vrijdag 30 november 2007

Schrijver-vertaler August Willemsen (71) overleden

De Nederlandse schrijver en vertaler August Willemsen is gisteren op 71-jarige leeftijd overleden, zo meldt NRC-Handelsblad. Hij had een onberispelijke reputatie als vertaler van Portugeestalige en Braziliaanse literatuur en schreef ook brieven, dagboeken en essays.
Willemsen maakte vooral naam met zijn vertalingen van het werk van Fernando Pessoa, Machado de Assis, Drummond de Andrade en Camões. Voor zijn uitnemende vertalingen ontving hij de Martinus Nijhoffprijs in 1983. In de reeks Privé-domein publiceerde Willemsen zijn befaamde Braziliaanse brieven (1985 - over zijn verblijf in Brazilië), De val (1991 - over zijn gevecht met de drankduivel) en Vrienden, vreemden, vrouwen (1998 - een tijdsbeeld van de jaren vijftig en zestig gevuld met drank en erotiek). Met essays als De taal als bril en Het hoge woord wakkerde hij de belangstelling voor de hedendaagse Braziliaanse en Portugese dichtkunst aan. Over Pessoa publiceerde hij ook monografieën en inleidingen.
Willemsen stond tevens bekend als hartstochtelijk voetballiefhebber. Zo publiceerde hij De Goddelijke Kanarie, een boek over de finesses van het Braziliaanse voetbal. Hij werkte aan een biografie over het tragische bestaan van de Braziliaanse stervoetballer Garrincha. Michael Zeeman schreef intussen over Willemsen een necrologie in De Volkskrant. Zie dit interview met Willemsen bij Meander, onder meer over zijn talrijke plannen.
[foto Willemsen: Bert Nienhuis/De Arbeiderspers]

Labels: , ,

Spaanse 'Nobelprijs' voor Argentijnse dichter Juan Gelman

De Argentijnse dichter Juan Gelman (°1930) heeft de Premio Cervantes op zijn naam geschreven. Deze prijs ter waarde van 90.450 euro wordt beschouwd als de 'Nobelprijs' van de Spaanse letteren. Zoals de traditie het wil, krijgt Gelman de prijs op 23 april, telkens op de geboortedag van Miguel Cervantes, zo melden El Pais, AFP/TV5 en International Herald Tribune.
Gelmans oeuvre staat in het teken van de liefde, de herinnering, het lijden en de dood. Hij geldt als een van de voornaamste dichters in het Spaans en werd al vaker onderscheiden met prestigieuze prijzen. Tot zijn bekende werken behoren El Juego en que Andamos en Bajo la Lluvia Ajena. Volgens de jury speelt zijn werk "met muzikaliteit en het ritme van woorden" en combineert hij dat met een sterke politieke en sociale dimensie.
Gelman, die van Oekraïense afkomst is, heeft tijdens de jaren zeventig strijd geleverd tegen de dictaturen in Argentinië en Uruguay. Hij bracht 12 jaar in exil door, eerst in Italië, daarna in Frankrijk en Mexico, waar hij al diverse jaren verblijft. In 1976 werden zijn zoon en zeven maanden zwangere schoondochter opgepakt door het Argentijnse regime. Zijn zoon is na martelingen vermoord, zijn schoondochter behoort tot de lange lijst van verdwenenen tijdens de Argentijnse dictatuur van de junta. Na lange naspeuringen trof hij zijn in gevangenschap geboren kleindochtertje aan in Uruguay, waar ze opgroeide in het gezin van een politieman.
Eerdere laureaten van de Premio Cervantes zijn niet de minste: Jorge Luis Borges, Mario Vargas Llosa en Carlos Fuentes. Vorig jaar viel de onderscheiding toe aan Antonio Gamoneda.

Labels: , ,

donderdag 29 november 2007

Antilliaanse schrijver Boeli van Leeuwen (85) gestorven

De Nederlands-Antilliaanse schrijver Boeli van Leeuwen is gisteren na een kort ziekbed overleden op het eiland Curaçao, zo melden NRC-Handelsblad en de Radio Nederland Wereldomroep. Hij wordt samen met Tip Marugg gerekend tot de groten van de Antilliaanse letteren.
Van Leeuwen begon te schrijven aan het eind van de jaren veertig, toen hij - na een verblijf in Nederland - terug op Curaçao ging wonen en in dienst van Shell als jurist werkte. In 1960 maakte hij furore met zijn debuut De rots der struikeling, waarin een sfeer van bedwelming en ontbinding allesoverheersend was. Daarin was het personage Lejeune op zoek naar een onvindbare god. Het boek werd onderscheiden met de Vijverbergprijs (nu de Bordewijkprijs). Wel vaker maakte van Leeuwen in zijn werk een amalgaam van Europese literaire voorbeelden en de Latijns-Amerikaanse mystiek. Vervolgens publiceerde hij Een vreemdeling op aarde (1963) en De eerste Adam (1966). De hoofdpersonages voelen zich ontworteld en zitten gevangen tussen geloofsgeboden en de moderne samenleving. Van Leeuwen werd in Nederland én de Antillen geprezen voor zijn beeldende stijl en stond bekend voor zijn engagement als onrechtbestrijder.
Later volgde de compacte roman Een vader, een zoon (1978) over een generatieconflict en tien jaar later Schilden van Leem. Als zijn meesterwerk geldt Het teken van Jona (1988) over een ouder wordende schrijver-'straatfilosoof' op een eiland aan de rand van Latijns-Amerika.
Van Leeuwen kreeg onlangs nog een eregeld van 15.000 euro van het Nederlandse Fonds voor de Letteren als oeuvre-onderscheiding. Van Leeuwen zag in zijn nadagen het Nederlands als literaire taal langzaam verdwijnen op de Antillen, want het Papiamento kreeg er de bovenhand. Op het laatst was van Leeuwen fel afgetakeld. Uit het in memoriam van Jos de Roo blijkt dat Van Leeuwen het daar zeer moeilijk mee had: "Wie zou niet bang zijn voor de dood? [..] Wie zou niet bang zijn voor de aftakeling van het lichaam? Jonge mensen denken dat ze het eeuwige leven hebben, maar wie ouder wordt, krijgt de angst dat zijn penis een dood slangetje tussen zijn benen wordt." In De Volkskrant brengt Tommy Wieringa een hommage: "Ik blijf net zo lang staan tot ik omval." Zie uiteraard ook meer info over Boeli van Leeuwen in de DBNL-databank en dit bericht in De Telegraaf.

Labels: ,

Recensent Martin Ros daagt TROS voor rechter over stopzetting rubriek

Ex-uitgever en boekenfanaat Martin Ros stapt naar de rechter omdat hij als freelanceboekenrecensent voor de TROS-Nieuwsshow opzij wordt geschoven. Ros is al 21 jaar actief als overenthousiast boekenorakel voor dit populaire Nederlandse zaterdagochtendprogramma maar deze week raakte bekend dat het programma op verjonging en vernieuwing mikt en niet langer op hem beroep zal doen. Vier recensenten - veertigers en vijftigers naar verluidt - zouden zijn plaats innemen, aldus Boekbalie. Er was nochtans gezegd dat Ros en de TROS-Nieuwsshow in goed overleg een einde hebben gemaakt aan de samenwerking. Nu blijkt dat dat niet het geval is. In De Telegraaf meldt raadsman Bob van der Goen dat Ros "zeer verbaasd is over het feit dat de TROS naar de rechter stapte om de arbeidsovereenkomst te ontbinden." Hij is van plan de zaak in kortgeding op 6 december aan de rechter voor te leggen, tenzij voordien nog een schikking wordt gevonden. Vanavond is Ros te gast in het programma Pauw & Witteman om uitleg te geven over het ongewone dispuut. Zie het ANP-bericht via Trouw en Boekblad. [foto Ros, De Bezige Bij]

