woensdag 30 april 2008

Ondaatje Prize voor fietsende historicus Graham Robb

De Britse auteur Graham Robb (1958) krijgt de Royal Society of Literature Ondaatje Prize 2008 voor zijn culturele geschiedenis van Frankrijk The Discovery of France (Picador). Voor zijn research voor dit boek fietste Robb 20.000 kilometer door la douce France. Zijn boek exploreert de historische geografie van de Franse Revolutie tot de Eerste Wereldoorlog. Voor de Ondaatje Prize komen zowel fictie, non-fictie als poëzie in aanmerking. Het belangrijkste criterium is dat het boek de “spirit of a place” moet oproepen. De prijs is 10.000 pond waard. Een jurylid prees het boek van Robb als “een indrukwekkend verhaal van culturele archeologie door een schrijver die zo begiftigd is als een verbeeldingsrijke romancier. Deels cartografie, deels biografie van een natie, reveleert het boek hoe tribaal en mythisch Frankrijk eigenlijk is.”
Over zijn ‘grande boucle’ zei Robb dat “het proces van het pedaleren met zich meebrengt dat elk detail in de geest gedrukt wordt en dat je grote dorst krijgt om te ontdekken waarom het land er zo uitziet en hoe het er twee eeuwen geleden uitzag. In Frankrijk krijg je het gevoel dat je het landschap alleen als fietser op de juiste manier ontdekt. Men wil graag met fietsers praten, vooral kinderen (en honden).” Robb schreef eerder bekroonde literaire biografieën van Honoré de Balzac, Victor Hugo en Arthur Rimbaud. Hij werkt momenteel aan een geschiedenis van Parijs. Zie de berichtgeving in The Guardian. Nog meer francofilie overigens in het zopas herdrukte en herwerkte Als kok in Frankrijk van de Vlaming Bart van Loo. (HC)

Labels: , ,

dinsdag 29 april 2008

Elfriede Jelinek voltooit haar internetroman

Elfriede Jelinek (1946) heeft de op haar eigen webstek gepubliceerde roman Neid afgewerkt, zo meldt Der Standard. De 380 bladzijden over een “verdwijnend ik-personage” zullen volgens de misantropische Oostenrijkse Nobelprijswinnares nooit in druk verschijnen. Neid is volgens Jelinek een “privatroman” die volgens een curieuze redenering enkel voor haarzelf is geschreven. “Het internet is een andere vorm van openbaarheid, omdat de openbaarheid er virtueel is. Wanneer iedereen in staat is het te lezen, is het evengoed mogelijk dat niemand de tekst leest. Ik schrijf de tekst, maar tegelijkertijd kan ik me er achter verschuilen en is hij zogezegd niet-geschreven.” De outsider Jelinek wil niet dat iets van haar roman over de zeven hoofdzonden van Jeroen Bosch wordt overgenomen of geciteerd. Of er vertalingen – op het internet – van het boek in de maak zijn, is niet bekend. De Neue Zürcher Zeitung publiceerde afgelopen zomer een tussentijdse recensie. Zie ook ons eerder bericht. (HC)

Labels: ,

Boekenvak boerde goed in Vlaanderen, met dank aan Harry P.

De brancheorganisatie Boek.be pakt vandaag uit met triomfantelijke cijfers over het boekenvak in Vlaanderen. Uit een marktonderzoek dat ze liet uitvoeren door TNS media valt af te leiden dat de boekenverkoop (import en eigen uitgeverijen) vorig jaar met 8 procent is toegenomen, met een omzet van 124,1 miljoen euro in 2006 naar 133 miljoen euro in 2007. Niet geheel verwonderlijk is dat de verschijning van Harry Potter en de relieken des doods hiervoor mee verantwoordelijk is. Het boek is ook het meest verkochte boek in Vlaanderen.
Het aantal verkochte boeken nam toe met 6 procent tot 11 miljoen exemplaren, waarvan drie miljoen strips. Toch koopt een Vlaams gezin jaarlijks slechts het schamele aantal van 4 boeken per jaar. Over het algemeen zijn literatuur, spanning en romantiek het populairst.
Vooral de kinder- en jeugdboeken maken een uitstekende beurt: de verkoop ging er met 28 procent de hoogte in. Ook reisboeken (+22 %), lifestyleboeken (4,5 %) en kookboeken (4 %) gaan er op vooruit. De boekhandel realiseerde een verkoopstoename met 10 procent, tot 80 miljoen euro.
In de toptien van meest verkochte boeken stond, zoals gezegd, Harry Potter en de relieken des doods onbedreigd aan kop met 98.243 exemplaren, gevolgd door SOS Piet, het kookboek van Piet Huysentruyt. Qua literatuur prijkt niet verbazingwekkend het 'leesclubsucces' De Vliegeraar van Khaled Hosseini op de vierde plaats met 49.991 exemplaren, terwijl zijn Duizend schitterende zonnen op acht staat met 34.424 exemplaren. Dimitri Verhulst sluit de toptien af met De helaasheid der dingen en 31.585 verkochte exemplaren. Opmerkelijk is dat de nieuwe Harry Potter in hardcover 33.466 exemplaren verkocht. Ook thrillerauteur Pieter Aspe figureert met twee titels in de top tien.
In vergelijking met Nederland (plus 7,5 %) is de omzetstijging in Vlaanderen (plus 8 %) dus lichtjes beter, maar Nederlanders kochten per gezin in een vergelijkbare periode gemiddeld wel 6,4 boeken per jaar ten opzichte van 4 boeken in Vlaanderen. Zie meer gegevens bij deredactie.be. (DL)

Labels: ,

Peter Sloterdijk werkt mee aan verfilming van Karl Marx' 'Das Kapital'

Onder de werktitel Nieuws uit de ideologische oudheid is de Duitse cineast en literator Alexander Kluge samen met filosoof Peter Sloterdijk van plan het driedelige boek Das Kapital (1867) van Karl Marx te verfilmen, zo staat te lezen in Die Tageszeitung. De 76-jarige Kluge put inspiratie uit het tachtig jaar oude, maar nooit gerealiseerde voornemen van Sovjetfilmer Sergej Eisenstein om het boek over de groei van het kapitalisme in de 19de eeuw te verfilmen. Het zou moeten leiden tot een film van 420 minuten, waarvoor hij ook de dichter Dürs Grunbein en regisseur Tom Tykwer heeft benaderd.
Kluge werd vrijdag jl. gelauwerd voor zijn bijzondere prestaties voor de Duitse film. Volgens Kluge is de titel niet zo maar willekeurig gekozen: oudheid verwijst naar het feit dat Marx tot een 'ver tijdperk' behoort. "Tegelijkertijd is hij onvervangbaar als een ster en hij doet dienst als een oriëntatie- en navigatiepunt in de moderne wereld." Van Das Kapital verscheen enkel het eerste deel tijdens Marx' leven. Kluge heeft ervaring met omstandige projecten: in 2000 publiceerde hij tweeduizend pagina's tellende Chronik der Gefühle.
Eerder waagde een Duits theatergezelschap zich in november 2006 ook aan een bewerking van Das Kapital, zie hier. Het Rimini Protokoll, gespecialiseerd in documentair theater, poogde van Karl Marx' klassieker in Düsseldorf een onderhoudend toneelstuk te maken. (DL)

Labels: ,

maandag 28 april 2008

Moeder schrijft grimmig boek over 'enfant terrible' Houellebecq

Lucie Ceccaldi, de nu 83-jarige moeder van Michel Houellebecq, komt op de proppen met een boek over de opvoeding van haar vuilbekkende en controversiële schrijvende zoon. Later deze week zullen in het Franse literaire tijdschrift Lire uittreksels gepubliceerd worden van wat zich aandient als een nieuwe episode in de felle familieruzie. In zijn roman Les particules élémentaires (1998) had Houellebecq zijn moeder nauwelijks verholen geportretteerd als een hedonistische, sektarische en promiscue hippie die haar zoon door haar grootmoeder liet opvoeden omdat ze zelf haar persoonlijke vrijheid niet kon opgeven. De schrijver zou later de naam van die grootmoeder overnemen, bij wijze van dankbetuiging. Nu geeft de moeder, een gepensioneerde anesthesiste die momenteel in een strandhut op het eiland La Réunion leeft, in haar begin mei te verschijnen boek L'innocente (Editions Scali) haar kijk op de zaak. "Ik wil terug praten met Michel op de dag dat hij publiekelijk, met Elementaire Deeltjes in zijn hand, zegt: 'Ik ben een leugenaar, ik ben een bedrieger, ik deed in mijn leven niets anders dan kwaad aan mijn naasten. En ik vraag vergiffenis. (...) Je moeder vermoorden was populair in die dagen." Zie ook de berichtgeving in The Guardian en op het NRC Boekenblog. Meer links over de zaak via Literary Saloon. (HC)

Labels:

Uitgeverij Nieuw Amsterdam zegt het met beelden en reportages

Uitgeverij Nieuw Amsterdam blijft in de Nederlandse uitgeverswereld enigszins voortrekker spelen in het interactief gebruik van zijn website en het integreren van beeldmateriaal over hun publicaties. De lezers zullen ook steeds vaker het woord krijgen via een leesclub, zo kondigt de uitgeverij aan.
De nieuwe site bevat een heleboel filmpjes die zich toespitsen op de uitgaven van Nieuw Amsterdam. Zo is er onder meer een gesprek te zien met Blake Morrison over zijn zojuist vertaalde boek Ten zuiden van de rivier. Volgens Manon Burger van Nieuw Amsterdam worden de filmpjes vooral aangewend als "marketing- en promotie-instrument" en is het niet echt de bedoeling om nieuws te brengen. Op Nieuw Amsterdam TV staan momenteel ook reportages over Amsterdam Wereldboekenstad, met onder meer Nelleke Noordervliet over haar gelegenheidspublicatie Een stad vol boeken, en over Hans Münstermann, Sanne en Jan Terlouw en de Hard Gras-tournee. De filmpjes zijn eigen brouwsels van de uitgeverij. Ze worden ook op YouTube geplaatst en zijn vrij beschikbaar voor overname. Zo zijn er al filmpjes gebruikt door ANP dat er eigen commentaar bij voorziet.
Nieuw is ook de Leesclub, waarbij lezers gefilmde commentaar verstrekken over Nieuw Amsterdamboeken en kunnen reageren, een formule die lijkt aan te slaan. "We hebben lang niet iedereen aan de beurt kunnen laten komen. We willen nu ook leesclubs in het land gaan organiseren en live leesclubs. Ook de auteurs vinden het leuk dat ze nu eens reacties krijgen van mensen die het boek dat zij op hun zolderkamer schreven op hun nachtkastje hebben liggen", zo zegt Manon Burger aan Boekblad.
Intussen blijkt dat schrijfster Susan Smit op de nichezender Het Gesprek een wekelijks programma omtrent boeken gaat maken, dat een uur duurt. Uitgelezen, zoals het programma heet, krijgt een duopresentatie met Smit én een sidekick. Thomas Hendriks van Het Gesprek zegt dat de gasten niet per se auteurs hoeven te zijn: "Niet de plek in de wereldliteratuur is bepalend, maar wat het met iemand doet. Als je hebt gekeken, moet je zin krijgen om een boek te gaan lezen", zo luidt het eveneens in Boekblad. Het programma loopt tot aan de zomer, waarna omstreeks 1 augustus een evaluatie volgt. In de eerste aflevering waren Kluun en Arjen Lubach te gast.
De laatste tijd zit er veel beweging in de wereld van de boekentv met onder meer de start van het KRO-programma De Leescoupé en de steeds afgelijnder contouren die het VPRO- en Canvasboekenprogramma aanneemt, zie dit bericht. (DL)

Labels: ,

zondag 27 april 2008

Jan Leyers copresentator van nieuw tv-boekenprogramma Canvas en VPRO

Er is stilaan meer duidelijkheid over het literaire boekenprogramma dat Canvas in coproductie gaat maken met de Nederlandse omroep VPRO. NRC-Handelsblad meldt dit weekend dat de presentatie in handen komt te liggen van de Vlaming Jan Leyers (foto) en van de Nederlandse popjournalist Leon Verdonschot, die in Nederland ook De Nationale Wetenschapsquiz presenteerde. Jan Leyers maakte op Canvas onder meer de reeksen De Schaduw van het Kruis en De Weg naar Mekka en presenteerde eerder al het gespreksprogramma Nachtwacht. Onlangs was er de reünie van zijn groep Soulsister. Eerder circuleerde ook de naam van schrijver Oscar van den Boogaard als co-presentator maar Canvas zag uiteindelijk geen heil in hem.
De eerste acht uitzendingen van het programma zijn voorzien in het najaar 2008 en komen op zondagavond op beide zenders. Het voorlopig nog titelloze boekenprogramma zou thematisch van opzet zijn, met onderwerpen als 'liefde' en 'dood' "waarbij naar overeenkomsten en verschillen tussen opvattingen van Nederlandse en Vlaamse auteurs wordt gezocht." Coördinator van Nederland 2 Lennart van der Meulen drukt de hoop uit op "een literair Holland Sport” waarin „op een Hard Gras-achtige manier” met auteurs over boeken wordt gesproken.
De VPRO heeft enige ervaring met boekenprogramma's: tussen 1983 en 1992 liep er het legendarische programma Hier is ....Adriaan van Dis en tussen 1997 en 2002 presenteerde criticus Michael Zeeman er Zeeman met Boeken. Zie onze eerdere berichten over het project hier en daar. (DL)

zaterdag 26 april 2008

Ex-minnares van Norman Mailer draagt 'stomend' archief over aan Harvard

De universiteit van Harvard (Massachusetts, VS) heeft het archief verworven van één van de voornaamste minnaressen van de Amerikaanse schrijver Norman Mailer, zo meldt CBC.ca. Het gaat om het archief van Carole Mallory en de papieren bevatten naar verluidt uitgebreide verslagen en revelaties over hun seksuele esbattementen, evenals foto's, interviews en aanzetten van schrijflessen van Mailer voor Mallory, een kunstenares en actrice die zelf ook serieuze schrijfambities koesterde.
"We hadden samen schrijflessen, we bedreven de liefde en dan gingen we eten, in welke volgorde dan ook en ik bewaarde alle schrijflessen", zo zegt de 66-jarige Mallory. "Ik wilde dat hij mijn schrijfleraar was." Mallory en de notoire womanizer Mailer zagen elkaar wekelijks tussen 1983 en 1992, tijdens zijn huwelijk met zijn zesde echtgenote Norris Church. "Ik geloof niet in schaamte", zegt Mallory, "ik geloof in liefde en het bedrijven van de liefde. Ik ga niet geheimzinnig doen over het feit dat ik iemand heb liefgehad. Seks is niets om je over te schamen." In het overgedragen archief zitten door Mallory gekonterfeite seksscènes van zowat 20 en 50 pagina's waarin onder meer Mailers viriliteit wordt gecelebreerd onder de titel 'Making Love with Norman': "Hij wist wat hij deed." Zijn schrijflessen waren soberder van opzet: "keep the dialogue punchy; stay away from adverbs and don't lecture the reader". Mallory verwierf ook enige bekendheid door haar optredens in tv-programma's als Archie Bunker's Place and Starsky and Hutch en vertolkte filmrolletjes in The Stepford Wives and Looking for Mr. Goodbar. Zijn eigen archief bracht Mailer drie jaar voor zijn dood voor 2,5 miljoen dollar onder bij de universiteit van Texas, tot afgrijzen van de Harvarduniversiteit. Mailer behaalde in Harvard een bachelor als luchtvaartingenieur.
The Independent heeft intussen uitgebreide bespiegelingen over het zakelijke genius van de dame, die ook twee jaar verloofd was met de zoon van Pablo Picasso en onder meer de lakens deelde met Warren Beatty, Sean Connery, Matt Dillon, Robert De Niro, Richard Gere, Rod Stewart, Robin Williams en Anthony Hopkins. Ironisch genoeg kreeg Norman Mailer onlangs postuum de Bad Sex in Fiction Award voor een scene uit The Castle and The Forest. Zie ook de Sydney Morning Herald en de gossippagina van New York Post (DL - foto Getty Images)

Labels: ,

Papierman(d) - aflevering 40

Sporadisch opduikende rubriek met voorgeproefde links en geletterde waren:
**Het stof is snel neergedaald over de Gouden Uilbekroning van Marc Reugebrink. Tenzij bij Max Pam. Die las Het grote uitstel met enig.... uitstel en deed dat met lange tanden: Het wereldrecord literair beffen. "Afgaand op de mening van de critici lijkt Het grote uitstel zo’n boek waar je aan voorbij kunt gaan, zonder dat het nodig is je daar schuldig over te voelen. [..] Bij Reugebrink [maakt] een zware vermoeidheid zich na een tijdje van je meester [...]. In een interview met NRC-Handelsblad vertelde Reugebrink dat hij zich had voorgenomen een befscène van honderd pagina’s te schrijven, maar dat hij zich realiseerde dat zoiets “op den duur zou kunnen gaan vervelen”. Zeg u dat wel meneer/mevrouw."
**De eerste echo's over het veelbesproken boek van Kader Abdolah over de Koran en Mohammed beginnen te resoneren: zie De Volkskrant: 'De Koran, geen boek om te begrijpen' en het NRC-Handelsblad: 'Ik zie de Koran als een mensenboek, met fouten.'
**Veel weerklank ook voor Marja Pruis en haar nieuwe roman Atoomgeheimen: 'Een kleine B-cup opkrikken.'
**Een interview van Pieter Steinz met Cees Nooteboom over schrijven en de herinnering, via het programma Lezen & Cetera Live.
**Op de Selexyzsite kun je Martin Ros in vol ornaat horen oreren over zijn boekenstokpaardjes in zijn podcastradioprogramma.
**Le Monde des Livres heeft een interview met de Italiaanse succesauteur Sandro Veronesi: 'Je ne peux pas écrire en souffrant' en een portret van Hari Kunzru. Het Parool komt met een recensie van zijn 'vingeroefening' die zojuist in het Nederlands is verschenen: Troje brandt.
**The Telegraph liet zijn recensenten een lijst van 50 beste cultboeken samenstellen, in willekeurige volgorde.
**Dezelfde krant brengt een flink uit de kluiten gewassen interview met Nobelprijswinnares Doris Lessing, die nog steeds goed van de tongriem is gesneden, zie hier.
**The Independent presenteert ons een interview-portret van de minzame en eloquente opperbibliofiel Alberto Manguel: 'The spirit of the shelves.' In The Guardian een recensie, The romantic librarian, door Peter Conrad van Manguels The Library at Night.
**Een revival van Dylan Thomas is nakend, zowel op het scherm, op het toneel als op papier, zo signaleert althans The Independent.
**De Orwell book prize gaat naar Raja Shehadeh's Palestinian Walks, zo meldt The Guardian. De prijs geldt als de belangrijkste prijs voor politieke boeken in Groot-Brittannië.
**Binnenkort verschijnt het laatste boek van de vorige maand overleden SF-legende Arthur C. Clarke (90): hij schreef The Last Theorem samen met de 88-jarige Frederick Pohl en leverde het boek één week voor zijn dood in.
**Jonathan Jones in The Guardian Review over de kunstwerken van Giuseppe Arcimboldo, met boeken, fruit, bloemen en vogels als compositiemateriaal.
**De Neue Zürchner Zeitung biedt ons een interview met de Indische schrijver Amitav Gosh.
**Slechts enkele maanden voor zijn 100ste verjaardag treedt antropoloog Claude Lévi-Strauss binnen in de Pléiadereeks, zie L'Express.
**Julia Keller in The Chicago Tribune over de toekomst van het boek: 'The future of books resides in their past'.
[samenstelling DL - foto Alberto Manguel - Olivier Roller]

