vooral een verkoopsstunt: "‘Fascinerend dat je met zo’n kleine ingreep communicatie in de boekhandel tot stand kan brengen. De sticker werkt als een soort lichtboei. (...) In ieder geval werkt een sticker met zo’n tekst verkoopbevorderend, zeker in combinatie met de vijf sterrenrecensie die vorige week in de Volkskrant stond. De eerste druk van 2.500 exemplaren is uitverkocht, een tweede druk met dezelfde oplage is onderweg. Nijsen concludeert: "Het is niet altijd makkelijk om een Vlaamse auteur in Nederland neer te zetten, maar nu rumoert het plezierig rond dit boek".
Elvis Peeters timmert al lang aan de weg als schrijver met boeken als Calvados en Spa en is ook erg actief als performer en muzikant. Zijn vorige boek De ontelbaren, eveneens geschreven in samenwerking met Nicole van Bael, belandde op de shortlist van de Librisprijs, wat een kleine doorbraak betekende. (DL)

Labels: ,

donderdag 16 april 2009

Eregelden voor Nederlandse auteurs

Het Nederlandse Fonds voor de Letteren heeft zopas voor het eerst een eregeld van 7.500 euro verleend aan schrijver en vertaler Anton Haakman, schrijfster Margriet Heymans (foto), vertaalster Else Hoog en dichter Hans Vlek. Wie eenmaal een eregeld krijgt, blijft dit jaarlijks ontvangen. "Aan de vier genoemde schrijvers en vertalers is een eregeld verleend op grond van hun bijzondere verdiensten voor de literatuur", zo luidt het. Jaarlijks ontvangen ongeveer 25 schrijvers en vertalers een eregeld van het Fonds. Er wordt geijverd voor een budgetverhoging terzake.
Boekblad meldt dan weer dat Greetje van den Bergh vanaf heden zal fungeren als waarnemend directeur van het Fonds voor de Letteren, met het oog op de voorgenomen fusie tussen het Fonds voor de Letteren en het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds (zie ons eerder bericht), waarvoor een stuurgroep aan de slag is. (DL)

Labels:

A.F.Th. van der Heijden verrast met historische roman

De Nederlandse schrijver A.F.Th. van der Heijden zal in september voor het eerst een historische roman publiceren, zo meldt Het Parool. De ochtendgave, zoals het boek zal heten, voltrekt zich in het zeventiende-eeuwse Nijmegen. Daarmee onderbreekt A.F.Th. van der Heijden zijn steeds uitdijende cyclus Homo duplex, waarvan het laatste deel het in 2007 met de AKO-Literatuurprijs bekroonde Het schervengericht was.
De plot van de overgave start op 9 juli 1672, wanneer de troepen van Lodewijk XI, Nijmegen innemen. Die dag blijkt de jonge, kersverse bruid van Kasper Sonmans verdwenen te zijn. Pas in de nacht van 10 op 11 augustus, als de vrede tussen de Republiek der Verenigde Nederlanden en Frankrijk is getekend, ontdekt Sonmans hoe de vork in de steel zit.
Van der Heijden is al een tijdlang in de weer met Nijmegen. Zo volgde hij er al het proces tegen de moordenaar van de Nijmeegse activist Louis Sévèke, met het oog op een epiloog bij de cyclus De tandeloze tijd. De ochtendgave, goed voor 220 pagina's, heeft Van der Heijden geschreven op verzoek van de stad Nijmegen ter gelegenheid van het 330-jarige bestaan van de Nijmeegse Vrede. (DL)

Labels:

Elfhonderd meter lang gedicht siert Antwerpse voetgangerstunnel

In de Antwerpse Sint-Annatunnel wordt morgen een van de langste gedichten ter wereld onthuld. Het is van de hand van de Antwerpse stadsdichteres Joke van Leeuwen, die het elfhonderd meter vierenveertig meter lange gedicht schreef voor het sociaal-artistieke festival Blok-Bloc, dat op de Linkeroever plaatsvindt.
Het gedicht bestaat uit één lange strofe die van de linker- naar de rechteroever loopt en terug. Het kan in twee richtingen gelezen worden. De belettering van het gedicht is met kleefolie op de witte tegels van de voetgangerstunnel onder de Schelde bevestigd. Het blijft er hangen tot 31 mei. Morgen wordt het met een fanfare feestelijk ingehuldigd. "Het gedicht verbindt duidelijk beide oevers, zoals de tunnel dat ook doet", aldus de dichteres in het programmaboekje. Zie de berichtgeving bij deredactie.be en diverse kranten, zoals de Gazet van Antwerpen, waar het gedicht integraal te lezen staat. (DL)

Labels: , ,

PEN tikt tijdschrift op de vingers over publicatie van gedichten van Karadzic

Een Slovaaks literair tijdschrift ligt onder vuur van de schrijversorganisatie PEN omdat het gedichten heeft gepubliceerd van Radovan Karadzic, de voormalige leider van de Servische republiek van Bosnië-Herzegovina, die beticht is van genocide, misdaden tegen de mensheid en oorlogsmisdaden, zo meldt The Guardian.
Karadzic werd in juli van vorig jaar door de Servische veiligheidsdiensten opgepakt, nadat hij 12 jaar ondergedoken kon leven. De Slovaakse afdeling van de PEN bekritiseert het Slovaakse magazine Dotyky "vanuit een moreel en ethisch standpunt" vanwege het publiceren van Karadzic' poëzie eerder deze maand, zonder enige toelichting of commentaar over zijn achtergronden, terwijl hij nochtans "aangeklaagd wordt voor misdaden tijdens het Bosnische conflict, met inbegrip van misdaden tegen de mensheid."
Dotyky Magazine is een publicatie van de Slovaakse schrijversvereniging. Uitgever Boris Brendza is lid van de Slovaakse PEN. Na het publiceren van de gedichten heeft de PEN beslist dat hij voor een jaar van het lidmaatschap van de PEN wordt uitgesloten. Brendza verdedigde de publicatie tegenover lokale journalisten en stelde dat de gedichten van "hoge kwaliteit" waren: "Het zou zonde zijn als ze niet gepubliceerd werden." De Slovaakse minister van Buitenlandse Zaken Miroslav Lajčák had ook kritiek op de publicatie.
Karadzic was al op jonge leeftijd actief als dichter. Hij publiceerde regelmatig poëziebundels, vaak met gewelddadige of nationalistische thema's die de oorlog tot onderwerp hebben. De laatste tijd handelen zijn gedichten over de onkunde van rechters. In de gewraakte gedichten luidt het: "rechters kwellen me met onbetekenende daden" en "ik kan jullie aanblik niet verdragen, stelletje schorem/ stelletje slakken" (DL)

Labels: ,

woensdag 15 april 2009

De (Brussel)man(s) die zijn haar kort liet knippen

Onlangs zag het vijftigste boek van veelschrijver Herman Brusselmans het licht, Mijn haar is lang. Bij de presentatie in de Gentse hoerenbuurt deed babe Ann van Elsen zelfs een poging om de lengte van Brusselmans legendarische haartooi te berekenen. Maar kijk, nu gaat onverbiddelijk de schaar in Brusselmans' lokken...

Labels:

Margaret Drabble: 'Ik stop met schrijven, want ik zou in herhaling vallen'

De Britse schrijfster Margaret Drabble (°1939) heeft verklaard dat ze geen volgende roman meer gaat schrijven. Ze vreest dat ze te zeer in herhaling zal vallen, zo meldt The Guardian. De 69-jarige auteur, die in Groot-Brittannië een trouw lezerspubliek heeft en onder meer romans als The Millstone, A Summer Birdcage en The Ice Age publiceerde, vertelde onlangs aan het Radio 4-kunstenprogramma dat ze gestopt is met het schrijven van fictie. "Ik hou niet van het idee dat ik mezelf herhaal zonder het te beseffen, wat oude mensen eindeloos schijnen te doen. Het aantal keren dat ik mensen dezelfde verhalen hoor opdissen, het aantal keren dat ik zelf dezelfde verhalen debiteerde...je wilt zoiets echt niet doen in romans, zodat iemand kan zeggen: hmm, je schreef dit al in 1972", zo zei ze. Ze verwees naar een anecdote tijdens het schrijven van haar laatste boek, toen ze zich niet meer precies kon herinneren of ze een gebeurtenis nu wel of niet had gebruikt. "De scheidslijn tussen schrijven en herinneren is veel meer beneveld dan eerder het geval was."
Drabble zei ook dat ze haar uitgever van het voornemen op de hoogte had gesteld, maar dat die er geen geloof aan hechtte. Haar literaire agent Jim Gill (van United Agents) zei achteraf dat haar commentaren gebaseerd zijn "op hoe ze zich op dat moment voelde." "Natuurlijk zal ze de optie openhouden om van idee te veranderen en een roman schrijven wanneer ze daartoe de aandrang voelt."
Drabble publiceerde voor het laatst een boek in 2006, The Sea Lady. Ze kreeg ook naam en faam als biografe (van Arnold Bennett en Angus Wilson) en als critica.
Onlangs kwam ook de Colombiaanse schrijver en Nobelprijswinnaar Gabriel Garcia Marquez al in het nieuws omdat hij zou gestopt zijn met schrijven. Later ontkende de auteur de geruchten, die door zijn omgeving waren verspreid en zegde hij wel degelijk nog aan het schrijven te zijn: "Mijn vak is niet publiceren, maar schrijven. Ik zal het wel weten wanneer de broodjes die ik in de oven heb zitten, eetklaar zijn.” (zie ons toenmalig bericht)(DL - foto's: Drabble nu en op jonge leeftijd)

Labels:

Nieuw Schrijversportaal voor auteurs in spe

In Nederland wordt morgen een dienstverlenende website voor aankomende auteurs gelanceerd. Het Schrijversportaal gaat er prat op een “TomTom’ te zijn voor schrijvers in spe”, aldus directrice Kitty Bakker. Uiteenlopende en gerenommeerde auteurs als Renate Dorrestein, Jan Siebelink, Nicolien Mizee en Simone van der Vlugt hebben hun medewerking toegezegd en zullen hun kennis en ervaring delen met aspirant-schrijvers. In Nederland zouden er honderdduizenden mensen zijn die schrijfambities hebben, al zijn die vaak niet realistisch. De bedoeling is vooral om talentvolle auteurs naar een uitgeverij te dirigeren, die het best bij hun vaardigheden en behoeften aansluit. Het Schrijversportaal heeft een schrijverscoach in huis en wijst de auteurs desgevraagd op de pijnpunten en lacunes in hun teksten. Het project toont zich ook bereid een voorselectie te maken uit de ongevraagde hoge stapel manuscripten die de uitgeverijen nu toegezonden krijgen. Zo vormen ze een buffer voor de uitgeverijen. En zo nodig kun je je er ook laten bijstaan door een literair agent, onder meer bij het opstellen van een auteurscontract. De site is een initiatief van B for Books en is tot stand gekomen in samenwerking met de uitgeverswereld.

Intussen gaan ook drie succesvolle auteurs van literaire non-fictie in eigen beheer schrijflessen verzorgen, zo maakte uitgeverij Atlas vandaag bekend. Hoofddocent Judith Koelemeijer (foto) en gastdocenten Jan Brokken en Frank Westerman spelen daarmee in op diezelfde ambitie van steeds meer mensen om zelf een boek te schrijven. Koelemeijer, Brokken en Westerman, niet toevallig drie Atlas-auteurs, gaan een training aanbieden die is toegesneden op hun genre: "het waargebeurde, literair vertelde verhaal." De cursus start in oktober 2009 in Amsterdam en "is bedoeld voor talentvolle amateurs en professionals die graag een boek willen schrijven of op zoek zijn naar een nieuwe impuls voor hun (journalistieke) werk." (DL)

Labels: ,