Labels: ,

Grootscheeps plan voor klassiekers uit Vlaamse en Nederlandse literatuur

Een aantal vooraanstaande literaire wetenschappelijke instellingen ontwikkelt in alle discretie een grootscheeps plan om een reeks van 64 klassiekers uit de Nederlandse en Vlaamse literatuur uit te geven. Dat meldt het weekblad Knack op zijn website. Deze literaire canon, die vanaf 2008 tot 2016 zou verschijnen, moet een wetenschappelijk fundament krijgen, maar niettemin de gewone lezer en het onderwijs bedienen. Ook de Taalunie is betrokken partij en moet het fiat geven. Er is sprake van 16 miljoen euro. Over welke boeken in deze canon zullen worden opgenomen, bestaat nog bijlange geen uitsluitsel. Een nieuwe commissie, waarbij het Vlaams Fonds voor de Letteren wordt betrokken, moet de selectie verzorgen. Een uitgever, die via een openbare aanbesteding wordt aangewezen, zal verantwoordelijk zijn voor de uitgaven.
Waar Knack nu mee uitpakt, is al langer bekend én is minder geheim dan beweerd. Het is in wezen de hervorming van de Deltareeks, een reeks Nederlandstalige klassieken die momenteel wordt uitgegeven door het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds, maar geen verkoopsucces is. In De Volkskrant van 28 september stond al het bericht te lezen dat het opzet van de reeks wordt omgegooid. "Toekomstige delen zullen naast de wetenschappelijk editie een toegankelijke handelseditie krijgen, waarbij het werk in een literaire en cultuurhistorische context wordt geduid - pasklaar voor de literatuurles", schreef Aleid Truijens toen.
De opgelaaide discussie over de literaire canon zou aansluiten bij het eerder gevoerde debat over 'De canon van Nederland', na het werk van de zogenaamde Commissie-Van Oostrom én de lijst van 100 overleden klassieke Nederlandse en Vlaamse schrijvers die in het literair pantheon van het Letterkundig Museum in Den Haag worden opgenomen. Volgens Knack bestaat er nu een gedetailleerde discussienota waarin het plan al vergevorderde contouren heeft. Literair-wetenschappelijke instellingen als het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds, (NLPVF), het bestuur van de Stichting Nederlandse Literaire Klassieken (SNLK), het Huygens Instituut (HI) en het Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (CTB) zijn betrokken partij.
Naar verluidt zijn de eerste reacties positief. Volgens Henk Pröpper, directeur van het NLPVF, zijn de plannen al goedgekeurd door het Nederlandse ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en worden ze nu overgemaakt aan de Taalunie. "De ministers van Onderwijs en Cultuur van Vlaanderen en Nederland moeten nu de knoop doorhakken." De samenwerking tussen de Nederlandse en Vlaamse overheid is een conditio sine qua non voor het succes van de onderneming, zo wordt gezegd.
De kosten kunnen weleens een obstakel worden: 7,2 miljoen wordt gezocht voor editiewerk en de digitalisering, 4 miljoen is bestemd voor onderwijs, 3,2 miljoen voor marketing, 1,120 miljoen voor overhead en 480.000 miljoen voor handel. Dat budget wordt wel gespreid over acht jaar.
In het verleden zijn in Vlaanderen pogingen ondernomen om een reeks publieksvriendelijke klassieken te lanceren. De reeks 37 Vlaamse Klassieken van uitgeverij Houtekiet was geen succes en kreeg nogal wat wetenschappelijke tegenwind. De wereldklassiekers mogen evenwel de laatste tijd bij diverse uitgeverijen op grote aandacht rekenen: denk aan de De Twintigste Eeuw-reeksen van Atlas en de nieuwe Perpetuareeks van Athenaeum-Polak en Van Gennep. In het gisteren verschenen jaarboek Boek 07 van Knack staat een artikel over de klassieken. Later deze week komt De Papieren Man terug op dat jaarboek. [afbeelding: het Verzameld Dichtwerk van Karel van de Woestijne, verschenen bij Lannoo in de Delta-reeks]

Labels: ,

woensdag 28 november 2007

Parijse tentoonstelling over de trein in de 'roman policier'

Treinen en misdaadliteratuur: algauw bleken ze niet zonder elkaar te kunnen. Voor de roman policier betekende de intrede van de trein een onuitputtelijke bron van intriges en geheimen. De ambiguïteit van treinen en stations, zowel fungerend als transitruimtes en vluchtwegen, heeft de grootste misdaadschrijvers geïnspireerd. Denk maar aan Agatha Christie's Murder on the Orient Express, de boeken omtrent Le Train Bleu van het duo Boileau-Narcejac (Le Train Bleu s'arrête treize fois, 1966) of het verhaal De tunnel van Friedrich Dürrenmatt. En natuurlijk ontbreekt Georges Simenon niet op het appel met talrijke Maigret-romans waarin de trein een voorname rol speelt, soms ook als nadrukkelijke atmosfeerbrenger: Le Train (1961), Mon Ami Maigret (1949) of L'homme qui regardait passer les trains (1938).
In Parijs is onder de titel Trains du mystère nu een tentoonstelling te bekijken die de alliantie tussen trein en polar in het licht stelt. De Bibliothèque des Littératures Policieres - overigens goed voor 55.000 boeken in en om het genre van de policier - toont boekomslagen, treinobjecten, foto's, en heeft misdaadscènes op de rails nagebouwd. De tentoonstelling loopt tot 29 maart 2008 in het 5e arrondissement en is gratis toegankelijk.

Labels:

Reclamespot voor Thoméses 'Vladiwostok!' lokt klachten uit

Een radiospotje voor de satirische roman Vladiwostok! van P.F. Thomése heeft in Nederland tot een pak schriftelijke klachten geleid bij de Reclame Code Commissie. De klachten zijn bezorgd aan Contact-uitgever Mizzi van der Pluym. Volgens haar betreft het mensen die zich ergeren aan het taalgebruik van de spot, waarin het woord 'neuken' voorkwam. "Het spotje bestaat uit een beeldend citaat uit het boek, gevolgd door de aanbeveling die erop neerkomt dat dit een boek voor mensen met ballen is", zegt ze in De Volkskrant. "'Moet dat nou, al dat gevloek en die smerige porno, dat is de teneur [van de klachten]. Ik ken ook boekhandelaren die hun klanten Vladiwostok! ontraden. Heel vreemd." In Boekblad vult ze aan: "We hadden gekozen voor een representatief citaat uit het boek. We wilden laten zien, wat voor soort roman het is. Die gaat over de manier waarop wij tegenwoordig met elkaar omgaan in Nederland. Thomése stelt dezelfde zaken aan de orde als de klagers. De manier waarop hij dat doet is niet zachtzinnig, ik ken weinig literaire boeken die zo grof zijn. Uit de boekhandel krijg ik daar ook geluiden over, maar die verbaasden me niet." Vladiwostok! is omschreven als "een real life roman over politiek, media, seks en zogenaamde vriendschap, vol valkuilen, dubbele bodems en leugens die worden beloond." Van der Pluym werd verzocht een verweerschrift op te stellen aangaande de klachten, wat inmiddels is gebeurd. Daarin benadrukt ze dat het om 'literatuur' gaat. Op 11 december worden de partijen gehoord en volgt een uitspraak. Een grote draagwijdte heeft die evenwel niet. Een aanbeveling om in de toekomst beter uit te kijken met het taalgebruik behoort tot de mogelijkheden. Maar de spot is al een hele tijd niet meer te beluisteren.

Labels: , ,

Doris Lessing kan Nobelprijs Literatuur niet komen ophalen

De Britse schrijfster Doris Lessing zal niet naar Stockholm komen om op 10 december haar Nobelprijs voor Literatuur op te halen, zo meldt AFP. De gezondheid van de 88-jarige laureate laat de laatste tijd te wensen over en van haar artsen kreeg ze de raad niet te reizen, schrijft de Nobelstichting in een communiqué. Naar verluidt gaat het om rugklachten. Lessing krijgt de prijs (1,07 miljoen euro, een medaille en een diploma) daarom in Londen uitgereikt. Het traditionele discours van de laureaat is al op band opgenomen en wordt op 7 december in de Zweedse academie voorgelezen. [foto: Lessing nadat ze het nieuws vernam van haar bekroning met de Nobelprijs]

Labels: ,

Turkse uitgever van Richard Dawkins in vuurlinie over 'aanval op heilige waarden'

De Turkse uitgever van Richard Dawkins' atheïstisch-polemische bestseller The God Delusion krijgt mogelijk te maken met een proces omdat hij door de uitgave van het boek "religieuze waarden" met de voeten zou treden en tot haat zou aanzetten. Dat schrijft The Guardian. Een Turkse aanklager is van plan uitgever Erol Karaaslan eerstdaags te ondervragen in het kader van een officieel onderzoek. Hij dreigt zowel te worden vervolgd als uitgever en als vertaler van het boek van de Britse bioloog, dat wereldwijd voor controverse en academisch spervuuur zorgde. Sinds zijn verschijning in juni 2006 bij uitgeverij Kuzey zijn van The God Delusion in Turkije 6.000 exemplaren verkocht. Het onderzoek nam een aanvang nadat bepaalde lezers zich bekloegen over een aantal passages in het boek, die ze beschouwden als een aanval op "heilige waarden." Wanneer de uitgever schuldig zou worden bevonden, moet hij vrezen voor één jaar gevangenisstraf, aldus het Turkse dagblad Millyet.
De zaak toont gelijkenissen met wat eerder Nobelprijswinnaar Orhan Pamuk en schrijfster Elif Shafak overkwam. Beiden werden ervan beschuldigd de Turkse identiteit beledigd te hebben, Pamuk na uitspraken over de Armeense genocide, Shafak na woorden die ze een personage in De bastaard van Istanboel in de mond had gelegd. De Europese Unie maakt er al langer een punt van dat Turkije werk maakt van een wetgeving waarin vrije meningsuiting ten volle wordt gerespecteerd. Dat is een essentiële voorwaarde voor de toetreding tot de EU.

Labels: ,

Geboortehuis Rudyard Kipling in Bombay wordt museum

Het geboortehuis van de Engelse dichter, schrijver en Nobelprijswinnaar Rudyard Kipling (1865-1936) in de Indiase stad Bombay wordt een kunstmuseum, zo meldt BBC News in een reportage. Er is een comité gevormd dat met de steun van de plaatselijke overheid het project tegen 2009 op de rails wil zetten. Kipling is vooral bekend als auteur van Jungle Book, over het jongetje Mowgli dat door wilde dieren wordt opgevoed. In 1907 was hij de eerste Brit die de Nobelprijs voor Literatuur in ontvangst mocht nemen. De koloniale cottage bevindt zich in goede staat en is onderdeel van een kunstencampus. De collectie aanwezige hedendaagse schilderijen met werk vanaf 1850 zal in het Kipling-museum worden ondergebracht. Volgens de initiatiefnemers is het museum bedoeld als "eerbetoon aan een grote schrijver." Het museum zal een referentiepunt worden voor Kipling en krijgt ook een café, bibliotheek én Kipling Room. Nu al komen veel Kiplingfans het huis bekijken. Kipling heeft Bombay altijd in zijn hart gedragen, hoewel hij er slechts zes jaar doorbracht: "Hij noemde het de beste plaats om te wonen", zegt Sangeeta Jindal. Later keerde hij terug naar Lahore.
Kiplings vader John Lockwood Kipling speelde een aanzienlijke rol in het Bombay van destijds. Hij was verantwoordelijk voor de architecturale ontwikkeling van de stad in de negentiende eeuw, met gebouwen als het Victoria Terminus station. Het werk van Rudyard Kipling werd ooit ontzettend veel gelezen, maar zijn uitgesproken koloniale stellingnames stuitten later velen tegen de borst. In die zin is het eerbetoon van de Indiërs ook opmerkelijk. [afbeelding: Mark Twain en Rudyard Kipling (rechts) in een advertentie voor Old Crow-whisky]