Labels: , ,

vrijdag 25 april 2008

Bob den Uyl Prijs voor beste literaire reisboek gaat naar Dick Wittenberg

De Nederlandse auteur en NRC-journalist Dick Wittenberg krijgt voor zijn boek Binnen is het donker, Buiten is het licht, "een kroniek van het naakte bestaan in een Afrikaans dorp", verrassend de VPRO Bob den Uyl Prijs. De prijs voor het beste literaire en/of journalistieke reisboek is dit jaar aan zijn vijfde editie toe en behelst een bedrag van 5.000 euro en een plastiek van Berenice Witsen Elias. De jury prees het bij uitgeverij Atlas verschenen boek in volgende bewoordingen: "Nooit is de armoede van Afrika zo dicht op je huid gekomen. De auteur neemt zichzelf bovendien mee. Zijn aanwezigheid zet de verhoudingen in Dickisoni, Malawi, op scherp. Hij vraagt zich af of zijn aanwezigheid daar eigenlijk gerechtvaardigd is. De karige schrijfstijl verbindt zich prachtig met de karigheid van het bestaan van de bewoners." Het boek is voorzien van foto's van Jan Banning. Het is een uitvloeisel van een artikelenreeks voor het NRC-magazine M.
De genomineerden voor de Bob den Uyl Prijs waren dit jaar Eefje Blankevoort - Stiekem kan hier alles (Podium), Jolanda Linschooten - Poollicht (Gottmer), Olaf Tempelman - Roemeense lente (De Arbeiderspers), Nell Westerlaken - Het paviljoen van meneer Mofid (De Geus) en Frank Westerman - Ararat (Atlas).
Eerdere laureaten van de prijs waren Rudi Rotthier (De Koranroute), Renée Postma (Midden-Europa Achter De Schermen), Bart Rijs (Het Hemels Vaderland) en Jannie Regnerus (Het Geluid Van Vallende Sneeuw). De Bob den Uyl Prijs is ook in het leven geroepen om leven en werk van Bob den Uyl onder de aandacht te houden. Zie ook nog de recensie van het winnende boek van Dick Wittenberg bij 8 Weekly. (DL)

Labels:

Verschijning Verzameld Werk van 'ridder' Maarten Biesheuvel is nakend

De Nederlandse auteur Maarten Biesheuvel is in de Hooglandse Kerk te Leiden tot ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw geslagen door de burgemeester Henri Lenferink, die hem het lintje overhandigde, zo meldt Boekblad.
Biesheuvelliefhebbers zijn intussen in verhoogde staat van paraatheid vanwege de nakende verschijning in mei van het Verzameld Werk van J.M.A. Biesheuvel, die in mei 2007 ietwat onverwacht bekroond met de P.C. Hooftprijs. Het Verzameld Werk in drie delen, dat verschijnt bij uitgeverij Van Oorschot, brengt alle verhalenbundels van 'Bies' samen, van In de bovenkooi tot Oude geschiedenis van Pa die leefde als een dier want hij schaamde zich nergens voor en hij was erg practisch (verschenen tussen 1973 en 2004). Het boek is voorzien van een nawoord van Onno Blom, een uitgebreide bibliografie door Louis Heij en Pim van Putten plus een verantwoording en een register op alle verhalen. Het Verzameld werk verschijnt onder redactie van Frans Blom en Mirjam van Hengel, bijgestaan door Barber van de Pol, Nelleke van Maaren en Biesheuvels eerste uitgever Laurens van Krevelen. Uitgeverij Van Oorschot gewaagt van een "universum van wonderlijkheden, verlangen, waanzin, weemoed en humor, en zonder vanzelfsprekendheden." Zie overigens ook deze Biesheuvelfansite. En meer over het hoe en waarom van de lintjesregen in Nederland, vind je hier. Berichtgeving ook bij Literatuurplein. (DL)

Labels: ,

Actie ter bescherming van het geboortehuis van Franse schrijfster Colette

La société des amis de Colette heeft een onlinepetitie gelanceerd om te voorkomen dat het geboortehuis van de flamboyante Franse schrijfster Colette (1873-1954) in Saint-Sauveur-en-Puisaye (vlak bij Auxerre, in de Yonnestreek) wordt verkocht aan particulieren. Ook de burgemeester van het stadje drukte de wens uit dat de woning, die sinds het vertrek van zijn voormalige eigenaar leeg staat, intact zou bewaard worden en "een schrijversresidentie zou kunnen worden voor het brede publiek, dat aansluit bij het musée Colette." De bewonderaars van Colette dringen erop aan dat de Franse staat de woning klasseert en de residentie aankoopt. De Conseil général van de Yonne toont op zijn beurt de bereidheid om het huis om te vormen tot een studiecentrum.
De Société des amis de Colette wijst op het belang van het huis én herinnert eraan hoe veelvuldig het gefigureerd heeft in haar boeken. Colette bracht er ook haar kinderjaren door en zei later: "J'appartiens à un pays que j'ai quitté." (DL) - [foto P. Ayrault]

Labels:

donderdag 24 april 2008

Helft van Nederlandse auteurs kan het niet bolwerken met zijn inkomen

De discussie over de portemonnee van onze schrijvers blijft duren en krijgt met het gisteren voorgestelde rapport over de schrijfinkomsten van Nederlandse schrijvers en vertalers nieuwe voeding. Uit de enquête, besteld door de Nederlandse Vereniging voor Letterkundigen (VVL), blijkt dat auteurs in 2005 en 2006 gemiddeld 18.000 bruto per jaar hebben verdiend. Gevraagd of ze met hun inkomsten tevreden zijn, antwoordde amper een derde van de schrijvers van wel. De helft zegt niet rond te komen met schrijf- of vertaalwerk en moet dit combineren met andere jobs. Het grootste deel van het inkomen van de ondervraagde auteurs bestaat uit royalty’s en honoraria: gemiddeld 10.000 euro bruto in 2006. Bijkomende inkomsten zijn leen- en kopievergoedingen en subsidies. Het rapport formuleert ook aanbevelingen om de situatie minder precair te maken. Zo suggereert een schrijver “dat de uitgever de verdeling van financiële middelen moet herzien. Schrijven staat in geen verhouding tot het budget dat wordt vrijgemaakt voor lay-out en andere zaken die bij een boek uitgeven horen”.
Het onderzoek beperkte zich tot Nederlandse auteurs. De Vlaamse Auteursvereniging liet naar aanleiding van het Nederlandse rapport weten ook aan zo’n onderzoek te denken. “Voor Vlaanderen bestaan er geen vergelijkbare onderzoeken. Correcte cijfers zijn van het grootste belang, als we de financiële positie van onze auteurs willen verbeteren. De Vlaamse Auteursvereniging zoekt dan ook naar partners om een dergelijk onderzoek ook in ons land te houden.” (HC - cartoon (c) Stefaan Verwey)

Labels:

Nooit eerder gepubliceerd manuscript van Kerouac en Burroughs dit najaar in het Nederlands

De Nederlandse uitgeverij Lebowski komt in het najaar met de vertaling van And the hippos were boiled in their tanks, zo laat uitgever Oscar van Gelderen weten. Het gaat om het nooit eerder gepubliceerde manuscript dat beatschrijvers Jack Kerouac (1922-1969) en William S. Burroughs (1914-1997) in 1945 samen schreven, voor ze daadwerkelijk debuteerden en beroemd werden met On the Road en Junkie. Ze schreven om beurten een hoofdstuk. Lebowski heeft meteen ook de wereldpremière, want het boek komt in november gelijktijdig met de verschijning in de Verenigde Staten bij Grove Press en in Groot-Brittannië bij Penguin Classics.
And the hippos were boiled in their tanks is gebaseerd op een echte moordzaak onder een groepje beatbekenden, waarbij de homoseksueel David Kammerer in 1944 werd neergestoken door Lucien Carr, een vriend van Kerouac en Burroughs. Hij dumpte het lichaam van Kammerer in de Hudsonrivier. Carr belandde na bekentenissen voor twee jaar in de gevangenis en beweerde dat Kammerer door hem geobsedeerd zou geweest zijn. Kerouac en Burroughs verstopten het mes van dader Carr en werden gearresteerd vanwege medeplichtigheid. Kerouac kwam in de gevangenis terecht en huwde daar met zijn vriendin Edie Parker, waarna zij hem op borgtocht vrij kreeg. Burroughs kon aan de gevangenis ontkomen omdat zijn vader een borg stortte.
Van het boek, dat door Burroughs later afgedaan werd als "geen werk van aanzien", waren tot op heden slechts enkele fragmenten gepubliceerd in de verzamelbundel Word Virus: A William S. Burroughs Reader. Juridische problemen met de erven-Kerouac verhinderden de publicatie van And the hippos were boiled in their tanks.
Uitgeverij Lebowski schafte zich via het Wylie Agency ook de vertaalrechten aan van Burroughs Naked Lunch. Zie ook The Telegraph, die in maart berichtte over de Engelse verschijning. (DL)

