woensdag 31 oktober 2007

Gerard Reve Museum opent deuren in Amsterdam

Morgen wordt in Amsterdam het Gerard Reve Museum officieel geopend, zo meldt de website Nader tot Reve. De opening wordt omlijst door een evenement waarop vier speciale Reve-uitgaven worden gepresenteerd, zo signaleert ook de Amsterdamse Openbare Bibliotheek, waar het museum onderdak krijgt. Het gaat om edities ter gelegenheid van het 60-jarig jubileum van De Avonden. Het Gerard Reve Museum zal handschriften, eerste drukken, bijzondere uitgaven en unieke voorwerpen rond Gerard Reve en De Avonden tonen. Daarnaast presenteert het museum foto's van Annelies Romein en een aantal originele tekeningen van Dick Matena uit De Avonden, een beeldverhaal. Reves vroegere levenspartner Joop Schafthuizen mag het museum officieel te water laten. De voorgestelde uitgaven zijn een jubileumeditie van De Avonden, de bijzondere heruitgave van De kleine neurasthenicus van H.G. de Cock, ooit een van Reves lijfboeken en de vier delen van De Avonden, Een beeldverhaal van Dick Matena in een band evenals Een kleine reünie van Paul Witteman en Dick Slootweg.
De feestelijke bijeenkomst vindt plaats in het Theater van het Woord, Openbare Bibliotheek Amsterdam, Oosterdokskade 143 om 16.00 uur. De toegang is gratis. Het museum drijft onder meer op de collectie van de Reve-verzamelaar Peter van Bergen. De opening was eerst voorzien op 15 augustus, maar werd dan uitgesteld. Zie ook nog Het Erkende Gerard Reve Forum en ons bericht van vorig jaar.

Labels: , ,

Chileense president stopt arme onderdanen een boekenbox toe

De Chileense president Michelle Bachelet doet een ongeziene inspanning om haar onderdanen aan het lezen te krijgen, zo meldde The Economist. Ze heeft een schema uitgedokterd waarbij 400.000 van de armste families een zogenaamde 'maletin literario' krijgen of een box met daarin negen onmisbare boeken. Chili kampt met ongeletterdheid: recent onderzoek toonde aan dat 45 percent van de Chilenen nooit een boek ter hand neemt en 34 percent dat hoogst occasioneel doet. En de kans is groot dat het dan om een boek van het nationale icoon Isabel Allende gaat.
Een literair beslagen jury heeft intussen een lijst van 49 boeken geselecteerd, waaruit de overheid negen boeken zal kiezen die voor elke familie geschikt zijn (en die vergezeld gaan van een encyclopedie of woordenboek). Op de lijst prijkt zowel fictie en poëzie voor volwassenen en kinderen. Ze omvat zowel boeken van Allende en Pablo Neruda als J.D. Salingers The Catcher in the Rye en Franz Kafka's De gedaanteverwisseling. Boeken zijn in Chili behoorlijk duur, vandaar ook de demarche. Critici beweren evenwel dat de actie populistische trekjes heeft. "Het is alsof je bankbriefjes uit een vliegtuig dropt", aldus Verónica Abud van La Fuente, een liefdadigheidsorganisatie die aan leesbevordering doet. "Wie zegt dat een loodgieter in een arme wijk van Santiago Kafka wil lezen?" La Fuente zegt dat het met de 11 miljoen dollar die het project zal kosten 60 buurt- of schoolbibliotheken kan opzetten. Slechts 7 procent van de Chilenen zijn overigens lid van een bibliotheek. Intussen lokt het plan van de Chileense presidente her en der een geanimeerde discussie uit over welke negen boeken de box precies zou moeten behelzen. [foto Pablo Neruda]

Labels: , , ,

Duitse Staatsbibliotheek verwerft brievencollecties Thomas Mann en Theodor Fontane

De Staatbibliotheek in Berlijn heeft een belangrijke verzameling brieven en eerste drukken van Thomas Mann verworven, zo bericht Der Standard. De brieven waren verzameld door een vrouw in München die anoniem wil blijven. Volgens het persbericht van de bibliotheek gaat het onder meer om 183 brieven uit de periode 1912-1955, 110 van Thomas Mann, de rest van andere leden van de schrijversfamilie en antwoorden aan hen. Een van de belangrijkste respondenten was de journalist Wilhelm Kiefer, aan wie Mann in oktober 1933 vanuit Zürich bericht over het exil van zijn familie uit Duitsland. Een groot deel van de brieven schreef Mann vanuit het ballingsoord Pacific Palisades in Los Angeles, waarheen Mann in 1941 getrokken was.
Een andere belangrijke recente aanwinst van de Duitse Staatsbibliotheek is het pakket met 104 brieven van Theodor Fontane, auteur van onder meer Effi Briest, aan zijn gelijknamige zoon. De brieven werden aangekocht samen met het Theodor-Fontane-Archiv-Potsdam. (HC)

Labels: , , ,

dinsdag 30 oktober 2007

Schrijversarmoede domineert toespraken bij opening Antwerpse Boekenbeurs

In Antwerp Expo is met feestelijk gedruis én de traditionele toesprakenpotpourri de 71-ste editie van de Boekenbeurs (31.10-11.11.) geopend. De Beurs mikt op 170.000 bezoekers en geldt nog steeds als het grootste boekenevenement van de Lage Landen. 115 standhouders presenteren er zowat 60.000 boeken, in een beurs die een allesoverheersend Bekende Vlamingen-gehalte krijgt. Vanzelfsprekend drongen de auteurs aan op meer centen voor de sector en werd het actuele debat over de armoede van oudere schrijvers verder leven ingeblazen.
In zijn toespraak haalde Boek.be-voorzitter Jos Geysels nogmaals uit naar het ontoereikende bedrag van de Prijs der Nederlandse Letteren: "Ook literatuurprijzen hebben hun prijs en een oeuvreprijs mag wel wat meer bedragen dan de opbrengst van een kwartfinale van een tennistoernooi.” Erik Vlaminck, voorzitter van de Vlaamse Auteursvereniging, die ook vorige week in Knack al de trom roerde, zei in zijn speech dat "zijn verontwaardiging over de lamentabele positie waarin Vlaamse auteurs - en bij uitbreiding vertalers, illustratoren en striptekenaars- werken met de dag stijgt. De beschaamd en beduusd vertelde verhalen over bijtende armoe van gerespecteerde, maar oudere of door de commercie uitgerangeerde, collega’s zijn hallucinant. [...] Ik zou opzienbarend namen kunnen noemen van collega’s met terechte naam en faam die, om het in mijn moedertaal te zeggen, geen nagel meer hebben om hun gat te krabben. "
Hij hamerde erop dat "auteurs ook inkomsten zouden moeten verwerven uit kopierecht, leenrecht en andere aanverwante rechten." De organisaties voor auteursrechten noemde hij “mythische en hermetisch gesloten instituten” waar “alle transparantie zoek is en waar juridisch jargon voertaal is. Het zijn nesten waar katten hun jongen niet in vinden.”
Ook Geert Joris van het organiserende Boek.be trok nog even aan de alarmbel. Hij vroeg meer pecunia voor de ondersteunende rol van zijn branche-organisatie: "Boek.be ontvangt geen structurele subsidie voor de ondersteuning van het boekenvak, de bijdragen van de leden zijn onvoldoende en de inkomsten uit de Boekenbeurs dan weer te laag om die dienstverlening te blijven garanderen."
Vlaams cultuurminister Bert Anciaux (Spirit) deed geen cassante uitspraken. Hij wist wat op hem af kwam: "Elk jaar kijk ik uit naar de boekenbeurs, maar elk jaar almaar minder naar de opening." Hij toonde zich vervolgens bewust van zijn "verdomde plicht" om spoedig "de aanzet te geven van een structurele oplossing voor topauteurs die niet op een normale wijze worden ondersteund. Het is niet mogelijk voor alle topauteurs een staatspensioen te voorzien, maar voor hen die in armoede leven, wil ik een oplossing zoeken." Ruth Lasters ontving tenslotte de haar eerder toegekende Debuutprijs voor haar roman Poolijs. Zie berichtgeving op VRT-nieuws en Belga via De Morgen en ook hier.

Labels: , , , ,

Ons Erfdeel-reportages gelauwerd in het kader van Europese persprijs tegen discriminatie

De reportages die schrijver Tom Naegels en Volkskrant-correspondent Bart Dirks schreven over het "dichtste buitenland" in het tijdschrift Ons Erfdeel zijn als Belgische laureaat bekroond met de Europese persprijs "Voor verscheidenheid. Tegen discriminatie. 2007". In de stukken bekijkt Naegels Nederland en bericht Dirks op zijn beurt over Vlaanderen. Daarbij handelde het onder meer over diversiteit, geloof en sociale cohesie en (in het binnenkort te verschijnen nummer) over politiek. De jury loofde de reportages omdat "deze twee complementaire artikels uiterst pertinent zijn in de huidige politieke en sociale context van beide landen. De journalisten hebben uitvoerig onderzoek verricht en de vergelijking tussen Vlaanderen en Nederland is origineel. Verscheidene voorbeelden en concrete situaties in het artikel maken het voor de lezer tastbaar."
Deze jaarlijkse persprijs bekroont journalisten die bijdragen aan een beter begrip van het belang van verscheidenheid en de strijd tegen discriminatie op het werk. Door hun selectie op Belgisch niveau zijn Bart Dirks en Tom Naegels automatisch geselecteerd voor de Europese finale die op 12 november doorgaat. Een onafhankelijke Europese jury zal de Europese winnaars kiezen uit de 27 lidstaten. Een officiële ceremonie is voorzien op 18 december.