Labels: , ,

Franse bibliotheek volledig uitgebrand na jongerenrellen

Als gevolg van de rellen tussen jongeren en politie in de Parijse voorstad Villiers-le-Bel is de gemeentelijke bibliotheek Louis-Jouvet er in de nacht van 26 en 27 november volledig in vlammen opgegaan, zo meldt het boekenvakblad Livres-Hebdo. De rellen braken zondagnacht uit, toen 2 jongens van 15 en 16 om het leven kwamen toen ze met hun bromfiets tegen een politiecombi reden. Vervolgens grepen relschoppers het incident aan om in zes voorsteden Sarcelles, Garges-lès-Gonesse, Cergy, Ermont, Goussainville en Villiers-le-Bel vernielingen aan te richten en met de politie in de clinch te gaan. Verschillende gebouwen werden totaal vernield, waaronder dus de plaatselijke bibliotheek en twee scholen. De bibliotheek, goed voor 30.000 ontleningen per jaar, heeft een oppervlakte van 280 vierkante meter en wordt druk gefrequenteerd. Bibliotheekverantwoordelijke Isabelle Walet becommentarieert bedroefd: "Samen met mijn team zijn we gedesoriënteerd en triest. We investeren veel tijd in de relatie met de inwoners, en kijk, op één nacht zijn al die inspanningen en dienstverlening teniet gedaan." Eerste minister François Fillon heeft zijn steun toegezegd om de bibliotheek spoedig her op te bouwen., omdat "het wegwissen van de sporen van het geweld, het beste antwoord is op het geweld". Meer achtergronden bij het oproer in de Franse voorsteden in Le Monde.

Labels:

dinsdag 27 november 2007

Norman Mailer postuum bekroond met Bad Sex Award

De onlangs op 84-jarige leeftijd overleden Amerikaanse auteur Norman Mailer heeft de niet erg gegeerde Bad Sex in Fiction Award toegekend gekregen, zo meldt BBC News. De prijs is een initiatief van het tijdschrift Literary Review en kiest de meest beroerde sekspassage uit de oogst van romans in 2007. Mailer wordt postuum 'beloond' voor een fragment uit zijn Hitlerroman The Castle and The Forest. Daarin wordt het mannelijke personage omschreven als “zacht als een bobijn van uitwerpselen". Maar het was vooral dit fragment dat in de smaak viel van de jury: "His mouth lathered with her sap, he turned around and embraced her face with all the passion of his own lips and face, ready at last to grind into her with the Hound, drive it into her piety."
Toch werd Mailer ook luidop geprezen voor de weelde van zijn literaire oeuvre. “We zijn er zeker van dat hij de prijs graag in ontvangst zou hebben genomen,” zeiden de juryleden. De uitreiking werd in Londen bijgewoond door een vierhonderdtal gasten die zich verkneukelden in de door actrices voorgelezen passages, zoals deze uit Ali Smith's roman Girl Meets Boy: "We were tangled in each other’s arms . . . Her hand opened me. Then her hand became a wing. Then everything about me became a wing . . . a bird that could sing Mozart." Ook Jeanette Winterson behoorde met een fragment vol mechanische seks uit The Stone Gods tot de genomineerden, Ian McEwan viel met een passage uit On Chesil Beach in de laatste schifting af. Ook The Guardian heeft een verslag en alle fragmenten op de shortlist.
De prijs, die dit jaar dus in de kast kan blijven, omvat een fles champagne en een beeld dat seks in de jaren vijftig verzinnebeeldt. Onder de eerdere laureaten bevinden zich Sebastian Faulks en Tom Wolfe. Zie ook ons vroegere bericht. [foto: Bob Daemrich]

Labels: , ,

Tijdschrift Muziek en Woord houdt er volgend jaar mee op

Het 34 jaar oude culturele tijdschrift Muziek en Woord stopt volgend jaar met verschijnen. Ontstaan als programmablad van het vroegere Radio 3 en later van Radio Klara besteedt het vooral veel aandacht aan klassieke muziek en de programmatie van Klara, maar ook de brede culturele actualiteit werd nauwlettend gevolgd, met steeds ook een resem literaire achtergrondartikelen.
De reden die Klara verstrekt voor de stopzetting van Muziek en Woord is het gestaag afnemende aantal abonnees, dat de voorbije zeven jaar van 4.800 naar 2.700 is geëvolueerd. Klara kondigt aan dat de website de functie van het blad zal overnemen, maar voor de langere achtergrondbijdragen lijkt niet meteen ruimte voorzien. In ieder geval betekent de stopzetting van Muziek en Woord een verschraling van het culturele tijdschriftenlandschap.

Labels:

maandag 26 november 2007

Televisieserie over leven van Annie M.G. Schmidt in de maak

De VARA werkt in samenwerking met NPS aan een zes- of zevendelige televieserie over Annie M.G. Schmidt, gebaseerd op Anna, de biografie van Annejet van der Zijl, zo staat te lezen op haar website en is ook bekendgemaakt door het Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Omroepproducties. De serie zal Annie M.G. heten.
De regie komt in handen van Dana Nechushtan (bekend van Dunya & Desie), producent is Burney Bos en het scenario wordt geschreven door Tamara Bos en Mieke De Jong. De serie zal vol muziek, zang en dans zitten en verwerkt de herinneringen aan Annies jeugd in Zeeland en aan haar leven in Amsterdam. Uiteraard krijgen de gedichten, verhalen, liedjes en toneelstukken van Schmidt ruim baan. Co-scenariste Tamara Bos tekende eerder onder meer voor de scenario’s van de verfilmingen van Annie M.G. Schmidt-boeken Minoes en Pluk van de Petteflet. Zie ook het bericht op het weblog Woest en Ledig.

Labels: ,

Martin Ros stopt als boekenorakel op Nederlandse radio

De legendarische Martin Ros (°1937) houdt er op 22 december mee op als boekenrecensent voor de Tros Nieuwsshow op de Nederlandse Radio 1, zo melden het Algemeen Dagblad en Radiofreak. In dat programma is hij al bijna 22 jaar lang op zaterdagochtend het vleesgeworden enthousiasme en doet hij luid kond van zijn geliefkoosde boeken, waarbij de Tweede Wereldoorlog en wielrennen geregeld een prominente plaats krijgen. Volgens de Tros wordt er nu gezocht naar verjonging. "We willen het programma inhoudelijk aanpassen om zo meer jonge luisteraars te trekken", aldus persvoorlichter van de Tros Anouk Evers. De show haalt momenteel zo'n 800.000 luisteraars.
Het afscheid van Ros zou in goed overleg gebeurd zijn. De boekenrubriek wordt verdergezet, maar wie zijn plaats inneemt is nog niet duidelijk. Bij zijn afscheid op 22 december wordt een feestje voorbereid.
Boulemisch boekverzamelaar en publicist Ros was hoofdredacteur van uitgeverij De Arbeiderspers en zette er de beroemde reeks egodocumenten Privé-domein op poten. Insiders weten dat hij zowat 50.000 boeken in zijn bezit heeft. Zie ook dit interview met Ros op de Privé-domeinsite. [foto Martin Ros: Frans van Ameijde]

Labels: ,

Marc Crick giet wereldliteratuur in hapklare recepten

Fotograaf Marc Crick, die ook literatuur en koken tot zijn passies rekent, veroverde met het inventieve Kafka's Soup in een oogwenk de Angelsaksische en Franse lezersharten. Nu is het boekje, niet toevallig net voor de feestdagen, ook in het Nederlands vertaald. Kafka's Soep is een mengeling van literaire pastiche en tegelijk een onorthodoxe reeks culinaire hinkstapsprongen door de wereldliteratuur. Crick dist ons een veertiental literaire recepten op en stelt zich de vraag hoe Jane Austen een roerei zou maken of welke maaltijd Gabriel García Márquez een ter dood veroordeelde zou aanbieden? Coq au vin, zo blijkt. Voorts vallen onder meer te degusteren: snelle miso-soep à la Franz Kafka, rijke chocoladetaart à la Irvine Welsh en tiramisu à la Marcel Proust. Maar ook Raymond Chandler en Graham Greene zijn van de partij met respectievelijk lam met dillesaus en Viëtnamese kip. Zie de besprekingen destijds in The Sunday Telegraph en The Observer. En met dit verslag uit The Independent, omlijst mét recepten, kun je zonder dralen de keuken induiken.
De concubine van literatuur en koken zit duidelijk in de lift: een paar jaar geleden bloemleesde Bart van Loo culinaire hoogstandjes uit de Franse literatuur in Als kok in Frankrijk, dat in mei 2008 in een herziene versie bij Meulenhoff verschijnt. Van Loo, onvermoeibare marktventer van de Franse 19e eeuwse literatuur, houdt een lezing over het boek op 9 december in de Nottebohmzaal van de Antwerpse stadsbibliotheek.

Labels: , ,

zondag 25 november 2007

Joost Vandecasteele krijgt 'De Brandende Pen' voor beste kortverhaal

De Vlaming Joost Vandecasteele is in Utrecht uitgeroepen tot laureaat van de literatuurprijs De Brandende Pen. De prijs, een initiatief van het tijdschrift Lava, wil het beste kortverhaal van 2007 bekronen. Vandecasteeles verhaal 'Nooit meer vrede' werd gekozen uit 300 inzendingen. Vandecasteele (27) geniet enige bekendheid als theatermaker bij het ophefmakende gezelschap Abattoir Fermé en als stand-up comedian. Hij publiceerde al regelmatig kortverhalen in het tijdschrift Deus ex Machina en in De Brakke Hond. Volgens de jury met onder meer Christaan Weijts, Hanneke Groentenman en literair agent Paul Sebes, is 'Nooit meer vrede' "een lekker vlerkerig verhaal vol humor. De dialogen zijn pakkend en de tekst roept sterke, filmische beelden op. Met zijn krachtige en vettige proza bereikt de auteur een idiote vaart die doet denken aan zijn landgenoot Herman Brusselmans."
Aan de prijs die vorig jaar in het leven werd geroepen, is een masterclass literair debuteren ter waarde van 1350 euro verbonden. De beste twintig kortverhalen die in aanmerking kwamen voor de prijs, waaronder een verhaal van NRC-redactrice Rosan Hollak, zijn te vinden in het winternummer 13.3 van Lava.

Labels: ,

Uitgelezen zet Scandinavische literatuur hoog in het vaandel

Uitgelezen, het 'levende' boekenprogramma van de krant De Morgen en het Gentse kunstencentrum Vooruit, richt nu dinsdag 27 november de blik op het noorden. In het kader van het Festival Etoiles Polaires, dat gelijktijdig in de Vooruit loopt, worden de letteren uit Scandinavië hoog in het vaandel gezet. Het vaste panel Anna Luyten en Jos Geysels, ditmaal aangevuld met schrijver Christophe Vekeman en ex-politicus Luc Van den Bossche, buigt zich over twee romans van Klas Östergren: Gentleman en Gangsters. Gentleman, verschenen in 1980, geldt als een volbloed klassieker in de Zweedse literatuur. Luchtig en sprankelend wordt een politiek geëngageerd en humorvol beeld van het leven getoond in Stockholm aan het einde van de jaren zeventig. De flamboyante levenswandel van Henry Morgan wordt opnieuw geïntroduceerd in het vervolg Gangsters uit 2005, waar thema's als goed en kwaad verder worden uitgespit. Duister en claustrofobisch: dat zijn de ordewoorden in Gangsters. Beide romans verschenen bij De Bezige Bij. Het trio boeken ter tafel wordt gecompleteerd met Astrid Lindgren: Haar leven in beelden, over de eminentie van de jeugdliteratuur - denk aan Pippi Langkous. "Van eenvoudige boerendochter schopte ze het tot de ongekroonde koningin van Zweden", zo schreef Gerda Dendooven over Lindgren. Onlangs vierde Zweden Lindgrens honderdste geboortedag. Wereldwijd gingen van haar boeken 145 miljoen exemplaren over de toonbank. Uitgelezen, gepresenteerd door Fien Sabbe, biedt - naast de vaste items als de boekentombola en de cartoons van ZAK - een muzikale interventie van Maskesmachine. De toegang is gratis, locatie is de balzaal van de Vooruit in Gent.

Labels:

zaterdag 24 november 2007

Indiase moslimfundamentalisten maken klopjacht op schrijfster Taslima Nasreen

Radicale moslimgroeperingen hebben de voorbije dagen in India een ware klopjacht ontketend op de Bengalese schrijfster Taslima Nasreen, die afwisselend in India, Europa en in de VS in ballingschap leeft, zo meldt AFP. De schrijfster van Schaamte werd ertoe gedwongen om van stad tot stad te vluchten na hevige betogingen, waarin op haar uitwijzing werd aangedrongen én ze ook met de dood werd bedreigd. Nasreen (°1962), door sommigen omschreven als 'de Salman Rushdie van Bangladesh', wordt al geruime tijd geviseerd door radicale moslims omdat ze kritisch is voor de islam en opkomt voor een gelaïciseerde samenleving én de positie van de vrouw. Ze moest vrijdag vluchten uit Rajasthan (Noord-India) na oproer. Eerder was ze genoodzaakt om na tegen haar gerichte demonstraties Calcutta te verlaten. In Rajasthan kon ze vervolgens in geen enkel hotel terecht, uiteindelijk vond ze onderdak in een privéwoning in Jaipur. Nasreen, een fervent verdedigster van vrouwenrechten, dringt er allang op aan dat ze de Indiase nationaliteit zou krijgen. Ze verblijft al dertien jaar in ballingschap, telkens met tijdelijke visa. Of de overheid haar huidige Indiase visum (dat op 17 februari verloopt) nog zal verlengen, is onzeker. Nasreen is er slecht aan toe, zo liet ze het persagentschap Press Trust of India (PTI) weten: "Ik zit mentaal aan de grond. Het gaat echt niet goed met me. Ik kan momenteel amper praten, ik ben uitgeput." Nasreen ziet geen uitweg meer, zo verklaarde ze: "Ofwel wijst de Indiase overheid me uit, ofwel word ik vermoord." In 1994 vluchtte Nasreen weg uit Bangladesh nadat ze daar met een fatwa werd bedreigd en er een prijs op haar hoofd kwam te staan. In augustus jl. werd ze tijdens een lezing in het Indische Hyderabad nog belaagd door moslimmilitanten, zie onze eerdere DPM-berichten. Toch is Bangladesh nu bereid haar tot het land toe te laten: "Ze is een burger van Bangladesh. Als ze wil terugkeren, dan stelt dat geen enkel probleem", zo zei Nazmul Quaunine, een diplomaat bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Dacca aan AFP.

Labels: ,

Papierman(d) - aflevering 36

Rubriek met verzameld leesvoer uit de binnen- en buitenlandse media:
**The Guardian is er vroeg bij met de eindejaarslijstjes: een driedelige serie Christmas' Books, waarin een puikje auteurs hun geliefkoosde boeken van het moment signaleren.
**Ook The New York Times wacht niet om zijn selectie uit het boekenaanbod 2007 te maken: de 100 notable books of the year.
**De brieven van Noël Coward verzameld en besproken in The New York Times: 'Sir Noël's epistles'.
**De rel rond het al dan niet vermeende racisme van de Britse schrijver Martin Amis na zijn uitlatingen over de islam blijft de pennen in beweging zetten. Christopher Hitchens neemt het op voor Amis. The Guardian bracht alle over- en weer gaande beschuldigingen onder op één webpagina. Zie ook eerdere DPM-berichten. The Guardian gunt ons intussen een blik in zijn schrijfkamer, zie hier. 'It's ideal, you can't hear the children and you can smoke.'
**De BBC reist het oeuvre van Gabriel Garcia Marquez achterna naar aanleiding van de verfilming van Liefde in tijden van cholera: Seeking Garcia Marquez magic in Colombia. Zie ook de trailer.
**The Book That Changed My Life: 71 Remarkable Writers Celebrate the Books That Matter Most to Them: bespreking op The Internet Review of Books.
**Een opslagplaats "that's being built to house the books and journals that no one wants", noodgedwongen warehouses voor weinig gelezen boeken: zie deze bevreemdende reportage in The Guardian.
**Met veel gedruis is de Kindle over ons neergedaald, Amazon.com's lang aangekondigde kwantumsprong vooruit naar een gebruiksvriendelijk e-book. 90.000 boeken worden downloadbaar, zie meer info bij De Morgen. Naast boeken zijn ook kranten en blogs in het aanbod voorradig: "Een opmerkelijk feit dat in de internetgemeenschap inmiddels al heel wat stof heeft doen opwaaien, is dat voor het lezen van de blogs betaald moet worden, ook al zijn deze blogs op het internet gratis te raadplegen." Er is veel scepticisme: "it's like a shard from the Space Shuttle with a Sinclair Spectrum built in" (The Bookseller). Anderen vinden de prijs hoog, liefst 399 euro. Stevig gestoffeerd dossier over de toekomst van het lezen en de impact van het e-book bij Nonfiction.fr.
**Het Parool bespreekt Oliver Sacks' nieuwste: Musicofilia: verhalen over muziek en het brein.
**In de Pléiade-reeks is het laatste deel Correspondance, tome V 1876-1880 van Gustave Flaubert verschenen. Mathieu Lindon schreef een beschouwing in Libération: Flaubert vous emmerde.
**De Dictionnaire de la pluie van Patrick Borman, besproken in L'Express.
**Vier reisreportages van Françoise Sagan, verenigd in het boekje Bonjour New-York, verschenen bij Editions de L'Herne; Recensie in L'Express: 'Françoise Sagan a des yeux magiques. Elle débusque le rire, l'ivresse, la vitesse.'
**Het Franse magazine Les Inrockuptibles bundelde in een hors-série een gigantisch aantal interviews uit zijn voorbije jaargangen, waarbij ook tal van diepgaande en vaak legendarische schrijversgesprekken zijn opgenomen. Niet te missen.
**Renate Dorrestein onderzocht tijdens gastcolleges met studenten het leesgedrag van mannen én vrouwen, zie haar conclusies in NRC-Handelsblad: "Mannen lezen niet alleen minder dan vrouwen, ze halen ook minder uit een boek."De schrijfster hield er een uitgebreide Verwey-lezing over.
**Een soort polyfonisch dagboek van een 'citator': journalist en Midden-Europa(ver-)kenner Piet De Moor laat bij Van Gennep Grimmig heden het licht zien, intussen gerecenseerd door De Volkskrant. Net als Koen Hilberdinks biografie van dichter Hans Lodeizen: 'Vrij in begeerte en liefde.'
**Salman Rushdie was te gast op Crossing Border in Den Haag en zo te lezen in bloedvorm. De NRC stuurde een verslaggeefster ter plaatse. Zij zag "een prikkelende stand up comedyshow tussen interviewer en schrijver". Rushdie: "Democratie is geen theekransje. Het is heel goed om rustig een debat te voeren. Ik ben ook een beschaafd iemand. Maar het is nog beter als je kan zeggen: ik ben bot, jij bent bot, laten we er vooral niet omheen draaien.” Rushdie's nieuwe roman The Enchantress of Florence verschijnt in de lente van 2008. Zie ook bij Vrij Nederland deze video-opname van Emile Fallaux' gesprek met Rushdie (een werkstuk van Wim de Bie's Bieslog).
**Eveneens bij Vrij Nederland online: Joost Zwagermans in memoriam van Norman Mailer. Het weekblad heeft deze week overigens een profielbijlage over Arnon Grunberg.