Labels: , , ,

Jonathan Coe promoot cultauteur B.S. Johnson nu ook in België

De Britse succesauteur Jonathan Coe (1961), bekend van onder meer What a Carve Up! (1994) en The Rotters' Club (2001) komt naar België om twee lezingen te geven. Het bezoek gebeurt naar aanleiding van de Nederlandse publicatie van Coe's vuistdikke en bekroonde biografie over de autobiografische cultschrijver B.S. Johnson (1933-1973) en de publicatie van Johnsons bekendste werk The Unfortunates (1969), ook voor het eerst in het Nederlands als De ongeluksvogels (Querido). De oorspronkelijke publicatie van dat boek in een doos was even opmerkelijk als tekenend voor de experimentele tijd: de katernen van het boek waren niet ingebonden en de lezer kon zelf zijn collage maken en het leesparcours bepalen. In sommige bladzijden van een andere roman van Johnson, Alberto Angelo uit 1964, zaten gaten zodat de lezer al even kon spieken in het verdere verhaal. Jonathan Coe's biografie van de schrijver die op 40-jarige leeftijd zelfmoord pleegde, won in 2005 de Samuel Johnson prize voor het best non-fictieboek en werd door de pers jubelend onthaald. Na de campagne van Coe is het werk van Johnson, die nu zelfs naast Beckett en Joyce wordt geplaatst, aan een (bescheiden) revival toe. De ongeluksvogels verschijnt met een inleiding van Coe.
Op dinsdag 29 april geeft Jonathan Coe in het Felixarchief te Antwerpen de jaarlijkse Lezing van Stichting Lezen. Op woensdag 30 april is Jonathan Coe te gast in boekhandel Passaporta te Brussel, waar hij geïnterviewd wordt door journaliste Annelies Beck over Johnson en zijn eigen oeuvre. (HC - foto B.S. Johnson met de losse katernen van The Unfortunates.)

Labels: ,

woensdag 23 april 2008

Amsterdam Wereldboekenstad vangt scherpe kritiek van Gerrit Komrij

Vanaf heden voert Amsterdam de titel Wereldboekenstad, in opvolging van de Colombiaanse hoofdstad Bogota. Beschermvrouwe prinses Laurentien opende woensdagavond – op Wereldboekendag - in de Westerkerk het één jaar durende evenement. Ook burgemeester Job Cohen en minister Ronald Plasterk waren bij de opening aanwezig. Amsterdam Wereldboekenstad is opgehangen aan de baseline “een open boek, een open geest.” De contouren van het evenement worden stevig over de hekel gehaald door Gerrit Komrij (zie lager).
“Amsterdam is van oudsher een stad van de vrijheid van het woord. Schrijvers en filosofen zoals Descartes en Locke kwamen hier hun werk publiceren omdat dat in hun eigen land niet kon”, zo verwoorden de organisatoren van AWB hun thema. Spinoza, Anne Frank en Annie M.G. Schmidt fungeren als de uithangborden van het rijk geschakeerde gebeuren, dat een vloedgolf aan tentoonstellingen, lezingen, leesmarathons en internationale debatten op de boekenmens loslaat, waarbij ook onderwerpen als zelfcensuur, digitalisering en auteursrecht aan bod komen.
Het Internationaal Literatuurfestival Amsterdam is vanaf morgen tot 27 april een van de topevenementen, met grote namen als David Grossmann, Philippe Claudel, Pierre Assouline, Vikram Seth, Louis de Bernières, Junot Diaz en Paul Scheffer. Nogal wat activiteiten vinden plaats in de fonkelnieuwe Openbare Bibliotheek in Amsterdam.
Op 18 mei is de Amsterdamse binnenstad dan weer het toneel van “de grootste boekenmarkt ter wereld” met 1.002 boekenkramen die zich over vijf kilometer als een guirlande van papieren verleidingen door de straten zullen slingeren.
Qua tentoonstellingen zijn er alvast twee grote blikvangers. Het Allard Piersonmuseum komt met Lectori Salutem, waarin het boek in de Oudheid worden belicht, met “kernmomenten uit de geschiedenis van het boek.” Verder loopt intussen ook al Boek zoekt lezer: deze tentoonstelling van de afdeling Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam laat zien hoe reclame sinds de 17de eeuw tot boekenaankopen aanzette.
Wie zich alvast niet erg opgetogen toont over de krijtlijnen van Amsterdam Wereldboekenstad, is Gerrit Komrij. Vanuit zijn Portugese enclave spuit hij op zijn intussen veelgelezen blog Lucifer in het hooi zijn gal uit over het evenement. "Wat een slap en ongeïnspireerd gedoe, die aanloop tot Amsterdam Wereldboekenstad. Een boek? Geen idee. De organisatie, geheel in de lijn van de verwachting 'projectbureau' geheten en volgens de website van Amsterdam Wereldboekenstad bestaande uit Lidy, Willemijn, Maaike en Marieke (als iets je niet écht kan schelen laat je het voor honderd procent aan de meisjes over) heeft gekozen voor iets vaags als vrijheid van meningsuiting. Daarvoor zijn als 'ikonen' (het staat er) uitgezocht Spinoza, Anne Frank en Annie M.G. Schmidt. Twee van de drie is Jood, twee van de drie is vrouw, je voelt dat daar uitgebreid over is nagedacht." Komrij brandt het hele zaakje op polemisch deskundige wijze tot de grond af: "'t Is alles even verantwoord geworden en vooral zo ruim en zo hyperdivers en zo Joods-feminien-allochtoon mogelijk. Een stel vooral ongevaarlijke of gewoon publieksvriendelijke scribenten hebben ze aangetrokken om zich gratis of bijna gratis ter beschikking te houden. Ik heb niets tegen correctheid, maar sommige correctheid is robotcorrectheid." Hij lamenteert over "handige subsidiesnuffelhonden die door het projectbureau in staat zijn gesteld iets te organiseren." Komrij vindt dat Amsterdam Wereldboekenstad trouwens amper iets toont van "wat Amsterdam de eeuwen door tot een waarachtige boekenstad heeft gemaakt" en concludeert misantropisch dat het ongetwijfeld "een treurige optocht van minkukels en bemoeiallen" wordt. Zie ook de berichtgeving in NRC-Handelsblad. (DL)

Labels: , ,

Jeroen Brouwers 'belazerd' na optrekken prijzengeld Prijs der Nederlandse Letteren

Schrijver Jeroen Brouwers reageert helemaal niet opgetogen na het bericht dat het prijzengeld van de Prijs der Nederlandse Letteren vanaf 2009 wordt opgetrokken van 16.000 naar 40.000 euro. Die verhoging kwam er na de weigering vorig jaar van Brouwers om de driejaarlijkse oeuvreprijs in ontvangst te nemen, omdat hij het bedrag van 16.000 euro te laag vond. Hij noemde dat bedrag toen "een aalmoes".
Brouwers is van oordeel dat hij nu "belazerd" wordt omdat hij geen geld met terugwerkende kracht krijgt en de prijs ook niet nog een keer kan toegekend krijgen. "Het voelt alsof ik gestraft word", zegt Brouwers in De Volkskrant. "Ik was degene die deze kwestie aanhangig maakte. Daar word ik nu niet voor beloond." Maar de Nederlandse Minister van Cultuur Ronald Plasterk, een van de leden van het Comité van Ministers van de Nederlandse Taalunie, zegt: "Het kan niet zo zijn dat de winnaar van een prijs kan gaan onderhandelen over de hoogte ervan."
Brouwers stipt aan dat hem door minister Plasterk destijds telefonisch werd medegedeeld dat het prijzengeld niet kon verhoogd worden. Nu is hij verstoord dat dat plots wél kan.
Plasterk zegt dat hij Brouwers inderdaad heeft gebeld, maar dat argument nooit heeft gebruikt.
Het feit dat Brouwers de discussie aanzwengelde is voor Plasterk geen reden om hem alsnog te belonen, want de verhoging is er gekomen na een advies van de Raad voor de Nederlandse Taal en Letteren. "Bovendien is het een eerbetoon, geen inkomensvoorziening", aldus Plasterk.
Brouwers beweert dat hij de 40.000 euro ‘onder protest’ toch nog zou accepteren, maar volgens Plasterk is alsnog uitkeren niet aan de orde. Formeel zou Brouwers de prijs in dat geval twee maal toegekend krijgen (want Brouwers aanvaardde hem aanvankelijk) en dat is onmogelijk. "Dan zouden toekomstige winnaars net als Brouwers bezwaar kunnen maken en er op gokken dat ze een volgende keer meer geld krijgen", zo luidt het bij Plasterk. Zie eerdere berichten over de zaak bij De Morgen. De bewering 'Brouwers krijgt zijn zin', zoals hier in Knack, blijkt dus te zeer een interpretatie. (DL)

Labels: ,

Bertelsmann publiceert Wikipedia op papier

Het Duitse uitgeversconcern Bertelsmann plant een papieren versie van de Duitstalige Wikipedia, zo meldt Die Presse. Na de zomer moet een ééndelig lexicon verschijnen met de 50.000 meest aangeklikte lemma's van de in totaal 740.000 artikels in Wikipedia. Een deel van de opbrengst van het boek, dat 19,95 euro zal kosten, vloeit terug naar de stichting die de Wikipedia beheert. Onlangs startte die nog een wereldwijde campagne die gebruikers van de vrije encyclopedie aanspoorde een bedrag te storten. Er worden jaarlijks bijgewerkte edities van het boek verwacht.
De demarche is opmerkelijk omdat dezer dagen niet veel uitgevers en lezers nog willen investeren in een gedrukte encyclopedie. Eerder dit jaar kondigde zelfs het monument Brockhaus aan niet langer een papieren versie te zullen maken, en hun informatie in een open-content omgeving aan te bieden (zie ons vorige bericht). Eerder bracht Zenodot Verlag een offline versie van de Wiki als dvd op de markt. (HC)

