donderdag 18 september 2008

Leon De Winter favoriet voor AKO-literatuurprijs, Chris De Stoop enige Vlaming

De Nederlandse AKO Literatuurprijs, goed voor 50.000 euro, heeft zijn 'toplijst' met zes boeken bekendgemaakt. De jury heeft alvast één evenwicht bewaard: er zijn 3 romans en 3 non-fictieboeken genomineerd. Voorts mag gesproken worden van een onverwachte keuze, met een paar outsiders. Leon De Winter is met zijn vuistdikke Het recht op terugkeer huizenhoog favoriet, terwijl slechts één Vlaming doordrong tot de laatste poule: Knack-journalist Chris De Stoop met Het complot van België. Grote namen die afvallen zijn P.F. Thomése (Vladiwostok!), Arthur Japin (De overgave), Charlotte Mutsaers (Koetsier Herfst) en Cees Nooteboom (Rode regen), terwijl Jeroen Brouwers met Datumloze dagen al niet meer op de tiplijst stond. Ook Gouden Uillaureaat 2008 Marc Reugebrink komt met Het grote uitstel niet in het lijstje voor.
De vier andere genomineerden zijn: Machiel Bosman met Elisabeth de Flines (Athenaeum-Polak & Van Gennep), Tomas Lieske met Dünya (Querido), Doeschka Meijsing met Over de liefde (Querido), Bianca Stigter en De ontsproten Picasso (Contact), naast dus de eerder genoemde Chris de Stoop met Het complot van België en Leon de Winter, Het recht op terugkeer (beiden De Bezige Bij). De toplijst werd overigens woensdagavond onvoorzien voortijdig verspreid in het tv-programma Pauw en Witteman, tot ongenoegen van het organiserend bureau Verstegen & Stigter, dat de lijst vandaag donderdag om 12 uur zou bekendmaken. Daardoor konden ze "in eerste instantie niet bevestigen dat de genomineerden ook daadwerkelijk genomineerd waren.". De loslippigheid van Pauw & Witteman "verdient in elk geval geen schoonheidsprijs", aldus Verstegen in Boekblad.
Leon De Winter lijkt intussen de beste papieren te hebben: zijn roman kreeg een overwegend goed onthaal ondanks de vaak controversiële inhoud. Het recht op terugkeer speelt zich hoofdzakelijk af in het tot een klein stadsstaatje gekrompen Israël van 2024, maar er wordt met hoofdpersonage Bram Mannheim ook gezworven door ruimte en tijd, heden, verleden en toekomst én over de continenten, van Israël naar de Verenigde Staten en via Amsterdam naar Rusland. Mannheim werkt als vrijwilliger bij een ambulancedienst en bestiert ook een kantoor dat verdwenen kinderen opspoort. Zestien jaar eerder is in de Verenigde Staten zijn eigen zoontje ontvoerd.
Ook Over de liefde van Doeschka Meijsing, over een tragisch op de klippen gelopen damesliefde, werd als een van haar beste boeken onthaald (uw dienaar concludeerde in De Morgen: "verrijkt met een kistje bon mots en conciese gedachtegangen, klap je ten slotte met enige lichte droefenis Over de liefde dicht, een erg genietbare roman over het sluipende gif dat liefde heet.") Misschien eerder onverwacht genomineerd is Tomas Lieske, al is Lieske weliswaar eerder laureaat van de Libris Literatuurprijs in 2001 en ook al bekroond met de VSB Poëzieprijs. Dünya kreeg bij de kritiek een voorzichtige en wisselende ontvangst.
De drie non-fictiegenomineerden bestrijken een erg uiteenlopende thematiek. Chris De Stoop (foto) en Machiel Bosman schreven allebei een boek dat het grensgebied tussen fictie en non-fictie bewandelt maar uitgaat van "waargebeurde" verhalen. Bosman vertelt in Elisabeth de Flines over Elisabeth de Flines, haar vader Jacob en zijn knecht Eduard Back, "de hoofdrolspelers in een waar gebeurd familiedrama dat speelt rond 1700. Het gaat daarbij om een grote erfenis, om standsverschil en om liefde."
Chris De Stoop vat in Het complot van België een "ontluisterend en waargebeurd verhaal over de cultuur van paranoia en complottheorieën", aan de hand van het verhaal van Nina B. Het boek geldt als een aanklacht tegen het Belgische aandeel in de Rwandese genocide. Bianca Stigter, redacteur bij NRC-Handelsblad, schreef met De ontsproten Picasso een essaybundel met "bespiegelingen over kunst, film en het landschap en dieren" waarbij "telkens de grenzen tussen kunst en werkelijkheid worden doorbroken."
Machiel Bosman is met Elisabeth de Flines ook kandidaat voor de Grote Geschiedenis Prijs, terwijl Leon de Winter met Het recht op terugkeer grote kans maakt op de NS Publieksprijs.
De toplijst is geput uit een tiplijst van 25 boeken, die uit de 371 ingezonden Nederlandstalige fictie- en non-fictieboeken werd samengesteld. Ook die lijst bestond bijna voor de helft uit non-fictie.
De jury wordt dit jaar voorgezeten door W.J. Deetman en gecompleteerd door Bas Belleman (recensent Trouw), Frank Hellemans (recensent Knack), Jeroen Overstijns (recensent De Standaard der Letteren, manager DS Online), publieksjurylid Marjan Veenman-Arts en NRC-Handelsblad-redacteur en dichteres Marjoleine de Vos.
De laureaat van de AKO Literatuurprijs is bekend op 3 november tijdens een rechtstreekse uitzending van het programma Pauw en Witteman. Opvallend is dat vijf van de genomineerde boeken uitgegeven worden bij een WPG-uitgeverij. Vorig jaar ging de AKO-onderscheiding naar A.F.Th. Van der Heijden met Het schervengericht, nadat in de aanloop van de uitreiking een bitsige woordenstrijd ontstond tussen genomineerden Arnon Grunberg en A.F.Th. Van der Heijden. (DL)

Labels: ,

0 Comments:

Een reactie plaatsen

Links to this post:

Een link maken

<< Home