zondag 21 december 2008

Erven Victor Hugo bijten in het zand bij procedureslag over vervolg 'Les Misérables'

In Frankrijk is een einde gekomen aan een van de langstlopende en ophefmakendste literair-juridische affaires van de laatste jaren. Een Parijse rechter in beroep heeft na een procedureslag van zes jaar uiteindelijk beslist dat twee vervolgdelen op Les Misérables (1862) van Victor Hugo mogen blijven verschijnen én geen aanslag op de integriteit van het oorspronkelijke werk van Victor Hugo betekenen, aldus AFP/TV5. De (verre) erfgenamen van Victor Hugo delven aldus het onderspit tegen uitgeverij Plon, die in juni 2001 twee 'sequels' had uitgebracht van Les Misérables, geschreven door Le Nouvel Observateur-journalist François Cérésa. De rechter zegt nu dat de uitgeverij en schrijver daartoe het recht hebben. "De auteur is vrij om de personages die hij terug tot leven brengt in nieuwe situaties te laten evolueren."
De "erfgenamen" van Victor Hugo - waarbij vooral achter-achterkleinzoon Pierre Hugo het voortouw nam - wilden in september 2001 voor de rechtbank zelfs een verbod afdwingen op twee erg losse interpretaties van Les Misérables. Het ging concreet om Cosette ou le temps des illusions en Marius ou le fugitif van François Cérésa. Deze boeken zetten het verhaal van Les Misérables geheel naar hun hand, waarbij bijvoorbeeld de snode inspecteur Javert (die eigenlijk in de Seine was verdronken) plots de rol van held kreeg. De goudsmid Pierre Hugo was vertoornd door deze ingrepen en argumenteerde dat de twee boeken een aanslag betekenden op "de morele auteursrechten van de familie". Een rechtsgang van verschillende jaren volgde, waarbij Pierre Hugo tot het uiterste ging. Pierre Hugo eiste liefst 675.000 euro schadevergoeding van de auteurs en uitgever Plon. De voorbije jaren kwam de zaak geregeld in de aandacht, zie ook dit BBC-bericht uit 2001. De Hugo-verdedigers stuurden zelfs brieven naar de Franse president Chirac, de Franse minister van Cultuur én het Europese parlement, om het boek te discrediteren. In een vrije tribune in Libération schreven de erfgenamen: "Kan men zich inbeelden dat iemand een tiende symfonie van Beethoven componeert?"
Op 31 maart 2004 werd de uitgeverij aanvankelijk veroordeeld tot een symbolische schadevergoeding van 1 euro aan de erven Hugo. Vervolgens ging Plon in cassatie. Op 30 januari 2007 gaf het hoogste gerechtshof Plon gelijk en het arrest werd verbroken, waarna het Parijse hof van beroep de zaak opnieuw diende op te nemen. Dat besliste nu definitief ten faveure van Plon, waar opgetogen wordt gereageerd: "De boeken van Céséra kunnen vrij blijven verschijnen, wat een groot succes voor ons betekent. De beslissing is kapitaal voor de vrijheid van expressie, de literaire creatie en vrije circulatie van ideeën." Plon had overigens ook geargumenteerd dat literatuur een lange traditie heeft van sequels, met bijvoorbeeld 300 vervolgverhalen op Don Juan en 39 op De drie Musketiers. Hugo's Les Misérables, één van de hoogtepunten van de romantiek, heeft geleid tot meer dan 45 filmadaptaties en talloze musicals. In Frankrijk komt het copyright op een boek 70 jaar na de dood van de auteur vrij en wordt het dan "publiek domein". De zaak wordt geacht nu definitief van de baan te zijn, maar een nieuw verzoek tot cassatie is theoretisch wel mogelijk. Zie France 3, BBC News en The Guardian. (DL)

Labels: ,

0 Comments:

Een reactie plaatsen

Links to this post:

Een link maken

<< Home