Labels: ,

Yann Martel blijft Canadese premier met boeken bestoken

De Canadese schrijver Yann Martel blijft premier Stephen Harper tweewekelijks een boek uit de wereldliteratuur opsturen, met een begeleidende brief waarom hij dit boek zou moeten lezen (zie dit eerder DPM-bericht). Martel maakt een bijzonder brede keuze. Sinds april zijn al diverse genres, stromingen en talen aan bod gekomen: van Strindberg, Tolstoj en Austen, over Spiegelman en Orwell tot Agatha Christie en Antoine de Saint-Exupéry. Het laatste boek, Orange are not the only fruit van Jeannette Winterson, werd zelfs speciaal door de auteur gesigneerd. Martel wil met zijn veertiendaagse missive meer aandacht en centen loswrikken voor de schone letteren. Harper doet er intussen het zwijgen toe. De Canadese krant The National Post, die Martel een “Chateau Lafite Rothschildsipping lefty novelist” noemt, neemt het nu voor Harper op. “The point is that Mr. Harper's reading list is probably much closer to the average Canadian's than the one drawn up by Mr. Martel. If the plan is to shame Mr. Harper for preferring John Le Carre to Jane Austen, it seems to have backfired.” [HC - foto Terry Byrnes]

Labels: ,

maandag 29 oktober 2007

Library of Congress vindt een zesde van zijn collectie niet meer terug

De Amerikaanse Library of Congress is momenteel op zoek naar zowat een zesde van zijn boeken, monografieën of gebonden periodieken, die kennelijk binnen de bibliotheek spoorloos zijn geraakt. Dat blijkt uit cijfers die zijn bekendgemaakt op een hoorzitting in het Amerikaanse Congres en waarover The Washington Post bericht. De oorzaak hiervan zou liggen bij haperingen in de manier van opslaan en het terug opvragen van materialen. Bibliotheekverantwoordelijken geloven evenwel dat de materialen terug boven water zullen komen en niet gestolen of voorgoed verloren kunnen zijn. Het onderzoek had zich toegespitst op de vraag of bibliotheekbedienden snel en efficiënt opgevragen boeken en materialen wisten te traceren. Daaruit bleek dat 17 procent van het opgevraagde materiaal niet kon worden aangetroffen. Het probleem vindt mede zijn oorzaak in de gebrekkige en omslachtige methodiek aan de front desk. Het onderzoek werd al enige tijd geleden uitgevoerd, maar is enige tijd stilgehouden voor het grote publiek. De Republikein Vernon J. Ehlers fulmineerde tijdens de hoorzitting dat een ratio van 17 procent vermiste materialen onaanvaardbaar is en "een duidelijke indicatie is dat we deze onschatbare collectie van meer dan 130 miljoen items beter en anders moeten managen." De Library of Congress, in werking sinds 1800, is een van 's wereld grootste onderzoeksbibliotheken, met 135 miljoen items, waaronder 20 miljoen boeken, 59,5 miljoen manuscripten en 3 miljoen geluidsopnames en radio- en televisieopnames. Het totaal aan opslagrekken beslaat een lengte van 615 mijl.

Labels:

Alweer een vervolg op 'Gone with the Wind'

In de Verenigde Staten verschijnt komende zaterdag alweer een nieuw vervolg op Scarlett O'Hara's Gone with the wind, zo meldt Trouw. Rhett Butler's people is een navertelling van het boek van schrijfster Margaret Mitchell maar vanuit het perspectief van Rhett Butler. Het tweede vervolgdeel handelt over de afkomst van Butler, die uit South Carolina komt en naar Georgia verhuist, waar hij heldin Scarlett O'Hara ontmoet.
De erven-Mitchell stemden in met de loop van het verhaal, dat van de hand is van Donald McCaig. Hij is vertrouwd met de periode van de Amerikaanse burgeroorlog, dat als achtergrond fungeert voor het boek. Ook in 1991 verscheen er al een sequel op Gone with the Wind door Alexander Ripley, destijds genadeloos afgekraakt door de pers maar niettemin een bestseller.
Gone with the Wind is vooral wereldberoemd van de romantische verfilming van David O. Selznick uit 1939 met Vivien Leigh en Clark Gable [afbeelding filmposter]

Labels:

zondag 28 oktober 2007

Papierman(d) - aflevering 33

Onregelmatig verschijnende rubriek met aangeharkt leesvoer, literair mini-nieuws én signalementen:
**The London Review of Books heeft een recensie van V.S. Naipauls essaybundel A Writer's People, Ways of Looking and Feeling door Sanjay Subrahmanyam.
**France 5 zond onlangs een uitzonderlijk documentaireportret uit over de Franse schrijver Patrick Modiano in de serie Empreintes: Je me souviens de tout..., Modiano onder meer in gesprek met Bernard Pivot. Tot morgen 29 oktober gratis te bekijken. Zie ook hier enige commentaar bij de uitzending: "Le mot que j'emploie le plus souvent, je m'en rends compte, c'est "bizarre". Je dis d'abord c'est bizarre pour expliquer que les choses sont compliquées," zo beseft Modiano.
**In Frankrijk zijn de memoires verschenen van Philippe Sollers, alomtegenwoordig én onverslijtbaar orakel van de Parijse intelligentsia. Un vrai roman, mémoires, zo luidt de dubbelzinnige titel. Libération recenseert: Philippe Sollers, le surhomme pressé. Zie ook dit interview met Sollers bij Bibliobs en de recensie in L'Express, die ontgoocheld is en spreekt van "een zeer selectief geheugen." Idem Le Monde: Sollers avocat de Sollers.
**Janet Malcolm publiceert een boek over Gertrude Stein en Alice B. Toklas: Two Lives: Gertrude and Alice. Een uittreksel in The Guardian: The odd couple.
**Een ongegêneerde blik in de schrijfkamer van Siri Hustvedt, ofte mevrouw Paul Auster, eveneens in The Guardian.
**Prospect verdiept zich in de vraag wat zulke uiteenlopende schrijvers als Philip Roth en J.M. Coetzee gemeen hebben.
**Herman Stevens besprak in HP/De Tijd de nieuwe Zuckerman-roman Exit Geest van Philip Roth, zie hier.
**Max Pam in datzelfde tijdschrift over Groener gras van Annelies Verbeke: "Vooralsnog zie ik in Annelies Verbeke geen auteur die als een winnaar op de schouders moet gaan. Als schrijver is zij voorlopig nog een gestampt mensje."
**Johan De Haes bespreekt de Cyriel Buysse-biografie van Joris van Parijs: Het leven, niets dan het leven. Cyriel Buysse en zijn tijd, evenals de roman Datumloze dagen van Jeroen Brouwers. Zie voor de meeste recensies van de nieuwe Brouwersroman (waaronder deze van uw dienaar voor De Morgen), Brouwers' website.
**Hans Croiset recenseert de heruitgave van de Courteaux-vertalingen van het Verzameld Werk van William Shakespeare in De Volkskrant.
**Architectuur gepuurd uit de poëzie van Emily Dickinson? Het bestaat: zie hier.
**Bij Lemniscaat is het boek Eindelijk buiten: filosofische stadswandelingen van 'freewheelend ethica' en filosofe Ann Meskens verschenen, zie hier en bij het Brakke Hondblog.
**Op zondag 7 november wordt in de Gentse Vooruit de Taalunie Toneelschrijfprijs uitgereikt. Genomineerd zijn Jurre Bussemaker (voor 'Twee'), Rob de Graaf (voor 'Vrede'), Eric de Vroedt (voor 'mightysociety4') en Peer Wittenbols (met 'Niemandsverdriet' en 'Het Vierde Rijk').
**Iets ouder nieuws maar niettemin: het Bulkboek is terug in Nederland, zie uitgebreide berichtgeving in NRC-Handelsblad [foto: Patrick Modiano aan het werk, France 5]

Labels: , , ,

zaterdag 27 oktober 2007

Jeroen Brouwers aanvaardt cultuurprijs Zutendaal

De Nederlandse schrijver Jeroen Brouwers (67), die eerder deze week de Prijs der Nederlandse Letteren weigerde, aanvaardt wél de Cultuurprijs van zijn woonplaats Zutendaal. De prijs is louter een erezaak en ging vergezeld van de onthulling van een standbeeld (zie ook ons eerder bericht). Volgens de gemeente straalt Brouwers de naam van de gemeente Zutendaal "op een erg positieve wijze" uit. "In elk boek en praktisch in elk interview dat van hem afgenomen wordt, staat de naam Zutendaal." De cultuurraad bleef echter jaar na jaar twijfelen of men hem de plaatselijke cultuurprijs wel geven kon. "Het probleem was namelijk: kan men een lokaal erg belangrijke maar in het perspectief van het Nederlands taalgebied erg onbeduidende prijs schenken aan een man die in vergelijking met de andere Zutendalenaren `hors catégorie´ is?"
Pas na de toekenning van de Prijs der Nederlandse Letteren durfde men werk maken van de plannen en besloot men een kunstwerk in steen met een citaat uit zijn werk te laten kappen. Toen de cultuurschepenen Brouwers van het plan om een standbeeld te laten beitelen op de hoogte bracht, zei hij: "Laat alle heisa maar achterwege" en bij de volgende vraag of ze hem dan ook de Zutendaalse cultuurprijs mochten uitreiken: "Maar natuurlijk, het zou toch erg blasé van mij zijn om die prijs te weigeren". Tijdens de plechtigheid gisteren werd door gelegenheidsgroep Noli me laudare (een knipoog naar Brouwers' lijfspreuk Noli me tangere) volgende hilarische loflied aangeheven:
Gij, polemistenkeizer
Orakel van de taal
Gij, satanspotloodslijper
De schrik van menige Vlaam…
Nu even geen commercie
Geen circusijdelheid
Alleen wat handjeklap
Dat mag best op zijn tijd…
Gij zijt ons gaan beklijven
Gij, roodbezonken bard
Het dorpje eert de schrijver
Het draagt u in zijn hart

Zie ook dit bericht bij het VRT-nieuws.

Labels: , ,

'Nederlandse online boekenwinkels goedkoper dan Belgische'

De Nederlandse online boekenwinkels zijn over het algemeen goedkoper dan de Belgische concurrenten, zo stond te lezen in De Volkskrant, en dat ondanks het feit dat de Belgen "niet gebonden zijn aan de wettelijke vaste boekenprijs en lagere prijzen kunnen bieden." Volgens het onderzoek schuilt het verschil vooral in de verzendkosten. "Boeken bij het Belgische Azur.be zitten meestal zeven procent onder de Nederlandse prijs." Maar toch zijn Nederlandse sites vaak goedkoper: CdPlus en NLStore rekenen helemaal geen verzendkosten aan, net als AKO bij bestellingen boven de tien euro. Belgische internetwinkels rekenen twee of meer euro door aan verzendkosten. Het onderzoek wees ook uit dat wie anderstalige boeken zoekt, de beste zaken doet bij niet-Nederlandse sites. Het onderzoek was gebaseerd op een prijsvergelijking van vijftien boeken, waaronder deze van Arnon Grunberg, Jan Siebelink en Nicci French.

Labels: ,

Olivier Adam en Philippe Claudel in laatste selectie voor Prix Goncourt

De tien juryleden van de Prix Goncourt, de belangrijkste Franse literatuurprijs, hebben zopas hun laatste selectie van romans bekendgemaakt. Dat gebeurde tijdens de Foire du Livre van Brive-la-Gaillarde. De prijs wordt uitgereikt op maandag 5 november, na het traditionele diner bij Drouant. Er zijn nog vijf kanshebbers op de prijs overgebleven. Het gaat om Olivier Adam met A l'abri de rien (L'Olivier), de ook in onze contreien veelgelezen Philippe Claudel en zijn Le rapport de Brodeck (Stock), Clara Dupont-Monod met La passion selon Juette (Grasset), Gilles Leroy met Alabama Song (Mercure de France) en Michèle Lesbre met Le canapé rouge (Sabine Wespieser). Amélie Nothomb mag met Ni d'Eve ni d'Adam intussen haar Goncourt-hoop opbergen. Niet minder opvallend: de verdwijning uit de lijst van Marie Darrieussecq en haar Tom est mort, dat tijdens de rentrée littéraire in de vuurlinie kwam nadat Camille Laurens haar had beschuldigd van "psychisch plagiaat." Steeds duidelijker wordt dat Philippe Claudel en de veelbejubelde Olivier Adam de grootste kanshebbers zijn. De zesde roman van de 33-jarige eigenzinnige Adam gaat over Marie, een gehavende vrouw met een borderlinestoornis. Zij maakt zich geleidelijk los uit haar banaal geworden huwelijk en laat man en twee kinderen in de steek om zich het lot aan te trekken van Kosovaarse vluchtelingen. Claudel dompelt in Le Rapport de Brodeck de lezer dan weer opnieuw onder in troebele oorlogssferen (remember Grijze zielen), zij het dat ditmaal de Tweede Wereldoorlog als achtergrond fungeert. De intrige voltrekt zich in een niet nader bepaald dorpje - in de Oostenrijkse bergen, de Elzas of zelfs Polen? - dat kampt met een zwaar drukkende last uit het verleden. Zie ook ons eerder bericht.

Labels: ,

vrijdag 26 oktober 2007

Carlo van Baelen (VFL): 'Vlaanderen te klein om auteurs van hun boeken te laten leven'

Het debat over de weigering van de Prijs der Nederlandse Letteren door Jeroen Brouwers (foto) is intussen uitgemond in een bredere discussie over de geldbuidel en inkomens van de Vlaamse auteurs (zie eerder). Ook de vraag of oudere auteurs nog wel kunnen rondkomen, is daarbij uitdrukkelijk opgeworpen. Zo stelde Margot Vanderstraeten in De Morgen dat 'meer dan overleven er voor sommige oudere schrijvers niet bij is'. In het weekblad Knack reageert Carlo van Baelen, directeur van het Vlaams Fonds voor de Letteren, op de vraag of Vlaamse auteurs in geldnood zitten. Volgens Van Baelen is dit "een vreemde vraag" en is "Vlaanderen te klein om auteurs alleen van hun boeken te laten leven." Bovendien zegt hij, "ben ik geen fiscale raadgever. Van Baelen benadrukt dat het "niet aan mij [is] om te oordelen over wat nu precies een redelijk loon is. In Vlaanderen is het in elk geval niet gemakkelijk voor auteurs om te leven van hun boeken alleen. De Nederlandstalige boekenmarkt is nu eenmaal te klein om er een volwaardig inkomen uit te kunnen halen. Van een gemiddelde debuutroman worden 800 exemplaren verkocht. Per exemplaar komt 1,5 euro bij de auteur terecht. 1,5 x 800: dat is 1200 euro. Bovendien is er een groot aanbod aan Nederlandstalige boeken, en mensen hoeven ze ook niet noodzakelijk te kópen."
Van Baelen wijst erop dat de Gemeenschappen in België enkel bevoegd zijn voor cultuur. "Zaken als het sociaal statuut van schrijvers zijn een federale bevoegdheid. Hetzelfde geldt voor hun fiscaal statuut, en voor de leenrechtvergoeding. Dat laatste betekent dat schrijvers een vergoeding krijgen als hun werk wordt uitgeleend in openbare bibliotheken. België heeft daarover pas in 2004 een regeling getroffen: één euro per ingeschreven volwassen bibliotheekganger. Een halve euro voor jongeren. Schandalig laag vind ik dat!" Hij wijst er ook op dat in Nederland een totaal andere honoreringscultuur heerst: "In Nederland geldt een totaal andere cultuur. Schrijvers krijgen er bijvoorbeeld een veel hoger honorarium als ze een lezing geven. Vlaamse auteurs moeten zich wat dat betreft tevreden stellen met een fles wijn, of met een taart van de plaatselijke bakker."

Labels: ,

Arnon Grunberg onthult per abuis geheim legeroffensief

De Nederlandse schrijver Arnon Grunberg onthulde op zijn weblog gisteren nietsvermoedend een geheim NAVO-offensief in Uruzgan tegen de Taliban. Grunberg, die twee weken lang voor de kunstredactie van NRC-Handelsblad in Uruzgan bij de Nederlandse troepen was gelegerd, schreef: "Vanavond is er een grote operatie in Uruzgan begonnen. In zekere is het jammer dat ik niet daar ben om over die operatie te schrijven”. Grunberg was net terug in Nederland. Maar redacteur Hans de Vreij van de Wereldomroep merkte het zinnetje op en had meteen begrepen dat hij een militaire primeur te pakken had. Hij futselde bevestiging los van het bericht bij NAVO en Defensie. Het nieuws verspreidde zich daarop als een lopend vuurtje. Kort daarop kreeg Grunberg een telefoontje van een Defensievoorlichter. Hij werd gesommeerd om het zinnetje onmiddellijk te schrappen. Defensie had voorzien het nieuws pas vandaag te communiceren. "Mensen zouden verkeerde conclusies uit de tekst op mijn weblog kunnen trekken, zei Defensie tegen mij. Het was niet mijn bedoeling nieuws te maken", aldus Grunberg. Op zijn website schrijft hij nu: "I don’t think it is my task to be spokesman for the Dutch Armed Forces, so I happily fulfilled her request." Volgens Grunberg was het maar "een onschuldig zinnetje." Zo groot is mijn rol nu ook weer niet. Als ik het niet had geschreven, dan was het toch wel de wereld ingekomen. Met zoveel weblogs is het voor Defensie haast onmogelijk informatie achter te houden", voegt hij er in NRC-Handelsblad aan toe.

Labels:

Nederland Leest-campagne verspreidt massaal onvolledig boek

De grootscheepse Nederlandse leesbevorderingscampagne Nederland Leest kampt met een forse tegenvaller. In de speciale editie van het boek De gelukkige klas van schrijver-onderwijzer Theo Thijssen, waarvan tijdens de actie één miljoen exemplaren gratis worden weggeschonken via openbare bibliotheken, blijkt al op de eerste pagina een alinea te ontbreken, zo meldt Het Parool. De 'ongelukkige' fout werd opgemerkt door een bibliothecaris die de oorspronkelijke versie uit 1926 vergeleek met deze herdruk. ''Daarna hebben we drie mensen het boek drie keer opnieuw laten nalezen,'' zo verklaarde Henk Kraima van de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB). ''De rest was in orde", voegde hij er laconiek aan toe. De omissie is er tijdens het vormgeven in geslopen. Om het euvel te herstellen kregen alle bibliotheken van het CPNB een boekenlegger met de ontbrekende alinea. Het ontbrekend stuk tekst kan ook gedownload worden.
Kraima noemt het een 'vervelende fout'. ''Nederland Leest is een grote campagne. Zoiets kan gebeuren. Er had ook een probleem kunnen zijn met de lijm van het boek."
De actie Nederland Leest, georganiseerd door de Stichting Collectieve Propaganda voor het Nederlandse boek (CPNB), moedigt mensen aan om massaal en tegelijkertijd gedurende een maand hetzelfde boek te lezen, zodat er volop discussie over ontstaat. De actie loopt tot 16 november. Vorig jaar stond Dubbelspel van Frank Martinus Arion centraal. Zie ook ons eerder bericht.

Labels: , ,

Grand Prix de l'Académie Française voor Vassillis Alexakis

In Frankrijk is het literaire prijzenseizoen nu pas goed op gang geschoten. De komende weken worden onder meer de Prix Goncourt, Renaudot, Médicis en Femina uitgereikt en traditioneel bijt de prestigieuze Grand Prix de l'Académie Française de spits af. Secretaris van de Académie Hélène Carrère d'Encausse deelde gisteren mee dat de prijs ter waarde van 7.500 euro gaat naar de 63-jarige Vassilis Alexakis voor zijn boek Après J.C. (Stock). Alexakis wordt daarmee de opvolger van Jonathan Littell, die vorig jaar de prijs ontving voor Les bienveillantes.
Alexakis haalde het in de tweede stemronde met 12 stemmen van Christophe Donner (6) en Jean Pérol (5). De in 1994 in Athene geboren Alexakis heeft zowat twintig romans op zijn conto staan, geschreven in zowel Grieks als Frans. In 1995 was hij al laureaat van de Prix Médicis voor La Langue Maternelle (Fayard). Hij woont afwisselend in Parijs en in Griekenland.

Labels: ,

donderdag 25 oktober 2007

Franse eerste minister nodigt 200 schrijvers uit

De Franse premier François Fillon heeft zijn steun toegezegd aan de Franse boekenuitgevers en heeft in zijn ambtswoning Matignon de auteurs van de 'rentrée littéraire' en hun uitgevers uitgenodigd, zo meldt TV5/AFP. "Soms worden er teveel boeken gedrukt, maar er zijn nooit genoeg auteurs", zo verklaarde Fillon en voegde eraan toe dat hij "de eerste keer sinds jaren" geen tijd had gehad om één van de romans van de rentrée littéraire te lezen. Fillon zegde overheidssteun toe aan de onafhankelijke boekhandel en vroeg ook waakzaamheid ten aanzien van de illegale verspreiding van teksten en vertalingen. Aandacht voor de delicate kwestie van de onlinebibliotheken leek hem gewenst. Onder de genodigden onder meer Marie Billetdoux, Olivier Orban, Olivier Poivre d'Arvor, Jean d'Ormesson, Vladimir Fédorovski, Nathalie Rheims, Jean Hatzfeld en Philippe Djian.

Labels: ,

Overnemer voor het bekende Leidse antiquariaat AioloZ

Bijna een jaar nadat het Leidse antiquariaat AioloZ bekendmaakte dat het zou stoppen (zie dit DPM-bericht), is nu een jonge overnemer gevonden in de persoon van Laurens Heij. De boekenzaak aan de Botermarkt te Leiden was al jaren een drinkplaats voor dorstige bibliofielen, verstokte Revianen en loslopende boekenjagers. De oprichters van het antiquariaat, Monique en Piet van Winden, brengen hun 76ste catalogus uit op de Amsterdam Book and Print Fair, die nog tot 27 oktober loopt. Daarin onder meer een brief van een piepjonge Harry Mulisch uit 1947 aan uitgeverij Wereldbibliotheek, waarin hij voorstelt om de belangrijkste werken van Sigmund Freud in het Nederlands te vertalen. De brief werd ondertussen door het Letterkundig Museum in Den Haag gekocht. Eerder verkocht AioloZ onder meer 70 ongepubliceerde liefdesbrieven van Slauerhoff, en de verzameling van Angèle Manteau, een transactie die met de nodige heisa gepaard ging.
Overnemer Laurens Heij, 32, is al negen jaar werkzaam voor de Haarlemse boekveiler Bubb Kuyper, bekend van de verkoop van de Boudewijn Buch-bibliotheek. Als specialist terzake maakt Heij ook de rubriek ‘Boeken die veel kosten’ voor het VPRO-radioprogramma De Avonden. Heij neemt Aioloz over per 1 januari 2008, en is van plan de winkel ook te gebruiken voor ‘events, in de traditie van het vieren van de 60e verjaardag van Gerrit Komrij met de verkoop van een deel van zijn archief in het bijzijn van de toenmalige Dichter des Vaderlands zelf, het vieren van de 50e verjaardag van De Avonden, het aanbieden van een nationaal geschenk aan Reve enzovoorts’, aldus een persbericht van de zaak. Monique en Piet van Winden zullen als adviseurs voor de nieuwe zaakvoerder hun neus voor literaire topstukken blijven inzetten. [gastbijdrage Hans Cottyn]

Labels: , ,

Boekhandelketen Selexyz biedt e-readers aan

De Nederlandse boekhandels van Selexyz (BGN) gaan vanaf begin november experimenteren met de verkoop van e-readers en digitale boeken, zo meldt het Financieel Dagblad en staat te lezen bij Boekendingen. Onder andere bij Selexyz Broese in Utrecht zullen e-readers van het merk iLiad te koop zijn, voor een prijs van 650 euro. Voorlopig zou het wel nog enkel mogelijk zijn om met het apparaat Engelstalige titels te downloaden. Dat gebeurt via de website van Selexyz, waarbij sommige gratis zullen zijn en andere betalend. Nederlandse titels worden voorlopig niet aangeboden. Amazon en Google slaan overigens verder de handen in elkaar inzake e-readers.

Labels:

Erwin Mortier: 'Geef hen godverdomme een schaamteloos royaal staatspensioen'

De Vlaamse schrijver Erwin Mortier valt in een polemisch opiniestuk in De Morgen Jeroen Brouwers bij in zijn bede voor een hogere Prijs der Nederlandse Letteren (zie eerder) en knoopt er een pak bedenkingen en verzuchtingen aan vast over de precaire sociale situatie van de schrijver en de manier waarop de samenleving omspringt met haar schrijvers. Het stuk staat integraal te lezen op Mortiers website. "Onder het klatergoud van het cultuurbeleid gaat vaak doffe ellende schuil", poneert Mortier. Bij gebrek aan fiscaal regime, leenrechtvergoeding, rechtvaardige uitkering der auteursrechten en degelijk sociaal statuut, zijn "vele van mijn kunstbroers - en zussen geneigd aan te kloppen bij het Letterenfonds om de eindjes aan elkaar te knopen." Mortier zegt dat Brouwers het recht had om over de kwestie zijn stem te verheffen: "Zijn situatie is tekenend voor die van heel veel oudere schrijvers. Deze samenleving verwaarloost haar grootste literaire talenten in hun al te begrijpelijke en al te menselijke bezorgdheid om de oude dag en zijn kwalen." Mortier windt zich op over de 'onrechtvaardigheid' die Brouwers is aangedaan: "Vriend en vijand zijn het met elkaar eens dat het oeuvre van Brouwers ver boven veel andere uitsteekt. Deze man nu afschepen met de mededeling dat 'het reglement het niet toelaat' is beschamend." Mortier hamert erop dat schrijvers in de levensherfst middelen moeten krijgen "waardoor ze kunnen bestaan zonder te moeten hopen op een vette onderscheiding of een dikke commerciële prijs.": "Geef hen godverdomme een schaamteloos royaal staatspensioen of jaargeld." Want, aldus Mortier, "men schrijft geen literatuur met de bedelstaf, maar met een soevereine pen, en dus met geduld dat tijd kost en geld."
Ondertussen is ook duidelijk geworden dat Vlaams Cultuurminister Bert Anciaux tot op het laatst geprobeerd heeft het prijzengeld voor de Prijs der Nederlandse letteren op te trekken, maar dat hij daarvoor geen bijval vond bij zijn Nederlandse collega Ronald Plasterk. Waarna Brouwers de prijs weigerde. "Het is uiteindelijk fout gelopen omdat men hem in een hoek heeft geduwd: Brouwers' kritiek op de geldprijs werd gereduceerd tot de vraag van een schrijver die nog meer geld wil, terwijl hij wel een punt heeft als hij zegt dat het bij zo'n prestigieuze prijs wat meer mag zijn", aldus Anciaux in De Morgen. Volgens Anciaux was het belangrijkste argument "dat de prijs al decennialang niet geïndexeerd is." Anciaux probeerde Plasterk te overtuigen om het reglement in allerijl nog aan te passen, maar daar werd niet op ingegaan. Plasterk wenste nog niet te reageren op Anciaux' uitlatingen. Brouwers zelf liet in het Nederlandse actualiteitenprogramma Nova nog weten: "Als de Prijs der Nederlandse Letteren nul komma nul euro zou hebben bedragen, had ik hem met plezier geaccepteerd. Maar niet dit gekruidenier." Zie ook De Volkskrant en NRC-Handelsblad.

Labels: , ,

woensdag 24 oktober 2007

Literaire tijdschriften profileren zich met bloemlezing

Nogal wat literaire tijdschriften hebben het dezer dagen niet onder de markt. Afkalvende abonnees en een ampele losse verkoop, moeilijk verteerde redactiewissels en al te zelden spraakmakende dossiers. Velen kampen met een onduidelijk profiel en halen zelden nog de media. Ook als eertijds vaak genoemde broeihaard van literair talent is hun richtinggevende rol weggedeemsterd. Sommigen bewaken al te angstvallig hun niche, anderen wentelen zich in hermetiek, loffelijke uitzonderingen daargelaten. Het CELT, de overkoepelende organisatie van de literaire tijdschriften, vraagt in de aanloop naar de boekenbeurs hernieuwde aandacht voor de Vlaamse literaire magazines. Daartoe lanceren ze de eerste editie van Het beste uit de literaire tijdschriften. Gastcurator en freelance journaliste Margot Vanderstraeten maakte een bloemlezing uit de voorbije jaargangen van 25 Vlaamse literaire en culturele tijdschriften. Deze publicatie wordt gratis aangeboden aan geïnteresseerden met behulp van een bon, waarmee je ze in de boekhandel kunt afhalen.
Op de Antwerpse Boekenbeurs, die volgende week in gang schiet, wordt de belangstelling voor de literaire tijdschriften op een themadag op 3 november aangezwengeld. In een aantal debatten wordt nagegaan wat de relevantie is van de literaire tijdschriften. Zijn ze nog wel een kweekvijver? En biedt 'cross-over' wel een meerwaarde? Of blijft het vooral een tijdverdrijf voor enkele fijne luiden? Margot Vanderstraeten en Kurt van Eeghem wisselen er van gedachten over. Onder andere De Brakke Hond, DWB, het tijdschrift voor kunstkritiek Rekto/Verso en Yang treden in de discussie. Allicht komen zijdelings ook de effecten van de digitalisering aan bod: De Brakke Hond én Rekto/Verso zetten trouwens hun integrale nummers al vrij online.
De Papieren Man start binnenkort met een rubriek waarin de literaire tijdschriften systematischer aan bod komen. Daarin zal regelmatig geattendeerd worden op opvallende bijdragen uit deze diverse publicaties.

Labels:

Antwerpse Provinciale Prijs voor Letterkunde naar Stefan Brijs

De Vlaamse schrijver Stefan Brijs krijgt de Provinciale Prijs voor Letterkunde 2007 van de Provincie Antwerpen voor De engelenmaker (2005), zijn veelgeprezen roman over kloondokter Victor Hoppe. De prijs heeft een waarde van 2.480 euro. Volgens de jury creëert Brijs in zijn lijvige roman "een beklemmende bizarre wereld die de lezer tot het einde toe blijft fascineren": "De personages krijgen allemaal een eigen overtuigende taal en stijl". Het persbericht stelt ook dat het "psychologisch portret van dokter Hoppe ondanks zijn ongenadige wreedheid tegelijkertijd bij de lezer toch ook een zweem van medeleven opwekt. [..] De engelenmaker is een verhaal dat meezuigt en overrompelt." De prozajury, voorgezeten door gedeputeerde Ludo Helsen, bestond uit Toon Brouwers, Annick Cuynen, Martine Cuyt en Geert Swaenepoel. Deze provinciale prijs is niet de eerste bekroning voor De engelenmaker. Brijs ontving er eerder de Gouden Uil Prijs van de Lezer en de Vijfjaarlijkse prijs van de Koninklijke Academie- voor Taal- en Letterkunde voor. Ook haalde hij met het boek de shortlist van zowel Gouden Uil, AKO- als Libris Literatuurprijs. De engelenmaker is intussen toe aan een zeventiende druk. Jan Veulemans kreeg van de provincie de 'Prijs voor het gezamenlijk literair oeuvre', goed voor 3.720 euro.

Labels: ,

De laatste woorden van Jan Wolkers: 'Zo is het genoeg'

'Zo is het genoeg', dat bleken de laatste woorden van de vrijdag gestorven schrijver-beeldhouwer Jan Wolkers. Midden in de nacht had hij wat granaatappelsap gedronken en vervolgens twee boterhammen met bessengelei gegeten. Daarna lachte hij nog even naar zijn vrouw Karina en belandde vervolgens in een diepe eeuwige slaap. Dat schrijft biograaf Onno Blom vandaag in Trouw. Blom registreerde het in een dagboek waarin hij Wolkers' laatste dagen beschrijft. Bij Wolkers was daags tevoren levercirrose vastgesteld. De auteur wilde uitdrukkelijk gecremeerd worden: "En mijn as mag onder de tulpenboom, naast Knorretje. Gewoon vrij, niet in een urn. Ik ben bang dat ik dan ga roepen: help, ik wil eruit!" In het gedicht 'Winterslaap' lijkt Wolkers zijn dood beschreven te hebben:

De winterslaap
Als de sneeuw niet meer
Smelten wil,
Een boterham met dubbel jam
De mond niet opent,
een oog kijkt eerder scheel
naar een gebroken ruit –
Dan hangt men lakens voor het raam,
De kille bloedsomloop
Zakt naar de modder,
Er is geen wakker worden aan.

De crematieplechtigheid is vandaag voorzien: om 15.30 uur start ze op begraafplaats De Nieuwe Ooster te Amsterdam en is voor iedereen toegankelijk. Wolkers' vrouw Karina spreekt en Wolkers' zoon Tom musiceert, aangevuld met andere toespraken. De uitvaart wordt rechtstreeks uitgezonden op Nederland 1. "Het is in ieder geval niet de bedoeling om een grote tragedie aan te richten. Jan was iemand met een buitengewoon gevoel voor humor, dus mensen zullen ook lachen", zo verzekert biograaf Blom aan de NRC. Zie intussen dit aanvullend verslag van de uitvaart door Pieter Steinz in NRC: Afscheid van de Grote Vriendelijke Reus.

Labels: ,

Bart Chabot krijgt Johnny van Doornprijs

De Johnny van Doornprijs voor de Gesproken Letteren gaat dit jaar naar de dichter-performer Bart Chabot, overigens de eerste literaire onderscheiding die de veelpoot uit Den Haag op zijn naam kan schrijven. De Johnny van Doornprijs is in het leven geroepen door het groots opgezette literatuurfestival De Wintertuin, dat zijn beslag vindt in Nijmegen en Arnhem.
Chabot, vooral bekend voor zijn Herman Brood-biografieën, is bekroond omdat in zijn oeuvre de "woestpoëtische energie'' van Johnny van Doorn valt te herkennen, zo meldt ANP via Trouw. Ook Van Doorn (1944-1991), destijds bekend als 'Johnny the Selfkicker', maakte in de jaren zeventig furore als 'performing poet'. Bart Chabot zal de prijs ontvangen tijdens het Johnny van Doorn Memorial in Arnhem. Tijdens het Wintertuin-festival wordt bij wijze van hommage aan de cultschrijver en vertaler Pé Hawinkels ook voor het eerst de Pé Hawinkels Pioniersprijs uitgereikt. Op het festival treden onder meer A.F.Th. Van der Heijden, Oscar van den Boogaard, Tommy Wieringa, Stefan Brijs en Gerbrand Bakker aan.

Labels: ,

dinsdag 23 oktober 2007

Jeroen Brouwers verzaakt aan Prijs der Nederlandse Letteren

Jeroen Brouwers (°1940) heeft aan de Nederlandse Taalunie telefonisch laten weten dat hij de Prijs der Nederlandse Letteren niet in ontvangst zal nemen, zo melden diverse media waaronder NRC en De Volkskrant. Sinds enige tijd was veel ophef ontstaan over Brouwers’ uitlatingen over het aan de Prijs der Nederlandse Letteren verbonden prijzengeld. Volgens de schrijver was de 16.000 euro een bedroevend laag bedrag voor zo'n hoge onderscheiding. "Je wordt naar de Parnassus getild en afgescheept met een aalmoes,” aldus Brouwers. De schrijver, van wie dezer dagen de roman Datumloze dagen is verschenen, kreeg bijval voor zijn bede van de Vlaamse Auteursvereniging en de Vereniging van Letterkundigen. De Nederlandse Taalunie, die de prijs uitreikt, liet daarop vandaag weten dat voor de volgende prijs het bedrag eventueel kon opgetrokken worden. Maar vanwege ‘het reglement’ kon dat niet meer dit jaar voor Jeroen Brouwers, die daarop besliste de prijs te weigeren. "De hoogte van het bedrag wijkt niet sterk af van andere niet-commerciële prijzen zoals de Cultuurprijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Algemene Culturele Verdienste (20.000 euro) en de Constantijn Huygensprijs (10.000 euro)", zo merkt de Taalunie nog op.
Brouwers kreeg niet overal evenveel steun voor zijn jammerklacht. In een opiniebijdrage ‘Niet pissen op de bloemen’ haalt Jeroen De Preter vandaag in De Morgen fijntjes aan hoeveel Brouwers recent ontving van de Nederlandse en Vlaamse Fondsen voor de Letteren: 85.000 euro. Op De Contrabas was dan weer deze kritiek te lezen.
Koning Albert treft het dus niet met schrijvers die hij moet bekronen. Hella Haasse ontving de vorige prijs uit handen van koningin Beatrix. Maar de editie 2001, die Gerard Reve moest fêteren, viel ook al in het water nadat er controverse losbarstte over een vermeende pedofiliezaak waar Reves partner, Joop Schafthuizen, in betrokken was. Dat maakt dat het van 1995 geleden is dat de Belgische vorst de belangrijkste prijs van het Nederlandse taalgebied mocht uitreiken, toen aan Harry Mulisch. De Taalunie reageert intussen bedroefd op Brouwers' weigering, overigens de eerste keer in de geschiedenis van de Prijs der Nederlandse Letteren: "de Prijs is bedoeld als een eerbewijs. Jammer dat wij een groot schrijver deze eer niet kunnen bewijzen.” Brouwers benadrukte tegenover het VRT-nieuws wel dat minister Anciaux "zeer zijn best had gedaan" om aan de grief van Brouwers tegemoet te komen. Zie - om naar het oeuvre zelf terug te keren - ook nog de recensies van Datumloze dagen op Brouwers' website bij 'actueel' (DL/HC - foto: Jeroen Brouwers in 1993 toen hij wel nog een grote prijs aanvaardde: de Constantijn Huygensprijs]

Labels: ,

Onbekend Emmanuelle-filmscript van Hugo Claus te koop

Het Antwerpse antiquariaat De Slegte biedt op de Amsterdam Antiquarian Book, Map & Print Fair het handschrift aan van een door Hugo Claus geschreven script voor een Emmanuelle-film. De film, waarin Sylvia Kristel opnieuw de hoofdrol diende te spelen, is wel nooit gerealiseerd. Claus zette zich in 1990 aan het schrijven van het Engelstalig script en werkte zelfs de definitieve versie af. Toch is de film nooit van de grond gekomen. De Slegte hoopt 9.000 euro voor het curiosum te kunnen vangen.
De eerste Emmanuelle-film van Just Jaeckin in 1974, met Sylvia Kristel in de hoofdrol, was een internationale kaskraker van jewelste, die vanwege de glanzende erotiek veel ophef veroorzaakte. Er volgden nog een paar sequels die evenwel steeds slappere lijfelijke kost boden.
Hugo Claus was in het begin van de jaren zeventig de levensgezel van Kristel. Het glamoureuze paar woonde eerst in Amsterdam, maar trok later naar Parijs. Claus vergezelde Kristel wel naar de opnamen in Bangkok, maar was niet betrokken bij de eerste Emmanuelle-films. De Amsterdam Antiquarian Book, Map & Printfair opent komende donderdag de deuren, zie ook meer info over het evenement bij Boekendingen. Hier kunt u trouwens de catalogus inkijken van de beurs.

Labels: , , ,

Auteur Louis Van Dievel toont 'work in progress' op website

De Vlaamse auteur en VRT-journalist Louis Van Dievel gaat elke week een fragment of hoofdstuk van zijn nieuwe, vijfde roman vrijgeven op zijn website. Van Dievel wekte vorig jaar ophef toen hij verrassend werd genomineerd voor de Libris Literatuurprijs met zijn roman De Pruimelaarstraat. Via het nieuwe initiatief wil Van Dievel zijn lezers betrekken bij de gemaakte vorderingen aan zijn verse boek. Van Dievel spreekt wel van een "kladversie". "De website van een schrijver is of wordt maar interessant als er wat te lezen valt", zegt hij aan het VRT-nieuws. Op de site zouden intussen al twee hoofdstukken prijken: "Een familiegeschiedenis. Iemand moet de eerste zijn".
Zoals eerder bekend komt er ook een theaterversie van De Pruimelaarstraat door het Mechelse theater 't Arsenaal. De première is voorzien omtrent het voorjaar van 2008. Van Dievel houdt ook voor de VRT een politiek getint weblog bij.

Labels: ,

Doris Lessing: 'IRA-terrorisme erger dan 9/11'

De Britse schrijfster en Nobelprijswinnares Literatuur 2007 Doris Lessing heeft in een interview met de Spaanse krant El Pais boude uitspraken gedaan over het terrorisme, zo meldt AFP. Ze is van mening dat de aanslagen van 11 september in de Verenigde Staten "nog niet zo verschrikkelijk waren" in vergelijking met de bloedige acties van het IRA, het Ierse Republikeinse leger. "Sommige Amerikanen denken dat ik gek ben. Er waren veel slachtoffers, twee prestigieuze torens zijn ingestort, maar toch is het niet zo verschrikkelijk of uitzonderlijk als zij het voorstellen", aldus Lessing. Ze omschreef president George W. Bush niettemin als een "wereldwijde ramp", "iedereen is deze man beu. Ofwel is hij dom, ofwel is hij zeer kwaadaardig." De vroegere Britse premier Tony Blair betitelde ze als "desastreus" voor zijn land. "We hebben hem jaren gesteund, maar vanaf het moment dat hij werd verkozen, heb ik het voorspeld: het is een kleine 'showman' die ons in de problemen zal storten. En dat heeft hij gedaan." Lessing, die naar verluidt de laatste hand legt aan een boek over de oorlog, is zojuist 88 jaar geworden. Ook de BBC heeft het nieuws intussen opgepikt. [foto: Lessing, net nadat ze vernam dat ze de Nobelprijs ontving]

Labels: ,

Armando Museum gaat ten onder in brand

Het Armando Museum in Amersfoort, geheel gewijd aan de 78-jarige Nederlandse omnivore kunstenaar, schrijver en schilder, is gisteren getroffen door een uitslaande brand, zo meldt NRC-Handelsblad en De Volkskrant. Wellicht zijn de 21 tentoongestelde schilderijen, een sculptuur en documentatie van de kunstenaar reddeloos verloren gegaan. Het museum is ondergebracht in de 19e eeuwse Elleboogkerk. De brand brak uit in de kerk en sloeg over naar twee belendende panden. Ook werken van Albrecht Dürer, Jacob Ruysdael en Anselm Kiefer gingen verloren. In het museum was de tentoonstelling ‘Armando in het woud’, met vooral bosschilderingen te zien.
De 78-jarige Armando beschouwt zijn gehele oeuvre als een Gesamtkunstwerk. Hij put daarvoor rijkelijk uit zijn ervaringen uit de Tweede Wereldoorlog in de omgeving van concentratiekamp Amersfoort. Armando liet in een reactie weten "het verschrikkelijk te vinden dat alles is verloren gegaan." Het Museum was open vanaf december 1998. [Armando aan het werk, foto Armando Museum]

Labels: ,

maandag 22 oktober 2007

Yves Petry en Christaan Weijts dingen mee naar Gerard Walschapprijs

Op 19 november wordt in de Antwerpse Bourlaschouwburg de tweejaarlijkse Gerard Walschapprijs uitgereikt. Intussen zijn vier kanshebbers toegevoegd aan de vier eerder genomineerde auteurs. Het gaat om Désanne van Brederode met Hart in hart (Querido), Yves Petry (De achterblijver), Peter Delpeut (Het vergeten seizoen) en Hans den Hartog Jager met Maltus. Eerder (zie hier) waren Vincent Overeem (Novembermeisjes), Joyce Roodnat (Sterrenschot), Chika Unigwe (De feniks) en Christiaan Weijts (Art. 285b) al genomineerd. De jury kiest uit deze achtkoppige lijst zijn laureaat.
De tweejaarlijkse Gerard Walschapprijs is een initatief van de gemeente Londerzeel en is bestemd voor verhalend proza van hoofdzakelijk jonge auteurs. Het prijzengeld bedraagt 7.500 euro. De jury bestaat dit jaar uit Georges Wildemeersch (voorzitter), Elke Brems, Sophie Dewaele en Rob Schouten. Eerder ging de prijs al naar Erwin Mortier en Tom Naegels.

Labels: ,

Mysterieschrijver Edgar Allan Poe zou gestorven zijn aan hersentumor

Mogelijk komt er klaarheid in een van de grootste literaire mysteries van de Amerikaanse literatuur: de bizarre dood van horrorschrijver Edgar Allan Poe (1809-1849). Volgens nieuw onderzoek van de Amerikaanse auteur Matthew Pearl, die in het eerder verschenen The Poe Shadow Poe's dood al in een historische detectiveroman verwerkte, zou de schrijver gestorven zijn aan de gevolgen van een hersentumor, zo melden The New York Observer en The Guardian. Pearl heeft drie jaar onderzoek verricht naar de omstandigheden van Poe's dood. "De hersentumor kan verklaren waarom hij zoveel hallucinaties had vlak voor hij stierf." De dood van Poe, auteur van The Raven, is altijd met bijzonder veel speculaties omgeven geweest. Poe reisde in zijn laatste dagen naar Baltimore, Maryland, waar hij voor ettelijke dagen verdween. Passanten troffen hem ten slotte 's nachts ijlend en onttakeld aan in de goot, vlakbij de city saloon The Gunner's Hall. Hij was gehuld in andermans kleren. Poe werd vervolgens overgebracht naar het ziekenhuis waar zijn toestand er helemaal niet beter op werd. Hij belandde van de ene ijlkoorts in de andere, waarbij hij regelmatig de naam 'Reynolds!' uitstootte. Op 7 oktober 1849 stierf hij tenslotte.
Het duurde niet lang of de speculatiemolen ging voorgoed aan het draaien. Velen dachten aan alcoholisme (en 'binge drinking') of cholera en zelfs hondsdolheid als doodsoorzaak. Anderen gewaagden van een afrekening of zelfs verwikkelingen in plaatselijke politieke disputen.
Pearl baseert zijn conclusie nu op doorgedreven onderzoek van onder meer kranten van destijds, waarin ooggetuigeverslagen staan van de heropgraving van Poe's lichaam, 26 jaar later. Toen bleek dat Poe's hersenen nog te zien waren rond de schedel, iets wat nochtans erg ongewoon is: hersenen zijn bijzonder snel opgelost. Navraag bij forensische pathologen leerde Pearl dat bepaalde hersentumoren aanleiding kunnen geven tot verkalkingen na de dood en een harde massa op de schedel achterlaten. Dat bevestigde zijn these, die wordt bijgevallen door andere Poe-onderzoekers zoals James Hutchisson.
Of de Poe-adepten vrede nemen met deze alom als zeer plausibel bestempelde nieuwe theorie, is zeer de vraag. Allicht stellen die er prijs op dat het macabere mysterie intact blijft. De historische roman van Pearl verscheen in het Nederlands onder de titel De schaduw van Poe. Zie ook onze eerdere Poe-berichten.

Labels: ,

Dichters meten zich met Hadewych in nieuw nummer van 'Revolver'

Het literaire tijdschrift Revolver heeft zijn nieuwste nummer 135 geheel in het teken gesteld van de dertiende-eeuwste dichteres Hadewych, de 'geheimnisvolle schrijver', aldus samensteller Hans Groenwegen. Achtentwintig dichters mogen reageren via een gedicht, prozagedicht of brief op een lied, visioen of brief van Hadewych, nu vermaard dichteressenicoon, destijds wellicht een leidende figuur in een begijnengemeenschap. Onder meer Maria Barnas, Eva Cox, Kreek Daey Ouwens, Elma Van Haren, Joke Van Leeuwen, Vrouwkje Tuinman, Anne Vegter, Lut De Block, Hester Knibbe, Albertina Soepboer, Saskia De Jong en Herlina Vekemans gingen de uitdaging aan. Groenewegen zelf verdiepte zich in een essay in de receptie van het werk van Hadewych in de Nederlandstalige literatuur. Revolver wordt gecompleteerd met kunst van Jan Vanriet en werk van Ewa Lipska, Yves Bonnefoy en H.C. Ten Berge.
Op 26 oktober worden in het Amsterdamse Perdu de visioenen integraal voorgelezen door Hélène Gélens, Rozalie Hirs, Jan Kuijper en Liesbeth Lagemaat en worden ook enkele van de liederen van Hadewych uitgevoerd. Revolver kost 8 euro per los nummer.

Labels: , ,

zondag 21 oktober 2007

Brontë Society onderzoekt Brusselse liefde van Charlotte

In Brussel werd in het voorjaar een Belgische afdeling van de Brontë Society opgericht, met de bedoeling mensen bij elkaar te brengen die geïnteresseerd zijn in de gezusters Brontë en in de de Brusselse passageplaatsen van de schrijfsters. De afdeling kwam vorige week in Het Nieuwsblad in het voetlicht te staan inzake hun onderzoek naar de Brusselse leraar Frans Constantin Heger. Charlotte Brontë, de oudste van de drie zussen, trok in 1842 samen met Emily naar het Brusselse Pensionnat Heger om er les te geven. Charlotte viel voor Heger en schreef hem vele brieven, die onbeantwoord bleven. In Vilette en The Professor, de romans die ze over deze periode schreef, is Charlotte niet bepaald vriendelijk voor Brussel en de Belgen. Heger verscheurde de brieven uiteindelijk, maar de snippers werden door zijn vrouw aan elkaar genaaid en in 1913 aan het British Museum geschonken. Een van de leden van de Belgische Brontë Society is Eric Ruijssenaars die eerder boeken schreef over het Brussel van de Brontës.
In de niet aflatende stroom Brontë-berichten valt bovendien de verstripping op van Jane Eyre, de bekendste roman van Charlotte, die in de lente van 2008 bij Classical Comics verschijnt. (HC - foto: Constantin Georges Romain Heger)

Labels: , ,

Echtgenote van Martin Amis komt met 'verwoestend' verhaal over huwelijksleven

Isabel Fonseca, de echtgenote van de Britse schrijver Martin Amis, debuteert binnenkort met de roman Attachment. Volgens de Britse krant The Telegraph is het boek uitgesproken autobiografisch en biedt het een ongegeneerde inkijk in de huwelijksgeplogendheden van de satirische schrijver met een verschroeiende reputatie van hartenbreker. Attachment gaat over een Amerikaanse vrouw die een Engelsman huwt en vervolgens met hem in het buitenland gaat wonen. Vervolgens beschrijft deze hoe haar huwelijk ten gronde wordt gericht door de regelmatige ontrouw van de echtgenoot. Amis verhuisde met Fonseca in 2003 voor drie jaar naar Uruguay, zo wijst de krant op een mogelijk autobiografisch element. "Het is moeilijk om in de hoofdpersonages geen parallel te zien met Isabel en Martin, wat de plotse omslag in de plot redelijk verwoestend maakt", zo beweert een nauwe vriend van het koppel die het manuscript tot zich nam. "Ik ben er altijd van uitgegaan dat de twee gelukzalig waren samen, maar het hele boek is duidelijk geschreven door iemand met kennis van zaken."
Alison Samuel, uitgever van het boek bij Chatto & Windus, waar het boek volgend jaar verschijnt, waarschuwt voor interpretaties en benadrukt dat het boek fictie is, ondanks allicht autobiografische elementen.
Amis, die dezer dagen een professoraat aan de Manchester University vervult en verwikkeld is in een zoveelste dispuut vanwege al dan niet vermeende 'islamofobie', huwde de schatrijke Isabel Fonseca (bijgenaamd Funseeker) in 1998, nadat hij voor haar zijn eerste vrouw Antonia Philips had verlaten, met wie hij twee zonen had. Amis heeft ooit toegegeven dat hij eenmaal "dwaalde" tijdens zijn eerste huwelijk - in het kader van research van zijn roman Money. Toen trok hij samen met de journalist Christopher Hitchens naar een massagesalon "met de toestemming van zijn vrouw." Amis sleept allang de reputatie achter zich aan van scheve schaatsenrijder waarmee hij in de voetsporen van zijn vader Kingsley Amis zou treden. Zo bleek in 1996 dat hij een onecht kind had met ene Lamorna Heath, die later zelfmoord pleegde. Tot zover de smeuïge verslaggeving van The Telegraph. Het boek van Fonseca, 320 pagina's dik, ziet het daglicht in juni 2008. [foto: Martin Amis met Isabel Fonseca, foto BBC]

Labels:

Ontwerp Tsjechische nationale bibliotheek zorgt voor controverse

Het nieuwe gebouw van de Tsjechische Nationale Bibliotheek zorgt voor heftige discussies in Praag, zo laat Le Monde weten. Het ontwerp, zonder twijfel opmerkelijk en futuristisch, is van de Brits-Tsjechische architect Jan Kaplicky van het gerenommeerde bureau Future Systems. Het bureau won een internationale wedstrijd met een plan vol gedurfde kleuren en onvaste vormen. Het piramidale gebouw van 30 meter met een ‘oog’ in de afgeronde top komt op het Letna-platteau en moet een landmark worden in Praag. Tegenstanders noemden de bibliotheek al "de inktvis" of "het kikkerslijm". Maar onder meer Vaclav Havel is wel enthousiast en vindt de plannen "origineel en interessant". Vaclav Klaus, die Havel als president van Tsjechië opvolgde, zei dan weer dat de blauwdruk ‘nederigheid mist’. De liberale partij ODS, met een de meerderheid in de Tsjechische regering en in het stadsbestuur van Praag, vindt de bouw van de bibliotheek "geen prioriteit" en laakt het "onharmonieuze en arrogante ontwerp dat botst met de nabije en verre omgeving". Volgens de architect moet de bibliotheek in mei 2011 zijn deuren openen, maar het stadsbestuur liet al weten ‘dat er nog geen kalender is opgesteld, dat de debatten nog lopen’. Jan Kaplicky reageert geprikkeld: "Een politieke partij dicteert zijn mening over de cultuur. Dat is wat we al veertig jaar lang hebben gehad." Zie ook dit bericht via ABC Prague.

Labels: ,

zaterdag 20 oktober 2007

'Bedrag prijs Nederlandse letteren getuigt van gebrek aan respect voor de literatuur'

In de krant De Morgen mengen de auteurs Tom Naegels, Erik Vlaminck en Koen Stassijns zich vandaag in de door laureaat Jeroen Brouwers opgepookte discussie over de hoogte van het bedrag van de driejaarlijkse Prijs der Nederlandse Letteren. Ze doen dat via een open brief aan de Vlaamse en Nederlandse ministers van Cultuur Bert Anciaux en Ronald Plasterk. "Het bedrag (16.000 euro, nvDPM) dat Nederland en Vlaanderen op dit ogenblik aan de Prijs der Nederlandse Letteren verbinden, getuigt van een gebrek aan respect voor de Nederlandstalige literatuur en haar traditie", zo stellen de auteurs namens de Vlaamse Auteursvereniging. Jeroen Brouwers, die op 20 november de prijs ontvangt uit handen van Koning Albert, had in interviews meermaals zijn ongenoegen geuit over het feit dat de Vlaamse en Nederlandse overheden slechts 16.000 euro veil hebben voor de hoogste literaire onderscheiding in het Nederlandse taalgebied. Het bedrag is symbolisch voor de lage "waardering van de staat voor de schrijver en de literatuur in het algemeen." In De Volkskrant herhaalde Brouwers gisteren zijn grieven in een interview met Arjan Peters: "Het schijnt om de eer te gaan. Ze kunnen me wat. De beide cultuurministers Plasterk en Anciaux gaan nu misschien kijken of dat bedrag in de toekomst kan worden opgeharkt. Eens in de drie jaar brengen ze zestienduizend euro op, wie kan daar in godsnaam zijn knie aan schaven? [..] Ik vraag dit niet uit geldlust, maar uit armoei. Letterlijk! Je moet als ouwe vent met zoveel boeken achter je nog smeken om ergens een bedragje los te krijgen."
Naegels, Vlaminck en Stassijns treden Brouwers' standpunt nu bij. "Wij vragen de ministers Anciaux en Plasterk om het prestige van de Prijs der Nederlandse Letteren te herstellen. Voor een goed begrip: een bedrag van 16.000 euro lijkt aanzienlijk. Maar het gaat hier om een prijs die slechts om de drie jaar en door twee landen samen wordt uitgereikt. Dat komt neer op een uitgave in de begroting van 2.666 euro per jaar. En dat als bekroning van een schrijversloopbaan van vaak meer dan dertig, en in dit geval zelfs veertig jaar." Vergeleken met andere prijzen valt op hoe de Prijs der Nederlandse Letteren zich laat overvleugelen, stellen Naegels en co. "De Gouden Uil levert 25.000 euro op, de AKO en de Libris Literatuurprijs allebei 50.000 euro. Alle drie worden ze uitgereikt door een boekhandelketen, en gaan ze naar één enkel boek. De Debuutprijs - die, zoals de naam aangeeft, gaat naar het beste debuut van het jaar - levert in België 6.200 euro op, in Nederland zelfs 15.000 euro." Harde conclusie: "een debutant ontvangt dus voor zijn allereerste boek bijna evenveel als een auteur die tot de allergrootsten van onze letteren gerekend wordt, op het einde van zijn carrière." De briefschrijvers besluiten met de vaststelling dat tegenwoordig vooral "commerciële sponsors het prestige van boeken en auteurs bepalen": "zij creëren een klimaat waarin het schrijven van één succesboek primeert boven de culturele waarde van een volledig oeuvre." De brief verschijnt maandag ook in De Volkskrant, mede-ondertekend door de Nederlandse Vereniging van Letterkundigen. [beeld van de kop van Jeroen Brouwers + foto: Tom Naegels]

Labels: , ,

Wolkers had zijn tekst voor Groot Dictee al in de lade liggen

Het Groot Dictee der Nederlandse Taal zou dit jaar geschreven worden door de gisteren overleden Jan Wolkers. Volgens een woordvoerder van de Nederlandse Omroep (NPS) was de tekst intussen afgerond, maar moet nog overlegd worden met de weduwe van Wolkers of de tekst wel degelijk kan gebruikt worden, aldus De Morgen en NRC. De uitzending van het dictee is voorzien op 19 december. De tekst, die tot op dat moment geheim blijft, is waarschijnlijk één van de laatste werken van Wolkers. Volgens presentator Philip Freriks, die al contact had met Karina, Wolkers' weduwe, zal de tekst wellicht volgens plan kunnen gebruikt worden.
Zie intussen ook dit uitgebreide in memoriam van Pieter Steinz in NRC-Handelsblad: 'Een leven tussen Bijbel, seks en dood.' Er is ook internatioanale aandacht: de International Herald Tribune heeft een obit, evenals AFP/TV5.

Labels:

vrijdag 19 oktober 2007

Nederlandse schrijver Jan Wolkers (81) onverwacht overleden

De Nederlandse schrijver en beeldhouwer Jan Wolkers (°26.10.1925) is vannacht om 1u30, op de drempel van zijn 82-ste verjaardag, overleden in zijn woning op Texel. Wolkers wordt alom beschouwd als één van de belangrijkste Nederlandse naoorlogse auteurs en zal voor velen vooral geassocieerd blijven met de succesroman Turks Fruit (1969). Leidende thema's in zijn werk zijn dood, een erg vrijmoedige erotiek en een afrekening met religie. Ook het verglijden van de tijd is voortdurend aan de orde. Volgens Kester Freriks in NRC-Handelsblad is hij "de auteur van belangrijke romans die in het na-oorlogse Nederland niet alleen opschudding veroorzaakten, maar die ook honderdduizenden lezers bevrijdde van de dwingende last van religie, en met name het strenge protestantisme." Zijn provocaties lokten vaak veel commotie uit.
Jan Wolkers werd geboren op 26 oktober 1925. Hij groeide op in een streng gereformeerd gezin van elf kinderen in het dorpje Oegstgeest. Al heel jong was hij gefascineerd door schrijven en schilderen. ‘Ik werd geen schrijver, ik wás het.’ Tijdens de Duitse bezetting begon hij aan de Leidse Academie Ars Aemula Naturae zijn opleiding als beeldend kunstenaar, vervolgde die in Den Haag en Amsterdam en debuteerde in 1957 met twee gedichten. In 1959 verscheen zijn eerste verhaal in druk: ‘Het tillenbeest’. In 1961 volgde de verhalenbundel Serpentina’s Petticoat. Met Kort Amerikaans (1962), zijn eerste roman, brak hij door naar het grote lezerspubliek. De romans die volgden - waaronder Een roos van vlees, Terug naar Oegstgeest en Turks Fruit - waren ongekend succesvol. De verfilming van Turks Fruit van Paul Verhoeven (met Monique van de Ven in de hoofdrol) werd tot de Nederlandse speelfilm van de eeuw verkozen. "Als schrijver laat hij een tintelend, krachtig en vitaal oeuvre na dat vele hoogtepunten telt en dat door generatie na generatie is gelezen en bewonderd", zo meldt zijn uitgever De Bezige Bij in een persbericht. Wolkers weigerde in twee gevallen prestigieuze literaire prijzen: de Constantijn Huygensprijs in 1982 en de P.C. Hooftprijs in 1989. De auteur was destijds ook actief in de protesten tegen de Viëtnamoorlog en nam het op voor het lot van de dieren. Later, vanaf 1980, maakte hij ook meer en meer furore als kunstenaar en beeldhouwer. Wolkers was enige dagen geleden ontslagen uit het ziekenhuis na een ontsteking aan zijn voet, maar zijn overlijden komt toch onverwacht, aldus biograaf Onno Blom. Jan Wolkers werkte en schreef nog elke dag. Vanaf 1981 woonde hij op het eiland Texel met zijn vrouw Karina. Wolkers is de vader van vier zonen.
Zie in memoriams en achtergronden via De Morgen, VRT-nieuws, het NOS-journaal, NRC-Handelsblad, De Volkskrant, Trouw, De Standaard en Het Parool. Zie hier ook de reactie van Harry Mulisch op het overlijden en deze aflevering van De Achtertuin (VPRO): Wolkers over 'spuugbeestjes'. De Koninklijke Bibliotheek in Den Haag heeft zijn Wolkers-dossier intussen bijgewerkt: 'Als ik sterf, dan het liefst in één klap'.

Labels: ,

Boeken op shortlist Booker Prize binnenkort gratis online

De organisatoren van de prestigieuze Britse Man Booker Prize, die deze week werd uitgereikt aan de Ierse Anne Enright voor The Gathering, nemen een ongewone stap om af te raken van hun soms elitaire imago. Ze zijn van plan om de boeken op de shortlist binnenkort gratis online beschikbaar te stellen, zo schrijft The Times. Daartoe zijn onderhandelingen opgestart met de British Council en met uitgevers om de boeken in digitale vorm te verspreiden. De Booker Prize-organisatie denkt op die manier bijvoorbeeld ook Afrika en Azië beter te kunnen bespelen. Volgens Jonathan Chairman, voorzitter van de Booker Prize Foundation, zal de negatieve impact op de verkoop van de romans klein zijn. "Wanneer lezers een roman voorproeven op het internet, zijn ze sneller geneigd om het boek ook te kopen." Bij de uitgever van winnares Anne Enright, Jonathan Cape, hebben ze bedenkingen bij het plan en vergelijken ze het enigszins met de zet van rockgroep Radiohead die deze maand zijn nieuwe album Rainbows zonder platenmaatschappij en via het internet verspreidde, waarbij de kopers zelf hun aankoopbedrag mochten bepalen. Volgens de uitgeverij zou het logischer zijn slechts fragmenten uit de boeken ter beschikking te stellen én niet de volledige romans.

Labels: ,

Nederland leest massaal Theo Thijssen

In Nederland is het startsein gegeven voor de grootschalige actie Nederland Leest, die deze keer geheel wordt opgehangen aan het boek De gelukkige klas (1926) van de auteur Theo Thijssen. Het boek verschijnt daartoe in een oplage van één miljoen exemplaren. Elk lid van een Nederlandse openbare bibliotheek kan het boek gratis afhalen.
De lancering van de actie gebeurde door Minister van Cultuur Ronald Plasterk, die bij die gelegenheid onder andere een Theo Thijssenplein opende aan het Amsterdamse Spui. Nederland Leest, georganiseerd door de Stichting Collectieve Propaganda voor het Nederlandse boek (CPNB), stimuleert mensen om massaal en tegelijkertijd gedurende een maand hetzelfde boek te lezen, zodat er volop over gediscussieerd kan worden. Jan Siebelink schreef dit jaar de begeleidende lofrede. Hij betitelde De gelukkige klas, het dagboek van onderwijzer meneer Staal, als "een springlevend en kostelijk boek". De actie loopt tot 16 november. Vorig jaar stond Dubbelspel van Frank Martinus Arion centraal in Nederland Leest. De campagne is geïnspireerd op het uiterst succesvolle Amerikaanse One Book, One City, die sinds 2001 in tientallen Amerikaanse steden en staten plaatsvindt. Zie ook dit bericht in NRC en Trouw.

Labels: ,

Weduwe Raymond Carver komt met onuitgegeven 'langere' versies van zijn verhalen

Tess Gallagher, de weduwe van de Amerikaanse schrijver Raymond Carver (1938-1988), is van plan om bijna twintig jaar na zijn dood een nieuwe, langere versie uit te brengen van Carvers legendarische bundel What We Talk When We Talk about Love, zo melden The New York Times en The Guardian. Met die collectie vestigde Carver in 1981 voorgoed zijn faam als schrijver van kortverhalen die de benauwenis van de Amerikaanse suburbia vatten. De demarche is een zoveelste zet in het schaakspel tussen Carvers tweede vrouw en Gordon Lish, redacteur bij Esquire en bij uitgeverij Knopf, die Carver als schrijver lanceerde. Lish greep destijds nogal duchtig in in Carvers verhalen: de helft van Carvers originele woorden sneuvelden en de helft van de verhalen kreeg een ander slot.
Gallagher, zelf ook schrijfster, is nu van plan die ingrepen ongedaan te maken én onder de titel Beginners zeventien door Carver 'gewenste' versies van verhalen uit te brengen. Want Carver had in 1980 aan Lish geschreven (voor de bundel was verschenen en kort nadat hij Gallagher had ontmoet) dat hij alles in het werk moest stellen om te voorkomen dat de verhalen in die gekortwiekte vorm zouden verschijnen: "I may never write another story, that's how closely, God forbid, some of those stories are to my sense of regaining my health and mental well-being", zo voegde hij eraan toe. Maar Lish sloeg de bezwaren van Carver in de wind en publiceerde het boek, dat vervolgens snel furore maakte en werd geprezen voor zijn 'minimalistische' stijl.
Gallagher ziet de publicatie van de lange versies als een vorm van eerherstel voor Carver en is het ook niet zo eens met dat beeld van 'minimalist'. Ze is nu in onderhandeling met de beroemde internationale literaire agent Andrew Wylie, die wereldwijde uitgaven van het boek probeert te bedingen. Bij uitgeverij Knopf fronsen ze volop de wenkbrauwen over het project. De opvolger van Lish bij Knopf, Gary Fisketjon, zegt dat Gallagher blijkbaar "de geschiedenis wil herschrijven." Carver was indertijd zelf nochtans begonnen met zijn vroegere werk te herzien. Drie verhalen uit What We Talk About When We Talk About Love bracht hij in herziene, definitieve vorm onder in Where I'm Calling From: The Selected Stories (1988). Vier andere verhalen uit What We Talk.. liet hij ongewijzigd opnemen in Where I'm Calling From. Dus kennelijk waren dat de versies die Carver voor de eeuwigheid wou bestemmen, aldus Fisketjon. "If that is not the end of the story, I don't know what that would be." Gallagher verzekerde wel dat het niet haar bedoeling is When We Talk...met de versies uit 1981 uit roulatie te nemen. Meer over Carver ook op deze fraaie site, met oa. fragmenten uit de documentaire To Write and Keep Find. Zie ook The Times over de affaire. [foto op documentairehoes: Gallagher & Carver + Carver door David Levine]

Labels: ,