Labels: ,

Schrijver Bas Heijne is nieuwe presentator van 'Zomergasten'

De Nederlandse schrijver en columnist Bas Heijne (°1960) zal komende zomer de 21ste editie van het VPRO-programma Zomergasten presenteren, zo meldt NRC-Handelsblad. In Zomergasten mogen de gasten uit de wereld van de kunsten, literatuur of media hun eigen favoriete televisieavond samenstellen. Heijne volgt daarmee Joris Luyendijk op die de voorbije twee jaar het presentatorschap van het programma voor zijn rekening nam.
Heijne is als presentator onder de arm genomen omdat hij "in zijn interviews journalistieke nieuwsgierigheid combineert met een brede belangstelling”, aldus Van Ingen. "Met zijn ervaring kan hij voor verdiepende gesprekken zorgen. Hij beschikt over relativeringsvermogen en ironie. Ook heeft hij een visie op ons land.” Heijne zelf is opgetogen dat hij het aanbod kreeg en wil "de kans niet laten lopen om mensen die er toe doen ongegeneerd, gedurende drie uur, aan de hand van tv-fragmenten alles te kunnen vragen in een programma dat een instituut is." De gastenlijst wordt in juli bekendgemaakt.
Heijne publiceerde onder meer de essaybundel De wijde wereld (2000), die hem een nominatie opleverde voor de AKO-Literatuurprijs en de romans Laatste woorden (1983) en Suez (1992). Voor zijn bundel Hollandse toestanden kreeg hij de Henriëtte Roland Holstprijs. Recent publiceerde hij Onredelijkheid (2007), een essay over de nieuwe behoefte aan identiteit waarmee Nederland worstelt. Hij schrijft regelmatig columns en bijdragen voor NRC-Handelsblad. (DL)

Labels: ,

dinsdag 22 april 2008

Laatste Nabokov-manuscript wordt niet verbrand

De vraag of en wanneer The Original of Laura, het laatste manuscript van Vladimir Nabokov (1899-1977), door zijn zoon Dmitri zou worden gepubliceerd, heeft de laatste maanden en jaren al bijzonder veel inkt doen vloeien (zie onze vorige berichten hier en hier). De erfgenaam kampte met het dilemma enerzijds aan de wens van zijn vader te voldoen en het manuscript te vernietigen, of de roman Laura te publiceren in de huidige onafgewerkte staat. De kwestie verdeelde de literaire wereld in twee vurige kampen. Toneelschrijver Tom Stoppard zei "Burn it", romanschrijver John Banville zei "Save it". Aan die literaire cliffhanger – ‘the burning question’ – lijkt nu eindelijk een einde te zullen komen, zo meldt The Guardian. Het boek zal uiteindelijk níet worden verbrand. Dmitri had, zo zegt hij nu in een interview in Der Spiegel, een ingebeeld gesprek met zijn dertig jaar geleden overleden vader. “Ik ben een loyale zoon en dacht er lang en ernstig over na, maar toen verscheen mijn vader voor me en zei, met een ironische grijns, ‘je zit in een lastig parket – publiceer het maar!’” Volgens sommige Nabokov-kenners is de ongepubliceerde roman een onwaarschijnlijke schat die nu boven water komt voor alle literatuurliefhebbers ter wereld. (HC)
EXTRA: Vladimir Nabokov in een curieus vraaggesprek over Lolita


Labels: ,

Brandweer moet 'papieren huis' ontruimen

In Hasselt heeft de brandweer moeten interveniëren bij een schrijnend geval van papieroverlast. Na klachten van buren stuitten de Hasseltse huisvestingsdienst en de spuitgasten in de woning van een alleenstaande 75-jarige militair op rust op een papierberg die het hele huis overwoekerde.
Huisvestingsambtenaar Koen Knevels wreef zich de ogen uit bij de betreding van het 'papieren huis', zo meldt Het Belang van Limburg: “De buren vreesden voor de brandveiligheid, maar ook voor plagen van ongedierte. Wel, ze hebben gelijk. Wat we vonden is echt onmenselijk. Overal lagen tijdschriften en andere documenten opgestapeld tot tegen het plafond. De voordeur ging amper 10 centimeter open. De mensen van de brandweer zijn dan ook langs een raam naar binnen geklauterd. De man is echt zelf niet meer in staat om de papierberg op te ruimen, en zo zijn verzamelwoede enigszins onder controle te houden. Daarom is beslist het huis weer leeg te maken.”
Het kostte klaarblijkelijk één dag werk om de inkom- en trappenhal vrij te maken. "en minstens een week werk om alles onder controle te krijgen, zo gigantisch was de hoop. Eigenlijk is dit een intriest verhaal van een echt heel belezen man. Hij is inmiddels door het OCMW opgevangen." Het bericht werd gesignaleerd door Boekendingen. (DL)

Labels:

Onderzoekers in het verweer tegen 'giechelende schoolmeisjes' in British Library

Een aantal Britse auteurs, onderzoekers en academici trekt aan de alarmbel: hun research in de eerbiedwaardige British Library wordt verstoord door een dramatisch plaatsgebrek en tergend lange wachttijden, zo meldt The Times. Tien jaar nadat de nieuwe British Library in het Oost-Londense Saint-Pancras zijn deuren opende wordt de strijd om een werkplek te veroveren er danig op de spits gedreven. De bibliotheekdirecteuren krijgen het verwijt toegeschoven dat ze hun bezoekersaantallen willen opvijzelen om fondsen te werven én een goed prestatierapport op te tekenen, maar geen rekening houden met de noden van de researchers.
Er zijn zowat 1.480 zitjes beschikbaar in de British Library, maar auteur Christopher Hawtree zag zich bijvoorbeeld vorige week genoodzaakt om in de vensterbank plaats te nemen, terwijl historici als Lady Antonia Fraser en Claire Tomalin met "horrorverhalen over eindeloze wachtrijen" komen, aldus The Times. Fraser vertelt haar lijdensweg: "Ik moest 20 minuten aanschuiven om binnen te raken, terwijl ik buiten in de kou stond. Vervolgens duurde het opnieuw 20 minuten voor ik mijn jas kon afgeven aan de balie. Daarna kostte me het een halfuur om mijn boeken te pakken te krijgen en weerom vijftien minuten om mijn jas op te halen. Ik heb horen zeggen dat het komt omdat studenten nu ook toegang krijgen. Waarom kunnen ze niet naar de universiteitsbibliotheken gaan?"
Bijzonder veel irritatie bij de researchers wekt het feit dat heel wat studenten naar de bibliotheek komen om er wat rond te hangen, elkaar te ontmoeten en met hun laptops in de weer te zijn, zonder dat ze een boek ter hand nemen. "It's become a social gathering", zegt Lady Antonia. De lawaaihinder voor onderzoekers ligt hoog. Tomalin, biografe van onder meer Samuel Pepys en Jane Austen, omschrijft de atmosfeer als onverdraaglijk: "Het loopt er klaarblijkelijk vol met giechelende schoolmeisjes. Ik hoorde er eentje zeggen: 'Ik moet iets schrijven over de islam. Kan ik je nota's lenen? Zoiets verwacht je toch enkel maar in een school te horen?" Tomalin haalt verder uit naar de toegankelijkheidspolitiek van de British Library, die ooit bestemd was voor gespecialiseerde lezers, maar nu breed opengetrokken is, iets wat ze als "terrible" omschrijft.
Sommige onderzoekers beweren dat er opnieuw strenger moet worden toegezien op de toegangspassen en ze eventueel slechts mogen worden verstrekt vanaf derdejaarsstudenten die aan een verhandeling werken. De bibliotheekverantwoordelijken ontkennen intussen niet dat er een probleem is met te veel bezoekers en forse wachttijden, maar plannen om het aantal bezoekers te beperken zijn niet aan de orde. Wel worden folders uitgedeeld waarin studenten worden doorverwezen naar andere mogelijke bibliotheken. De bibliotheek bevestigde ook dat de directeuren "performance bonuses" krijgen op basis van het aantal bezoekers.
De British Library wordt beschouwd als een van de belangrijkste onderzoeksbibliotheken ter wereld, met meer dan 150 miljoen titels waaronder de Magna Carta. De bibliotheek heeft 625 kilometer plankruimte, die elk jaar met 12 kilometer toeneemt. De legendarische Reading Room van de bibliotheek, die in 1857 opende in de vroegere British Libraryruimte in het British Museum, kreeg destijds onder meer Karl Marx, George Bernard Shaw, Virginia Woolf en Charles Dickens over de vloer, die er aan hun boeken laboreerden. De British Library betrok het nieuwe gebouw in 1998. (DL) [foto London Tourist Board]

