vrijdag 30 mei 2008

Uitgever Ernst Rowohlt steunde het naziregime

Het was al langer bekend dat de legendarische Duitse uitgever Ernst Rowohlt (1887-1960) een dubbelhartig oorlogsverleden had, maar recent zijn nieuwe en bezwarende details opgedoken na onderzoek in Berlijnse archieven, zo staat te lezen in Die Welt. Nadat de nazi’s de macht grepen in 1933 werd zowat de helft van de backlist van de in 1908 gestichte uitgeverij in beslag genomen, verboden of verbrand, in totaal 46 titels. In 1936 leidde de biografie Adalbert Stifte van de Joodse Zwitser Urban Roedl tot een Berufsverbot van de uitgever, waardoor hij niet langer Joodse auteurs kon publiceren. Vlak voor de oorlog trok Rowohlt met zijn familie naar Brazilië, maar in 1940 keerde hij terug naar Berlijn. In 1937 was hij – onvrijwillig – lid geworden van de NSDAP, maar hij bleef geregeld het partijlidgeld betalen, zo blijkt nu uit de archieven. In 1941 werd hij officier bij een antisemitische propaganda-afdeling van de Wehrmacht, actief in onder meer de Kaukasus. Uiteindelijk werd hij daaruit door de legerleiding ontslagen wegens “politiek onbetrouwbaar”. Hoewel Rowohlt in 1933 naar Sinclair Lewis een brief schreef met antisemitische uitlatingen, zette hij zich later in om het lot van de Joodse en vervolgde schrijvers in zijn fonds te verbeteren. Alexander Fest, de huidige baas van de uitgever en zoon van de historicus Joachim Fest, wil eerst grondig de documenten uit het archief bestuderen. Zijn mening over Rowohlt blijft die van Walter Benjamin, die in 1939 in een brief naar Gershom Scholem over de uitgever schreef dat “hij politiek niet ernstig te nemen is”. Dit jaar viert de uitgeverij, nog steeds een van de meest toonaangevende in Duitsland, zijn honderdste verjaardag. Zie ook Der Standard. (HC)

0 Comments:

Een reactie plaatsen

Links to this post:

Een link maken

<< Home