woensdag 9 april 2008

18de-eeuws Nederlands boek over aandelenbubbel verrukt Amerikaanse onderzoekers

De Beinecke Rare Book & Manuscript Library van de Yale University organiseert een conferentie over Het Groote Tafereel der Dwaasheid, een uniek Nederlands boek uit 1720 in hun bezit. De ondertitel van dit bijzondere foliant luidt “vertoonende de opkomst, voortgang en ondergang der Actie, Bubbel, en Windnegotie, Vrankryk, Engeland, en de Nederlanden, gepleegt in den Jaare MDCCXX”. Het Groote Tafereel is een kritisch en satirisch relaas van de eerste aandelenbubbel uit de geschiedenis, doorspekt met scherpe spotprenten, volkse liederen en kluchtige gedichten.
Door speculatie in de financiële middens van Parijs en London, en door de beloften van financieel charlatan John Law dat in Louisiana het goud en de edelstenen voor het oprapen lagen, stegen de aandelenkoersen van de Mississippi Compagnie tot astronomische hoogtes. Maar zoals het een bubbel betaamt, spatte alles uit elkaar en bleef het gros van de ‘kleine beleggers’ in 1720 berooid achter. Enkele grote speculanten hadden op tijd hun waardeloze papieren ingewisseld. Het boek dat nu in Yale ter studie ligt, toont ook aan dat drie eeuwen later de tekstuele en visuele taal die gebruikt wordt om aandelen te verkopen en omhoog te stuwen niet veel veranderd is.
In het Groote Tafereel werd ook de toneelklucht van Pieter Langendijk Arlequyn, Actionist opgenomen. Langendijk is nu vooral nog bekend van de ‘theaterspiegel’ Het wederzijds huwelijksbedrog, maar in 1720 schreef hij over de financiële windmakers het stuk dat naar aanleiding van de conferentie voor het eerst in Amerika zal worden opgevoerd.
Een online versie van het Groote Tafereel kan hier bekeken worden. Meer over de literaire en historische achtergronden van die periode via Werkgroep 18e Eeuw. De conferentie vindt plaats van 17 tot 19 april op de Yale-campus in New Haven. (HC – foto’s; pagina’s uit het Groote Tafereel)

Labels: , ,

0 Comments:

Een reactie plaatsen

Links to this post:

Een link maken

<< Home