donderdag 5 februari 2009

Getouwtrek over postume intieme publicaties van Franse filosoof Roland Barthes

Vandaag liggen in de Franse boekhandels twee nooit eerder uitgegeven teksten van de filosoof, schrijver en semioticus Roland Barthes (1915-1980), afkomstig uit de nalatenschap van de auteur (zie Le Nouvel Observateur). De publicatie van de teksten veroorzaakt ophef in Frankrijk, waar de intellectuele invloed van de auteur van Mythologieën en Uit de taal van een verliefde nog steeds bijzonder ver reikt. Er ontstond immers wrijving over het feit of Barthes wel zou ingestemd hebben met de publicatie, waarvoor zijn halfbroer en rechthebbende erfgenaam Michel Salzedo uiteindelijk carte blanche gaf.
Het gaat dan ook om heel intieme documenten. De eerste tekst, Journal de deuil (te verschijnen bij Seuil) bevat de kale, van verdriet doordesemde rouwnotities van Barthes na het overlijden van zijn 84-jarige moeder in 1977, met wie hij zestig jaar lang onder één dak woonde. Zijn moeder Henriëtte Binger was het middelpunt van zijn bestaan en Barthes, die in 1980 om het leven kwam bij een dom verkeersongeval in Parijs, zal na haar dood nooit meer zijn draai vinden. Volgens Philippe Sollers tonen de op fiches genoteerde dagboekaantekeningen “de nulgraad van de wanhoop.” De andere tekst is de Carnets de voyage en Chine, over Barthes’ tiendaagse reis naar China in 1974 met onder meer Sollers, Julia Kristeva en François Wahl. "Barthes luistert naar alles, in stilzwijgen, ook naar de manipulaties. En hij vraagt zich af hoe deze identiek geklede mensen, in dat trieste marineblauw, verliefd kunnen worden en verlangen kunnen voelen", zo kondigt uitgeverij Christian Bourgois aan.
Het was vooral Barthes’ voormalige uitgever en vriend François Wahl die protesteerde tegen de uitgaven en met de vinger wees naar Michel Salzedo, halfbroer van Barthes en erfgenaam, omdat hij de toestemming gaf voor publicatie. Volgens Wahl zou Barthes “gerevolteerd” hebben tegen de boeken, “omdat ze zijn intimiteit beschadigden.” Wahl beloofde destijds aan Barthes dat hij zich zou bekommeren om diens nagelaten werk. Hij moest voorkomen dat er na Barthes’ dood onafgewerkte teksten opdoken. Maar Barthes wilde die wens niet op papier zetten, “om zijn halfbroer niet te kwetsen”. Volgens uitgever Seuil en Eric Marty is de positie van Wahl “hypocriet”, omdat hij kort na de dood van de filosoof zélf Barthes’ postume erotische notities onder de titel Soirées de Paris én ook Incidents uitgaf. “De nu uitgebrachte teksten hebben een titel en zijn wel degelijk voor publicatie bestemd”, zo luidt het bij Seuil. "Ze werpen een belangrijk licht op een sleutelmoment in de intellectuele ontwikkeling van Barthes." Zie ook Libération over de zaak. (DL)

Labels: ,

0 Comments:

Een reactie plaatsen

Links to this post:

Een link maken

<< Home