maandag 3 augustus 2009

Michaël Zeeman revisited: 'Een Gargantua van de letteren'

Het overlijden van criticus, opiniemaker, tv-figuur en 'boekenpaus' Michaël Zeeman op amper 50-jarige leeftijd heeft heel wat losgemaakt in schrijvend Nederland: "Hij was de Gargantua van de letteren, de Bardamu van het onderwijs, het Oskarchen van de politiek en de Gattopardo van Europa", aldus de Nederlandse staatssecretaris voor Buitenlandse Zaken Frans Timmermans. Aan epitheta en lofzangen geen gebrek voor een man die intellectueel meermaals buiten zijn oevers kon treden en over het algemeen een redelijk expansieve persoonlijkheid had. De papieren man lijst een selectie in memoriams en bespiegelingen over het fenomeen Zeeman op:
°De VPRO gedenkt Zeeman in stijl en op diverse manieren, onder meer op deze pagina. Je stuit er onder meer op het interview en portret met Philip Roth naar aanleiding van The Human Stain: 'Eigenwijze klier of niet, letterman of tv-presentator, Zeeman zou jarenlang het boekengezicht van de VPRO zijn.' Er is ook een indrukwekkend audio-archief van het programma Zeeman met boeken te beluisteren.
°De Volkskrant, vaste fief van Zeeman met weliswaar af en toe barsten en blutsen in de relatie, verzamelde opinies over de 'homo universalis', van onder meer Xandra Schutte, Frits Spits, Sandra Rottenberg en Bertien Minco, zie hier het overzicht. Lees ook het in memoriam van Arjan Peters: Strijder tegen de middelmaat. In de vrijdagkrant waren ook herdenkingskattebellen te lezen van onder meer Philip Roth, Jens Christian Grondahl en Ingo Schulze.
°Een korter in memoriam in Het Parool van Jos Bloemkolk: "Liever dan in het kleine, benepen Nederlandse literaire wereldje verkeerde hij onder de grote schrijvers dezer aarde."
°Sofie Cerruti herdenkt hem in Trouw: 'Michaël Zeeman is afwezig'.
°Bas Heijne, zoals al eerder gesignaleerd, schrijft een obit in NRC-Handelsblad: "In zijn appartement in Rome, waar hij de afgelopen jaren woonde, reikten de boekenkasten niet alleen tot het plafond, ook overal elders stonden de stapels hoog opgetast. Nieuwe boeken, oude boeken, debuten en klassieken, biografieën en memoires, fragiele dichtbundels, massieve volledige werken, overzichten en deelstudies, ze vormden zijn natuurlijke habitat."
°Ook Marc Reugebrink doet zijn duit in het zakje op zijn Inwijkeling: "Zeggen dat ik Michaël Zeeman goed heb gekend, gaat veel te ver. Ik kende hem net voordat hij werkelijk de grote meneer werd bij de Volkskrant, waar hij de cultuur ging leiden, of alleen de boeken — enfin waar hij iets chefachtigs ging worden. Hij was een man met een agenda, vond ik altijd. Je zou kunnen zeggen: een verborgen agenda, maar dat maakt hem postuum gewiekster dan hij, althans toen was." En: "Als pion in zijn schaakspel zal ik voor Zeeman uiteindelijk weinig waarde hebben gehad."
°HP/De Tijd memoriseert in 'Vaarwel Zeeman': "Niemand schreef zulke mooie ingezonden brieven als hij. Teneur: zijn critici waren armzalige krabbelaars. Ze konden niet in de schaduw staan van hem, Michaël Zeeman, boekenpaus van de Volkskrant en gesprekspartner van de grootste geesten der aarde. Zeemans arrogantie was zo over the top dat het weer leuk werd." En iets kwaadaardiger wordt HP/De Tijd hier, in 'De andere Zeeman'. Herman Stevens maakt dan weer de balans op: Zeeman is hier: "Zeeman verdient een plaats in de literatuurgeschiedenis niet om wat hij schreef maar om de ongegeneerde manier waarop hij zijn ambitie realiseerde."
°Het Vlaams-Nederlands Huis deBuren treurt en De Contrabas heeft ook nog een en ander over Zeeman naar boven gespit. (DL)

Labels: ,

0 Comments:

Een reactie plaatsen

Links to this post:

Een link maken

<< Home