woensdag 13 februari 2008

Ernest Hemingway schreef toneelstuk onder granaatvuur

Een recent herontdekte brief van de Amerikaanse auteur Ernest Hemingway (1899-1961) werpt volgens The New York Times nieuw licht op een van zijn enige toneelstukken, The Fifth Column. Hemingway schreef het stuk in 1937 toen hij vanuit Hotel Florida in Madrid de Spaanse Burgeroorlog versloeg voor verschillende Amerikaanse media. Met The Fifth Column wilde Hemingway sympathie opwekken voor de republikeinen, die het driejarige bittere en bloedige conflict uiteindelijk verloren van de nationalisten van generaal Franco. Het werk gaat over een republikeins geheim agent die nationalistische infiltranten van ‘de vijfde colonne’ moet ontmaskeren.
Hotel Florida was de verzamelplaats voor de internationale brigades en perslui, en lag geregeld onder granaatvuur. Onder meer de Nederlandse communistische filmmaker Joris Ivens en de schrijver-vliegenier Antoine de Saint-Exupéry – die tijdens het eerste bombardement pompelmoezen uitdeelde – logeerden er. Hemingway leerde in het hotel de Amerikaanse oorlogscorrespondente Martha Gellhorn kennen. Ze werd er zijn minnares en enkele jaren later zijn (derde) echtgenote. Het vrouwelijk hoofdpersonage in het theaterstuk zou gebaseerd zijn op Gellhorn.
The Fifth Column wordt nu vanaf 27 februari opgevoerd in het New Yorkse Mint Theater, voor het eerst in Amerika door een professioneel gezelschap. De artistiek directeur van het gezelschap, Jonathan Bank, diepte de brief van zeven kantjes op in het Theater Guild Archive van de Beinecke Rare Book & Manuscript Library van de Yale University. In de brief licht Hemingway de tragikomische omstandigheden toe waarin het stuk geschreven is.
Het stuk The Fifth Column heeft een bizarre opvoeringsgeschiedenis, waarover ook The New York Sun bericht, en wordt nu pas tekstgetrouw opgevoerd. Dat heeft voor een deel te maken met de lauwe ontvangst. Time Magazine was in 1938, bij de publicatie van het stuk in boekvorm, niet enthousiast. “In vergelijking met andere korte en afgewerkte werken die psychologische subtiliteit met avontuur combineren, lijkt The Fifth Column rafelig en verward. (…) Hemingway wil lang genoeg leven om nog drie romans te schrijven en nog 25 kortverhalen. De lezers van dit boek mogen hopen dat hij zich bij verhalen en romans houdt, en dat hij stopt met toneelwerk.” En inderdaad, dat zou hij doen. Hemingway moet iets hebben voorvoeld. Hij schreef in de brief van 1937 het volgende: “Als dit geen goed stuk is, dan ligt dat misschien aan de smerige granaten die op het hotel vielen. Als het wel een goed stuk, dan ligt dat misschien ook daaraan.”
Wie niet kan genoeg krijgen van Hemingway, moet in juni zeker naar Kansas City trekken, waar de bijzonder actieve Hemingway Society haar tweejaarlijkse International Hemingway Conference houdt. In het mudvolle programma vindt werkelijk iedereen zijn gading, met wonderlijke referaten als “Hemingway at the Barbershop”, “Hemingway as Flâneur” en “‘Country you could walk into’: Mystical Enthymemes in Hemingway’s Early Short Stories”. [bijdrage van Hans Cottyn - foto Ernest Hemingway en Martha Gellhorn]

Labels: , ,

1 Comments:

Anonymous Anoniem said...

Hemingway en Gellhorn kenden elkaar al uit Key West, waar hij woonde. Zij was daar eind 1936 met haar moeder en broer op vakantie en ontmoette Hemingway in zijn stamkroeg.
De meeste biografen van Ernest en Martha geloven dat dat geen toeval was. Ze bewonderde hem zeer en wist, zoals iedereen, waar hij woonde en naar de kroeg ging.
Het toneelstuk past in een patroon dat vanaf midden jaren dertig ook een minder boek als 'To Have And To Have Not' opleverde.
Hemingway stond vanaf begin jaren dertig onder druk om zich politiek te engageren, zoals zoveel Amerikanen in de literaire wereld voor hem al gedaan hadden.
Het aardige is dat de antifascistische boodschap van het stuk rond 1940 niet meer zo goed lag. het was de tijd van het Stalin-Hitler Pact (1939-1941) en opeens moesten alle (pro-)communistische Volksfront-schrijvers en critici pro-nazi zijn en tegen het imperialisme (Engeland en Frankrijk) ageren.
Pas met 'For Whom The Bell Tolls' schreef Hemingway weer een roman van hoog niveau, de eerste sinds A Farewell To Arms'.

vrijdag, februari 15, 2008 12:39:00 a.m.  

Een reactie plaatsen

Links to this post:

Een link maken

<< Home