woensdag 18 november 2009

Prijs der Nederlandse Letterenlaureaat Cees Nooteboom bundelt kunstessays

Vandaag ontvangt de Nederlandse schrijver Cees Nooteboom in het Koninklijk Paleis in Brussel de Prijs der Nederlandse Letteren voor zijn gehele oeuvre. Het is koning Albert die hem de prijs ter waarde van 40.000 euro overhandigt. In juni raakte bekend dat Nooteboom de laureaat was (zie hier). Nooteboom (1933) is vooral bekend om zijn reisverhalen, maar zijn oeuvre omvat romans, verhalen, novellen, poëzie en essays. Zijn productiviteit ligt nog steeds hoog en de laatste tijd wordt ook zijn backlist weer onder de aandacht gebracht, vaak in nieuwe constellaties.
Ter gelegenheid van de Prijs der Nederlandse Letteren verscheen bij De Bezige Bij een luxueus boek waarin Nooteboom zijn beschouwingen over kunst heeft gebundeld en aangelengd met nieuwe teksten. In Het raadsel van het licht - met een Hopper op het voorplat - neemt hij de lezer mee naar zijn lievelingsschilderijen en musea. Hij raakt in vervoering door de Hollandse meesters van het licht: Vermeer, Rembrandt en Bruegel. De schilders van landschappen en stillevens Patinir en Kalf hebben zijn hart gestolen. Maar zijn horizon reikt verder, van Velasquez en Zurbaran tot aan Hokusai, Picasso, Frida Kahlo en Anselm Kiefer. Nooteboom gaat in het boek ook op zoek naar de geest van Leonardo da Vinci, de schaduwzijde van Caspar David Friedrich, het wonder van Piero della Francesca en de dromen en angsten bij De Chirico. Het raadsel van het licht is zowel een literaire reisgids en een tocht door de geschiedenis van de beeldende kunst. De inleiding is van Susanne Schaber en zij noteert over Der Augenmensch Nooteboom, die naar eigen zeggen "van kijken zijn specialisme heeft gemaakt": "Hij richt het volle licht op de kunstwerken, probeert er zo dicht mogelijk bij te komen, om zich dan weer terug te trekken. Hij gunt de kunstwerken hun mysterie."

Tegelijkertijd verscheen een uitgebreide versie van zijn Berlijnse notities, uiteraard naar aanleiding van de val van de Muur, 20 jaar geleden. Als ooggetuigeverslag van de Wende kon het boek destijds ook de Duitsers zélf zeer bekoren en verkreeg het snel cultstatus. Berlijn bleef alomtegenwoordig in Nootebooms oeuvre, bijvoorbeeld in de rede Terugkeer naar Berlijn (1997) en in de grote Berlijnroman Allerzielen (1998). Nu zijn de Berlijnse notities ondergebracht in het volumineuze Berlijn 1989-2009 en aangevuld met alles wat hij sindsdien over Berlijn in zijn reisboeken aansneed. Voor de gelegenheid bracht Nooteboom twintig jaar na de Mauerfall weer een paar bezoeken aan Berlijn, dat nog steeds onderhevig is aan een driftige bouwwoede en zich in onherkenbaarheid durft te hullen: "Soms denk ik dat deze stad het expres doet, die voortdurende mengeling van nu en toen met de lagen van de herinnering die daarbij horen." (DL)

Labels:

0 Comments:

Een reactie plaatsen

Links to this post:

Een link maken

<< Home