maandag 4 augustus 2008

Russische auteur en Nobelprijswinnaar Alexander Solzjenitsyn (89) overleden

De Russische schrijver en Nobelprijswinnaar literatuur 1970 Aleksander Solzjenitsyn is op 89-jarige leeftijd in Moskou overleden, zo melden het persbureau Interfax en diverse media zondagavond. Solzjenitsyn, die al geruime tijd met gezondheidsproblemen kampte, zou gestorven zijn aan de gevolgen van een hersenbloeding.
De in 1918 in Kislovotsk geboren Solzjenitsyn studeerde wiskunde. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij als Sovjetartillerie-officier onderscheiden voor zijn moed, maar verzeilde na kritische uitlatingen over Stalin in een brief, acht jaar in diverse werkkampen van de Sovjet-Unie. Als een van de eersten bracht hij de onmenselijke situatie in de strafkampen in de openbaarheid. Solzjenitsyn moest naderhand behandeld worden voor maagkanker, maar herstelde.
In 1962 publiceerde hij over de kampen het ophefmakende Een dag in het leven van Ivan Denisovisj. In de Sovjet-Unie verschenen nog de verhalen Het huis van Matjona en Zachar Kalita (1966), maar in 1969 werd Solzjenitsyn uit de schrijversbond gestoten, na kritiek op de censuur. In het Westen maakte hij furore met Kankerpaviljoen en In de eerste cirkel (1968). Hij ontving in 1970 de Nobelprijs, die hij niet zelf in ontvangst kon nemen.
Solzjenitsyn groeide uit tot een vooraanstaand dissident. Na de twee delen van de Goelag Archipel (1973) over de situatie in de toenmalige werkkampen, tevens een felle aanklacht tegen de Sovjetunie, werd hij uitgewezen. Solzjenitsyn woonde vervolgens in Zürich en in de Verenigde Staten. Tijdens zijn ballingschap publiceerde hij diverse historische romans over de Russische revolutie en nationalistisch getinte essays. Onder Sovjetleider Michael Gorbatsjov mochten zijn boeken weer in Rusland verschijnen en in 1990 werd hij opnieuw Russisch staatsburger. Na het verbrijzelen van de Sovjet-Unie keerde hij in 1994 naar Rusland terug. Vorig jaar ontving Solzjenitsyn uit de handen van president Poetin nog de Staatsprijs, een van de hoogste Russische onderscheidingen (zie dit DPM-bericht). Zijn politieke ambities na de val van de Muur strandden. Solzjenitsyn hekelde bij herhaling het morele verval waaraan Rusland volgens hem ten prooi viel. Een van zijn laatste politieke verklaringen vond plaats in februari 2008, toen hij in het opgelaaide conflict tussen Kosovo en Servië na de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo, de kant koos van Servië. Zie dit portret van Solzjenitsyn van Michel Krielaars in NRC en info op deredactie.be.
Voor eerdere De papieren man-berichten over Solzjenitsyn, zie deze link. (DL)

Labels: ,

0 Comments:

Een reactie plaatsen

Links to this post:

Een link maken

<< Home