Labels: , , , , , , , , ,

Behoud de Begeerte zingt de lof van het literair klaarkomen

Literair evenementenorganisator Behoud de Begeerte organiseert in het kader van de nakende Wereldaidsdag op dinsdag 27 november een erotische literaire avond, die het 'klaarkomen' celebreert. Tijdens Klaarkomen, een stiel apart delen schrijver Herman Brusselmans, columniste Renske de Greef (die deze week debuteert met de roman Was alles maar konijnen) en radio- en tv-mens Lieven Vandenhaute hun keuken- of slaapkamergeheimen aan. Tussendoor lezen enkele acteurs zinnenprikkelende teksten, gelardeerd met beeldmateriaal. Het evenement is gratis en verloopt in samenwerking met Sensoa en de Antwerpse Permeke-bibliotheek, waar de voorstelling plaatsvindt. Reserveren via permeke@begeerte.be of +32 3 272 40 41. [foto: Renske De Greef]

Labels: ,

Deel privéarchief Gerard Reve naar Leeuwarden

Een privéarchief van de Nederlandse schrijver Gerard Reve (1923-2006) krijgt wellicht onderdak bij het Fries Historisch en Letterkundig centrum Tresoar. Het gaat om de archivalia van Willem van Albada (die als vriend van Reve bekendstond onder de naam Teigetje) en Van Manen (Woelrat). Beiden zijn nu het archief aan het ordenen, wat tegen januari 2008 zou afgerond zijn. Toch is de overdracht nog niet helemaal in kannen en kruiken. Tresoar moet naar verluidt nog onderhandelen over de prijs, nadat de waarde en omvang van het archief vast komen te liggen.
Ook in het Letterkundig Museum in Den Haag bevindt zich een gedeelte van de privécollectie van Reve. Zie berichtgeving via ANP bij NRC-Handelsblad en Trouw.

Labels: ,

Nieuwe jury AKO-literatuurprijs bekend

Tijdens het Crossing Borderfestival in Den Haag is de nieuwe jury van de AKO Literatuurprijs 2008 bekendgemaakt. Voorzitter voor de volgende editie wordt de vroegere CDA-minister Wim Deetman, die tot eind 2007 ook nog burgemeester van Den Haag is. Hij volgt Gerlach Cerfontaine op. Critici Frank Hellemans (Knack), Marjoleine De Vos (redacteur NRC-Handelsblad), Jeroen Overstijns (manager De Standaard online - ook vorig jaar al jurylid), Bas Belleman (recensent Trouw) en 'bevlogen lezer' Marjan Veenman-Arts zijn het komende jaar jurylid. Rob Schouten verdwijnt uit de AKO-jury. Onlangs ging de onderscheiding 2007 naar A.F.Th. Van der Heijden voor zijn boek Het schervengericht.

Labels:

Günter Grass sleept biograaf voor de rechter over Waffen-SS-verleden

De tachtigjarige Duitse schrijver en Nobellaureaat Literatuur Günter Grass stapt naar de rechtbank om een klacht neer te leggen tegen Random House, zo melden Der Standard en Die Welt. Deze uitgeverij bestiert uitgeverij Goldmann waar een herdruk van een biografie van Grass is verschenen met een passage over zijn oorlogsverleden die de auteur helemaal niet zint.
In dat boek van Michael Jürgs staat dat Grass als vrijwilliger diende in de Waffen-SS tijdens de Tweede Wereldoorlog, terwijl dat in een eerdere versie niet het geval was, zo schrijft Der Spiegel. De biograaf voerde de aanpassing uit na de verschijning van Grass' autobiografie Beim Häuten der Zwiebel (2006). Daarin gaf hij opening van zaken over zijn inlijving bij de Waffen-SS aan het eind van de oorlog, wat tot een intense polemiek aanleiding gaf. Grass is nu vooral vertoornd over de omschrijving 'vrijwillig', omdat hij feitelijk werd 'opgeroepen' voor de Waffen-SS. De advocaat van Grass zegt: 'Herr Jürgs ist klar übers Ziel hinausgeschossen - und zwar ganz bewusst. Er ist schließlich Vollprofi und kann die Bedeutung seiner Worte sehr genau einschätzen.' De Duitse media spreken intussen al van een 'Formulieringsringkampf.'

Labels: ,

vrijdag 23 november 2007

Baanbrekend vertaalproject introduceert 100 buitenlandse sleutelwerken in Arabische wereld

In het kader van een grootscheeps én baanbrekend programma om meer buitenlandse literatuur in de Arabische wereld te brengen, zullen zowat 100 internationale toonaangevende boeken in het Arabisch worden vertaald, zo meldt The Guardian. Het gaat onder meer om wetenschappelijk, filosofisch en literair werk van Milton, Stephen Hawking, Galileo Galilei, Isaac Newton, Thomas Hobbes, Albert Camus, Umberto Eco, Nadine Gordimer, Jacques Lacan, Jürgen Habermas en Erasmus' Lof der Zotheid. Maar opmerkelijk genoeg ook Astrid Lindgrens Pippi Langkous en Haruki Murakami met Kafka on the Shore. Het Kalima-project (Arabisch voor "woord"), dat gestuurd wordt vanuit Abu Dhabi, beoogt het eerste jaar 100 boeken afkomstig uit zestien talen, te vertalen, tegen 2010 moeten 500 titels omgezet zijn. De Egyptische projectleider Karim Nagy: "We beginnen ermee om Arabische lezers in contact te brengen met grote werken uit de wereldliteratuur en uit de academische wereld. Zo kunnen we de gaten in de Arabische bibliotheken opvullen." Het project is verwelkomd als een van de stoutmoedigste en belangrijkste culturele initiatieven die de laatste jaren in de Arabische wereld is opgezet. Het wordt grotendeels gefinancierd door het rijke en cultureel actieve Abu Dhabi. "We mijden wel zo veel mogelijk bestsellers”, aldus Nagy in The Times. „En 70 procent van de boektitels is na 1945 verschenen."
Het plan ontstond na een kritisch rapport van de Verenigde Naties in 2003 over de haperende culturele ontwikkeling in en van Arabische staten: onder meer afwezigheid van democratie en een dramatisch laag niveau van empowerment van vrouwen. Nochtans is er de intellectuele gloed van het verleden: "De voorbije eeuwen was de Arabische kennis een van de grote rijkdommen van de Westerse intellectuele traditie", zo verklaarde de Britse schrijver Ian McEwan. "Het is heuglijk dat dit belangrijke vertaalinitiatief ons de mogelijkheid geeft om iets terug te doen."
Toch zijn er tal van hindernissen: de zoektocht naar bekwame vertalers, de distributie en allicht de aanwezige censuur. Het Kalima-project is ook van plan om vertaalde boeken aan bibliotheken te offreren en ook boeken via het internet te verspreiden. [schilderij: Ferdinand Heilbuth, De lezer, 1856]

Labels: ,

Koninklijke Bibliotheek: boeken kapot snijden om ze sneller te digitaliseren

Digitalisering van bibliotheekbestanden vergt dezer dagen offers die rechtgeaarde bibliofielen wel eens als een gruwel in de oren kunnen klinken. Zo koestert de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag nu het voornemen om historische boeken stuk te snijden om ze op die manier sneller en goedkoper te kunnen digitaliseren, zo meldt NRC-Handelsblad. Het plan is afkomstig van Hans Jansen, directeur Research & Development van de KB. Hij vindt dat nodig omdat de werken anders toch niet meer zullen geconsulteerd worden. "Het is nu al zo dat teksten die niet digitaal zijn, eigenlijk niet meer worden geraadpleegd."
Hij wijst erop dat de momenteel gebruikte digitaliseringstechnieken - blad per blad - te traag en te duur zijn. "Ik zie maar één oplossing: snijd de rug van de boeken af en haal ze als een stapeltje papier door de scanner. Het boek ben je kwijt, maar je hebt het wel gedigitaliseerd voor minder dan een tientje, in plaats van dertig tot 150 euro", zo luidt het doortastend.
Hij mikt vooral op de Nederlandse fictie- en non-fictietitels die tussen 1800 en 1950 zijn verschenen. Het gaat om vier- à vijfhonderdduizend boekwerken. Omdat er een overlapping is en er van diverse titels meerdere exemplaren beschikbaar zijn, blijft er steeds een origineel intact, zo betoogt Jansen. En bovendien: indien de bibliotheen de boeken op de oude manier zouden digitaliseren, dan lopen de kosten op tot 1 miljard euro. Op de door Jansen voorgestelde wijze zou dat 6 miljoen euro zijn. "En ach", zegt Jansen, "Een boek is ook maar een informatiedrager. Het gaat toch om de inhoud?" En: "Uiteindelijk vergaat papier." Zie meer achtergronden in de NRC-bijdrage Vernietig het boek, red de tekst.
De Koninklijke Bibliotheek gaat wél niet samenwerken met Google, wat bijvoorbeeld wel al in diverse bibliotheken in intense mate gebeurt in de VS, Groot-Brittannië en bij de Gentse Universiteitsbibliotheek. "Zo is het materiaal niet toegankelijk voor andere zoekmachines. En stel dat Google failliet gaat? Wij zijn de nationale bibliotheek, ons materiaal moet altijd toegankelijk blijven." Zie ook het Reformatorisch Dagblad. De Standaard der Letteren had vrijdag ook bijdragen over Google en de digitalisering, meer bepaald ook over hoe de samenwerking met de Gentse Universiteitsbibliotheek verloopt, zie hier. [foto KB, Frans Brokx]

Labels: ,

Bad Sex Award viseert Ian McEwan en Jeanette Winterson

In Groot-Brittannië zijn de nominaties bekendgemaakt voor de Bad Sex in Fiction award. De prijs bekroont telkens de beroerdste sekspassage uit de oogst romans van het voorbije jaar. Een paar grootheden zoals Ian McEwan, Jeanette Winterson en de onlangs overleden Norman Mailer behoren tot de pretendenten op deze niet erg begerenswaardige onderscheiding, die al aan zijn vijftiende editie toe is en een initiatief is van het magazine Literary Review.
Ian McEwan (foto 1) is genomineerd voor een fragment uit zijn wereldwijd geprezen roman On Chesil Beach, zo meldt The Guardian. Zoals bekend is een van de sleutelpassages van het boek de huwelijksnacht van een jong echtpaar vol remmingen. Ook de lesbische schrijfster Jeanette Winterson (foto 2) ontkomt niet aan de shortlist met een passage vol mechanische seks uit The Stone Gods, net als Ali Smith voor een seksueel esbattement uit Girl Meets Boy. Gary Shteyngart viel de jury op met deze beschrijving van een verovering, te lezen in zijn roman Absurdistan: "Her vagina was all that, as they say in the urban media - a powerful ethnic muscle scented by bitter melon, the breezes of the local sea, and the sweaty needs of a tiny nation trying to breed itself into a future." Norman Mailer duikt op met een fragment uit zijn laatste roman The Castle in The Forest. Daarin wordt het mannelijke hoofdpersonage Hound omschreven als "soft as a coil of excrement".
Verder komt een passage in aanmerking uit Christopher Rush's levensbeschrijving van Shakespeare in zijn "eigen woorden", waarin Shakespeare van bil gaat met zijn veronderstelde vrouw Anne Hathaway.
De prijs wil, aldus de organisatoren, "de aandacht vestigen op het smakeloze, wrede en vaak functieloze en overbodige gebruik van seksuele beschrijvingen in de moderne roman én dat ook ontmoedigen." De laureaat ontvangt zijn eerbetoon op 27 november in the In&Out Club in Londen, als hij of zij tenminste opduikt. De prijs omvat een fles champagne en een beeldje dat seks in de jaren vijftig moet verbeelden. In 2005 kwam Tom Wolfe verrassend wél zijn prijs ophalen. Vorig jaar ging de Bad Sex in Fiction Award naar debutant Ian Hollingshead, die zijn prijs toen ontving uit handen van Courtney Love.

Labels: , , ,

Marlene van Niekerk krijgt leerstoel aan Universiteit Utrecht

De bekende Zuid-Afrikaanse schrijfster Marlene van Niekerk (°1954) is zopas benoemd tot hoogleraar op de de Afrika Chair bij de faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit Utrecht. Het betreft een wisselleerstoel voor een academicus of schrijver uit de regio Zuidelijk Afrika. Van Niekerk krijgt als lesopdracht 'de positie van de roman en de romanschrijver in postapartheid Zuidelijk Afrika.'
Ze bekleedt de leerstoel tot maart 2008. In die periode is zij in Nederland op uitnodiging van het Fonds voor de Letteren en het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds in Amsterdam.
Van Niekerks oeuvre, is, aldus het persbericht van de universiteit, "gekleurd door een bemoeienis met machtsverhoudingen in privé- en publieke sferen in Zuid-Afrika." Ze maakte internationaal furore met de romans Triomf en Agaat, beide boeken werden ook bekroond. In het Nederlands verscheen bij Querido zopas Van Niekerks roman Memorandum. Querido kondigt, via een bericht in Boekblad, een verrassingsuitgave aan voor de schrijfster, ter gelegenheid van de benoeming. Zie ook dit gesprek van Kees 't Hart met Marlene van Niekerk op de Querido-website.

Labels:

donderdag 22 november 2007

Kunstenaarshommage voor Federico Garcia Lorca in vroegere woning

Deze zomer wordt in het zomerverblijf van de Spaanse schrijver Federico Garcia Lorca (1898-1936) een kunstenaarshommage gebracht aan zijn leven en werk, zo meldt The Guardian. Dertig internationale kunstcoryfeeën waaronder Gilbert & George en Cristina Iglesias zullen het huis in La Huerta de San Vicente aanwenden om met foto's, beeldhouwwerken en schilderijen de schrijver te eren. Zo is onder meer een poëziefontein van John Giorno in de tuin voorzien. Cristina Iglesias, destijds ook verantwoordelijk voor de omstreden fontein voor het Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen, heeft een droomverwekkend bas-reliëf ontworpen voor de slaapkamer van Lorca. De Britse multimedia-artieste Tacita Dean is van plan om vanuit Cadaques, een van de villa's van Salvador Dali, elke dag een postkaart te sturen. Die moet de tumultueuze vriendschap tussen Lorca en Dali evoceren. De curator van het gebeuren is Hans Ulbrich Obrist, die eerder al gelijkaardige visuele performancekunst binnensmokkelde in het huis van Friedrich Nietzsche in Sils Maria. Maar volgens Obrist is de "magische driehoek" van literatuur, film en visuele kunsten die in het leven van Lorca aanwezig is, bijzonder inspirerend. "De kunstenaars geven het huis echt een nieuw leven", zegt hij nog. De progressieve Garcia Lorca werd in 1936 tijdens de Spaanse burgeroorlog om het leven gebracht door nationalististen.

Labels: , ,

Schrijver Freddy De Vree, 'antiquaire du surréalisme', tentoongesteld in Antwerpen

Bij het Antwerpse boekenantiquariaat Demian loopt nog tot 1 december een kleinschalige maar meticuleus verzorgde tentoonstelling over schrijver en radiomaker Freddy De Vree (1939-2004) onder het motto "antiquaire du surréalisme." De Vree, vriend van Hugo Claus en Willem Frederik Hermans én initiator en pleitbezorger van uiteenlopende figuren als Roland Topor, Boris Vian en D.A.F. De Sade, is een onderschat en na zijn dood al te snel weggedeemsterd specimen in de Vlaamse letteren. Hij was zowel dichter (hij debuteerde in 1961 in het Frans met Blues pour Boris Vian) als essayist en was gebrand op de productie van bibliofiele uitgaven met Roland Topor, Günther Uecker en Daniel Spoerri, later ook bij zijn eigen Ziggurat. Ook als vertaler van bijvoorbeeld Stefan Themerson en Georges Bataille verdiende hij zijn sporen. Als essayist bundelde De Vree zijn stukken in Rita Renoir enz (1973) en verzorgde hij monografieën over kunstenaars als Pierre Alechinsky, Constant, Karel Appel en Asger Jorn. Zijn liefde voor de Cobra-beweging droeg hij in allerlei varianten uit.
De Vree was ook steeds te vinden voor literaire geintjes en mystificaties, zoals de dichtbundels die hij onder de naam Marie-Claire de Jonghe schreef en de lesbische liefde tot onderwerp hadden. Denk ook aan zijn misdaadroman 69+1 James Klont, een Bond-parodie onder het pseudoniem Jan Vlaming. En vooral de samen met Hugo Claus onder de naam Conny Couperus geschreven thriller Sneeuwwitje en de leeuwerik van Vlaanderen of het dwarsige Vlaams-nationalistische pamflet Gij Vlaming, gij Vlaams-nationalist, ook al een stuntje met Claus. zijn monografie - gelardeerd met illustraties en documenten - over Willem Frederik Hermans: De aardigste man ter wereld (De Bezige Bij, 2002) behoren tot de onmisbare stukken in de bibliotheek van de Hermansverzamelaar.
Ter gelegenheid van de tentoonstelling, waarop veel uniek materiaal en parafernalia is verzameld, heeft Demian ook een De Vree-catalogus in Yves Klein-blauw uitgegeven, waarin het werk van De Vree wordt geïnventariseerd en toegelicht. Een inleidend of omkaderend essay had het geheel misschien gecompleteerd. De titel van de tentoonstelling "antiquaire du surréalisme" refereert aan een houten paneel met hetzelfde opschrift, afkomstig uit de nalatenschap van De Vree. Hij had het in de jaren zestig zelf laten maken.
Henri-Floris Jespers heeft naar aanleiding van de tentoonstelling een uitgebreide en doorwrochte bijdrage over De Vree's verdiensten voor de misdaadroman geschreven voor het Genootschap van Misdaadauteurs, zie hier.

Labels: , , ,

woensdag 21 november 2007

Literaire gids struint langs Antwerpse boekenwereld

De stad Antwerpen heeft zopas de overzichtelijke literaire gids Antwerpen Boekenstad te water gelaten. De gratis gids van 24 pagina's fungeert als wegwijzer naar de boekhandels en antiquariaten in de stad, met een korte beschrijving. Je kunt ze vervolgens ook traceren via een bijgevoegd plan. Er wordt weinig over het hoofd gezien: van Demian tot In 't Profijtelijk Boeksken, van Joyce Royce tot Trefpunt en kunstboekhandel Copyright of zelfs Librairie de l'Harmonie, gewijd aan de Franse letteren. Het zijn allemaal adressen waar de Antwerpse bibliofiel regelmatig zijn anker uitgooit. Voorts is er aandacht voor de stedelijke instellingen die iets met boeken hebben te maken, net als voor in Antwerpen gevestigde uitgeverijen, evenementen, bibliotheken en een niet exhaustieve lijst van auteurs. In de lijst met 'Antwerpse' literaire links en organisaties zijn nog wel lacunes. Nietemin is deze voortreffelijke publicatie onmisbare munitie voor strooptochten langs de Antwerpse boekhandels. Op het voorplat poseert een klad Antwerpse auteurs bij het standbeeld van Willem Elsschot.
De literaire gids Antwerpen Boekenstad is te verkrijgen bij de Antwerpse antiquariaten, boekhandels en de stadswinkel, maar kan ook in pdf-vorm worden gedownload. [foto: een van Tom Lanoyes stadsgedichten, destijds in een vormgeving van Dooreman aan de Antwerpse Boerentoren opgehangen]

Labels: , ,

Zeldzaam interview- en beeldmateriaal over Louis Ferdinand Céline op dvd

Terwijl de stroom aan publicaties, biografieën en essays over de Franse schrijver Louis Ferdinand Céline (1894-1961) niet meer valt bij te houden, is beeld- of gesproken materiaal omtrent de notoire auteur van Voyage au bout de la nuit heel wat zeldzamer. De Parijse Editions Montparnasse heeft opsporingswerk verricht in tal van archieven en duikelde nu toch een aantal merkwaardige beelden en interviews op met de omstreden schrijver, die zoals gekend niet vies was van antisemitisme. Het materiaal overspant de periode tussen 1932 en 1969, met ook een aantal getuigenissen van nabestaanden. Ze zijn samengebracht op de twee dvd's Céline vivant, samen goed voor 177 minuten materiaal. Je kunt er Céline aan het werk zien en horen met zijn doffe, wat jengelende stem waarin onmiskenbaar een accent van de faubourgs schuilt. Ook is zijn zwarte humor present. De opnames zijn vaak gemaakt in zijn woning in Meudon, waar de arts - ware naam Louis-Ferdinand Destouches - later ietwat verwilderd leefde als een misantropische clochard. De dvd's bevatten onder meer drie grotere interviews: met Pierre Dumayet uit 1957, een gesprek met André Parinaud uit 1958 en een met Louis Pauwels uit 1961. De dvd's gaan ook vergezeld van een publicatie van Emile Brami. De drie fragmenten op de site van Editions Montparnasse geven een voorproefje, met onder meer de weigering van Parijse passanten wanneer hen een boek van Céline op straat wordt aangeboden. Zie ook dit artikel uit Le Nouvel Observateur.

Labels:

Martin Amis belandt opnieuw in zwaar weer

In het essay Shame on us van de Noord-Ierse schrijver Ronan Bennett (1956) in The Guardian krijgt Martin Amis naar aanleiding van zijn uitspraken over de islam opnieuw de wind van voren. Martin Amis deed verschillende uitlatingen over de islam, wat dan weer reactie uitlokte van de linkse literatuurprofessor Terry Eagleton (zie eerdere DPM-berichten hier en hier). Kranten hadden een kluif aan de zaak, onder meer omdat beide heren tijdelijk aan dezelfde universiteit van Manchester lesgeven. Uiteindelijk slaagde Amis erin de gemoederen te bedaren, met een brief waarin hij Eagleton vroeg over de kwestie te zwijgen. En het leek even dat Amis op punten won. Maar nu rakelt Bennett de zaak terug op. "De ideeën van Amis zijn symptomatisch voor een veel bredere en diepere vijandigheid tegenover de islam en voor onverdraagzaamheid van de ander. (…) De opmerkingen van Amis, zijn verdediging ervan en de reacties die ze uitlokten lijken me een test. Een test voor onze betrokkenheid bij een maatschappij waar verbeeldingsvolle sympathie niet alleen geldt voor onze gelijken maar ook voor diegene wiens leven en geloof langs andere lijnen loopt. Het lijkt me alsof we niet geslaagd zijn in deze test. Amis geraakte ermee weg. Hij geraakte weg met een van de meest hatelijke uitbarstingen van racistisch sentiment die een publieke figuur in dit land sinds lang maakte. Hij moest zich ervoor schamen, en wij moesten ons ervoor schamen dat we het tolereerden.’ Ronan Bennett werd in de jaren 1970 veroordeeld voor moord op een Noord-Ierse politieagent maar in beroep vrijgesproken. Hij schreef onder meer de roman The Catastrophist, die zich afspeelt in Belgisch-Congo vlak voor de onafhankelijkheid. (foto Michael Birt - HC)

Labels: ,

Genomineerd boek voor Costa Awards eerst door vijftien uitgevers geweigerd

In Groot-Brittannië zijn de 20 shortlistnominaties voor de Costa Book Awards bekendgemaakt. De Costa Award, voorheen bekend onder de naam Whitbread Prize, is een van de Britse literaire topprijzen, die de uiteindelijke laureaat 25.000 pond oplevert. Voorafgaand zijn er onderscheidingen in vijf categorieën: debuten, biografie, roman, poëzie en kinderliteratuur.
Groot was de consternatie toen bleek dat ook Catherine O'Flynn tot de genomineerden in de categorie debuten behoorde, zo meldt The Independent. Het boek What Was Lost van de vroegere postvrouw, is verschenen bij een kleine onafhankelijke uitgeverij, nadat het manuscript door 15 uitgevers was verworpen. O'Flynn, die ook werkte als leraar en ambtenaar, begon te schrijven tijdens lange werktijden in een shoppingcentrum. De plot draait rond een veiligheidsagent met een slaapstoornis die een zaak van kinderverdwijning probeert op te lossen nadat hij een spoor ontdekt op een camera. Het genomineerde boek "pulls the rug from under your feet from the very first page", aldus de jury. Volgens O'Flynn zette de algehele bizarre atmosfeer van het shoppingcentrum haar aan tot schrijven. Haar boek staat ook op de shortlist van de Guardian First Book Award. Het boek prijkte eveneens op de longlist van de Booker Prize en Orange Broadband Prize for Fiction. De andere nominaties in de categorie debuten voor de Costa Awards worden gedomineerd door schrijvers met een buitenlandse roots: Tahmima Anam met A Golden Age, Nikita Lalwani voor Gifted, Roma Tearne en Mosquito. The Guardian merkt op de shortlist voor de debutanten-Costa helemaal vrouwelijk is. Op de shortlist voor romans onder meer boeken van A.L. Kennedy, Neil Bartlett, Rupert Thomson en Rose Tremain.
De laureaten van de vijf categorieën worden bekendgemaakt op 3 januari 2008. Uit die boeken wordt dan de overall laureaat van de Costa gekozen op 22 januari 2008. Vorig jaar ging de prijs naar Stef Penney voor The Tenderness of Wolves.

Labels:

'In Europa' ook op Vlaamse televisie te zien

De 35-delige documentairereeks In Europa, gebaseerd op het gelijknamige boek van Geert Mak, zal vanaf januari ook te bekijken zijn op de VRT, zo meldt hun nieuwssite. De omroep kocht de rechten van de serie van de VPRO. In Europa is een volumineus reisverslag door het Europa van de twintigste eeuw. De documentairereeks is enigszins anders van opzet en stelt per aflevering een historisch belangrijke plek en een jaartal centraal. Elke aflevering duurt ongeveer een halfuur.
Vanaf januari komen de eerste achttien afleveringen op Canvas, de 17 andere afleveringen zullen in het najaar worden vertoond - deze worden trouwens gemaakt in coproductie tussen VRT en VPRO. Sinds 11 november loopt de serie op Nederland 2, met verrassend hoge kijkcijfers voor het genre. Op een speciaal daartoe ontworpen site en In Europa-podcast krjg je extra's bij de uitzendingen. Bij Atlas verscheen trouwens zojuist een ingekorte en herwerkte versie van het boek.

Labels: ,

dinsdag 20 november 2007

Hongaarse schrijfster Magda Szabó (90) overleden

Magda Szabó, een van de boegbeelden van de Hongaarse literatuur, is maandag op 90-jarige leeftijd gestorven, zo meldt Der Standard. Szabó overleed naar verluidt vredig ‘tijdens het lezen van een boek’. Szabo groeide op in een gezin uit de hoge bourgeoisie. Ze studeerde letteren en was doctor in de Latijnse filologie. Ze stond in de jaren 1940 en 1950 op gespannen voet met het communistische regime van haar land en mocht een tijdlang geen boeken publiceren. Ook haar man, de schrijver en vertaler Tibor Szobotka, kreeg toen een berufsverbot. Szabó brak internationaal door met haar roman De Deur uit 1987. De Franse vertaling van dat boek werd in 2003 gelauwerd met de Prix Femina étranger. De Nederlandse vertaling verscheen bij uitgeverij Houtekiet en werd ook in de Lage Landen lovend onthaald. Ondertussen verscheen het boek over de relatie van de schrijfster met haar huishoudster Emerence in 42 talen.
Szabó kreeg op haar negentigste verjaardag nog de Hongaarse minister van Cultuur Istvan Hiller over de vloer. De Hongaarse ministerpresident Ferenc Gyurcsany schreef over Szabó in een mededeling dat ze ‘erin slaagde uit individuele verhalen de geschiedenis van de gemeenschap samen te stellen’. Naast verschillende romans schreef Szabó ook poëzie, toneelstukken en essays. Voor de roman De Katalinstraat ontving Szabó in de zomer nog de Prix Cévennes, zie dit eerder DPM-bericht. Szabó's roman De deur kreeg de Oxford-Weidenfeld Prize en de Independent Foreign Fiction Prize. Voor een bespreking van The Door zie The Guardian. Zie ook deze bijdrage van haar in De Brakke Hond. (HC/DL)

Labels: ,

Shirley Temple-schandaal dreef Graham Greene op de vlucht naar Mexico

De Britse schrijver Graham Greene (1904-1991) zag zich genoodzaakt om in 1938 vanuit Groot-Brittannië halsoverkop naar Mexico te vluchten voor een sensationele rechtszaak van smaad, aangespannen door de filmmaatschappij van het kindsterretje Shirley Temple, zo berichten onder meer The Independent en The New Zealand Herald. Greene, die voor het magazine Night and Day filmkritieken schreef, had zich over de toen achtjarige Temple en haar bewonderaars bepaald schamper uitgelaten. In een recensie over de film Wee Willie Winkie schreef Greene over Temple: “Haar bewonderaars – mannen van middelbare leeftijd en geestelijken – reageren op haar dubieuze koketterie, op de aanblik van haar welgeschapen en begeerlijke kleine lichaam, gevuld met een enorme vitaliteit, omdat het veiligheidsdoek van verhaal en dialoog valt tussen hun intelligentie en hun verlangen.” Zijn kritiek was voor Twentieth Century Fox reden genoeg een proces wegens smaad tegen de schrijver en het magazine aan te spannen. Het officiële verhaal luidde destijds nochtans dat de roomskatholieke Greene naar Mexico trok om te berichten over de regeringsvervolging van zijn geloofsgenoten. Het Vaticaan financierde zelfs de reiskosten. Tijdens en na het bezoek aan Mexico schreef Greene The Power and the Glory, de nog steeds veelgelezen roman over de Whiskey Priest en zijn morele tegenhanger, de luitenant. De archieven van de Braziliaanse filmmaker Alfredo Cavalcanti (1897-1982), die recent door het British Film Institute werden verworven, brengen een complexere waarheid aan het licht. Volgens Cavalcanti, een jarenlange vriend van Greene, vluchtte hij naar Mexico, van waaruit hij niet kon vervolgd worden. Greene slaagde in het opzet. In zijn plaats moest het tijdschrift Night and Day een grote boete wegens smaad betalen, waardoor het zijn activiteiten moest stopzetten. Greene keerde naar Groot-Brittannië terug toen het stof was gaan liggen, en publiceerde er even later The Power and the Glory, dat in de top-100 van Time Magazine nog steeds als een van de beste Engelstalige romans van de twintigste eeuw werd beschouwd. [gastbijdrage Hans Cottyn]

Labels: , ,

Woning van Charles Bukowski belaagd door slopers

De voormalige woning van de Amerikaanse auteur en drinkebroer Charles Bukowski (1920-1994) in Los Angeles is met sloping bedreigd, zo meldt NRC-Handelsblad op zijn boekenblog. Hij schreef er een groot gedeelte van zijn werk. Bukowskifans zijn intussen in het getouw met campagne te voeren om het gebouw tot cultureel erfgoed uit te roepen en de sloop te verijdelen, zo meldt Dana Goodyear in The New Yorker. Bukowski betrok het complex in de jaren zestig en zeventig en pende er onder meer Post Office, Factotum. Het vormde het erotische decor van Women.
Volgens Peter de Bruijn in NRC zou de advocaat van de eigenaar "zich verzetten zich tegen het aanmerken van het gebouw als cultureel monument, onder meer door te verwijzen naar de vermeende ‘nazi-sympathieën’ van de schrijver en het ‘laaghartige morele karakter’ van zijn werk." Een ambtelijke commissie gaat de zaak verder opvolgen en afhandelen, details zijn te vinden via het weblog http://5124delongpre.org/.

Labels: ,

maandag 19 november 2007

Désanne van Brederode verrassende laureaat van Gerard Walschapprijs

De tweejaarlijkse Gerard Walschapprijs gaat eerder verrassend naar de Nederlandse schrijfster Désanne van Brederode (1970) voor haar roman Hart in hart. De prijs is bedoeld om jonge(re) schrijvers aan te moedigen die nog niet meer dan vier romans op hun conto hebben staan. De laureate mag een bedrag van 7500 euro mee naar huis nemen. Onder de acht genomineerden onder meer ook Yves Petry (De achterblijver) en Christaan Weijts (Art. 285b), die als grote kanshebbers golden én Peter Delpeut (Het vergeten seizoen), Vincent Overeem (Novembermeisjes) en Chika Unigwe (met De feniks).
Van Brederode, die filosofie studeerde en zichzelf katholiek noemt, debuteerde in 1994 met de roman Ave verum Corpus/Gegroet waarlijk lichaam. Later volgden onder meer de breedgeschouderde romans Mensen met een hobby en Het opstaan. De jury van de prijs (met Georges Wildemeersch als voorzitter en leden Elke Brems, Sophie Dewaele en Rob Schouten) noemde Hart in hart een boek ‘dat het straatrumoer en de actualiteit niet schuwt’ en spreekt van ‘prachtige scènes en scherpe observaties’. De Volkskrant – krant waarvoor ook Van Brederodes man Arjan Peters recenseert – had destijds zijn bedenkingen over ‘het ontbreken van een helder selectiecriterium voor de vele zijpaden die de schrijfster bewandelt’. Max Pam was in HP/De Tijd zelfs vrij genadeloos en sprak van een “ratjetoe zonder een strakke verhaallijn.” In Hart in hart passeren zowel Guantanamo Bay en Abu Graib, Fair Trade, kinderporno, de multiculturele samenleving en geloofskwesties de revue, om nog te zwijgen van liefde, overspel en verraad.
De Gerald Walschapprijs werd voor de vijfde keer uitgereikt. Van Brederode treedt als laureate in het spoor van Tom Naegels, Ilja Leonard Pfeijffer, Josse De Pauw en Erwin Mortier.

Labels: ,

Noorse successchrijfster protesteert tegen 'seksuele kitsch'

De populaire Noorse schrijfster Ragnhild Moe is in een ongewoon en licht komisch conflict gewikkeld met haar Duitse uitgever, zo bericht Die Welt. Moe publiceerde onder haar roepnaam Edy Poppy de seksueel vrijpostige roman Anatomi. Monotoni over een jonge vrouw op zoek naar lichamelijke kicks. Haar debuut was in Noorwegen meteen een succces en lijkt ook Europa te gaan veroveren. Moe voelt zich nu bij de neus genomen door haar Duitse uitgever Goldmann, die de titel van haar boek wijzigde in Die Hände des Cellisten. Meteen kreeg het boek ook een nieuwe cover mee en de omschrijving "erotische roman". Die transformatie tot "seksuele kitsch", aldus de auteur, zit haar hoog. Ze had er prijs op gesteld dat de oorspronkelijke cover werd gebruikt: een beeld van het naakte lichaam van Moe zelf, terwijl ze kronkelig op een trap ligt. En ook de titel Anatomi. Monotoni is belangrijk. Op de Duitse softerotische cover is evenwel een vrouwenborst te zien, waarover zwarte haarstrengen zijn gedrapeerd. Tijdens een lezing in Berlijn-Kreuzberg protesteerde de 32-jarige schrijfster met de engelenlook tegen de ingreep, waarover ze niet geconsulteerd werd. "Erotischer Roman", zo kloeg Ragnhild Moe, "das bedeutet doch, dass man damit nach Hause geht und sich einen runterholt. Das kann das Buch nicht einlösen."

Labels: , ,

zondag 18 november 2007

Oorlogsbrieven van J.B. Priestley vrijgegeven

Een collectie brieven van de Britse schrijver J.B. Priestley (1894-1984) zal binnenkort worden vrijgegeven, zo bericht The Guardian. Priestley schreef de brieven toen hij tijdens de Eerste Wereldoorlog in de loopgraven vocht. De documenten waren in het bezit van de zoon van de schrijver, Thomas Priestley, en zijn overhandigd aan de Bradford University, waar ook al andere archiefstukken van en over Priestley worden bewaard. John Boyton Priestley werd bekend als schrijver in de jaren dertig met romans als The Good Companions en Angel Pavement. Later werd hij politiek actief en zette hij zich ook in als vredesactivist. Uit het vijfigtal brieven uit de loopgraven blijkt duidelijk waarom. In 1916 beschreef hij kernachtig de omstandigheden: “Grote heuvels die half weggeblazen zijn; oude loopgraven vol met hoofden, benen en armen; kleren en materiaal met bloedvlekken.” Hij spuide in de brieven naar huis onverdroten kritiek op de legerleiding. Priestley geraakte in 1916 gewond door een granaatscherf, en later moest hij nog een gasaanval verwerken. Voor meer informatie over de auteur zie de JB Priestley Society. (HC)

Labels:

Van Kooten en de Bie onderscheiden door Genootschap Onze Taal

Het Genootschap Onze Taal verleent binnenkort het erelidmaatschap aan Kees van Kooten en Wim de Bie. De bekroning wordt toegekend aan personen met "buitengewone verdiensten voor de Nederlandse taal" en werd voor het laatst geoffreerd aan Marten Toonder in 1995. Ze zullen het erelidmaatschap ontvangen op het congres 'Onze taal, onze toekomst' op 8 december in Utrecht. Bij die gelegenheid komt ook een boekje uit over Koot en Bie's invloed op de Nederlandse taal.
Adriaan van Dis zal op het congres dan weer de Groenman-taalprijs ontvangen. Die gaat naar "iemand uit de media die zich bijzonder onderscheiden heeft "door gebruik en bevordering van goed en creatief Nederlands." De tweejaarlijkse prijs is een initiatief van Stichting Let Op Uw Taal.
In hun legendarische televisieprogramma's voor de VPRO lanceerden Koot & Bie en hun Simplisties Verbond intussen geheel ingeburgerde begrippen als 'oudere jongere', 'neutronenkorrels', 'positivo', 'krasse knarren', 'doemdenken' en 'regelneef', zie De Morgen , NOS-Journaal en VRT-nieuws.