Labels: ,

maandag 21 april 2008

Prijs der Nederlandse Letteren wordt opgetrokken tot 40.000 euro

Het geldbedrag dat bij de Prijs der Nederlandse Letteren hoort, wordt voor de volgende editie van 2009 opgetrokken van 16.000 tot 40.000 euro, zo maakte de Nederlandse Taalunie vandaag bekend. Daarnaast wordt nog eens 20.000 euro uitgetrokken voor publicitaire activiteiten rond de winnende auteur en zijn oeuvre. De verhoging met 150 procent komt er na de heisa die Jeroen Brouwers vorig jaar aanrichtte bij het weigeren van de “aalmoes” (zie ons vorige bericht). De Prijs der Nederlandse Letteren, die de belangrijkste literaire onderscheiding van de Lage Landen wil zijn, werd dan maar niet uitgereikt, en er ontvouwde zich een discussie over het loon van de (oudere) schrijver. Het Comité van Ministers heeft dus nu beslist het reglement aan te passen, en de volgende prijs al in 2009 toe te kennen, een jaar eerder dan voorzien. De beslissing komt er na een advies van een ‘comité van wijzen’, met Leen van Dijck, directeur van het AMVC-Letterenhuis, als voorzitter. In deze tekst wordt nu geopperd van “een realistisch prijsbedrag, gepaard gaande met een extra bedrag voor gepaste activiteiten en publiciteit ter ondersteuning van het letterenveld in het algemeen en het oeuvre van de laureaat in het bijzonder. Tegelijkertijd vervult de Taalunie hiermee haar rol als publieke organisatie die waardering wil uiten en het letterenveld wil ondersteunen, zonder zich te laten meeslepen in een financiële concurrentiestrijd.” In de nasleep van de affaire had Vlaams minister van Cultuur ervoor gepleit het geldbedrag op te trekken, ook al voor de editie Brouwers. Dat ging uiteindelijk niet door. De prijs werd ingesteld in 1956. Eerdere laureaten waren onder meer Hugo Claus, Gerrit Kouwenaar, Christine D'haen, Harry Mulisch, Paul de Wispelaere en Gerard Reve. De laatste keer dat de prijs werd uitgereikt was in 2004, toen aan Hella S. Haasse. Zie ook de berichtgeving in de Volkskrant . (HC)

Labels: ,

Ayaan Hirsi Ali waagt zich aan kinderboek

De voormalige Nederlandse politica Ayaan Hirsi Ali heeft een kinderboek klaar met de titel Adan & Eva. Het verhaal is bestemd voor kinderen vanaf 10 jaar en handelt over de moslimjongen Adan, het Joodse meisje Eva en hun vriendschap in een multiculturele samenleving. Die kameraadschap botst op weerstanden. Volgens haar woordvoerster wil ze zo ook kinderen betrekken bij het debat over de multiculturele samenleving. Hirsi Ali kreeg bij het schrijven hulp van een Franse kinderboekenschrijfster 'Anna Gray', om veiligheidsredenen een pseudoniem. Het werk wordt geïllustreerd door tekenaar Fiel van der Veen, die ook al werk van Paul Biegel illustreerde. Adan & Eva komt 29 mei in de boekhandel en verschijnt bij Gruppo Creativo. Zie het bericht in NRC-Handelsblad.

Labels:

Uitgeefster Angèle Manteau (97) overleden

De Vlaamse uitgeefster Angèle Manteau is op 97-jarige leeftijd in het ziekenhuis van Aalst gestorven, zo melden De Morgen, het NRC, het VRT-nieuws en De Tijd. Haar gezondheid liet de laatste tijd al te wensen over.
De in Dinant geboren Manteau is een icoon van de Vlaamse uitgeverswereld, die enige onverzettelijkheid niet kan ontzegd worden. Ze richtte in 1938 haar uitgeverij Manteau op, nadat ze vanaf 1932 actief was in het boekenvak als importeur van Nederlandse en later ook Duitse en Engelse boeken. Op haar fondslijsten belandden alle belangrijke Vlaamse auteurs uit die periode, naast vertalingen van grote buitenlandse literatuur.
Ze verliet de uitgeverij in 1971 om de functie van literair directeur bij Elsevier Brussel-Amsterdam te bekleden, waar ze tot 1978 werkte. In augustus 1986 werd Angèle Manteau, die van Johan Daisne ooit de bijnaam Engeltje Overjas kreeg, verheven in de adelstand.
Manteau bracht vertalingen en romans uit van o.a. Paul Eluard, Colette, Edgar Allan Poe, Daniel Defoe, Gerard Walschap, Willem Elsschot, Louis Paul Boon, Paul Snoek, Hugo Claus, Hubert Lampo, Johan Daisne, Jef Geeraerts, Ward Ruyslinck en Jeroen Brouwers. Hugo Claus en Louis Paul Boon verkasten snel naar Nederlandse uitgeverijen. Zo weigerde Manteau de publicatie van Boons meesterwerk De Kapellekensbaan, dat uiteindelijk bij De Arbeiderspers verscheen: "Vergissingen heb ik zelf helaas gemaakt", zei ze daarover later.
In een interview met Betty Mellaerts in 1986 zei ze ook: "Ik heb het, alles welbeschouwd, toch zeer verrijkend gevonden om contact te hebben met zoveel auteurs. Ik zou haast durven zeggen: slechts Guido Gezelle en Multatuli heb ik niet gekend. Dat is wat je te danken hebt aan het feit dat je hoogbejaard bent. Vanaf de generatie van Van Nu en Straks tot vandaag zijn al die auteurs kennissen, of vaak heel goede vrienden."
Voor commotie zorgde in 1998 ook de overdracht van haar archief naar de Koninklijke Bibliotheek in Nederland, waarbij ze aan het AMVC-Letterenhuis voorbijging. Angèle Manteau was gehuwd met hoogleraar François Closset, die in 1964 overleed.
Greta Seghers schreef in 1992 een controversiële en door Manteau zelf gecontesteerde biografie van Angèle Manteau onder de titel Het eigenzinnige leven van Angèle Manteau. Seghers schreef later over het schrijven van die biografie een sleutelroman, De opdrachtgeefster. Manteau's eigen uitgeverslezingen vonden een plaats in Ja, maar mevrouw, deze schrijven Nederlands. Een uitgeefster aan het woord over het boekenvak (samengesteld door Roger H. Schoemans). Zie ook de memoires van Jeroen Brouwers over zijn periode als lector bij Angèle Manteau in De Brakke Hond. Manteau bleeft tot op het laatst het boekbedrijf volgen: zie ook dit eerdere DPM-bericht.

Labels: , ,

zondag 20 april 2008

Kluun solliciteert bij feministisch tijdschrift ‘Opzij’

De bestsellende Nederlandse schrijver Kluun, onder meer bekend van Komt een vrouw bij de dokter, stelde zich kandidaat om hoofdredacteur te worden van het feministische maandblad Opzij. De Commissie Gelijke Behandeling in Nederland had eerder deze week laten weten dat ook mannen niet uitgesloten mochten worden om de volledige vrouwelijke redactie van dat tijdschrift te leiden. Kluun greep deze ontwikkeling aan om op zijn website een sollicitatiebrief te publiceren. “Ik denk dat ik een grote kans maak. De functie is me op het lijf geschreven. Om te beginnen ben ik gek op vrouwen. (…) Daarbij lig ik uitstekend bij vrouwen. Ik snurk niet, ik trek de dekens niet van ze af, ik zeur niet na de seks, ik stink niet uit mijn mond.” Kluun noemt het hoofdredacteurschap van Opzij een “jongensdroom en past in het rijtje Formule 1-coureur worden, het winnende doelpunt maken in de WK-finale, 72 maagden neu [doorstreept, HC], de Kilimanjaro beklimmen, meerennen bij de stierenloop in Pamplona, astronaut, DJ, Amstellovitch, brandweerman of Robbie Williams worden.” En Kluun wil Opzij opstuwen in de vaart der volkeren met “vaste columns van Hugo Borst, Heleen van Royen en Jan Mulder, alleen maar fotoreportages van vrouwen die geen bh dragen (althans, op dat moment)”. Ondertussen ging Kluun met het Vara-programma De wereld draait door de Opzij-redactie bezoeken, om er zijn brief én een doosje chocolaatjes af te geven. “Want vrouwen houden daar zo van,” aldus de schrijver. De directie van Weekbladpers Tijdschriften, uitgever van Opzij, blijft bij het standpunt dat “bij gelijke geschiktheid gezien de samenstelling van het team de voorkeur uitgaan naar een vrouw”. Zie ook de column van Max Pam over de kwestie. (HC)

Nobelprijswinnaar Derek Walcott komt naar de Lage Landen

De van het Caraïbische eiland Saint Lucia afkomstige dichter en toneelschrijver Derek Walcott (1930) bezoekt Nederland en België voor een masterclass en lezingen. De meestal in het Engels schrijvende Walcott is bekend van zijn lange epische gedicht Omeros (1990), waarin hij de Odyssee vanuit de postkoloniale geschiedenis hervertelt. Hij geeft al sinds de jaren 1980 Creative Writing aan de Boston University.
Op donderdag 15 mei geeft Walcott de Herman Servottelezing in aula De Somer te Leuven (20u). Op maandag 19 mei zal de nobelprijswinnaar van 1992 een intieme masterclass geven voor een groep genodigden, studenten en docenten (post)koloniale literatuur, auteurs en dichters. De masterclass vindt plaats van 16 tot 18 uur, in het Cultureel Centrum Spui 25.
Op dinsdag 20 mei dan houdt Walcott op uitnodiging van de Werkgroep Caraïbische Letteren van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde de eerste Cola Debrot-lezing om 20 uur in de aula van de Universiteit van Amsterdam. De op Bonaire geboren Cola Debrot (1902-1981) wordt als de grondlegger van de Nederlands-Antilliaanse literatuur beschouwd. Het bezoek van Walcott wordt mede ondersteund door het Nederlandse Fonds voor de Letteren en het NLPVF. (HC)

Labels:

zaterdag 19 april 2008

Legendarische woning van Evelyn Waugh wordt te koop gesteld

Combe Florey House, het luxueuze huis waar de Britse satirische upperclassschrijver Evelyn Waugh (1903-1966) tijdens de laatste tien jaar van zijn leven woonde, wordt door zijn familie te koop gesteld, zo meldt Reuters. Het veertien slaapkamers tellende pand vlak bij Taunton in Somerset is voor 2,25 miljoen pond aan te schaffen, nadat de familie tot de conclusie kwam dat ze niet langer in staat was in het onderhoud ervan te voorzien. Auberon Waugh had het huis na Waugh' dood in 1966 van zijn weduwe gekocht.
Waugh schreef in de woning onder meer Unconditional Surrender en zijn autobiografie A Little Learning. Graham Greene en John Betjeman kwamen er regelmatig op visite, evenals societydame Lady Diana Cooper.
Waugh kocht de woning in 1956 en investeerde nogal wat geld in het aanzien van het ruime pand. Zo bracht hij er een grote kroonluchter aan. "Zijn stempel en zijn excentrieke hang naar grandeur is nog steeds doorheen het hele huis voelbaar", aldus zijn kleindochter Daisy in de Sunday Times. Waugh, die beroemd is gebleven met boeken als Brideshead Revisited en het satirische Scoop, betrok het huis tot aan zijn dood in 1966, waar hij op 10 april een hartaanval kreeg in het toilet. Zijn nakomelingen bleven in het huis wonen, maar hebben nu beslist het pand te verlaten vanwege de talloze mankementen.
Waugh is begraven op een hoek van het domein naast een kerkhof, maar zijn tombe wordt niet mee verkocht, zo luidt het laconiek.
Zie nog deze BBC-documentaire over de Waugh-dynastie en de site Doubting Hall over Waugh's werk plus de reportage van de Telegraph over de verkoop én het huis. (DL)
[foto: drie generaties Waugh: Auberon, Alexander en Evelyn Waugh in Combe Florey House, 1965]

Labels: ,

PERIODIEK # 4 - De Boekenwereld, Het Liegend Konijn, Revolver en Tzum

Een rubriek waarin De papieren man literaire en andere periodieke verschijnselen aan een beschouwing onderwerpt:
=>De Boekenwereld over de kleurige bibliotheek van Pierre Kemp
Het tijdschrift De Boekenwereld oogt enigszins specialistisch én is dat in zekere mate ook, maar wel op een manier waarbij consciëntieusheid en liefhebberij elkaar de hand reiken. En wie zich niet laat afschrikken door de wat strenge lay-out, komt hoe dan ook in een genoeglijk universum terecht, met aparte invalshoeken op de wereld van "boek en prent". Zo opent het onlangs verschenen derde nummer van alweer de vierentwintigste jaargang met een innemende beschouwing van Wiel Kusters over de gewoonte van de dichter en P.C. Hooftprijswinnaar Pierre Kemp (1886-1967) om zijn boeken "te kaften met dun, enigszins doorschijnend vliegerpapier in allerlei kleuren." Kusters ontleedt fijnmazig de 'kleurgevoeligheid' van de dichter die zich in zijn jeugd ook tot het schilderen had gewend. "In het spel van die kleurige ruggetjes was 'de schilder die niet meer schilderde' zichtbaar", aldus Kusters. Pierre Kemp gaf in 1959 zelf een verklaring voor zijn kleurenpassie in een interview met H.U. Jessurun d'Oliveira: "Ja, mijn boeken zijn erg kleurrijk. Mijn broer noemt het paaseieren. Ik vind zelf dat ze lijken op vitraux, kerkramen. [...] Jan van Nijlen schijnt het ook zo te hebben. Ik doe het vooral uit esthetisch gevoel, maar het is ook het behoud van het complete boek, met stofomslag en al." De Vlaamse criticus C. Bittremieux schreef Kemp ooit dat zijn bibliotheek zo iets moet zijn "als de kelder van de pastoor uit den bloeienden wijngaard." Volgens Kusters koppelde Kemp een zeer tactiel en fetisjistisch genoegen aan het kaften in kleur en is een van de associatiemogelijkheden dat "de als vrouwelijk opgevatte, in transparante, gekleurde kaftjes geklede boeken in Kemps kast verbonden raakten met de erotische dispositie van de dichter." Kusters werkt overigens aan een biografie van Kemp. Ook de Franse schrijver Valéry Larbaud had de gewoonte om zijn boeken in kleuren te binden, naargelang de geschreven taal (zie bijvoorbeeld dit bericht bij het Artistiek Bureau).
Voorts heeft De Boekenwereld aandacht voor 'De nieuwe rijschool', een beweegbaar prentenboek in de kinderboekencollectie van de Koninklijke Bibliotheek. Het nummer bevat ook een in memoriam van Nel van Dijk voor de onlangs overleden literatuurwetenschapper Hugo Verdaasdonk. Frans A. Janssen schrijft over het proces van correctie bij het zetten en drukken van boeken. Daarnaast zet het tijdschrift de bibliofiele hoogtepunten van Amsterdam Wereldboekenstad al op een rijtje en zijn er uiteraard vaste rubrieken met onder meer boekbesprekingen. In ieder geval proef je op elke pagina dat De Boekenwereld met veel liefde en sérieux gemaakt wordt. (DL)
=>‘Het Liegend Konijn’ al zes jaar poëtische eierrover
Het Liegend Konijn, het poëzietijdschrift onder leiding van Jozef Deleu, is al aan zijn zesde jaargang toe. Aan een tempo van twee nummers per jaar publiceerde Het Liegend Konijn – de titel verwijst naar een tekst van Paul van Ostaijen – ondertussen al 1400 nieuwe gedichten van meer dan honderd dichters, “uit het nest geroofd” luidt de standvastige punchline. Deleu is niet de man van breedvoerige verantwoordingen, maar nu komt hij in zijn woord vooraf toch dicht in de buurt: “Dat ik in de eerste nummers soms op veilig heb gespeeld, belette mij niet in toenemende mate ruimte te reserveren voor jonge en oude nieuwe stemmen. Met opzet publiceer ik nog frequenter werk van dichters met een klassieke of een eigenzinnige poëtica. Op die manier wordt de verscheidenheid van de poëzie in het Nederlands scherp in beeld gebracht. (…) Hoe agressiever commercie en consumptie zich manifesteren, des te krachtiger en subversiever zal Het Liegend Konijn het schrijven en lezen van de poëzie stimuleren.”
In dit nieuwe nummer is inderdaad werk van 22 dichters opgenomen die in de botsing van poëtica’s hoge toppen biedt met – onvermijdelijk? – af en toe een dal. De verscheidenheid gaat van debuterende snaken als Yi Fong Au en Sylvie Marie – over wie Arjan Peters in de Volkskrant bijzonder lovend was – tot bijna eeuwenoude knarren als Leo Vroman. Naast hen publiceren ook onder meer Rodaan Al Galidi, Abdelkader Benali, H.C. ten Berge, Hilde Keteleer, Jan Lauwereyns, Leonard Nolens en Lucienne Stassaert nieuwe gedichten. Ook van de partij is Ester Naomi Perquin, in 2007 winnares van de eerste Debuutprijs Het Liegend Konijn. (HC)
=>Revolver vist Ben Cami op
Een van de aantrekkelijkste kanten van het driemaandelijkse eenmanstijdschrift Revolver is dat het zowel het literaire erfgoed in verzekerde bewaring poogt te nemen maar ook met argusogen de toekomst in de gaten houdt. Het ook qua vormgeving uiterst verzorgde magazine, dat dit jaar onder impuls van de onvermoeibare Antwerpse letterenventer Gerd Segers aan zijn veertigste verjaardag toe is, demonstreert dat uitgangspunt ook in zijn nieuwste nummer. Dat is grotendeels gewijd aan de Vlaamse avant-gardist Ben Cami (1920-2004), maar biedt ook plaats aan nieuwe poëzie. Het is goed dat er weer gegrasduind wordt in de nalatenschap van Cami, die met oprichter-redacteur Jan Walravens en Hugo Claus nauwe betrokkenheid aan de dag legde bij het tijdschrift Tijd en Mens. Hij leverde ook proza af dat in 1987 werd gebundeld bij wijlen Kritak in Brief aan Dorothy en andere verhalen. De uit Aalst afkomstige Cami, die een tijdlang ook de buurman was van Louis Paul Boon, was nogal geporteerd voor een existentialistische, Sartriaanse thematiek en werd door Roland Jooris ooit getypeerd als "een dichter van het beheerste, naakte woord". Volgens Jos Joosten bleef Cami van de Tijd en Mens-groep wel het "dichtst bij het traditionele vers staan" en schuilt het "vernieuwende niet in extreme stijlexperimenten". In het Revolver-nummer wordt vooral zijn poëtische nalatenschap op haar merites beoordeeld. Sommige bijdragen schieten door in een al te wetenschappelijke aanpak en ook een algemene situering van Cami's werk had haar nut kunnen bewijzen. Het tijdschrift toont ook een facsimile van een ongepubliceerde bundel van Cami. Als extra bevat Revolver nog een diepgravende beschouwing van Georges Wildemeersch over een Jan De Lichte-tekst van Hugo Claus, die hij ooit schreef voor een Boonhulde in 1981, én een portfolio met brieven van kunstenaar Jan Cox aan Adriaan Raemdonck van galerie de Zwarte Panter. (DL)
=>Tzum verzamelt alweer ronkende zinnen
Het Groningse literaire tijdschrift Tzum verwierf landelijke bekendheid met zijn jaarlijkse Tzum-prijs, waarbij de "mooiste Nederlandse zin in verhalend proza" een ruiker krijgt toebedeeld. Vorig jaar ging Jeroen Brouwers met de eer lopen en hij werd meteen ook in de schijnwerper gezet met een themanummer (zie deze recensie op het NRC-Boekenblog). Intussen belandt het nieuwe nummer 41 (2008) in de bus en zet de redactie al de nominatieronde in gang voor de volgende Tzum-prijs. P.F. Thomése en Saskia de Coster zijn getipt met een paar ronkende zinnen en Arie Storm nomineert zowaar zichzelf in zijn roman De bruid en de kogel met een zin uit een eerder boek. Het nummer heeft voorts onder meer een interview met debutant Derwent Christmas en een schetsboek van Ellen Deckwitz. Een aanwinst voor het blad is de rubriek Artistiek Bureau, die ook op het internet door Nick ter Wal uitgebaat wordt en handelt "over de wereld van het incourante boek en niet in zwang zijnde schrijvers". Tzum oogt - ondanks een nieuw logo - vormelijk een beetje amateuristisch (maar misschien is dat nét de bedoeling) en wordt af en toe ook ontsierd door redactionele nonchalance. (DL)

Labels: , , , , ,

vrijdag 18 april 2008

Spaanse politici verliezen hun greep op Premio Cervantes

Na jarenlange en felle kritiek van auteurs, uitgevers, universiteiten en pers wordt de Premio Cervantes, de belangrijkste en met 90.000 euro de hoogst gedoteerde literaire prijs van het Spaanse taalgebied, gedepolitiseerd en de jury ervan hervormd, zo meldt El País. De beslissing wordt ook genomen omdat de winnaars van de Premio Cervantes minder en minder tot de verbeelding van de lezer zijn beginnen te spreken. Het is een publiek geheim dat auteurs als Francisco Umbral in 2000 en José Jiménez Lozano in 2002 door de vorige Spaanse premier Aznar werden bewonderd en de prijs kregen op zijn voorspraak. Huidig premier Zapatero zou dan weer de hand hebben gehad in de toekenning van de prijs aan Antonio Gamoneda in 2006. Een van grootste critici was schrijver en Nobelprijswinnaar Camilo José Cela. Hij noemde de prijs onomwonden "cubierto de mierda". Niettemin aanvaardde hij de onderscheiding wél in 1995, toen hij zelf werd gelauwerd.
In de jury zaten tot nu toe alleen hoge ambtenaren uit instellingen die verbonden waren met het Spaanse ministerie van Cultuur, maar dat komt nu verandering in. Meer leden gekozen uit de Spaanse culturele, journalistieke en academische wereld zullen hun zegje mogen doen. Ook de laatste twee winnende auteurs zullen een zitje krijgen, net als vertegenwoordigers van Spaanstaligen uit Latijns-Amerika, de Verenigde Staten en de Filippijnen.
De Premio Cervantes werd ingesteld in 1976. Winnaars waren onder meer Jorge Luis Borges, Mario Vargas Llosa en Carlos Fuentes. In 2007 kreeg de Argentijnse dichter van Oekraïense afkomst Juan Gelman de prijs (zie ons eerder bericht), die traditioneel op 23 april, de sterfdag van Cervantes, wordt uitgereikt. (HC – Foto: Camilo José Cela krijgt de Premio Cervantes uit handen van de Spaanse koning Juan Carlos.)

Labels:

Zoon Hugo Claus werkt aan debuut als romancier

De 44-jarige zoon van Hugo Claus heeft een roman in the pipeline zitten met de werktitel Lucas Somath, een anagram van zijn eigen naam. Het gaat om een autobiografisch en deels fictief verhaal. De ondertitel zou 'Niets, een komedie' zijn. "Het boek bevindt zich nog in een pril stadium. Ik leg nog de laatste hand aan het manuscript en moet daarna nog op zoek naar een uitgever", zo zegt Thomas Claus in de Corelio-kranten. Thomas is de zoon van Claus en diens eerste vrouw, de actrice Elly Overzier, en groeide op in Nukerke in de Vlaamse Ardennen, waar Claus een tijdlang een boerderij betrok.
Thomas Claus woont nu in Gent, waar hij halftijds bij een koerierdienst werkte, zodat hij tijd had om aan zijn boek te schrijven. "Misschien heb ik het afronden van mijn debuut zo lang uitgesteld vanwege de schaduw van een schrijvende vader", zegt hij. "Hij was ervan op de hoogte dat ik literaire ambities had. Maar aanmoedigingen of opmerkingen heb ik nooit gekregen. We zagen elkaar weinig, om allerlei redenen waarover ik niet wil uitweiden. [..] Ik noem het een verhalenarchipel, met als hoofdpersoon iemand die een boek wil schrijven. De "Somath" uit de titel is een anagram van mijn eigen naam. Het verwijst naar het verkapte autobiografische karakter." Ook 'de afwezige vader' zou een thema zijn.
Overigens wordt binnenkort bij veilinghuis De Vuyst in Lokeren op 10 mei de oerversie van 'De Oostakkerse gedichten' van Claus geveild, zo melden De Morgen en Algemeen Dagblad. Het betreft negentien vellen handgeschreven versregels met de titel Nota's voor een Oostakkerse cantate, in een kaft met de titel De Oostakkerse gedichten, 1e versie. Verder bevat de kaft ook een oudere, afwijkende versie van de poëzie, vier nooit eerder gepubliceerde gedichten en de getypte tekst van de definitieve gedichtenbundel uit 1955. Het handschrift werd door de verkoper rechtstreeks van Claus betrokken in 1967. De opbrengst wordt geraamd op 25.000 euro.

Labels: , ,

'Don Quichot' 40 dagen lang in lichtmorse vanaf Gentse boekentoren

Vanop de Gentse Boekentoren, thuishaven van de bibliotheek van de Universiteit Gent, wordt momenteel de Don Quichot in rode lichtmorsetekens uitgezonden. Om het integrale verhaal van Cervantes ‘verteld’ te krijgen, zijn veertig volledige etmalen nodig. Deze “monoloog in morse” is een vertaling van de Franse kunstenaar Jean-Baptiste Ganne en past in het Courtisane Festival, met aandacht voor (kort)film en nieuwe mediakunst. Ganne “maakt van de Boekentoren een versterker, een rood oplichtende vuurtoren die ons een boek voorleest dat enkele verdiepingen lager bewaard wordt. Waarom Don Quichot van Cervantes? Pierre Menard antwoordt (via Borges): ‘Quijote interesseert me sterk, maar lijkt me niet, hoe zou ik het zeggen, onvermijdelijk.’” (HC - foto: Joris Herregods)

Labels: ,

donderdag 17 april 2008

Klara.be nieuwe cultuurwebsite met veel aandacht voor literatuur

Op het vandaag gelanceerde Klara.be, het nieuwe multimediaplatform voor cultuur van de openbare omroep, krijgt literatuur veel aandacht. Er is natuurlijk plaats voor recensies – te beluisteren of te lezen – maar even interessant zijn zeker de vele video’s en geluidsfragmenten: oude afleveringen van het onvolprezen schrijversprogramma Wie schrijft die blijft, schrijversportretten van pakweg Vargas Llosa, Antonio Tabucchi of Paul Claes, voorheen in de archieven berustende afleveringen van Dagboek, een verhaal over een boekenchirurg, achtergronden bij de toptienen van het boekenvak… Ook het afscheid aan Claus van afgelopen zondag, ‘Hommage met oesters’ (zie ons eerder bericht) kan er integraal beluisterd worden.
Te volgen zijn alleszins de blogs in de boekensfeer. Jos Geysels werkt verder aan zijn reconversie van groen naar literair boegbeeld. Hij houdt met De lezenaar een blog bij “over hoe literatuur hem van binnen raakt. Als mens én als verwoed lezer werpt hij een blik op zijn leven vol boeken en verhalen.” Dichter en academicus Geert Buelens woont en werkt momenteel in de Library of Congres in Washington DC en blogt van daaruit op ’t Leven is elders. Recensent Johan de Haes “is de man van Porlock. Hij berijdt zijn stokpaardjes en neemt u op sleeptocht langsheen de minder platgetreden paden van het literaire landschap.” Daarnaast blijft ook Chris van Camp op Camp van jetje geven in haar “veldtocht tegen hypocrisie”. (HC)

Labels:

Schrijversboegbeeld van de 'negritude' Aimé Césaire (94) overleden

Op het Franse eiland Martinique is de Frans-Afro-Caraïbische schrijver en dichter Aimé Césaire overleden op 94-jarige leeftijd in een ziekenhuis in de hoofstad Fort-de-France, zo meldt onder meer Libération. Césaire was er op 9 april met een hartkwaal opgenomen en zijn toestand was al de hele week kritiek.
Césaire wordt samen met de Senegalees Leopold Sédar Senghor, met wie hij studeerde, beschouwd als een van de boegbeelden van de cultuurfilosofische negritude-beweging, de voorloper van de Black Power in de jaren '60. Hij zette zich in voor de Afrikaanse culturele emancipatie en verdedigde de zelfstandigheid van de Afrikaanse samenleving.
Menselijke waardigheid en mensenrechten zijn constanten in zijn literair werk. Hij schreef onder meer de Tragedie van koning Christophe, het gedicht Notitieboek van de terugkeer naar mijn geboorteland en bewerkte The Tempest van Shakespeare voor het zwarte theater.
Césaire was ook een politieke en anti-koloniale voorvechter. Hij zetelde sinds 1946 in het Franse parlement als vertegenwoordiger van Martinique en was burgemeester van Fort-de France van 1945 tot 1983. Hij engageerde zich bij de communistische partij, maar verliet die in 1956 om de Parti progressiste martiniquais (PPM) op te richten, die onafhankelijkheid voorstaat van het eiland dat nog steeds een Frans overzees departement is.
De Franse president Nicolas Sarkozy prees Césaire als een "symbool van hoop voor onderdrukte volkeren via zijn strijd voor de erkenning van zijn identiteit en van de rijkdom van zijn Afrikaanse wortels. Hij was een groot humanist, waarin iedereen die gestreden heeft voor de emancipatie van volkeren in de twintigste eeuw zich herkent." Césaire krijgt een Franse staatsbegrafenis. Fort-de-France, de stad waar Césaire lange tijd burgemeester was, werkt aan een website ter ere van de dichter. Zie ook het dossier op TV5.org en de berichten in Le Nouvel Observateur en The International Herald Tribune.

Labels: