zaterdag 30 juni 2007

Nieuwe Patrick Modiano tijdens rentrée littéraire

De zomer moet nog echt demarreren, maar toch zit men in de uitgeverswereld al volop met zijn gedachten in de herfst. Dat is zeker het geval in de Franse uitgeverswereld, waar men de fameuze rentrée littéraire tegenwoordig al eind augustus in gang steekt. Volgens France 3 mogen de Franse letterenminnaars hun borst stevig nat maken en laten de uitgevers een recordaantal boeken op lezers en critici los. Het vakblad Livres Hebdo telde 727 nieuwe romans, waaronder 493 Franse romans en 234 buitenlandse. Dat betekent 44 meer dan vorig jaar. Het wordt vooral uitkijken naar de nieuwe roman van de melancholische topograaf Patrick Modiano. Het boek zou zich opnieuw tegen de achtergrond van een melancholisch Parijs afspelen en zal in oktober bij Gallimard verschijnen. De titel luidt Dans le café de la jeunesse perdue, zoals Paris Match onlangs onthulde. De roman heeft als biotoop vooral het vijfde Parijse arrondissement en de buurt van Pigalle, en zou "een meerstemmige tekst" zijn, "in de eerste plaats een liefdesgeschiedenis". Modiano-aficionado's zijn al volop aan het speculeren en signaleren dat de titel wellicht verwijst naar een tekst van situationist Guy Debord, zie daarvoor deze uitstekende Le réseau Modiano, uitgegroeid tot het onmisbare ankerpunt voor de Modiano-liefhebber. Ook de Dictionnaire Modiano is een draad van Ariadne in het Modiano-labyrinth.
Naar verluidt eveneens een najaarstopper wordt het boek van Yasmina Reza (L'aube, le soir et la nuit), die één jaar lang de campagne van Sarkozy volgde. En natuurlijk is ook Amélie Nothomb klokvast present met een nieuwe roman: Ni d'Eve, ni Adam. [foto Patrick Modiano: Olivier Roller]

Labels:

Papierman(d) - aflevering 26

Rubriek met samengeharkt leesvoer & disparaat letternieuws à volonté:
**De jury van de Man Booker International Prize neemt stelling in de nieuwe kwestie-Rushdie naar aanleiding van zijn ridderschap en verdedigt de toekenning, zie BBC News.
**Een stevige voorpublicatie uit de nieuwe roman van J.M. Coetzee, Diary of a bad year in The New York Review of Books, zichtbaar geschreven op het snijvlak van fictie en non-fictie. Het boek komt, zoals eerder gesignaleerd, in wereldpremière in een Nederlandse versie bij uitgeverij Cossee.
**Günter Grass en Norman Mailer gingen in gesprek in de New Yorkse Public Library over de nazi's en het verleden, naar aanleiding van Peeling the Onion, de vertaling van Grass' autobiografie De rokken van de ui en Mailers The Castle and the Forest, zie The New York Magazine en vooral dit uitgebreide verslag in The New York Times en in de Frankfurter Allgemeine. Mailer kondigde aan dat het misschien wel zijn laatste publieke optreden is.
**Een uitgebreid essay van Tim Parks over Elfriede Jelinek, eveneens in The New York Review of Books.
**The Independent heeft een portretinterview met de Noorse auteur Lars Saabye Christensen.
**The Japan Times sprak met de Britse auteur van Cloud Atlas, David Mitchell.
**Laura Albert, de vrouw achter de gefingeerde cultauteur JT Leroy, is schuldig bevonden aan fraude, zie NRC-Boekenblog. Zie ook dit stuk uit The New Statesman.
**De Franse krant Libération had donderdag jl. een uitgebreide special met tientallen leestips voor de zomer.
**Erwin Mortier bespreekt in De Volkskrant de Brieven van Keats (verschenen bij Athenaeum/Polak & Van Gennep) en schrijft: "Dik vijfhonderd bladzijden beslaat deze zeer welkome en wondermooie vertaling van dit vitale onderdeel van Keats’ literaire productie, en dan gaat het nog om een selectie [...] Er dringt zich de niet geheel rechtvaardige bedenking op dat Keats’ dichtwerk bijna een voetnoot bij het epistolaire oeuvre vormt." Zie ook de recensie van het zopas verschenen brievenboek van Gerard Reve aan zijn uitgever Bert de Groot, Moedig voorwaarts.
**Renate Dorrestein windt zich in Trouw op over haar critici, die in groten getale haar roman Echt Sexy afkraakten. Ze concludeert: "Sinds Multatuli Max Havelaar schreef, weten we hoe natuurlijk de verbinding tussen literatuur en engagement is. Het is mijn hoop dat alle wereldvreemde recensenten de weg daarnaar terugvinden – hun dagen konden anders weleens geteld zijn." We trillen van angst.
**Een recensie van The New Oxford Book of Literary Anecdotes (ed. John Gross) bij de Claremont Review of Books
**Reinier Kist heeft in NRC-Handelsblad een gesprek met Bernard Wesseling, dichter vol branie en recente winnaar van de C. Buddingh'-prijs.
**Morgen vindt de immer voortreffelijk gestoffeerde Boekenmarkt in Dordrecht plaats, de één na grootste in Nederland met 550 boekenkramen, zie hier en daar. De Papieren Man is op post.

Labels: , , , , , ,

vrijdag 29 juni 2007

Hella S. Haasse ook bedacht met planetoïde

Na Harry Mulisch krijgt ook Hella S. Haasse haar eigen planetoïde, zo maakte de International Astronomical Union vandaag bekend en meldt NRC. Haasse zal de officiële oorkonde overhandigd krijgen op 19 juli tijdens een colloquium over planetoïden aan het Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek in Amsterdam, waar ze eregaste is. Aanleiding voor de naamgeving is de verschijning van Sterrenjacht, het feuilleton dat ze in 1950 onder de naam C.J. van der Sevensterre voor Het Parool schreef. De Haasse-planetoïde draagt nummer 10250 en beweegt zich tussen Jupiter en Mars.

Labels:

Manuscripta opent Nederlands boekennajaar

Op zondag 2 en maandag 3 september krijgt Amsterdam er een uit de kluiten gewassen boekenfestival bij. Manuscripta is de naam van het nieuwe gebeuren, dat vooral anticipeert op de uitgaven voor het najaar. Zowat honderd uitgeverijen presenteren er hun verse aanbod. Ook debatten, signeersessies en auteursinterviews mogen worden verwacht. De eerste dag is voor iedereen toegankelijk, de tweede dag is voorbehouden voor vertegenwoordigers van boekhandels, uitgeverijen en bibliotheken. Initiatiefnemer is de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek. Manuscripta vindt plaats op het terrein van de Westergasfabriek in Amsterdam. Meer info ook bij Boekendingen.

Labels:

Onno Blom wordt biograaf van Jan Wolkers

Publicist en recensent Onno Blom gaat zich wijden aan de de biografie van schrijver, schilder en beeldhouwer Jan Wolkers, zo meldt uitgeverij De Bezige Bij. Jan Wolkers (°1925) is bereid tot volledige medewerking aan de biografie. Hij zal Onno Blom "exclusieve toegang verschaffen tot zijn persoonlijk archief", aldus het bericht. Blom zal op de Wolkers-biografie ook promoveren bij prof. dr. Willem Otterspeer, hoogleraar Universiteitsgeschiedenis aan de Rijksuniversiteit Leiden. Otterspeer is de biograaf van Bolland en Willem Frederik Hermans. De uitgeverij koestert de hoop om de biografie in 2012 te kunnen publiceren. Blom schreef eerder ook de studie Het fabeldier dat Komrij heet (over Gerrit Komrij), Zijn getijdenboek (Harry Mulisch) en een geschiedenis van de boekenweekgeschenken. Hij was ook een tijdlang actief als uitgever.

Labels:

donderdag 28 juni 2007

Uitzonderlijke brievencollectie-Schram binnenkort geveild

Het veilingnieuws volgt mekaar in ijltempo op, literatuur en beroemde papierparafernalia zijn nooit zo begerenswaardig geweest als tegenwoordig. The Independent meldt dat binnenkort de uitzonderlijke collectie brieven van de Zwitserse bankier Albin Schram (1926-2005) wordt geveild. De krant biedt enige inzage in de brieven van beroemde correspondenten en biedt smakelijke excerpten aan van onder meer brieven van Napoleon (aan zijn geliefde Josephine), Claude Monet, Albert Einstein, Gandhi, Oscar Wilde, T.S. Eliot, Federico Garcia Lorca, Charlotte Brontë en Tolkien. De grappigste brief (en een topstuk) is wel die van Ernest Hemingway aan Ezra Pound uit 1925, " a great satirical diatribe On The Virtue Of Bulls", waarin de kwaliteiten van de stier op een rijtje worden gezet: "Bulls at least are not the greatest stylists in English. No bull has ever been a political exile. Bulls don't run reviews. Bulls of 25 don't marry old women of 55 and expect to be invited to dinner. Bulls do not get you cited as co-respondent in divorce trials. Bulls do not borrow money. Bulls do not expect you to marry them and make an honest woman of them. Bulls are edible after they have been killed. Fewer bulls are homosexual. To me bulls ain't exotic. They are normal." De brieven worden geveild op 3 juli bij Christie's in Londen, zie ook hier. Opmerkelijk: toen Schram in 2005 stierf, wist zijn familie amper waar hij de hoogst waardevolle brieven had gelaten.
Intussen meldt de Oostenrijkse krant Der Standard de verkoop van het lang verloren geachte handschrift van Theodor Fontanes (1819-1898) gedicht Herr von Ribbeck auf Ribbeck im Havelland. Dat is voor 130.000 euro van de hand gegaan, bij een hevige bieding op een veiling bij Auktionshaus J.A. Stargardt in Berlijn. De geschatte prijs was nochtans 'maar' 30.000 euro. [foto: Hemingway en de stieren]

Labels: ,

Recordbedrag voor 'Les fleurs du mal' op Parijse veiling

Een exemplaar van Les fleurs du mal van de Franse dichter Charles Baudelaire uit 1857, door de schrijver geschonken aan de schilder Eugène Delacroix, is woensdagavond voor 603.200 euro van de hand gegaan bij Sotheby's in Parijs. Dat meldt Le Nouvel Observateur. Volgens Sotheby's gaat het om een nieuw recordbedrag voor een originele uitgave uit de Franse literatuur. De nieuwe eigenaar wenst anoniem te blijven. De waarde was aanvankelijk geschat tussen de 300.000 en 400.000 euro. Het werk was afkomstig uit de collectie van de topbibliofiel Pierre Leroy. Door Delacroix het boek te offreren, wilde Baudelaire hem zijn "oneindige bewondering" tonen. Er werden verder nog 47 objecten en teksten van Baudelaire ter veiling gebracht. De in het totaal 100 gepresenteerde loten op deze veiling van zeldzame manuscripten en boeken brachten vijf miljoen euro op. Het vorige veilingrecord voor een werk uit de Franse literatuur dateert van 20 juni 2006. Toen werd een exemplaar van Une saison en enfer van Arthur Rimbaud voor 440.000 euro afgehamerd. Meer achtergronden bij de collectie van Leroy, die naar verluidt de werken verkoopt om nieuwe middelen voor zijn collectie te creëren, in dit artikel uit Le Point. Leroy geldt overigens als de grootste verzamelaar van de Sade-manuscripten ter wereld. Hiervan bracht hij er evenwel geen ter veiling. Zie ook de aankondiging van de veiling in ons DPM-bericht van 17.6.07 [tekening: Charles Baudelaire]

Labels: ,

woensdag 27 juni 2007

Typemachine van voetenschrijver Christy Brown toch niet te koop

De verkoop van de typemachine van Christy Brown (1932-1981), de gehandicapte schilder en auteur van het succesvol verfilmde My left foot, is uitgesteld, zo laat de BBC in een vreemdsoortig bericht weten. De Olympia Splendid 99 was door de weduwe Mary Brown aangewezen als het schrijfgerief waarmee hij zijn in 1954 verschenen autobiografie op papier kreeg. Maar het veilinghuis heeft de typemachine teruggetrokken nadat een zus van de schrijver de authenticiteit van het betreffende apparaat in twijfel had getrokken. De eigenaars van het betwiste lot 210 hadden volgens het veilinghuis een goede band met het echtpaar Christy en Mary Brown, maar toch moet verder onderzoek nu uitwijzen hoe de vork precies aan de steel zit. De Ier Christy Brown schreef een klein maar gerespecteerd oeuvre bij elkaar, slechts met behulp van zijn linkervoet (en de bewuste typemachine). Zijn autobiografie werd verfilmd door Jim Sheridan. Voor zijn rol als de schrijver kreeg Daniel Day Lewis in 1989 de Oscar voor Beste Acteur. [HC - foto: de auteur aan het werk]

Labels: ,

Verdwenen manuscript van Nobelprijswinnares Pearl S. Buck na 41 jaar boven water

Het manuscript van The Good Earth (1931), de bekendste roman van de Amerikaanse schrijfster en Nobelprijswinnaar 1938 Pearl S. Buck (1892-1973), is na eenenveertig jaar spoorloos te zijn geweest, terug boven water gekomen in Philadelphia, zo heeft de plaatselijke politie bekend gemaakt. De getypte en met de hand gecorrigeerde tekst is door een veilinghuis overgedragen aan de politie, zo meldt The Boston Herald. Het veilinghuis was gecontacteerd door iemand die het manuscript wou laten schatten en verkopen, schrijft ook AFP. De man zou dat in alle onschuld én goed vertrouwen hebben gedaan. De plaatselijke FBI spreekt van een zeer waardevol document. Het manuscript was sinds 1966 uit het archief van de schrijfster in haar woonhuis verdwenen. Samen met het manuscript zijn ook brieven van de schrijfster aan Harry Truman en Eleanor Roosevelt teruggevonden. The Good Earth vormde het eerste deel van een trilogie die gewijd was aan het leven van een familie op het Chinese platteland. Pearl Comfort Sydenstricker Buck, zoals haar naam voluit luidde, groeide op in China maar moest het land vanwege politieke spanningen verlaten. Ze was de eerste vrouw die de Pulitzer Prize kreeg in 1932 en in 1938 ook de eerste Amerikaanse vrouwelijke laureate van de Nobelprijs literatuur.

Labels:

Spaanse Asturiasprijs gaat naar Amos Oz

De Israëlische schrijver Amos Oz (°1939) krijgt de Spaanse Prins van Asturiasprijs voor de letteren 2007, zo heeft de jury vandaag bekend gemaakt en staat te lezen in El Pais. De Asturiasprijs is 50.000 euro waard en geldt als een van de belangrijkste Spaanse literatuurprijzen, met een internationale uitstraling. Vorig jaar mocht Paul Auster de bekroning op zak steken. De jury loofde de romancier en essayist Oz omdat hij van het Hebreeuws een "briljant instrument voor de literaire kunst" maakte. Oz, auteur van onder meer Mijn Michaël en Black Box, werd ook geprezen omdat hij "een Israëlische intellectueel is die zich erg betrokken voelt bij het zoeken naar een vreedzame oplossing van het conflict tussen Israël en Palestina, waar hij veel over geschreven heeft." Oz is ook de stichter van de vredesbeweging Peace Now. Oz' boeken zijn vertaald in 30 talen. De Israëlische schrijver is al vaker genoemd als kanshebber voor de Nobelprijs voor literatuur. In 2005 kreeg hij in Frankfurt de prestigieuze, driejaarlijkse Goetheprijs. Oz haalde het in de laatste jurystemronde van de Albanese schrijver Ismaïl Kadare, die veel kansen werd toegedicht. De Asturiasprijs, die sinds 1981 wordt uitgereikt, wordt Oz in oktober overhandigd door de Spaanse kroonprins Felipe. Onlangs kreeg bard Bob Dylan de Asturiasprijs voor de kunsten. [foto: Amos Oz, door Steve Pyke uit the New Yorker]

Labels: ,

Ook Arnon Grunberg op de bres voor Couperushuis

Het actiecomité dat zich beijvert voor het verwerven van het pand waar Louis Couperus (1863-1923) in Den Haag opgroeide en Eline Vere schreef, krijgt nu ook de steun van Arnon Grunberg en Frits Bolkestein. Dat meldde de initiatiefnemer van het comité, de econoom Arnold Heertje, gisteren. "Met zo'n sterk actiecomité moet het Couperushuis in Den Haag toch behouden blijven", vermoedt hij. Als alles volgens plan verloopt, zou de benedenverdieping van het pand aan de Surinamestraat in de toekomst ter beschikking komen van het Couperusmuseum, staat in ANP bericht in Trouw. Het pand, dat eigendom is van de Egyptische ambassadeur, is sinds geruime tijd te koop. Je moet er zowat 3 miljoen euro voor neertellen. "Als een andere partij het huis koopt, wordt het misschien opgedeeld in appartementen. De herinnering aan Couperus is dan voor altijd verloren. Als men later spijt krijgt van de verkoop, is het te laat'', zo waarschuwt Heertje nog, die het echte werk van het comité aan deskundigen overlaat: "Deskundigen trekken de kar. Zij richten zich in eerste instantie tot het Rijk, de provincie en de gemeente om het plan te financieren. Maar ik heb er alle vertrouwen in dat het gaat lukken", aldus de econoom. In het Louis Couperus Museum in de Javastraat te Den Haag, even verderop, loopt sinds vrijdag jl. de tentoonstelling De grenzen der betamelijkheid. Lezen en vrouwen rond 1900. De expo stelt de ontwikkeling in de visie op het lezen door vrouwen in de negentiende eeuw in de schijnwerper. Ze loopt tot 18 november 2007.

Labels: ,

Renate Dorrestein schrijft Nederlands Boekenweekessay 2008

Renate Dorrestein zal in 2008 het Boekenweekessay schrijven, zo maakte het CPNB bekend. Het essay zal aansluiten bij het thema van de Boekenweek, dat volgend jaar Van Oude Menschen… De derde leeftijd en de letteren is. Dorrestein kent het klappen van de zweep: tien jaar geleden schreef zij het Boekenweekgeschenk Want dit is mijn lichaam. Vorige maand publiceerde Dorrestein haar hoogst wisselend onthaalde twintigste roman Echt Sexy. In het najaar fungeert Dorrestein ook als gastschrijfster aan de Universiteit van Leiden. De Nederlandse Boekenweek vindt plaats van 12 tot en met 22 maart 2008. Eerder was bekend geraakt dat Bernlef het Boekenweekgeschenk zal plegen. Zie ook meer details bij Literatuurplein.

Labels:

dinsdag 26 juni 2007

Vlaamse jeugdschrijver Marc De Bel stuit op 'censuur' in Nederland

De immens populaire Vlaamse jeugdschrijvers Marc De Bel en Guy Didelez staan op hun achterste poten nadat gebleken is dat hun nieuwste boek Alien in Nederland het onderwerp is van wat ze als 'censuur' omschrijven, zo staat te lezen in De Morgen en Het Laatste Nieuws. Uitgeverij Abimo had aan De Bel en Didelez gevraagd om een boek te schrijven dat aan het eind van het schooljaar door de Vlaamse en Nederlandse basisscholen als afscheidsgeschenk aan de leerlingen van de zesde klas zou worden bedeeld. Het verhaal handelt over "Sander, die op vakantie in de Ardennen het (buitenaards) mooie meisje Alien leert kennen en zich afvraagt of zij al dan niet een alien is." Al gauw bleek dat tal van Nederlandse scholen het moeilijk hadden met de titel én de inhoud van het boek. Volgens De Bel reageerden sommige directies furieus op de titel: "In de Bijbel is er geen sprake van aliens of buitenaardse wezens, dus bestaan die niet", zo werd gezegd. Heel wat bezorgde oudercomités die het boek op voorhand lazen, uitten hun bezorgdheid. De Nederlandse uitgever stuurde er dan maar op aan om de titel te wijzigen in Ik moet je iets vertellen. Ook 'godverdommes' werden veiligheidshalve vervangen door 'getverdikkes'. 'Verduiveld' kon helemaal niet door de beugel. Alien is het 93ste boek van De Bel. In een opiniebijdrage vandaag in De Morgen haalt de Bel ook het verhaal aan van een illustrator: "Zo vertelde een illustrator mij vorige week nog dat hij naar aanleiding van de Nederlandse Kinderboekenweek (waaraan nota bene omwille van het thema 'magie' ook een heleboel scholen weigerden mee te werken) een boze mail van een oudercomité had gekregen waarin hij werd terechtgewezen voor het tekenen van te diepe decolletés en een muis met een broek aan! Want "zo heeft God de muis niet geschapen". Het verhaal staat intussen ook te lezen bij Villa Kakelbont. De polemiek doet denken aan de tribulaties rond het kinderboek van Susan Patron, The Higher Power of Lucky in de Verenigde Staten, waar het boek uit schoolbibliotheken werd gebannen vanwege het gebruik van het woord 'scrotum'.

Labels: ,

Stephen Hawking komt met kinderboek

De briljante theoretisch natuurkundige Stephan Hawking, die met zijn ongemeen succesvolle A Brief History of Time de geheimen van het universum voor de gewone sterveling toegankelijk maakte, werkt samen met zijn dochter Lucy aan een kinderboek, zo meldt The Independent. Daarin maakt hij zijn theorieën ook voor kinderen begrijpelijk. Het boek George's Secret Key to the Universe vertelt het verhaal van een wetenschapper, zijn dochter en de supercomputer Cosmos. Het boek verschijnt in september 2007. Het is de bedoeling dat fysica er 'fun' in wordt. Het schrijven van het verhaal, onderdeel van een trilogie, luidde tegelijk een verzoening in met zijn familie. De wetenschapper, die sinds zijn 22-ste zijn dagen in een rolstoel slijt als gevolg van een spierziekte en slechts kan communiceren met de buitenwereld via een vernuftig computersysteem, was vorig jaar gescheiden van zijn tweede vrouw, zijn verpleegster Elaine. Dat zette de familierelaties zwaar onder spanning. Lucy Hawking, die zelf een autistische zoon heeft, zegt dat het schrijven van het boek er mee voor gezorgd heeft dat er opnieuw toenadering kwam en ze met haar vader op een schone lei kon beginnen. Even zag het er ook naar uit dat Hawking, die steeds meer medische problemen kreeg, niet meer zou kunnen werken. Sinds kort krijgt hij om de 18 à 24 maanden een nieuwe stem- en communicatiecomputer en heeft hij zelfs ambities om deel te nemen aan de eerste gecommercialiseerde ruimtevlucht van Richard Branson in 2009.

Critical Compendium graast boekenbijlages af

Critical Compendium, zo heet de onlangs opgestarte Amerikaanse website die werk maakt van het inventariseren van boekrecensies uit de hele wereld. "A daily dose of book reviews from around the world", zo luidt de ondertitel en in ieder geval pogen ze elke dag in tal van digitaal beschikbare boekenbijlagen te snuffelen en daar de beste stukken uit op te takelen. Critical Compendium richt zich in hoofdzaak op Engelstalige publicaties, maar hun reikwijdte is aanzienlijk en gaat van bekendere literaire tankstations als BBC Books, Bookforum, Times Literary Supplement, London Review of Books, Literary Review, The Guardian Review, Chicago Sun Times en de New York Review of Books tot de onverwachte boekenpagina's van pakweg The Arkansas Journal, The Spectator of de Sydney Morning Herald. Je zou kunnen denken aan wat Arts & Letters Daily al zo lang en met vrucht volhoudt, maar toch is Critical Compendium zo te zien ook wel van plan orde aan te brengen in het digitale leesoerwoud. In dat verband moet trouwens eveneens het kranige werk van Sign and Sight worden genoemd, nog zo'n site die voortdurend met hoogwaardige stukken over literatuur en cultuur komt aandraven. Sign and Sight is de Engelse editie van het Duitse Perlentaucher.

Labels:

maandag 25 juni 2007

Michael Pye breekt lans voor W.F. Hermans

De Engelse schrijver Michael Pye is zich aan het ontpoppen tot een groot pleitbezorger van het werk van Willem Frederik Hermans. Na zijn bespreking van Beyond Sleep in Bookforum onlangs - zoals we al signaleerden - schrijft hij in The Scotsman nu ook een gezamenlijke recensie over Beyond Sleep en The Darkroom of Damocles, in het Engels verschenen bij Harvill Secker en The Overlook Press. Over Nooit meer slapen: "Beyond Sleep has the same ferocious energy, the same disconcertingly plain prose, but it's a farce. [...] you can read the book and simply, painfully laugh, as you can read The Darkroom of Damocles simply as a mesmerising thriller. Afterwards, though, you'll be surprised by what grows in your mind." De vertalingen van beide Hermans' boeken zijn van de hand van Ina Rilke. Michael Pye staat bekend als de auteur van onder meer The Drowning Room (Granta Books, 1995), Taking Lives (1999) en The Pieces from Berlin (2003). [foto: W.F. Hermans op expeditie]

Labels:

Aantekeningen van Hemingway duiken op in Cuba

In de voormalige Cubaanse woning van de Amerikaanse schrijver en Nobelprijswinnaar 1954 Ernest Hemingway zijn onbekende aantekeningen van de schrijver aangetroffen, zo staat te lezen in De Morgen. De notities kwamen boven water in de badkamer van het huis in San Francisco de Paula, op zo'n 25 kilometer van Havana. Daar leefde Hemingway van 1939 tot 1960 en momenteel is er het Ernest Hemingway Finca Vigía Museum ingericht. De notities stammen uit de periode 1942-1953 en zijn vooral krabbels over het gewicht van de schrijver. Hemingway was een sportbeoefenaar en was zeer begaan met zijn gezondheid, aldus Cubaanse media. Het voorbije weekend kwamen in Cuba een heleboel Hemingway-vorsers (ook uit de VS, Groot-Brittanië en Argentinië) samen om over de literaire erfenis van Hemingway van gedachten te wisselen, zie hier.
.

Labels: , ,

zondag 24 juni 2007

Comédie-Française haalt slag thuis tegen erven-Koltès

De Comédie-Française te Parijs heeft over de hele lijn gelijk gekregen in het hevige juridisch conflict dat was ontstaan met de broer van de in 1989 overleden Franse toneelschrijver Bernard-Marie Koltès, zo meldt Le Monde. Zoals hier eerder gesignaleerd, was de Comédie-Française in een dispuut verwikkeld geraakt rond de eis van François Koltès (die de rechthebbende is van zijn broers werken) om de voorstellingenreeks van Le Retour au Désert, geregisseerd door Muriel Mayette, stop te zetten na 7 juni. François Koltès kon het niet velen dat het personage Aziz niet door een Algerijn werd vertolkt, wat de auteur Bernard-Marie Koltès in zijn tekst had gestipuleerd. Maar de Comédie-Française legde vervolgens een aanklacht neer tegen François Koltès voor smaad en verdedigde zijn artistieke vrijheid. François Koltès moet van de rechter nu 20.000 euro betalen als schadevergoeding omdat hij de verderzetting van de voorstellingen heeft belet, terwijl de oorspronkelijke contracten tussen de Comédie en François Koltès dat wel bepaalden. Hij dient ook de gerechtskosten van zowat 10.000 euro op te hoesten. De rechtbank heeft verder - opmerkelijk - geargumenteerd dat er geen indicatie is in de tekst dat Aziz moet worden vertolkt door een Arabier of een Algerijn. En dat het evenmin de uitdrukkelijke wens was van Bernard-Marie Koltès dat de rol als dusdanig werd ingevuld, ondanks het feit dat hij er inderdaad wel belang aan hechtte dat acteurs uit minderheden daadwerkelijk aan bod kwamen. Volgens Libération is dit een eigenaardige these, want zijn er nochtans voldoende elementen die uitdrukkelijk de wil van Bernard-Marie Koltès staven. De krant vroeg zich gisteren ook af waarom de Comédie-Française het zo moeilijk heeft om aan de verzuchtingen van Koltès te voldoen: "Parmi les gens de théâtre, certains se demandent pourquoi il n'aurait pas été possible d'engager un pensionnaire arabe dans la maison de Molière." Toch is momenteel niet duidelijk of de voorstellingenreeks van Le Retour au Désert zal hernomen worden. [foto Bernard-Marie Koltès, Elsa Ruiz, Editions de Minuit]

Labels: ,

Burgemeester Rome vraagt heropening moordonderzoek Pier Paolo Pasolini

Ruim zevenhonderd Italiaanse schrijvers en intellectuelen hebben bij monde van een petitie een dringende heropening gevraagd van het onderzoek naar de moord op de marxistische Italiaanse schrijver en filmregisseur Pier Paolo Pasolini in 1975, zo melden The Times en NRC-Handelsblad. Opvallend is ook dat de burgemeester van Rome, Walter Veltroni, de vraag steunt. Veltroni is eveneens schrijver en was tijdens zijn studietijd, toen Veltroni actief was als communist, bevriend met Pasolini. "Ik ben ervan overtuigd dat de dood van Pasolini een sleutelmoment was in de Italiaanse geschiedenis. Het is belangrijk dat er uiteindelijk klaarheid wordt gebracht in deze zaak." Pasolini is in de nacht van 1 op 2 november 1975 in duistere omstandigheden vermoord nabij Ostia, de badplaats van Rome, wat een schokgolf door Italië joeg. Men is er veelal van uitgegaan dat de moord te maken had met Pasolini's openlijk beleden homoseksuele geaardheid. In ieder geval werd Pino Pelosi, een Romeinse schandknaap, voor de moord veroordeeld. Maar toen Pelosi in 2005 vrijkwam, trok hij zijn eerdere bekentenis in. Hij beweerde dat Pasolini wel degelijk door een groep van drie zou zijn omgebracht. Burgemeester Veltroni zei dat na Pelosi's verklaringen het Romeinse stadsbestuur een nieuw onderzoek heeft verricht onder leiding van senator en advocaat Guido Calvi. De resultaten worden binnenkort aan justitie overgedragen, met het verzoek de rechtszaak herop te starten. Ook in 2005 had de familie van Pasolini al opgeroepen om het dossier te heropenen (zie hier). Volgens Veltroni en de ondertekenaars van de petitie stond Pasolini vlak voor zijn dood op het punt een onthulling te doen over de dood van Enrico Mattei, hoofd van onder meer Agip en ENI, de Italiaanse energiereus. Mattei zou in 1962 niet zomaar zijn omgekomen bij een vliegtuigongeval, maar wel degelijk zijn vermoord. Pasolini, regisseur van het omstreden Salo, de 120 dagen van Sodom, werkte vlak voor zijn dood aan de roman Petroleum, waarin hij de zaak goeddeels aan het licht zou brengen.

Labels: ,

Hollands Diep publiceert dagboekfragmenten Mulisch

Het tweede nummer van het onlangs heropgerichte magazine Hollands Diep - dat behoorlijk glossy oogt - brengt "nooit eerder gepubliceerde aantekeningen uit het privé-dagboek" van Harry Mulisch. Mulisch viert binnenkort zijn tachtigste verjaardag. Het dagboek handelt vooral over de periode waarin Mulisch aan De ontdekking van de hemel werkte. "Als ik bij het wakker worden aan mijn boek denk, heb ik het gevoel dat het helemaal niets is, nul, waardeloos, maar 's nachts, als ik naar bed ga, weet ik zeker dat het een meesterwerk is", schrijft Mulisch op 9 februari 1991. Mulisch is voor zijn doen verrassend openhartig over zijn "wonderbaarlijkste jaar": "Ik krijg een zoon. Ik word 65. Het is tien jaar geleden dat ik maagkanker had en van mijn sterfbed opstond. Het is veertig jaar geleden dat ik mijn eerste roman schreef." De fragmenten gaan vergezeld van een interview met Arjan Visser over de totstandkoming van De ontdekking van de hemel. Het coververhaal van Hollands Diep is dan weer gewijd aan de verfilming van Jan Wolkers' novelle Zomerhitte, waarvan de opnames in Texel plaatsvinden. Veel aandacht gaat ook naar Hillary Clinton, in een interview met biograaf Carl Bernstein. Voorts zijn er stukken over de dubbeltalenten van Charlotte Mutsaers, Miranda July, Rozalie Hirs en Thom Hoffman en niet eerder gepubliceerde verhalen van Cees Nooteboom, Adriaan van Dis en Amos Oz.

Labels: ,

zaterdag 23 juni 2007

Geboortehuis van de gezusters Brontë te koop

Nadat deze week bekendraakte dat een van de vroegere woonhuizen van Dylan Thomas te koop staat, blijkt nu ook het geboortehuis van de gezusters Brontë in de aanbieding te komen, zo meldt Reuters/The Scotsman. Komende maandag 25 juni is er een openbare verkoop van het huis in Thornton, vlakbij Bradford, nadat de eigenares, zelf een schrijfster, besliste om kleiner te gaan wonen. Charlotte werd er geboren in 1816, Emily in 1818 en Anne in 1820. Ze woonden er vijf jaar alvorens te verhuizen naar het nabijgelegen Haworth, waar Charlotte Jane Eyre schreef en Emily Wuthering Heights. "Het zou aardig zijn mocht het huis een betekenis krijgen voor de nagedachtenis van de Brontës", zegt Tony Webber van Edissons die de verkoop afhandelt. "Hoe romantisch zou het niet wezen mocht een familie het kopen en hun kinderen zich later manifesteren in de literaire wereld?" De Brontë-familie betrok het huis aan Market Street toen vader Patrick tot predikant werd benoemd in Thornton. De huidige eigenares Barbara Whitehead is een detectiveschrijfster en zette de deuren regelmatig vrijpostig open voor nieuwsgierige Brontë-fans. De richtprijs van het pand, waarvan gedeelten later gebruikt zijn als slagerij en restaurant, is 200.000 pond.

Labels: ,

Gent krijgt boekeninjectie

Gent is tegenwoordig niet erg rijkelijk bedeeld met kwaliteitsboekhandels. Inzake het tweedehandsaanbod blijven enkel De Slegte, de Oxfam-boekhandel en boekenmarkt De Kaft incontournable, maar de laatste jaren is de spoeling ook daar dunner geworden. Toch is er een verruiming van het aanbod op komst. Het in Leuven succesvolle modern antiquariaat Paard van Troje start - zoals eerder al gesignaleerd op deze site - heel binnenkort in Gent een nieuwe winkel. Op 13 juli opent de zaak in de Voldersstraat, op een steenworp van de Veldstraat én de concurrenten van De Slegte. Ook FNAC, Standaard Boekhandel, de English Bookshop en kunstboekhandel Copyright zijn trouwens niet veraf. Zaakvoerder Bart van Aken wil in het fraaie pand - de vroegere Salons Florian - in de tuin ook een literair terras aanleggen. De klemtoon van het aanbod zal komen te liggen op Nederlandstalige literatuur en in het Nederlandsvertaalde literatuur, naast filosofie en klassiek werk. Pas vanaf 1 september wordt het pand helemaal in gebruik genomen, zo zei Van Aken onlangs in de krant De Gentenaar.
In het Gentse stadsmagazine Zone 09/ lezen we dan weer dat Gent binnenkort ook bouquinistes naar Parijs' voorbeeld krijgt. Vanaf september komt er langs het water van de Ajuinlui (ook al vlakbij de Veldstraat) een tweedehandsboekenmarkt, waarbij particulieren en handelaars voor een kleine som een prefabstalletje kunnen huren. Tenslotte is er dit weekend nog de grote boekenverkoop van 11.11.11, waarop 25.000 afgevoerde bibliotheekboeken worden verkocht aan drempelprijzen. De verkoop loopt nog tot zondag 17 uur in het Vredeshuis, (Sint-Margrietstraat) en in het Augustijnenklooster.

Labels: ,

BlueBook nieuwe digitale boekensensatie

Een nieuwe stap lijkt gezet in het proces van boekdigitalisering, zo bleek op de O’Reilly Tools of Change for Publishing Conference, die afgelopen week in California doorging. Na de niet al te wereldveranderende introducties van e-books, presenteerde Manolis Kelaidis, een designer aan het Londense Royal College of Art, er zijn ‘blueBook’-project. In tegenstelling tot een e-book, dat weinig meer lijkt dan een vereenvoudigd computerscherm, ziet het blueBook er als een écht boek uit. Met een eenvoudige druk op woorden in het boek – gedrukt in geleidende inkt! – en via subtiel geïntegreerde elektronica, kunnen beelden, geluiden, video’s en allerhande extra informatie worden opgevraagd. Waarnemers op de conferentie reageerden laaiend enthousiast op het project, en zagen in de eerste plaats legio mogelijkheden voor kinderboeken. Even aaien over een afbeelding van een olifant kan eenvoudigweg geluiden vanuit de Serengeti oproepen. "We stevenen af op een toekomst waar de fysieke wereld meer zal doordrenkt worden van de computer. Het gaat niet over de toekomst van het boek, dit gaat over nieuwe manieren van integreren van het digitale in het analoge," zo vat de organisator van de conferentie Tim O’Reilly het samen. Maar voorlopig is het blueBook nog toekomstmuziek. Manolis Kelaidis zoekt nu naar geldschieters om het idee te commercialiseren, al zouden naar verluidt enkele grote uitgevers enthousiast zijn. [gastbijdrage Hans Cottyn]

Labels:

vrijdag 22 juni 2007

Franse schrijver krijgt slaag van zijn personages

Dat het schrijven van romans een riskante bezigheid is, daar weet de arme Salman Rushdie natuurlijk alles van. Maar ook de Franse schrijver Pierre Jourde kan ervan meespreken. Gisteren werd in Aurillac het proces ingeleid tegen vijf boeren die de schrijver hadden aangevallen, nadat ze zich in een van zijn boeken meenden te herkennen, zo melden AFP en The Guardian. Jourde schreef in 2003 de roman Pays perdu, over het vergeten dorpje Lussaud in de Cantal-streek en gaf daarin een niet erg geflatteerd beeld van de inwoners van het gehucht, waar de tijd compleet is blijven stilstaan. Op 31 juli 2005 kwam de schrijver met zijn levensgezellin en drie kinderen aan in het dorpje (waar zijn roots liggen) om er - zoals elk jaar - vakantie te nemen. Tijdens het uitladen van de bagage werd de wagen van Jourde bestormd door een tros woedende landbouwers uit Lussaud (die de auteurs zelfs persoonlijk bleek te kennen). De belagers, tussen de 39 en 72 jaar, gingen over tot geweld waarbij menige vuistslag werd uitgedeeld en twee kinderen van Jourde - mestiezen - met racistische verwijten kregen te maken. Jourde's 15 maanden oude baby werd licht gewond. De uitzinnige boeren gooiden ook met stenen naar Jourde en zijn gezin. Ternauwernood kon de schrijver en zijn gezin ontkomen: hij legde vervolgens klacht neer bij de rijkswacht en stelde zich burgerlijke partij. Het zestal bleek vertoornd over de manier waarop Jourde hen in Pays perdu had geschetst. Jourde kwam met verhalen over het drankgebruik, promiscuïteit en de eenzaamheid in het bergdorpje en schreef dat het bezit van slechts één tand er gold als een statussymbool. De Franse kritiek was enthousiast, maar na verloop van tijd begon het omtrent het boek verraderlijk te broeien in het dorpje, zo vernam Jourde. Hij schreef een vriendelijke brief naar de bewoners om de gemoederen te bedaren en erop te wijzen dat hij de verhalen drastisch naar zijn hand had gezet. En bovenal van Lussaud hield. Toch barstte in juli 2005 de bom. Gisteren kwam het vijftal voor de rechtbank in Aurillac. Ze riskeren gevangenisstraffen tot zes maanden met opschorting. De advocaat van de Lussaud-boeren verdedigde de belagers door te stellen dat Jourde ze "met groot misprijzen" had afgeschilderd. Een minderjarige zoon van één van de boeren - ook betrokken bij de feiten - zal later voor een jeugdrechtbank berecht worden. Jourde, ook bekend als auteur van het vermakelijke La littérature sans estomac over het Parijse literaire wereldje, is er intussen het hart van in en blijft zijn liefde voor Lussaud belijden, al durft hij er geen voet meer te zetten. De zaak veroorzaakt veel ophef in de Franse media: zie deze gedetaillleerde verslagen in Le Figaro en in Le Monde. Ook The Scotsman besteedt er aandacht aan. Ook deze beschouwing over het boek mag er zijn.

Labels: ,

Claudel en Houellebecq achter de camera

De Franse succesauteur Philippe Claudel, internationaal doorgebroken met Grijze zielen, is nu ook aan het filmen geslagen, zo meldde Le Figaro littéraire gisteren. Il y a longtemps que je t'aime (zoals in het liedje A la claire fontaine) is gebaseerd op een origineel scenario en gaat over twee zussen, waarvan de ene uit de gevangenis komt en een loodzwaar geheim meedraagt. Kristin Scott Thomas en Elsa Zylberstein vertolken de hoofdrollen. De opnames zijn momenteel aan de gang, ergens in de regio Lorraine. Claudel schreef eerder al filmscenario's. De verfilming van zijn eigen boeken laat hij intussen aan anderen over. Zo raakte ook bekend dat Het kleine meisje van Monsieur Linh (2005) zal worden verfilmd, met in de hoofdrol Gérard Depardieu en als regisseur Richard Berry. Eerder kreeg ook Grijze zielen een Franse - zij het weinig succesvolle - filmadaptatie.
Ook Michel Houellebecq vertoeft dezer dagen achter de camera's. Hij is druk doende met de verfilming van Platform. Dat mag een half wonder heten, want de financiering heeft nogal wat voeten in de aarde gehad (zie hier). Op de website van Fernando Arrabal, de Spaanse schrijver die Houellebecq als een schaduw lijkt te volgen, kunnen al een paar stills bewonderd worden. Schaars geklede dames met bodypainting-motieven trekken de aandacht, in wat ook aan een carnavalsstoet doet denken (er was nochtans sprake van dat de Nederlandse architect Rem Koolhaas voor de decors zou tekenen). Ook Arrabal is prominent present. We houden ons hart vast voor het resultaat. [foto Houellebecq: Pierre Ferbos]

Labels: ,

Italiaan schrijft integrale roman op zijn gsm

De Italiaan Robert Bernocco heeft op zijn gsm een roman van 384 pagina's geschreven. Hij deed dat in de trein, op weg van en naar zijn werk. De man verdeelde zijn boek in korte paragrafen en bewaarde deze in het geheugen van zijn Nokia 6630. Thuis zette hij de teksten over naar zijn pc. Bernocco werkte 17 weken aan Fellow travellers (Compagni di viaggio), een soort toekomstroman. Om het vooruit te laten gaan, gebruikte hij zelfs de T9 functie van de telefoon om bekende woorden meteen aan te vullen. Het boek is verschenen bij Lulu.com, de site voor print-on-demand boeken, waar menig amateur-auteur zijn geluk bij beproeft. De stunt van Bernocco lijkt aan te sluiten bij wat in Japan al langer aan de gang is: de opmars van de gsm-roman, zoals we in januari al signaleerden.

Labels:

donderdag 21 juni 2007

Actiecomité voor behoud Couperushuis opgericht

De Nederlandse econoom en publicist Arnold Heertje heeft een actiecomité opgericht dat zich ervoor beijvert om het vroegere woonhuis van Louis Couperus een culturele functie te bezorgen. Het huis in de Haagse Surinamestraat, waar Couperus opgroeide, staat al ettelijke maanden te koop (zie hier). Hij schreef er in 1887 onder meer zijn beroemde roman Eline Vere. Sinds het nieuws bekend raakte, zijn er nogal wat Couperusfans die zich zorgen maken over de bestemming van het pand. Het Couperusmuseum vlakbij bundelde de reacties en zoekt een projectontwikkelaar, om het huis een bestemming te geven die "gelieerd is aan de Nederlandse schrijver": "Het pand is te groot om in zijn geheel aan een Couperusmuseum te wijden. Ons idee is om twee dure appartementen in het huis onder te brengen. De parterre kan vervolgens ter beschikking komen van een op te richten stichting". Momenteel zijn er nog geen geldschieters gevonden, maar de plannen worden verder uitgewerkt. Zie de berichtgeving in NRC en De Volkskrant.

Labels:

Ridder Rushdie weer in de vuurlinie

Het zaterdag jl. door Queen Elizabeth II toegekende ridderschap aan Salman Rushdie, de auteur van de Duivelsverzen, zorgt voor een heftige escalatie van reacties in de moslimwereld, waarbij vooral Iran zich opnieuw ontpopt tot havik en spreekt van "een provocerende daad". Ook in Pakistan is de stemming ten aanzien van Rushdie (die niets anders deed dan zich opgezet tonen met de onderscheiding) broeierig en leidde het protest al tot onlusten en betogingen, waarin poppen werden verbrand die Rushdie voorstellen. Er wordt opnieuw tot de dood van Rushdie opgeroepen. Zelfmoordaanslagen worden niet uitgesloten. Iran heeft de Britse ambassadeur in Teheran gevraagd om protest aan te tekenen. De Britse regering is echter geenszins van plan zich te verontschuldigen voor het Rushdie-ridderschap. In The Guardian is er sprake van dat het comité van aanbeveling voor het ridderschap aan Rushdie nooit heeft stilgestaan bij mogelijke politieke consequenties. Op geen enkel moment is er aan gedacht dat de onderscheiding zo'n furieuze reacties zou uitlokken in de moslimwereld. Integendeel zelfs: men hoopte dat de onderscheiding de relaties tussen Groot-Brittanië en Azië zou verbeteren. Zie meer achtergronden in deze bijdrage. En The Guardian betoogt ook dat de onderscheiding "richly deserved" is. Zie ook deze bijdrage in The Times en deze in The Independent: 'Why be angrier with a man who wrote a novel than with people who tried to hack him to pieces for it?' Zeer lezenswaardig is ook dit artikel uit Slate over de 'Salmanophobia.'

Labels: ,

Benen onder tafel bij eerste Debutantendiner

Een aanzienlijke groep literaire debutanten komt - naar eigen zeggen "voor het eerst in de Nederlandse literaire geschiedenis" - samen voor een Debutantendiner. "De literaire fictie/thriller debutanten hebben elkaars werk gelezen en kunnen tijdens het diner ervaringen uitwisselen", zo luidt het montere persbericht, afkomstig van initiatiefneemster Aliefka Bijlsma, die bij Augustus debuteerde met Gezandstraald. Tussen voor- en hoofdgerecht en dessert zal worden gesproken over "plannen om meer aandacht voor debutanten te krijgen van lezers, boekhandels en recensenten." "Het valt voor de onbekende debutant niet mee om een plaats te veroveren", klinkt het vervolgens dan weer klagerig. Men denkt aan "een jaarlijks debutantendiner, een nationale debutantendag, een daaraan gekoppelde website en bijvoorbeeld het verzoek aan boekwinkels om een voor lezers zichtbare debutantentafel in te richten." Op dinsdag 26 juni zullen 21 debutanten de benen onder tafel schuiven in restaurant Saskia's Huiskamer in Amsterdam, onder wie Jannah Loontjes, Bianca Boer, Wil Boesten en Eva Posthuma de Boer. Evenveel debutanten moeten hun kat sturen, maar steunen het initiatief wel. Daaronder heren en dames als Christiaan Weijts, Marga Kool, Ruth Lasters en Sieger Sloot. Of de debutanten zelf in hun portefeuille moeten tasten voor de spijzen of dat er een mecenas is gevonden, blijft onduidelijk.

Labels:

woensdag 20 juni 2007

Cees Buddingh'-prijs voor Bernard Wesseling

Op het 38e Poetry International Festival in Rotterdam heeft Bernard Wesseling de C. Buddingh'-prijs voor nieuwe Nederlandstalige poëzie 2007 gekregen voor zijn debuut Focus (uitgeverij Nieuw Amsterdam), zo meldt Boekbalie. De prijs bekroont "het beste poëziedebuut van het voorgaande jaar (periode van 1 april tot en met 31 maart)" en is goed voor 1.200 euro. De jury, bestaande uit Eva Gerlach, Erik Lindner en Bart Meuleman, noemde Wesseling "een ambitieus dichter". "De wereld waarop hij zijn blik, zijn focus richt, is zeer hedendaags en in de greep van een alomtegenwoordige beeldcultuur. Die wereld is bovendien weerzinwekkend, onverdraaglijk, banaal, duister, moedeloos makend." In een voorbeschouwing in De Morgen was poëziecriticus Bart van der Straeten minder enthousiast. Hij sprak van "een overspannen toon" en omschreef het eventueel bekronen van Wesseling als "prematuur." Bernard Wesseling (°1978) kreeg enige bekendheid als podiumdichter. Hij debuteerde met de roman De favoriet en kreeg eerder ook al de VU Poëzieprijs. Genomineerd voor de Buddingh'-prijs waren ook Wie trekt de regen aan? van Pim te Bokkel, niet beginnen bij het hoofd van Hélène Gelèns en het onlangs met de Debuutprijs van Het Liegend Konijn bekroonde Servetten halfstok van Ester Naomi Perquin. Bij Risee in Letterland kon je een voorafgaand interview lezen met de vier genomineerden.

Labels: ,

Boeken tanken op Poëziezomer van Watou

Op 1 juli gaat opnieuw de Poëziezomer van Watou van start, waarbij internationale beeldende kunst, poëzie en architectuur elkaar de hand reiken in het intussen vermaarde West-Vlaamse grensdorpje. Een van de trekpleisters moet het tankstation van boekencovers worden, een kunstwerk van de Nederlandse kunstenaar Job Koelewijn. Het is "een meditatieve ruimte tegen de haast waarmee getankt, betaald en voortgereden wordt", zo zegt organisator Gwij Mandelinck in De Morgen. Misschien is het ook een protest tegen de hoge omloopsnelheid van een boek, dat het tegenwoordig razendsnel moet maken ofwel de vergetelheid induikelt? Het motto van de 27ste editie van Watou is 'Een lek in het zwijgen: noise - ', een vers van de Nederlandse dichter Hans Faverey. Naast gedichten van een heleboel Vlaamse en Nederlandse dichters zoals Hugo Claus, Luuk Gruwez, Saskia de Jong, Rozalie Hirs, Erik Lindner, Joke van Leeuwen, is er werk geselecteerd van Camillo Sbarbaro en Eugenio Montale, André du Bouchet, Fernando Pessoa, Juan Manuel Roca en een anonieme Latijnse dichter. Acteur Dirk Roofthooft heeft de geluidsregie in handen, de beeldende kunst werd gekozen door Giacinto di Pietrantonio, directeur van het museum voor Moderne en Hedendaagse Kunst in Bergamo. Er is werk te zien van onder meer Jan Fabre, Joseph Beuys, Marcel Broodthaers, John Cage, Yoko Ono, Bill Viola en La Monte Young. Opmerkelijk is dat Watou 2007 geen geld meer krijgt van het Vlaams Fonds voor de Letteren, maar wel 100.000 euro subsidie krijgt via het Kunstendecreet. De Poëziezomer sluit op 2 september af met een hommage aan Eddy van Vliet, die vijf jaar geleden overleed. [foto: Hans Faverey]

Labels: , , ,

Spaanse nonnen in het verweer tegen erotische poëzie van Nobelprijswinnaar

In Spanje is ophef ontstaan onder nonnen door een op handen zijnde publicatie van onbekende erotische gedichten van de Nobelprijslaureaat literatuur 1956 Juan Ramon Jiménez (1881-1958), zo signaleert The Guardian. De congregatie van Zusters van de Heilige Rosario vraagt dat de gedichten niet gepubliceerd worden en stuurde al boze brieven naar de uitgever. De op komst zijnde dichtbundel reveleert namelijk de liederlijke avonturen van Jiménez met een drietal nonnen. De dames waren werkzaam in het Sanatoria El Rosario in Madrid waar Juan Ramon Jiménez tussen 1901 en 1903 twee jaar herstelde, na een depressie. Maar hij scheen er zich ook opperbest te vermaken met de kuis geachte dames. Hij omschreef de periode als de gelukkigste van zijn leven. Jiménez werd uiteindelijk door de zusteroverste uit het verpleegtehuis gezet, vanwege zijn onbetamelijk gedrag. Blijkbaar onderhield hij seksuele betrekkingen met drie nonnen. Om zijn vrouw Zenobia Camprubi niet te kwetsen heeft Jiménez bij leven de publicatie van de gedichten verhinderd.
De 25 niet eerder gepubliceerde verzen in de bundel Libros de amor laten weinig aan de verbeelding over, zo zegt uitgever José Antonio Expósito in El Pais. "De gedichten zullen voor veel mensen erg verrassend zijn. Dit is niet de normale Juan Ramon Jiménez. De gedichten zijn wulps en erotisch." Jiménez schrijft over esbattementen met zuster Amalia Murillo, zuster Philomena en - met het meeste vuur - over zuster Pilar Ruberte, al is niet duidelijk waar fantasie en werkelijkheid door elkaar heen vloeien. Jiménez, discipel van de "pure poëzie", was een onversneden hypochonder en leefde in voortdurende vrees om plots te sterven, vandaar dat hij naar verluidt altijd een dokter of verplegers in de buurt wilde hebben.

Labels: ,

Vroegere woonhuis van Dylan Thomas te koop

Literaire relikwieënjagers met een flink spaarpotje kunnen zich op 11 juli naar Carmarthenshire in Wales begeven. Daar gaat die dag het vroegere woonhuis van de legendarische Welshe dichter-drinkebroer Dylan Thomas (1914-1953) onder de hamer, zo meldt de website IC Wales. Thomas en zijn vrouw Caitlin Macnamara betrokken het huis in Laugharne in West-Wales in 1938, toen het koppel hun eerste kind verwachtte. De dichter ontving er ooit T.S. Eliot en Arthur Miller. Caitlin omschreef hun jaren in het als Sea View bekend staande huis als de gelukkigste van hun leven. Dylan werkte er aan zijn bundel The Map of Love, die naast poëzie ook verhalen bevatte. In 1940 vertrok Dylan uit Laugharne om er in 1949 terug te keren naar het nog beroemder geworden Boat House. Naar verwachting zullen Dylan Thomas-fans vanuit de hele wereld op de verkoop afkomen. Het huis - dat door zijn kleine afmetingen wel eens vergeleken is met een poppenhuisje (al lijkt dat wel mee te vallen) - zou tussen de 190.000 à 210.000 pond gaan kosten. Vrijwel gelijktijdig organiseert het immobiliënkantoor ook de verkoop van de voormalige pub The Pelican (eveneens in Laugharne) waar de ouders van Dylan Thomas woonden. Daar vond de dodenwake voor Thomas plaats, na zijn dood in morsige omstandigheden te New York in 1953. Thomas werd begraven in Laugharne. Dat volledig opgeknapte pand zou voor 450.000 pand van de hand gaan.
Vastgoedverkoper Matthew Thomas (!) van Terry Thomas wrijft zich alvast in de handen: “Sea View biedt een uitstekende opportuniteit om een van de meest unieke eigendommen van Wales te veroveren. In rekening genomen dat het volledig moet gemoderniseerd en hersteld worden, is het zo dat wanneer je eenmaal in deze kers hebt gebeten, je ze niet meer wilt loslaten. Wie weet wanneer het pand nog eens op de markt zal komen? Heel wat mensen uit de gehele wereld vinden het een attractie om te beseffen dat Dylan Thomas hier een paar jaar van zijn leven heeft doorgebracht." Thomas heeft steeds een zwak gehad voor Laugharne, waar hij voor het eerst aanmeerde in 1934. Hij omschreef de plek als "the strangest town in Wales", zie meer details bij de prima Thomas-pagina's van de BBC.

Labels: , ,

dinsdag 19 juni 2007

Onthullend Irakboek wint 's werelds grootste non-fictieprijs

De Samuel Johnson Prize, 's werelds befaamdste prijs voor non-fictieboeken, gaat naar de Amerikaanse Washington Post reporter-schrijver Rajiv Chandrasekaran voor zijn onthutsende boek over de surreële omstandigheden binnenin Bagdads zogenaamde Green Zone: Imperial Life in the Emerald City. De prijs is 30.000 Britse pond waard, zo meldt The Guardian. De jury was niet zuinig met lof voor het boek over de levensomstandigheden binnen de Amerikaanse bezettingsoverheid in Irak: "Imperial Life in the Emerald City kan vergeleken worden met de grootste reportages van de voorbije 50 jaar - het is even goed als John Hershey's reportage over Hiroshima en Truman Capote's In cold blood", zo zei Helena Kennedy, voorzitter van de jury. Het boek is gedistilleerd uit honderden interviews en interne documenten. Het boek onthult onder meer dat de verkeersreglementen in de hoofdstad Bagdad gebaseerd zijn op deze van de Amerikaanse staat Maryland, losweg gedownload van het Internet. De stock exhange in Bagdad is door de Amerikanen in handen gegeven van 24-jarigen die voordien nog nooit in de financiële wereld hadden gewerkt. Chandrasekarans boek biedt een weinig vleiend beeld van dit "kleine Amerika (of Versailles?) aan de Tigris" waar chaos en improvisatie de boventoon voeren. Hier kun je het eerste hoofdstuk lezen. Onder de vijf genomineerden bevond zich ook Ian Buruma met zijn boek Murder in Amsterdam, over Nederland na de moord op Theo van Gogh. Zie ons eerder DPM-bericht.

Labels:

Papiervisje bedreigt boekencollecties

Niet enkel de boekenworm moet je in bibliotheken in de gaten houden. Het Kenniscentrum voor Dierplagen in Wageningen meldt dat het relatief onbekende papiervisje aan een ferme opmars bezig is en zijn slachtoffers zoekt in argeloze boekenkasten, zo signaleert het Algemeen Dagblad. "Het kleine insect is moeilijk te bestrijden en richt vooral grote schade aan in boekenkasten", stelt directeur Nico Vonk. "Het diertje voedt zich met cellulose, een stof die vooral in papier voorkomt." Ook behang, foto's en schilderijen zijn niet veilig voor het vraatzuchtige visje. Het niet erg appetijtelijk ogende dier is een noviteit in "het scala ongedierte" en rukt op door de stijgende temperaturen en als gevolg van de slechte ventilatie van nieuwbouwwoningen. Naar verluidt heeft het ook een hoge voortplantingsgraad. Het vormt een regelrechte bedreiging voor cultuurschatten. De Koninklijke Bibliotheek in Den Haag is beducht op het diertje: "God zij dank lopen ze hier nog niet in grote aantallen rond." Wie verhuist doet er goed aan "zijn boeken goed uit te schudden", zo raden gespecialiseerde bestrijders aan, zie hier. De Documentenwacht heeft alvast meer tips voor de aanpak van het papiervisje en had kennelijk al in 2002 klachten over het beestje. Het is schadelijker dan het al langer bekende ovenvisje.

Labels:

Franz Werfel Mensenrechtenprijs voor György Konrad

Wie denkt dat enkel de herfst of het voorjaar het literaire prijzenseizoen is, heeft het mis. Ook juni wordt kennelijk een piekmaand voor het uitreiken van literair edelmetaal. In Frankfurt heeft de Hongaarse schrijver György Konrád afgelopen zondag de Franz-Werfel-Mensenrechtenprijs ontvangen. De tweejaarlijkse prijs wordt uitgereikt door de Duitse Stichting Zentrum gegen Vertreibungen, en is naar de Oostenrijkse schrijver Franz Werfel (1890-1945) genoemd. Werfel, zelf slachtoffer van nazistische uitdrijving, schreef onder meer de roman De veertig dagen van Musa Dagh, over de Armeense genocide in Turkije. György Konrád neemt het in zijn romans dikwijls op voor de vele gedwongen verhuizers die Europa in de twintigste eeuw heeft gekend. In zijn dankrede heeft de schrijver van romans als Het tuinfeest en De stedebouwer het dan ook over het belang van ‘ruimte’: "Een ruimte is de fundamentele dimensie van een mensenleven. De meeste herinneringen zijn aan een ruimte verbonden. Deze ruimte is bewoond: met ons verleden, onze verwanten, onze voorouders en nazaten." Aan de prijs is € 10.000 verbonden. Zie onder meer dit bericht op Der Standard. (HC/DL)

Labels: ,

maandag 18 juni 2007

Christoph Ransmayr krijgt Heinrich Böll Preis

De Oostenrijkse auteur Christoph Ransmayr (53) heeft de Heinrich Böll Preis 2007 gekregen, zo meldt de Oostenrijkse krant Der Standard. De prijs wordt toegekend door de stad Keulen en heeft een waarde van 20.000 euro. Ransmayr wordt hiermee beloond voor zijn gehele oeuvre, onder meer voor de in 30 talen vertaalde roman Die letzte welt uit 1988 over de dichter Ovidius en Der fliegende berg uit 2006. De jury prees hem voor "zijn in de Duitstalige literatuur onovertroffen esthetische vormbewustzijn, dat zich niets gelegen laat liggen aan literaire modes en toch ook een breed lezerspubliek niet uitsluit." De al vaker bekroonde auteur komt op 2 december de onderscheiding in Keulen ophalen. Onder de eerdere winnaars onder meer W.G. Sebald, Hans Magnus Enzensberger en Elfriede Jelinek. Hier kun je een interview lezen met Ransmayr.

Labels:

zondag 17 juni 2007

Vaclav Havel heeft nieuw toneelstuk klaar

De voormalige Tsjechische president en schrijver Vaclav Havel heeft een nieuw toneelstuk klaar, zo meldt de International Herald Tribune. Eind vorig jaar had de 70-jarige Havel in New York al gealludeerd op het feit dat hij aan een nieuw stuk werkte, maar sneller dan verwacht is de tekst - die zou gebaseerd zijn op Shakespeare's King Lear - rond. Mogelijk is het ook zijn laatste, zo voegde hij eraan toe. Het toneelstuk reflecteert op zijn 18 jaar die hij in de politiek doorbracht: gedurende die periode schreef hij trouwens geen literatuur. "Vertoeven in de politieke wereld zorgde voor veel inspiratie", zo zei hij tegen het weekblad Respekt. "In het stuk probeer ik een reflectie te geven over 'automatisch politiek taalgebruik' waarbij het ene woord het andere uitlokt en de cluster woorden een spoor trekt van de ene speech naar de andere." Havel is momenteel in onderhandeling met diverse theatergezelschappen om het stuk opgevoerd te krijgen, iets wat allicht niet veel problemen zal opleveren. Voor Havel vanaf 1989 een blitzcarrière maakte in de politiek en rechtstreeks betrokken raakte bij de omverwerping van het communisme, stond de toenmalige dissident vooral bekend als toneelauteur. Binnenkort zouden ook zijn politieke memoires verschijnen onder de Engelse titel The Castle: Reflections on My Strange Life as a Fairy-Tale Hero.

Labels:

Zeldzame manuscripten van Doyle, Genet, Hemingway, Rousseau e.a. op serie topveilingen

Bij Sotheby's New York vindt komende donderdag 21 juni een hoogwaardige veiling plaats van literaire manuscripten en Americana. Daarbij onder meer het manuscript van Journal du voleur van de Franse auteur Jean Genet. Het 184-pagina's tellende manuscript met toevoegingen en correcties behoorde toe aan de verzamelaar Jacques Guérin. De geschatte prijs schommelt tussen de 225.000 en 375.000 euro. Boekendingen meldt op dezelfde veiling ook topstukken van Sir Arthur Conan Doyle, de schepper van Sherlock Holmes, met onder andere het manuscript van Property of a lady en de eerste editie van Holmes' eerste verhaal A Study in Scarlet. Verder zijn er manuscripten, documenten en eerste drukken van Virginia Woolf, Jack Kerouac, Ernest Hemingway (op 24 juni is er nog een interessante Hemingway-veiling in Atlanta, zie hier), A.A. Milne, Patricia Highsmith, Herman Melville en J.R.R. Tolkien, naast brieven van Abraham Lincoln en een gehandtekend manuscript van Einstein. De hoofdvogel van de veiling zou het oorspronkelijke ontwerphandvest van de Anonieme Alcoholisten (Alcoholist Anonymous) zijn. Verwacht wordt dat het manuscript 1,2 miljoen dollar kan opbrengen. Ook een zeldzame versie van King James-bijbel uit 1611, met een typografische fout, zou hoge toppen kunnen scheren, zo vermoeden veilingwatchers. Op 27 juni is er in Sotheby's Parijs nog een topveiling met oa. het exemplaar van Les Fleurs du Mal dat Charles Baudelaire aan Eugène Delacroix schonk, een manuscript van Rousseau en werk van Proust, zie hier voor de details. De totale opbrengst wordt daar geschat op 3 à 4 miljoen euro. [foto: Jean Genet]

Labels: , , , ,

Papierman(d) - aflevering 25

Rubriek met lettergewijze opeenhopingen, leeskruimels en wetenswaardigheden allerhande:
**The Independent graaft in het geheime leven en de homoseksuele besognes van E.M. Forster, de auteur van A passage to India, aan de hand van zijn briefwisseling.
**Fragmenten uit het onlangs opgedoken dagboek van Holocaust-slachtoffer Rutka Laskier, wereldwijd omschreven als 'de nieuwe Anne Frank', in The Times. Zie ons eerdere DPM-bericht.
**The Guardian brengt exclusief een verhaal van Miranda July [foto], die alom pluimpjes krijgt toegeworpen voor haar verhalenbundel No One Belongs Here More than You. July, ook actief als filmregisseur (van het mooie Me and You and Everyone We Know), maakte bij die gelegenheid een simpele, maar intrigerende, aankondigende website.
**A.M. Homes in The Guardian over een in 2005 teruggevonden toneelstuk van Jack Kerouac Beat Generation, over 'the macho world of railway workers and drinkers', dat nu in druk verschijnt. Overigens worden de festiviteiten rond 50 jaar On the road volop op gang getrokken, zie hier. Zie ook dit DPM-bericht onlangs over Kerouac.
**John Banville gunt ons een blik in zijn nette schrijfhonk in Dublin.
**L'Express heeft een interview met Frédéric Beigbeder, Frans schrijvend woelwater en prince charmant, alomtegenwoordig en hyperactief, naar aanleiding van zijn nieuwe roman Au secours pardon. Zie ook deze bespreking in Le Point.
**Margot Dijkgraaf brengt op het NRC-Boekenblog verslag uit van de eerste Assises Internationales du Roman, die hun beslag vonden in Lyon, met een pak vooraanstaande schrijvers in debat over de rol van de romankunst. Zie ook hier.
**Koen Peeters (auteur van Grote Europese roman), Kamiel Vanhole en Abdelkader Benali zijn komende week van de partij op een colloquium in Palermo dat aan de Europese roman is gewijd: De labyrinten van het nieuwe millennium: ontmoetingen tussen Europese schrijvers. Met lezingen (over de verantwoordelijkheid van de roman), een bloemlezing (Scrittori d’Europa 2007) en de opening van een portaalsite over de Europese roman.
**Le Monde over de nieuwe editie van de Essais van Montaigne in de Pléiade.
**De Volkskrant bespreekt de heruitgave van Luigi Pirandello's Wijlen Mattia Pascal bij Coppens & Frenks met veel lof.
**Dit gezamenlijke project van Paul Auster en Glenn Thomas resulteerde enige tijd geleden in The Inner Life of Martin Frost, een verhaal gelicht uit The Book of Illusions.
**Benno Barnard en Geert van Istendael over de Belgische verkiezingsuitslag in het tijdschrift Opinio.
**De Amsterdamse boekenantiquair Max Schumacher (1927-2007) is overleden, zie een in memoriam in NRC-Handelsblad: 'Boekenliefhebber die las wat hij kocht'
**Toon Tellegen kreeg deze week de Hendrik De Vries-prijs uitgereikt, zo signaleert Leesplein.
[foto: Miranda July]

Labels: , , , , , ,

zaterdag 16 juni 2007

Salman Rushdie tot ridder geslagen

De Brits-Indiase auteur Salman Rushdie (°1947) wordt tot ridder geslagen door de Britse koningin Elisabeth, in het kader van haar Birthday Honours, zo meldt BBC News. Rushdie verklaarde "heel opgewonden te zijn over deze grote eer" en zei "erg dankbaar [te zijn] dat mijn werk op deze manier wordt erkend." Tot de andere 950 geridderden behoren ook zanger Joe Cocker en auteur Barbara Taylor Bradford. In 1981 kreeg Rushdie de Booker Prize voor zijn novelle Midnight Children. Het meest befaamde werk van Rushdie is natuurlijk De duivelsverzen, dat in 1989 tot een grote controverse leidde en ervoor zorgde dat Iran een fatwa op zijn hoofd zette. De islamwereld zag een godslastering in de manier waarop hij de profeet Mohammed ten tonele voerde. De fatwa zorgde ervoor dat hij tot 1999 grotendeels ondergedoken leefde en constant beveiliging kreeg. Ondertussen bleef hij romans en essays afleveren. Nadien heeft Rushdie het publieke forum niet geschuwd. De overtuigd seculiere Rushdie waarschuwde tijdens de rel omtrent de Deense Mohammedcartoons voor "islamitisch 'totalitarisme". Hij heeft zich ook uitgesproken tegen het dragen van hoofddoeken door moslimvrouwen. Intussen heeft de beslissing van de Britse koningin al protest opgeroepen bij het fundamentalistische Iraanse regime, die er een manier in ziet "om de islam te bevechten", zo signaleert BBC. Zie ook de berichtgeving in The Guardian en The Daily Telegraph. [foto: Rushdie met zijn huidige echtgenote Padma Lakshmi]

Labels:

Gent eert Pjeroo Roobjee met overzichtstentoonstelling

Vanaf 23 juni opent in het Gentse kunstencomplex aan de Zebrastraat een overzichtstentoonstelling waarin het werk centraal staat van de artistieke veelpoot en eigenzinnige woordwoekeraar Pjeroo Roobjee. De titel Hoe crapuleus het licht op het tempermes (dat de verzameling van harten in scherven met kerven doornsnijdt) - kabinet-portretten 1962-2006 is een typisch Roobjee-spinsel. Curator Isolde De Buck heeft schilderijen, tekeningen en keramisch werk verzameld van deze barokke, moeilijk te klassificeren tekenaar, graficus, acteur, theatermaker, zanger en toch ook vooral auteur, zij het dat hij de laatste tijd zonder uitgever zit vanwege te speciaal en te onverkoopbaar (al zou naar verluidt Roobjee binnenkort weer door een uitgever onder dak worden genomen). Voor de tentoonstelling werd ook een boek gemaakt met daarin alle werken die in de Zebrastraat te zien zijn, evenals tal van onuitgegeven teksten over Roobjee's visie op zichzelf en de kunsten. Roobjee is onlosmakelijk verbonden met Gent, al woont hij al enige tijd op de taalgrens in Ellezelles. Bij Lannoo verscheen in april 2006 Roobjee, een abc, een rijkelijk geïllustreerd abecedarium over Roobjee's talloze parcours, samengesteld door Johan Pas.

Labels: ,

vrijdag 15 juni 2007

Norman Mailer signeert boeken vanop afstand

De 84-jarige Amerikaanse schrijver Norman Mailer ziet af van zijn bezoek aan het Edinburgh International Book Festival vanwege gezondheidsproblemen, maar brengt bij wijze van wiedergutmachung een virtuele visite met behulp van de modernste technieken. De dubbele winnaar van de Pulitzer Prize, die onlangs de literaire goegemeente weer in rep en roer zette met zijn Hitlerroman The Castle and the Forest, zal vanuit zijn woning aan de andere kant van de oceaan, een boekensigneersessie uitvoeren met een zogenaamde 'remote pen', zo meldt The Guardian. Mailer zal hierbij de geavanceerde LongPen-techniek hanteren, waarmee auteurs van thuis uit boeken kunnen signeren en hun fan zelfs rechtstreeks kunnen spreken via een face to face videoconferentie. Op de site van LongPen staat een videodemonstratie van een gebeuren waaraan onder meer auteur Alice Munro en Margaret Atwood deelnamen en de auteurs zich lovend uitspreken over het signeerspeeltje. Ze zijn er vooral ook opgetogen over dat ze zich minder hoeven te verplaatsen. Tijdens het Edinburgh-festival (11-27 augustus) zal Mailer vanuit zijn woning converseren met Andrew O'Hagan via het LongPen-systeem en daarna handtekeningen verstrekken, net als opnieuw Munro en Atwood. Het Edinburgh International Book Festival verwacht 650 auteurs die wél in levende lijve proberen aanwezig te zijn, waaronder Ian McEwan, Ben Okri, Edmund White, Yann Martel, Sebastian Faulks en Joyce Carol Oates. [Norman Mailer, door David Cowles]

Labels: ,

Holocaust-historicus Saul Friedländer krijgt Duitse Vredesprijs

De Israëlische Holocaust-historicus en schrijver Saul Friedländer krijgt dit jaar de prestigieuze Duitse Friedenspreis, die traditiegetrouw zal worden uitgereikt op de Frankfurter Buchmesse in oktober, zo melden de Frankfurter Allgemeine en Der Spiegel. De Vredesprijs is een onderscheiding van de Duitse boekhandelaren en is 25.000 euro waard. De laureatenlijst is indrukwekkend, met als eerdere bekroonden onder meer Orhan Pamuk, Susan Sontag, Martin Walser, Mario Vargas Llosa, Jorge Semprun, Amos Oz en Gyorgy Konrad. Met Friedländer wilde de jury de "epische verteller van de Shoah" eren. De 74-jarige Friedländer wekte alom ontzag voor zijn standaardwerk Nazi-Duitsland en de Joden in twee delen (de jaren van vervolging en vernietiging - het onlangs gepubliceerde tweede deel verschijnt in september 2007 in Nederlandse vertaling). Hij gaf "een geschiedenis en een naam aan wie tot as is gereduceerd", zo voegde de jury eraan toe. Friedländer werd in 1932 geboren in Praag. Zijn ouders waren Duitstalige Joden, die later in Auschwitz om het leven zijn gebracht. Friedländer leefde een tijdlang ondergedoken in Frankrijk. Hij bekleedde later professoraten in Tel Aviv en Los Angeles. In het boek Herinneringen schetste hij zijn jeugd onder de dreiging van het nazisme. Zie deze bespreking van Nazi-Duitsland en de joden door de Vlaamse Holocaust-specialist Gie van den Berghe op zijn website Serendib. In 1998 zorgde toenmalige laureaat Martin Walser overigens voor commotie met een in het vlees snijdend dankwoord voor de Friedenspreis, wat leidde tot een maandenlange discussie over de omgang van Duitsland met zijn naziverleden.

Labels: