donderdag 31 mei 2007

Gabriel Garcia Márquez keert terug naar geboortestad

De Colombiaanse auteur en Nobelprijswinnaar literatuur 1982 Gabriel García Márquez is voor het eerst sinds 25 jaar teruggekeerd naar 'Macondo', zijn geboortestad in Colombia, die hij vereeuwigde in zijn roman Honderd jaar eenzaamheid. Dat gebeurde met een met gele vlinders opgetuigde trein, die de auteur en zijn vrouw Mercedes, samen met drie ministers, van Santa Marta naar Aracataca (zoals de stad in werkelijkheid heet) terugbracht, zo schrijft The Guardian. Langs het parcours stonden duizenden toeschouwers de auteur toe te zwaaien. In de stad zelf wachtten schoolkinderen de 'Macondo Express' aan het station op en was alles versierd met gele ballonnen. Het huis in Aracataca, waar hij met zijn grootouders tot zijn achtste woonde, is omgebouwd tot een museum. Garcia Márquez brengt de meeste tijd door in Mexico, maar heeft wel een huis in Cartagena, niet zo ver van Aracataca. De laatste tijd wordt Marquez voortdurend gefêteerd in Colombia, vooral naar aanleiding van zijn tachtigste verjaardag onlangs. [foto: de jongere auteur met een exemplaar van Honderd jaar eenzaamheid op zijn hoofd]

Labels:

Orhan Pamuk kondigt nieuw woord & beeldproject aan

In de marge van het Hay-on-Wye Festival maakte Nobelprijswinnaar literatuur Orhan Pamuk bekend dat zijn volgende boekproject een combinatie van "woorden en beelden" zal zijn. Aan de krant The Guardian vertelde de auteur van Sneeuw en Mijn naam is Karmozijn dat hij, voordat hij begon te schrijven, ooit schilder had willen worden. Als basis voor het boek bereidt hij een cursus voor aan Columbia University in New York onder de werktitel "Pictures and texts". Misschien zegt Pamuk "kom ik daarbij wel tot de conclusie dat beelden ook gedachten zijn, net als teksten." Het bericht dat Pamuk alweer een andere tekst aanvat, kan zijn uitgevers wereldwijd alarmeren, vermoedt The Guardian. Want Pamuk heeft het manuscript van zijn voor het najaar aangekondigde roman Het museum van de onschuld (een liefdesgeschiedenis in de hogere kringen van Istanbul) nog steeds niet ingediend. Hij werkt al een zevental jaar aan dat boek, maar staat er voor bekend steeds diverse projecten tegelijkertijd onder de pen te hebben. Pamuk bezocht het Hay-on-Wye Festival (dat trouwens flinke regenbuien moet trotseren), nadat hij in Cannes als jurylid op het Filmfestival had gefigureerd.

Labels: ,

Ian Rankin stuurt Inspecteur Rebus met pensioen

De Schotse auteur Ian Rankin (°1960) heeft op het Hay-on-Wye Festival aangekondigd dat Inspecteur Rebus, de donkere held uit de gelijknamige thrillerreeks, met pensioen gaat. Rebus is zestig jaar geworden, en dat is in Groot-Brittannië de leeftijd dat politiepersoneel kan genieten van zijn of haar oude dag. Het einde van Rebus’ carrière heeft Rankin voorzien voor het in september te verschijnen nieuwe boek. Het bericht staat te lezen op Yahoo. Fans hoeven evenwel niet te wanhopen. Rankin zinspeelde al meteen op de mogelijkheid dat de oude inspecteur ‘teruggeroepen’ zal worden om moeilijke zaken op te lossen. “I don't get the sense yet that the Rebus books are running out of steam." De Schotse Ian Rankin begon zijn ondertussen razend populaire Rebus-reeks twintig jaar geleden, met Knots and Crosses, en tot nu toe verschenen er zestien titels in de reeks. De twintigste verjaardag is aanleiding voor allerlei festiviteiten, waaronder de tentoonstelling ‘Partners in Crime’ in het Writer’s Museum van Edinburgh wellicht de interessantste is. Voor de gelegenheid wordt ook een Rebusbier en Rebuswhisky uitgebracht. En wie tijdens zijn bezoek aan Edinburgh helemaal ondergedompeld wil worden in de Rankin-atmosfeer, kan terecht bij RebusTours voor op de boeken afgestemde rondleidingen. Een interactieve map van Rankins Edinburgh vind je hier. Met Rankin en J.K. Rowling is er overigens sprake van een nieuw soort literair toerisme in de stad, zie dit bericht in The Guardian. Robert Burns en Robert Louis Stevenson liggen voorlopig even in de lappenmand. (HC)

Labels: ,

woensdag 30 mei 2007

Gerbrand Bakkers Boven is het stil krijgt verfilming

Boven is het stil, de met de Debutantenprijs en Gouden Ezelsoor bekroonde debuutroman van Gerbrand Bakker, wordt nu ook verfilmd, zo meldt NRC-Handelsblad. De filmrechten zijn aangeschaft door Isabella Films en Circle Films. Volgens Boekennieuws vinden zij dat de ingetogen roman aansluit bij wat er internationaal gebeurt op het gebied van de ‘betere film’: “Het boek is authentiek, maar heeft tegelijkertijd een moderne, universele uitstraling. Die combinatie maakt dat het boek Nederland ontstijgt en al aan diverse buitenlandse uitgeverijen is verkocht. In onze ogen kan de film ook internationaal een groot succes worden.” Het boek over de 55-jarige boerenzoon Helmer, geschreven in een kale stijl, is in Nederland een gestage steadyseller geworden. In Vlaanderen werd Boven is het stil (uitgegeven bij Cossee) zuinig onthaald en sloeg het ook bij het lezerspubliek amper aan. Het boek van hovenier-schrijver Bakker zal in acht landen in vertaling verschijnen. Zie trouwens ook de recensie van Pieter Steinz uit NRC over dit "verstild Hollands minidrama" en een gesprek in Lezen &cetera Live over onder meer "de terugkeer van de plattelandsroman in Nederland."

Labels: ,

Huis van dichteres Vasalis belaagd door nieuwe weg

Volgens het Dagblad van het Noorden zou het woonhuis van de dichteres M. Vasalis (1909-1998) in de gemeente Roden bedreigd worden door de aanleg van een rondweg. Die zou Roden met een nieuwe wijk in het nabijgelegen dorp Leek moeten verbinden. Het tracé van de weg zou Vasalis' vroegere huis en bos ingrijpend aantasten, zo meldt het weblog Woest en Ledig, dat de culturele actualiteit in Drenthe en omstreken volgt. Tegenstanders van de nieuwe weg zijn van oordeel dat het huis en bos "net zo goed nationaal erfgoed zijn als de gedichten van Vasalis". Vasalis woonde vanaf 1964 tot haar dood in 1998 in Roden. Binnenkort krijgt ze er ook een (omstreden) poëzietuin, tenminste als de financiering rond geraakt, zie hier.

Labels: ,

Boekontwerper Harry N. Sierman gestorven

Vandaag maakte uitgeverij Querido bekend dat Harry Sierman vorige week op 80-jarige leeftijd is overleden. Sierman was als boekontwerper langdurig verbonden aan de Amsterdamse uitgeverij. Zo was hij onder meer verantwoordelijk voor de vormgeving van boeken van Willem Elsschot en Opperlandse taal- en letterkunde van Battus. Het laatste boek dat hij vormgaf was Helmut Salden, letterontwerper en boekverzorger in 2003. De ontwerper werd talloze keren bekroond: hij ontving in 1977 de H.N. Werkmanprijs en later ook de Charles Nypelsprijs. Zijn archief berust bij de afdeling Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. In een portret in NRC-Handelsblad omschrijft Henk van Gelder Sierman als een "dienende boekontwerper": "Hij dichtte zichzelf de bescheiden rol toe van bemiddelaar tussen tekst en lezer. Niet meer dan dat. Maar juist in die dienstbare positie wist hij een elegant soort eenvoud te scheppen dat elk boek het aanzien van tijdloze kwaliteit gaf."

Labels: , , ,

Ook Gouden Strop-jury ontgoocheld over kwaliteit

Boekenjury's die klaagzangen aanheffen over de ondermaatse kwaliteit van de gelezen boeken: het wordt stilaan een traditie. Nadat eerder de Libris-jury en de Gouden Uil-jury hun beklag deden over het matige leesvoer dat ze te verorberen kregen, doet nu ook de jury van de Gouden Strop 2007 haar duit in het zakje. De prijs voor het beste Nederlandstalige spannende boek maakte zopas zijn vier kanshebbers bekend, maar dat ging niet gepaard met een juichstemming. De zoektocht naar spanning in de 68 ingestuurde 'thrillers' bleek een halve tantaluskwelling: "Het merendeel viel af om redenen van uiteenlopende aard: niet zo spannend, te vlak, een rammelend plot of te zeer geïnspireerd door boeken die in het verleden bestsellers waren", zo stelde juryvoorzitster Clairy Polak. Bovendien is er veel "vrij gemakzuchtig Vinex-proza": de schrijvers zoeken het boze te dicht "achter de façade van het aangeharkte tuintje van de buren". En: "De kwaliteit van een (te groot) deel van de boeken doet vermoeden dat de basiscriteria - spannend en goed geschreven - geenszins als vanzelfsprekend worden ervaren.'' Tenslotte lijkt er "bij menig schrijver in dit genre sprake van het misverstand dat een boek spannender wordt naarmate men er meer bloed, gruwelijke verminkingen en/of seks in stopt." Wilt u toch nog weten wie de vier genomineerden zijn ? Het gaat om Close-up van Esther Verhoef, De tiende vrouw van Roel Janssen, Moord van Rudy Soetewey en Duivelsrug van Peter de Zwaan en zij steken, aldus de jury, "met kop en schouders" boven de rest uit. De winnaar wordt bekendgemaakt op 20 juni tijdens de Avond van het Spannende Boek en strijkt 10.000 euro plus een sculptuur op. Achtergronden bij de thrillerprijs biedt ook dit Gouden Strop-dossier, over de perikelen rond de prijs destijds.

Labels: ,

Comédie-Francaise in de clinch met erven Bernard-Marie Koltès

In Frankrijk heeft de Comédie-Française de broer van de overleden Franse toneelschrijver Bernard-Marie Koltès (1948-1989) voor de Parijse rechtbank gedaagd. Het conflict is al een tijdje aan de gang en draait rond de eis van François Koltès (die de rechthebbende is van zijn broers werken) om de voorstellingenreeks van Le Retour au Désert, geregisseerd door Muriel Mayette, stop te zetten en na 7 juni niet meer te verlengen. François Koltès is immers verstoord over het feit dat het personage Aziz niet door een Algerijn wordt vertolkt, wat de auteur Bernard-Marie Koltès in zijn tekst uitdrukkelijk had gestipuleerd. De Franse theaterwereld stond op zijn kop, zo schrijft The New York Times. "Moet een Duitse acteur Faust spelen? Of een Deen Hamlet?" Maar de Comédie-Française liet zich niet pramen en legde een aanklacht neer tegen François Koltès voor smaad (hij omschreef het theater als 'cynisch') en eiste een schadevergoeding voor het opgelopen verlies door de afgelasting van de komende voorstellingen. Voor de rechtbank werd gisteren het proces ingezet, meldt Le Monde: de Comédie-Française als verdediger van 'de geest van het theater' versus François Koltès, als 'beschermer van de artistieke erfenis' van zijn broer. Het wordt een twist op het juridische scherp van de snee, want kennelijk tolereert de broer van Koltès op de kop af 30 voorstellingen, zie hier, net voldoende om hem toch auteursrechten op te leveren. Het is een zoveelste twist over de draagwijdte van de auteursrechten, waarbij erfgenamen van beroemde schrijvers dwarsliggen en als klokhennen op het oeuvre postvatten. Le Monde brengt onder meer ook getouwtrek rond de erven-Joyce, Beckett, Claudel en Céline in herinnering en ook The New York Times stelt pertinente vragen over de kwestie. Zie ook onze eerdere berichten, bijvoorbeeld over Montherlant en over de kleinzoon van James Joyce, Stephen Joyce. In Europa verstrijkt het copyright op auteursteksten in de meeste gevallen na 70 jaar. Ten slotte: in de Brusselse KVS loopt overigens vanaf komende zaterdag het Koltès-stuk In de eenzaamheid van de katoenvelden.

Labels: ,

Boekhandelaar organiseert boekverbranding uit protest tegen ontlezing

In de Verenigde Staten heeft een boekhandelaar uit Kansas City een boekverbranding georganiseerd uit protest tegen de hand over hand toenemende ontlezing, zo meldt ABC News. Tom Wayne, de eigenaar van de tweedehandszaak Prospero's Books, had de voorbije 10 jaar een zodanig grote onverkoopbare voorraad opgebouwd, dat hij geen andere oplossing zag dan de boeken pal voor zijn winkel in de fik te steken. Zijn overtal raakte hij ook niet meer kwijt aan bibliotheken of liefdadigheidszaken, die er zelfs gratis geen prijs op stelden. Bestsellers als Tom Clancy's The hunt for red october en Tom Wolfe's The bonfire of vanities (!) werden dan maar verbrand. Wayne ziet de boekverbranding als een statement, als protest tegen de tanende belangstelling van de Amerikanen voor het geschreven woord. "This is the funeral pyre for thought in America today", zo verklaarde Wayne toen hij het eerste palet boeken in de vlammen wierp. Na 50 minuten kwam de brandweer van Kansas City echter langs om het vuur te doven: Wayne bleek geen toestemming te hebben voor het brandje. Stokebrand Wayne gaat nu een vergunning aanvragen, want hij voorziet maandelijkse "vreugdevuren" om zijn voorraad van 20.000 boeken er doorheen te jagen. Last minute klanten wisten tot hun blijdschap nog een heleboel kleinoden uit de vlammen te redden. Boekhandels hebben het al geruime tijd zeer moeilijk in Kansas City: de stad telt amper nog onafhankelijke boekenzaken. Zie ook NBC. [foto: AP - Orlin Wagner]

Labels: ,

Overrompeling voor Charles Dickens-pretpark

In het Zuid-Engelse Chatham is vlak voor het Pinksterweekend Dickens World geopend. Dit literaire pretpark staat geheel in het teken van de Britse schrijver Charles Dickens (1812-1870) en wil de bezoeker volledig onderdompelen in de Victoriaanse atmosfeer van zijn immer populaire boeken, zoals hier eerder gemeld. Dickens World doet tot in de kleinste details de wereld herleven van onder meer Ebenezer Scrooge, Nicholas Nickleby, David Copperfield, de Pickwick Club, Oliver Twist en het immens populaire A Christmas Carol. Er wordt gemikt op jaarlijks 300.000 bezoekers. In het openingsweekend kwamen er al 6.000 mensen hun ogen uitkijken. De overrompeling was zo groot dat de kassa's zelfs even dicht moesten, zo meldt BBC News. "Het is een droom die werkelijkheid is geworden", zei Thelma Grove van het Dickens Fellowship tegen AFP. "Dickens World heeft een aangename manier gevonden om de jongere generaties warm te maken voor Dickens", zo voegde ze eraan toe. Dickens World ontsproot dertig jaar geleden al aan het brein van Gerry O'Sullivan-Bere, die ook tekende voor Santa's World in Zweden. De man kon zijn levensdroom niet meer aanschouwen: hij overleed vorig jaar. Radio Een had vorige week al een reportage over het park en stuurde Marcel van Nieuwenborgh erop af. En op 8 juli scheren de renners tijdens de Tour de France er zelfs rakelings langs. Zie ook dit oudere bericht van Boekendingen.

Labels: , ,

dinsdag 29 mei 2007

De toekomstige canon van de wereldliteratuur

Het tijdschrift New York Magazine komt met een aangenaam gestoffeerd dossier over de hedendaagse letteren. Zo vroegen ze aan 61 literaire critici om aan te geven welk boek ze de voorbije tien jaar schromelijk onderschat vonden. Op de lijst onder meer Texaco van Patrick Chamoiseau, Sepharad van Antonio Munez Molina, The Debt to Pleasure van John Lanchester, The Darling van Russell Banks, Transmission van Hari Kunzru, Last Night van James Salter en zelfs Experience van Martin Amis. De meest onderschatte auteur blijkt evenwel David Markson, met The Last Novel en Vanishing Point. Zo mogelijk nog interessanter is "the future canon", met name welke boeken en auteurs de komende vijftig jaar in de literaire canon zullen figureren. Atonement van Ian McEwan, Austerlitz van W.G. Sebald en de boeken van Zadie Smith, J.M. Coetzee en Jonathan Lethem maken volgens eerbiedwaardige Amerikaanse letterenprofessoren een prima kans, evenals het oeuvre van Jumpa Lahiri. [foto: W.G. Sebald]

Labels: , ,

maandag 28 mei 2007

Commonwealth Prize bekroont Nieuw-Zeelandse auteur Lloyd Jones

Op het Calabash-festival in Jamaica is de winnaar van de Commonwealth Writers Prize bekendgemaakt. De prijs gaat naar de Nieuw-Zeelandse auteur Lloyd Jones en zijn roman Mister Pip, zo meldt de BBC. De onderscheiding is telkens bedoeld voor schrijvers die afkomstig zijn uit de vroegere Britse kolonies en heeft een waarde van 10.000 pond. Mister Pip speelt zich af in Papoea-Nieuw Guinea tijdens onlusten in 1990. Het verhaal handelt over de excentrieke leraar Mr. Watts, die een klasje leerlingen onderwijs verstrekt aan de hand van Charles Dickens' Great Expectations. Een van de vrouwelijke leerlingen raakt geheel in de ban van het boek. Recensies van Mister Pip bij de New Zealand Listener en The Australian. Lloyd Jones is de eerste Nieuw-Zeelandse laureaat sinds Janet Frame in 1989. De prijs voor de beste debuutroman ging naar de Canadese DY Bechard.

Labels: ,

zondag 27 mei 2007

Het succes van Khaled Hosseini's De vliegeraar verklaard

Een boek dat op kousenvoeten de bestsellerlijsten insloop en er vooral ook in Nederland niet meer lijkt uit weg te slaan, is De vliegeraar van de Afghaans-Amerikaanse auteur Khaled Hosseini. Het boek doet het erg goed in leesclubs en gleed uiteindelijk in Nederlandse vertaling al 500.000 keer over de toonbank, zonder dat de critici vol waren van de soms melige historie. Zowel in Groot-Brittanië als in Nederland kreeg De vliegeraar de prijs van de leesclubs. Wereldwijd gaat het intussen al om acht miljoen verkochte exemplaren. In januari 2008 komt er ook een op het boek gebaseerde film uit, zo weet Literatuurplein. In HP/De Tijd legt Herman Stevens deze week zijn oor te luister bij uitgevers en boekhandelaren over het ongewone succes van De vliegeraar. "Achteraf ligt het voor de hand dat De vliegeraar een wereldwijd succes werd - een genereuze vertellersroman met ontroerende hoogtepunten - maar in Amerika moesten de restanten van de eerste druk worden verramsjt voordat het boek pas goed begon te lopen", schrijft Stevens. Hij poogt te ontraadselen waarom het boek zo aanslaat. Onder meer Robert Ammerlaan (uitgever-directeur van De Bezige Bij) getuigt over de manier waarop de uitgeverij de rechten van het boek verwierf en over het gewijzigde happy end ten nadele van een slot in mineur. En Marga Hirschfeld van Amesz Boekhandel Rotterdam, zegt: "Wat De vliegeraar meteen tot een succes maakte is dat het een van de eerste boeken was over een ver land dat niet zo’n treurige vrouwengeschiedenis was met een vrouw vol littekens die haar familie of haar kind moet achterlaten. Het publiek is de laatste jaren overvoerd met de zogenaamde bewogen vrouwenlevens.” Dezer dagen ligt de opvolger in de winkels, Duizend schitterende zonnen, een kroniek over de werkelijkheid achter de Afghaanse vrouwensluiers. Hosseini, "the publishing sensation of post 9/11 Afghanistan", werd bij die gelegenheid ook even belicht door The Guardian. De man zet zich ook in voor het lot van de vluchtelingen en kreeg daarvoor de UNHCR Humanitarian Award. [foto: Khaled Hosseini, foto Farhad Azad]

Labels: , , ,

Amerikaanse auteurs over hun favoriete lettertype

Het tijdschrift Slate vroeg aan een aantal Amerikaanse auteurs welk hun favoriete lettertype is. Dit gebeurde naar aanleiding van de vijftigste verjaardag van het lettertype Helvetica, dat momenteel wereldwijd in the picture staat. Courier, Times New Roman en Palatino bleken de meeste voorkeuren weg te dragen. Jonathan Lethem kiest voor de Courier, Nicolson Baker prefereert de Courier New, net als Luc Sante. Anne Fadiman is dan weer uitgesproken 'anti-Helvetican.' Ook een viertal Franse scribenten kregen onlangs een gelijkaardige vraag voorgelegd in L'Express, zie hier. Momenteel loopt in het New Yorkse MOMA trouwens een tentoonstelling over de Helvetica: 50 Years of Helvetica. In Slate staat ook een geïllustreerd artikel te lezen over de Helvetica Hegemony. Zie ook dit oudere artikel over de Helvetica uit de International Herald Tribune en dit eerdere DPM-bericht, onder meer over de Helvetica-film.

Labels: ,

Le Monde des Livres onderzoekt de toekomst van de roman

Zowat zeventig vooraanstaande auteurs en critici uit alle windstreken nemen vanaf 30 mei tot 3 juni deel aan de eerste Assises internationales du roman. Dit gebeurt ter gelegenheid van de veertigste verjaardag van de boekenbijlage Le Monde des Livres en de twintigste van de Villa Gillet, een culturele instelling uit Lyon. Centraal op dit literaire eersterangsgebeuren staat de toekomst van de romankunst en de verhouding van de roman tot de realiteit. Onder de deelnemers onder meer Rick Moody, Erri di Luca, Tobias Hill, John Banville, Donald Antrim, A.S. Byatt, Jens Christian Grondahl, Zerya Shalev, Enrique Vila Matas, André Brink, Column McCann en Alan Pauls. Van Franse zijde tekenen onder meer Benoîte Groult, Lydie Salvayre, Luc Lang, Chloé Delaume en Christine Angot present. De enige Nederlandstalige aanwezige auteur is Adriaan van Dis. NRC-Handelsbladcritica Margot Dijkgraaf is één van de tientallen critici die de panels modereren. De thema's die de auteurs voor de kiezen krijgen geschoven, zijn onder meer de "ik"-roman, literatuur en engagement, de romanschrijver en de realiteit van zijn personages én literatuur en trauma. Le Monde des Livres presenteerde in zijn bijlage vrijdag een zeer lezenswaardig dossier over de romankunst met onder meer teksten van Milan Kundera, de Belgische Prix Goncourtwinnaar François Weyergans, Hédi Kaddour en Christine Angot. Er werd ook ingegaan op verwachtingen ten aanzien van de literaire kritiek. Weyergans: "La critique est à la littérature ce que les turbulences sont au voyage en avion: ça met de l'ambiance."

Labels: , ,

Papierman(d) - aflevering 22

Sporadisch verschijnende rubriek met al dan niet overtollige leescalorieën en literaire smokkelwaar:
**The Guardian biedt een verhaal aan van David Mitchell, Dénouement.
**Een kort en krachtig interview met Sebastian Faulks in de Financial Times.
**Hier kun je gluren in de schrijfhonk van Edna O'Brien.
**The New York Times op zoek naar Graham Greene op Capri, waar hij meer dan 40 jaar lang een huisje aanhield: "On Capri", he said, "in four weeks I do the work of six months elsewhere."
**Sir Antony Hopkins stelt zijn pensionering even uit en gaat alsnog de rol van Lev Tolstoj vertolken in een film over diens leven (The Last Station) en krijgt als tegenspeelster Meryl Streep (als Tolstoj's echtgenote) tegenover zich (gruwel). Vanuit Cannes vallen bijzonder veel verfilmingen van schrijverslevens te melden, onder meer over Dylan Thomas, Poesjkin, Molière, Dickens, Keats, Austen, de Bröntes...Zie ook hier.
**The Independent heeft een interview met de Zuid-Afrikaanse Nobelprijswinnares Nadine Gordimer. Ze heeft het onder meer over haar onverdroten schrijfarbeid en haar opslorpende jurylidmaatschap van de Man Booker International Prize.
**Heengegaan: de Duitse essayist en Ulysses-vertaler Hans Wollschläger. Obits in Die Zeit en de Frankfurter Allgemeine.
**Het Poolse gespit in het verleden van schrijver-reiziger-journalist Ryszard Kapuscinski (zie ons eerder bericht deze week) blijft de pennen beroeren, zie The Guardian nogmaals met een beschouwing en Timothy Garton Ash over de Poolse heksenjacht. Zie eveneens Die Akte Kapuscinski in Die Welt en de Frankfurter Rundschau met Kapuscinski wird beschuldigt. Polens Büchse der Pandora.
**De internationaal vermaarde boekhistoricus Robert Darnton wordt hoofd van de Harvard University Library, zie Philobiblios en dit persbericht.
**The Times schrijft over de aanhoudende zoektocht naar door de nazi's gestolen Joodse manuscripten en boeken uit de synagoge van Rome in 1942.
**David Butterfield, jong verzamelaar van klassieke teksten, is de laureaat van de Rose Book Collecting Prize.
**Pierre Assouline in zijn Le Monde-blog La république des livres over de Franse schrijver Julien Gracq, die in juli 97 jaar wordt.
**Margot Dijkgraaf snuisterde voor NRC-Handelsblad rond in Griekenland, op de boekenbeurs van Thessaloniki.
**De feestrede Roeien met Maarten van Wilt Idema, ter gelegenheid van de uitreiking van de P.C. Hooftprijs aan Maarten Biesheuvel, staat te lezen in De Volkskrant.
**Vrij Nederland heeft een lang omslagverhaal van Coen Verbraak over Rob van Gennep, destijds links uitgever par excellence.
**Literaire kritiek op het internet: een verslag van een debat in het Amsterdamse Perdu, zie Boekennieuws.
**Boekendingen beschrijft de opmars van de Utrechtse ramsjboekhandel Steven Sterk.
**Ene Achille van den Branden (een schuilnaam geplukt uit Een slagerszoon met een brilletje van Tom Lanoye) vent zijn literaire eruditie en 'meninkjes' uit op zijn welgeschreven blog.
**En ten slotte: een portie dagelijks in mootjes gehakte, literaire klassieken via DailyLit. [afbeelding: Przewalski-ontwerpers, zie hier]

Labels: , , , , ,

zaterdag 26 mei 2007

Carice van Houten speelt hoofdrol in Ingrid Jonker-film

De Nederlandse actrice Carice van Houten, internationaal doorgebroken sedert haar rol in Zwartboek van Paul Verhoeven, zal de rol van de Zuid-Afrikaanse dichteres Ingrid Jonker vertolken, zo is in Cannes bekendgemaakt en staat te lezen op nu.nl. Het leven van Jonker wordt verfilmd in Smoke and Ochre van Paula van der Oest, die eerder het voor een Oscar genomineerde Zus & zo maakte.
De in 1933 geboren Jonker, wiens vader politicus was voor de Nasionale Partij, ging fel in de clinch tegen de censuur van deze regeringspartij die de apartheid instigeerde. Dat dreef vader en dochter Jonker geheel uit elkaar. Met haar bundel Rook en oker (1963) boekte ze aanzienlijk succes, maar Jonker kampte voortdurend met depressies. In 1965 verdronk ze zichzelf in zee. Niettemin is haar ster als dichteres na haar dood blijven rijzen. Bij Nelson Mandela's eerste rede als president in het Zuid-Afrkaanse parlement in 1994 las hij het gedicht Die kind (wat doodgeskiet is deur soldate by Nyanga) voor.

Labels: ,

Britse boekhandels op zoek naar lezers uit etnische minderheidsgroepen

Zeven Britse boekhandelketens hebben voor het eerst een marketingcampagne gelanceerd die specifiek gericht is op zwarten en op lezers uit etnische minderheidsgroepen, zo meldt The Guardian. Vandaag starten de Londense Borders, Books Etc, WH Smith, WH Smith Travel en Waterstone's én het Birminghamse BondsBooks met een actie waarbij specifieke aandacht wordt gegeven aan 200 auteurs uit deze minderheidsgroepen. Ze werken daarvoor samen met de Arts Council of Engeland en hun diversiteitsinitiatief decibel. Het blijkt immers dat slechts 18% van de boekenwinkels er zo'n gerichte afdelingen op na houden, hoewel er een enorm potentieel aan lezers ligt te wachten. Toch blijkt voor veel Britten van vreemde origine de drempel naar de boekhandel te hoog.

Labels:

vrijdag 25 mei 2007

Hay-on-Wye Festival met vier Nobelprijswinnaars

The Woodstock of the Mind’, zo noemde Bill Clinton het Hay Festival in het bekende Welshe, van boeken en boekenwinkels doorstoken Hay-on-Wye. Het festival ging gisteren van start en loopt nog tot 3 juni. Niet minder dan vier Nobelprijswinnaars worden verwacht: drie schrijvers van grote faam, Wole Soyinka, Orhan Pamuk en Derek Walcott, en de Keniaanse winnares van een Nobelprijs voor de vrede, Wangari Maathai. Een hele rist andere grote namen uit verschillende disciplines zijn aangekondigd, onder anderen Doris Lessing, David Attenborough, Martin Amis, Anthony Horowitz, Tracy Chevalier, Iain Banks en zelfs Mark Knopfler. Het evenement wordt gesponsord door The Guardian, en die krant brengt dan ook dagelijks het literaire nieuws uit het idyllische plaatsje aan de rivier de Wye. The Independent heeft dan weer oog voor het gerommel bij de aanwezige auteurs, die er niet zo tevreden over zijn dat ze met een aalmoes worden afgescheept, terwijl de echte celebrities met een pak centen aan de haal gaan. Ook organisatorisch blijkt het festival uit zijn voegen te barsten. Voor de last minute bezoeker is het aan te raden een tent of caravan mee te nemen naar het met Timboektoe verzusterde Hay, want alle B&B's zijn al een eeuwigheid geleden volgeboekt. Over Hay-on-Wye leze men ook het boek van ene Paul Collins: Sixpence House, Lost in a town of books. Meer boekenstedengekte overigens via deze link. (HC/DL - foto Vanessa Carter)

Labels: ,

Misdaadschrijfster Patricia Cornwell sleept cyberstalker voor de rechtbank

De Amerikaanse misdaadschrijfster en bestsellerauteur Patricia Cornwell heeft een literaire stalker voor de rechtbank gedaagd. Cornwell, bekend voor haar Key Scarpetta-verhalen, werd al een tijdje belaagd door Leslie R. Sachs, een auteur van eerder laag allooi. De man schreef op Cornwells website dat ze een "jodenhater" en "neonazi" was, zo meldt The Guardian. Dat ging Cornwell, auteur van Postmortem en Body of Evidence, te ver. Ze voelde zich niet langer veilig. Cornwell heeft haar bescherming opgedreven door twee lijfwachten in te huren. Drie bodyguards vergezelden haar trouwens naar het gerechtshof in Virginia, waar de zaak voorkwam. Cyberstalker Sachs bleef afwezig en zegt dat hij als "politiek vluchteling" naar België is gevlucht om aan Cornwells juridische actie te ontsnappen. Het conflict tussen Sachs en Cornwell kende een aanvang in 2000, toen Sachs beweerde dat Cornwell in The Last Precinct een van zijn boeken, The Virginia Ghost Murders, had geplagieerd. De man bracht op zijn boek vervolgens een sticker aan met de boodschap: "The book that famous Patricia Cornwell threatened to destroy." Vanaf dat moment poste hij verwijten en bedreigingen op Cornwells website. Later beweerde hij ook dat Cornwell in beschuldiging was gesteld door de Amerikaanse autoriteiten. De man werd veroordeeld voor de aantijgingen van plagiaat, maar bleef doorgaan met zijn stalkingpraktijken. Cornwell vraagt nu dat er stevige maatregelen worden genomen tegen Sachs, die ook een lasterwebsite over Cornwell aanhoudt. Cornwell voegde er voor de rechter aan toe dat de verwijten haar "emotioneel van de kaart brengen", haar "afleiden van haar creatieve werk" en dat ze niet langer het publiek onder ogen durft te komen. Het is het zoveelste turbulente hoofdstuk in Cornwells kleurrijke levenswandel. Ze werkte onder meer in een morgue, waar ze inspiratie opdeed voor haar misdaadverhalen. Na haar succes in 1990 kocht ze in één jaar vijf huizen. Ook werd ze veroordeeld voor dronken rijden. Zie ook dit bericht van vorige week op het weblog van Marie-José Klaver bij NRC.

Labels:

De Arbeiderspers en Ilja Leonard Pfeijffer presenteren boek op Second Life

Uitgeverij De Arbeiderspers opent op 7 juni als eerste Nederlandse literaire uitgeverij een virtueel kantoor op Second Life. Dit gebeurt naar aanleiding van de verschijning van het boek Second Life van Ilja Leonard Pfeijffer, dat die dag om 17u30 digitaal gepresenteerd zal worden. Pfeijffer is al maandenlang bewoner van deze populaire, driedimensionele wereld waarin bewoners een nieuwe identiteit (avatar) kunnen creëren. In het boek doet hij verslag van alle facetten van zo'n tweede leven. "Hij is reporter, antropoloog en bewoner tegelijk", aldus de aankondiging. "Het is een nietsontziend zelfonderzoek naar een ware en gedroomde identiteit." Het boek is gebaseerd op de berichten die hij voor nrc.next schreef, maar is sterk uitgebreid. Uitgeverij De Arbeiderspers kondigt voorts aan dat ze in Second Life een blijvend podium zal bieden aan haar auteurs en boeken. "In de toekomst zullen er fragmenten van boeken te lezen zijn, boekpresentaties en literaire evenementen georganiseerd worden." De Arbeiderspers is op Second Life te vinden via Nunki, de naam van het land waar het AP-kantoor zich bevindt. Onlangs had ook de Vlaamse Literaire Lente zich een etalage op Second Life aangemaakt.

Labels: , ,

Biesheuvel krijgt P.C. Hooftprijs in handen

In het Letterkundig Museum in Den Haag heeft de 68-jarige Maarten Biesheuvel donderdag de P.C. Hooftprijs 2007 in ontvangst genomen. De schrijver kreeg deze oeuvreprijs van de jury onder leiding van Maarten Asscher voor "zijn verbeeldingskracht, absurdistische humor en stilistische rijkdom." De prijs heeft een waarde van 60.000 euro. De jurist Biesheuvel debuteerde in 1972 met In de bovenkooi en zwalpt in zijn talloze bundels (De verpletterende werkelijkheid, Brommer op zee, De steen der wijzen, Reis door mijn kamer, enz.) met kortverhalen vaak tussen realisme en surrealisme, gevoed door zijn vreemdste angsten en ongewone ervaringen, onder meer op zee. De laatste 12 jaar heeft hij vrijwel niets meer gepubliceerd, mede als gevolg van zijn manisch-depressiviteit. Tijdens de plechtigheid zong Biesheuvel een loflied van Schubert op de kunst. Meer Biesheuvel op de Teletekst-pagina's en zijn reactie op de toekenning van de prijs in de reportage Eén vandaag en in NOVA. Hier leest Biesheuvel het verhaal Herinnering aan sjaan. Nog meer voorlezingen van Bies bij VPRO Boeken en zie ook dit stevige portret van Onno Blom in Trouw: "Als het dan één woord moet zijn, dat Maarten Biesheuvel moet typeren, dan is het dat: warmte." Volgend jaar komt uitgeverij Van Oorschot met drie delen Verzameld werk van Biesheuvel.

Labels: ,

donderdag 24 mei 2007

Vervolg op Don Quichot door Shakespeare?

De Royal Shakespeare Company heeft een toneelstuk geïdentificeerd als een door William Shakespeare geschreven vervolg op Don Quichot van de Spaanse auteur Miguel de Cervantes, zo bericht de Spaanse krant El Mundo en het nieuws staat ook bij NRC-Handelsblad. Het stuk zou binnen een paar jaar als een Brits-Spaanse coproductie op de planken komen. Het is aan het begin van de zeventiende eeuw geschreven door Shakespeare en de Britse toneelschrijver John Fletcher. Het gaat over Cardenio, een door Cervantes in Don Quichot geïntroduceerd personage. In 1613 zou het stuk twee keer zijn opgevoerd. Enkele maanden nadien is het origineel door een brand in een Londens theater verloren gegaan.

Labels: ,

Lieve Joris 'een van de beste journalisten ter wereld', volgens Libération

De Vlaamse schrijfster Lieve Joris gooit hoge ogen in de Franse pers. De boekenbijlage van de krant Libération strooit vandaag kwistig met lof over de Franse editie van L'Heure des rebelles (de vertaling van Het uur van de rebellen), verschenen bij Actes Sud. Onder de titel Tintouin au Congo schrijft Christophe Ayad onder meer: "Joris heeft het vermogen om het algemene en het particuliere te verenigen, het fresco en het detail, de analyse en het verhaal, zonder de draad te verliezen van het ene of het andere. [...] Libération noemt Joris een van 's werelds topjournalisten, tenminste: "indien het tegenwoordig geen verwijt zou zijn geworden [...], zou men zonder vrees om misbegrepen te worden schrijven dat Lieve Joris één van de beste journalisten ter wereld is." De krant plaatst haar vervolgens onbeschroomd in een rijtje 'journalisten-schrijvers' als Herodotos, Ibn Khaldoun of de Poolse globetrotter-reporter-schrijver Ryszard Kapuscinski, die haar mentor wordt genoemd. "Wat zo treffend is bij Lieve Joris, is haar manier om de grote Geschiedenis te vertellen en er de kleine geschiedenissen aan toe te voegen." Het uur van de rebellen handelt over de identiteitscrisis van de Congolese Tutsi en Joris doet dat vanuit het perspectief van commandant Assani. Joris gaat in op de conflicten die Zaïre sinds 1996 hebben getekend. De Franse vertaling van L'heure des rebelles is van de hand van Marie Hooghe. Joris is de enige Nederlandstalige gaste op het internationale en vermaarde festival Etonnants Voyageurs in Saint-Malo dat zaterdag van start gaat, zie dit eerdere DPM-bericht. En over de steeds hoger oplaaiende Franse belangstelling voor de Nederlandstalige letteren, zie ook hier.

Labels: , ,

woensdag 23 mei 2007

Mega Magnum-boek ook in het Nederlands

Het Magnum Magnum-boek, dat verschijnt ter gelegenheid van de zestigste verjaardag van het fotografenagentschap Magnum, zal ook een Nederlandse editie krijgen, zo meldt ons uitgeverij THOTH. De uitgave wordt een samenwerking van uitgeverij THOTH en Lannoo. Het boek bevat vierhonderd foto's van Magnum-fotografen, van de erkende grootheden van de twintigste-eeuwse fotografie - onder wie Henri Cartier-Bresson, Robert Capa, Eve Arnold, Marc Riboud en Werner Bishof - tot moderne meesters en rijzende sterren zoals Martin Parr, Susan Meiselas, Alec Scoth en Donovan Wylie. Elke fotograaf wordt vertegenwoordigd door zes werken, die door een ander lid zijn gekozen en van commentaar voorzien. De Nederlandse editie van het boek gaat 7 kilo wegen, telt 594 pagina's en wordt in een speciale draagkoffer geleverd. De prijs zal 150 euro bedragen.

Labels: , ,

Gentse Boekentoren gaat collectie online plaatsen

De Gentse Universiteitsbibliotheek wordt de eerste Belgische bibliotheek die meestapt in het Google Book Search Library-project en een flink gedeelte van haar collectie via internet consulteerbaar maakt, zo meldt men in een persbericht. Wereldwijd is ze de vijftiende bibliotheek die zijn wagentje bij het project aanhaakt. Ook de bibliotheek van de universiteit van Oxford doet er sinds kort aan mee. Wie op de site van de Boekentoren komt, zal tegen ongeveer 2010 online de gedigitaliseerde boeken integraal kunnen inkijken. Honderdduizenden boeken waarop geen copyright rust, zullen vanaf juni gedigitaliseerd worden. "De grootste titels uit de Nederlandse en Franse literatuur worden wereldwijd online beschikbaar", aldus het persbericht.

Labels: ,

Nalatenschap Harry G.M. Prick ter veiling

Vandaag wordt de bibliotheek van literatuurhistoricus en erudiet essayist Harry G.M. Prick (1925-2006) geveild bij Bubb Kuyper in Haarlem, zo signaleert De Volkskrant. Prick is vooral bekend gebleven als biograaf van Lodewijk van Deyssel, de schrijver waar hij zich vrijwel zijn hele leven op toelegde. Prick, de "meester van het detail", publiceerde ook veel over andere Tachtigers en over Pierre Kemp en Boudewijn Büch. Tussen 1974 en 1982 was hij - niet zonder hindernissen - bevriend met Büch (1948-2002), waarover hij in zijn boek Een andere Boudewijn Büch (2005) schreef. Geen wonder dat zich in de nalatenschap van Prick veel manuscripten van Büch (60 kavels) bevinden, waaronder ongepubliceerd jeudwerk als Dagboek uit Spanje en Frankrijk uit 1967 en poëzie. De veiling heeft ook het originele geboortekaartje waarop de familienaam als ‘Büch’ staat gespeld. Dat zou het bewijs zijn dat Büch de umlaut niet zelf aan zijn naam heeft toegevoegd, zoals vaak wordt geponeerd. Er is momenteel een opstoot van belangstelling voor het werk van Prick. Het literair-historische tijdschrift De Parelduiker komt met een geheel aan hem gewijd nummer, dat opent met een profiel van Kees Fens en vervolgens een kleine bloemlezing biedt uit de aan hem gerichte brieven uit zijn archief. Het gaat onder meer over brieven van Godfried Bomans, Gerrit Komrij, Geert van Oorschot, Johan Polak en Jeroen Brouwers. Bij uitgeverij Vantilt is de bundel Spelevaren. Van August von Platen tot Gerrit Komrij verschenen, waarin literair-historische opstellen van Prick zijn samengebracht. Hij schrijft er onder meer over August von Platen, Frederik van Eeden, Willem Kloos, Louis Couperus, Stéphane Mallarmé, Hélène Swarth, Marcel Proust en Gerrit Komrij. Zie ook deze beschouwing in De kleine zaal van De Contrabas.

Labels: , ,

Herman de Coninck ook in het Esperanto

De lenige liefde, de eerste dichtbundel van Herman de Coninck, wordt vertaald in het Esperanto. Dat maakte de Vlaamse Esperantobond dinsdag bekend, precies op de dag van de tiende verjaardag van de Coninks overlijden in Lissabon. De bond ziet de vertaling als een hommage. De vertaling verschijnt begin juni, met toestemming van schrijfster Kristien Hemmerechts, de weduwe van de Coninck. Over het poëzieprogramma Koningsblauw, dat de Coninck dezer dagen toerend door Vlaanderen in de kijker stelt, vind je intussen besprekingen bij In Letterland van Olaf Risee en bij Parlandooh door Vitalski. Zie ook eerdere berichten.

Labels: ,

Darwin was geen Batavus Droogstoppel

Charles Darwin, bedenker van een ten onrechte hardvochtig geacht begrip als ‘survival of the fittest’, was een gevat, medelievend, humaan en zoekend man. Dat blijkt uit de duizenden brieven die recent door het ambitieuze Darwin Correspondence Project online zijn gepubliceerd. Het project kreeg veel aandacht in onder meer The Guardian en op de BBC-site. Darwin (1809-1882) correspondeerde met meer dan 2000 tijdgenoten, onder wie groten der aarde als geoloog Charles Lyell, Queen Victoria en schrijfster George Eliot. Dr. Alison Pearn, co-directeur van het project, zegt: "Ik denk dat het menselijke aspect de brieven zo aantrekkelijk maakt. Het is zo’n interessante en spannende mix van baanbrekende wetenschap en zeer persoonlijke openbaringen over zijn leven en zijn familie." Van de in totaal 14.000 overgebleven brieven van en naar Darwin zijn er al 5000 te raadplegen. De volledige collectie brieven moet gedigitaliseerd zijn tegen 2009, wanneer Darwins 200ste verjaardag en de 150ste verjaardag van de publicatie van The Origin of Species met talrijke festiviteiten zal worden herdacht. Sinds 2002 worden ook de volledige werken van de eminente natuurwetenschapper op het internet geplaatst, met bijvoorbeeld recent nog een van de notitieboekjes die hij op de Beagle bijhield. En voor de meest verknochte Darwinoloog werden zelfs de huishoudboekjes van Emma Darwin ontsloten, zie ook dit eerder DPM-bericht. [afbeelding: Darwins studeerkamer, HC]

Labels: , ,

dinsdag 22 mei 2007

Geluidsopnames van Vlaamse dichters op Lyrikline

Het Vlaams Fonds voor de Letteren (VFL) heeft zopas geluidsopnames van 75 gedichten van 12 Vlaamse dichters op Lyrikline geplaatst. Lyrikline is een van de beste en meest bezochte internationale poëziewebsites ter wereld. Het gaat om zes klassieke dichters, Gaston Burssens, Jos De Haes, Richard Minne, Hugues C. Pernath, Paul Snoek en Eddy Van Vliet, en zes hedendaagse dichters, Benno Barnard, Charles Ducal, Peter Holvoet Hanssen, Roland Jooris, Stefaan van den Bremt en Peter Verhelst. De dichters lezen zelf hun werk voor. Van hun gedichten plaatste het VFL ook meer dan 200 vertalingen in 13 talen op de website.
Lyrikline is een internetplatform waarop voordrachten van 20ste-eeuwse dichters kunnen worden beluisterd. Daarnaast heeft de site de ambitie om elk opgenomen gedicht in zoveel mogelijk talen aan te bieden. Zo staat De Moeder, een van de bekendste gedichten van Hugo Claus, in dertien talen op de site te lezen. Lyrikline heeft jaarlijks meer dan een half miljoen bezoekers. Het VFL werd in 2006 Belgische partner van Lyrikline. Voordien zette Het Beschrijf met een projectsubsidie van het VFL al vertalingen en geluidsfragmenten van onder meer Hugo Claus, Maurice Gilliams en Leonard Nolens op de site. Voor de klassieke dichters dook het VFL in het VRT-geluidsarchief en vond unieke opnames waarop monumenten uit de Vlaamse poëziegeschiedenis hun gedichten voorlezen. [foto: Richard Minne]

Labels: ,

Passionara en schrijfster Maria Macciocchi overleden

De Italiaanse schrijfster en linkse politica Maria Macciocchi (°1922) is op vierentachtigjarige leeftijd overleden. Macciocchi was merkwaardig genoeg vooral een geziene dame in Frankrijk waar president François Mitterand haar ooit het Légion d'Honneur toekende, zo meldt The Guardian in een obituary. Op jonge leeftijd vervoegde ze de Italiaanse communistische partij, waar ze verantwoordelijk werd voor het werven van vrouwen voor de beweging. Ze schreef later voor het magazine Noi Donne en Vie Nuove, waar ze Pier Paolo Pasolini binnenhaalde als medewerker. Later kwam ze in dienst van de krant L'Unità en verdiepte ze zich in het werk van Antonio Gramsci, waarover ze een boek schreef en wiens denkbeelden ze vooral in Frankrijk introduceerde. Bekend bleef ze ook voor haar ophefmakende briefwisseling in boekvorm met de filosoof Louis Althusser, waarin ze de armoede in Europa schetste. Ook over de culturele revolutie in China publiceerde ze een boek. Macciocchi werd later uit de Italiaanse communistische partij gezet, omdat ze de kaart van het maoïsme leek te trekken. Ze schreef een autobiografie onder de titel Tweeduizend jaar geluk en bleef levenslang geëngageerd in het feminisme. Hier staat een toespraak die ze in 1996 hield voor het Amsterdamse Instituut voor Sociale Geschiedenis.

Labels:

Ryszard Kapuscinski als communistisch 'spion' afgeschilderd

De befaamde, onlangs overleden Poolse schrijver en globetrotter-reporter Ryszard Kapuscinski (1932-2007) is in zijn land het voorwerp van een verdachtmakingscampagne en wordt er postuum afgeschilderd als een "communistische spion", zo schrijft The Guardian. De Poolse editie van Newsweek plaatste Kapuscinski op de cover van zijn magazine en komt met zogenaamde onthullingen uit het politiearchief dat tijdens het communistisch tijdperk over hem werd bijgehouden. Het tijdschrift zou beweren dat Kapuscinski in de jaren 60 en 70 tijdens zijn buitenlandse reizen onder een hoedje speelde met de communistische geheime politie, aldus The Guardian. Kapuscinski was lange tijd in dienst van het Poolse staatsnieuwsagentschap PAP. Hij is de laatste van een reeks prominente Polen die als communist wordt afgeschilderd door rechtse krachten. Volgens critici wordt deze heksenjacht vanuit het oerconservatieve regime-Kaczynski gestuurd. Het regime ziet intussen overal "reds under the beds", aldus The Guardian en neemt allerlei initiatieven om een "morele schoonmaak" te organiseren. Eerder voerde de regering een wet in waarbij van 700.000 staatsbedienden (van politici en ambtenaren tot leraren en journalisten) een schriftelijke verklaring werd afgedwongen, waarin ze stelden dat ze nooit voor de communistische geheime politie hebben gewerkt. Wie Pools onder de knie heeft, kan hier het artikel lezen.

Labels: , ,

Festiviteiten voor illustrator Maurice Sendak

Over de hele wereld wordt de tachtigste verjaardag van de befaamde illustrator en kinderboekenschrijver Maurice Sendak in 2008 voorbereid. De New Yorkse auteur van klassiekers als In the Night Kitchen en Where the Wild Things Are (vertaald als Max en de maximonsters) wordt in de Chelsea Flower Show hulde betoond in de vorm van een op zijn tekeningen gebaseerde tuin. En Where the Wild Things Are, over het jongetje Max dat zijn eigen fantasiewereld vol griezels creëert, wordt momenteel verfilmd door Spike Jonze, de regisseur van onder meer Being John Malkovich. Het script van de film die volgend jaar uitkomt, is van de hand van succesauteur Dave Eggers. Maurice Sendak was in 1970 de eerste Amerikaanse winnaar van de Hans Christian Andersen Award en in 2003 de eerste winnaar van de Astrid Lindgren Memorial Award. Hij heeft een schier oneindige reeks boeken geschreven en geïllustreerd, en naar hem is ook een school genoemd. The Rosenbach Museum and Library in Philadelphia heeft een belangrijke collectie originele werken en ‘ephemera’ van Sendak die het instituut permanent tentoonstelt. Zie ook dit portret op Villa Kakelbont. (HC)

Labels:

maandag 21 mei 2007

Archief van Sir Frank Kermode naar Princeton

Het integrale archief van de invloedrijke Britse literaire criticus Sir Frank Kermode (°1919) is verworven door de Library's Department of Rare Books and Special Collections van de Universiteit van Princeton. Kermode staat bekend voor zijn baanbrekende studies over het werk van D.H. Lawrence en Shakespeare en veroorzaakte ook ophef toen hij in 1967, samen met Stephen Spender, ontslag nam uit de redactieraad van het literaire tijdschrift Encounter, toen hij had vastgesteld dat het magazine met geld van de Amerikaanse CIA werd gesponsord. "In de briefwisseling tussen Kermode en Spender tijdens de Encounter-crisis kunnen we zien hoe streng hun intellectuele en ethische principes wel waren", zegt Don Skemer van het Department of Rare Books and Special Collections. De documenten bevatten ook brieven over literaire kwesties met Al Alvarez, W.H. Auden, William Golding, David Lodge en Muriel Spark, naast typoscripten van boeken. Ze geven inzicht in de manier waarop zijn kritieken tot stand kwamen. De intussen 87-jarige Kermode was ook professor in Cambridge, Harvard en Columbia en werd ettelijke malen onderscheiden. Hier kun je grasduinen in de volledige inhoud van de Frank Kermode-papers (1951-2006). Zie ook dit interview met Kermode uit augustus 2006 in The Guardian. [foto Frank Kermode, door Caroline Forbes]

Labels: ,

zondag 20 mei 2007

Perlouses-reeks delft Franse mini-teksten op

In de fraaie Perlouses-reeks wil het vertalerstrio Marjan Hof (een nom de plume van de heren Martin de Haan, Jan Pieter van de Sterre en Rokus Hofstede) een lans breken voor vergeten parels uit de Franse literatuur. Met vereende krachten delven de vertalers telkens fascinerende mini-teksten op en daarbij wordt zowel meer klassiek als recent werk ontsloten. Zo passeerden onder meer teksten van Denis Diderot, Honoré de Balzac, Vivant Denon, Marcel Proust als Michel Houellebecq, Pierre Michon en Milan Kundera de revue. Meestal zorgen de vertalers voor een verhelderend nawoord. Zopas verschenen drie nieuwe deeltjes bij uitgeverij Voetnoot, gevat in die intussen vertrouwde en enigszins tijdloze vormgeving. Deel 13 is een tekst van Marcelle Sauvageot (1900-1934), auteur van slechts één dun boekje: Commentaar uit 1933, een tekst die tot 2004 een geheel sluimerend bestaan leed en dan door de Franse lezer werd herontdekt. Commentaar is "de autopsie van een breuk en tegelijke een requisitoir tegen de trouweloze, die zijn geliefde verlaat voor een andere vrouw." Deel 14 bevat Nachtschip Night, een "stemmenspel" over anonieme telefoonliefde van Marguerite Duras (1914-1996). Het is de eerste prozatekst van Duras die sinds haar dood in het Nederlands verschijnt. Het vijftiende deeltje brengt de fictieve en prangende "historische novelle" De gravin van Tende van Madame de La Fayette (1634-1693), de auteur van La Princesse de Clèves.

Labels: , ,

Reisliteratuur aan het feest in Saint-Malo

In de Bretoense stad Saint-Malo opent op 26 mei het driedaagse festival Etonnants Voyageurs, een internationaal boeken- en filmfeest dat geheel in het teken staat van de reisliteratuur en elk jaar meer bezoekers weet te lokken. Zowat 250 auteurs maken er hun opwachting voor de achttiende editie en er is een overvloedig aanbod aan lezingen, debatten en literaire gedachtenwisselingen. Onder de aanwezige auteurs onder meer Martin Amis, Stéphane Audeguy, Muriel Barbery, striptekenaar Enki Bilal, Jean d'Ormesson, filmer-fotograaf Raymond Depardon, Kirsty Gunn, Nancy Huston, Dany Laferriere, Amin Maalouf, Alain Mabanckou, Erik Orsenna, Bernard Pivot en Kenneth White. Reisschrijfster Lieve Joris is de enige aanwezige Nederlandstalige auteur. Het centrale thema speelt dit jaar in op een debat dat de Franse boekenbijlagen al een tijdje beheerst. Normaal zou het thema "wereldsteden" zijn, maar door de midden maart gelanceerde oproep van vierenveertig vooraanstaande Franse schrijvers "voor een Franse literatuur die open staat voor de wereld" (zie dit eerdere DPM-bericht) hebben de organisatoren onder commando van Michel Le Bris besloten om hun thema in allerijl te wijzigen in"une littérature monde en français." Er komt ook een door Jean Rouaud en Michel Le Bris samengestelde gelegenheidspublicatie uit, waarin de problematiek in 27 bijdragen wordt gevat. Het boek Pour une Littérature-monde verschijnt op 25 mei bij Gallimard. Er wordt ook een Convention de Saint-Malo boven de doopvont gehouden, waarin de ambitie voor een Franse 'wereldliteratuur' plechtig vastgelegd wordt. Het festival trekt jaarlijks 50.000 aanwezigen. Zie ook deze achtergrondbijdrage uit Le Monde des Livres van vrijdag ll. En voor wie toch in Bretagne is, moet meteen ook maar het eerste Franse boekendorpje Bécherel aandoen, op 50 km ten zuiden van St Malo, met onder meer een boekenmarkt op de 1ste zondag van de maand en in augustus 'La nuit du livre'.

Labels: , ,

Gezicht van Goethe gereconstrueerd

Van de Duitse literaire reus Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832) zijn verschillende portretten en bustes bekend. Germanisten van over de hele wereld breken er zich al decennialang het hoofd over in hoeverre deze afbeeldingen waarheidsgetrouw zijn. Onderzoekers van de Klinik für Strahlentherapie in het Duitse Mönchengladbach hebben nu aan die twijfels een einde gemaakt, zo meldt Die Welt. Goethe liet in 1807 op 58-jarige leeftijd een masker van zijn gezicht maken. Maar in de dagboeknotities van een beeldhouwer uit Weimar was sprake van een tweede masker uit 1816. Er werd zelfs beweerd dat er ook bij Goethes overlijden een dodenmasker werd gemaakt. Met behulp van computertomografie (ct-scans) is duidelijk geworden dat het masker uit 1807 twee eeuwen lang opnieuw én opnieuw werd gebruikt. En vaak met enige vrijheid werd geïnterpreteerd. Het levensmasker en de bekende, daarop gebaseerde buste van C.G. Weißer, zijn te bezichtigen in het Goethe Museum in Düsseldorf. (HC)

Labels:

Dikkertje Dap uitverkoren tot mooiste versje Annie M.G. Schmidt

De Nederlanders vinden Dikkertje Dap het mooiste versje van de kinder- en jeugdboekenschrijfster Annie M.G. Schmidt (1911-1995). Dat blijkt uit een wedstrijd die werd georganiseerd naar aanleiding van de jaarlijkse Annie M.G. Schmidtweek. De deelnemers konden hun stem uitbrengen op een van de 347 versjes uit de verzamelbundel Ziezo, maar ook een vrije keuze was mogelijk. Dikkertje Dap kreeg 18 procent van de 6000 stemmen achter zijn naam, al werd het naar verluidt wel een nek-aan-nekrace met het versje Ik ben lekker stout. Dat liedje voerde tot woensdag de tabellen aan, "maar toen stormde Dikkertje de trap op", aldus een woordvoerster van uitgeverij Querido. Het versje Nertsen legde beslag op de derde plaats. Vandaag zou Annie M.G. Schmidt 96 jaar zijn geworden. De voorbije anderhalve week werd in scholen en bibliotheken in Nederland feest gevierd omtrent het oeuvre en persoon van de immer populaire Schmidt. Zie over Schmidt ook dit dossier van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.

Labels: ,

zaterdag 19 mei 2007

Papierman(d) - aflevering 21

Sporadisch verschijnende rubriek met leeslinks & literair krachtvoer:
**Van alle dingen los, de J.C. Bloem-biografie van Bart Slijper besproken in De Volkskrant, net als de nieuwe roman Spel van Stephan Enter: Achterneefjes van Anton Wachter.
**H.C. Ten Berge is verstoord over de titel van een bundel met Slauerhoff-correspondentie, zie NRC-Boekenblog.
**De Slegte Antwerpen komt met een bescheiden tentoonstelling rond de zestigste verjaardag van Leonard Nolens (van 2 tot 30 juni) met onder meer manuscripten ter inzage en de gelegenheidsuitgave Negen slapeloze gedichten.
**De Franse glamourfilosoof Bernard-Henri Lévy reisde door de Soedanese provincie Darfoer en beschrijft zijn wedervaren in Opinio: "Een reis door een landschap van angst."
**Een nieuwe editie van de Essais van Michel Eyquem de Montaigne (1533-1592) is verschenen in de Pléiade. Bespreking in Le Nouvel Observateur. Bij die gelegenheid verschijnt hors série in de Pléiade ook het Album Montaigne, in het kader van hun jaarlijkse albumtraditie. Het Album is telkens gewijd aan een Franse klassieke schrijver en bevat een uitgebalanceerde iconografie, tot 2 juni gratis te verkrijgen bij aankoop van drie Pléiade-delen tijdens de Quinzaine de la Pléiade. Maar daarna helemaal niet meer, wat de begerenswaardigheid en zeldzaamheid van de Albums verhoogt. Zie ook Magazine Littéraire met een uitstekend Montaigne-themanummer.
**De Franse regisseur Eric Rohmer, bekend van zijn lichtvoetige maar tegelijk o zo diepzinnige praatfilms, schreef in 1946 één roman: Elisabeth. Hij is nu heruitgegeven onder de titel La Maison d'Elisabeth. Interview in Le Monde.
**Een verhaal van de Zuid-Afrikaanse Nobelprijswinnares Literatuur Nadine Gordimer in The New Yorker: A Beneficiary.
**Een smakelijk portret van Volker Michels, beheerder van het Hermann Hesse Archiv (en sinds 30 jaar editeur van de Duitse Hesse-edities én onvermoeibaar Hesse-pleitbezorger) bij Signandsight.com. Michels echtgenote: "Ik leef in een ménage à trois."
**In de Neue Zürcher Zeitung reflecteert György Konrad over de langzaamheid.
**De Akademie der Künste in Berlijn pakt uit met een groots opgezette Walter Kempowski-tentoonstelling. Bespreking van de expo over 'der Epochenpanoramiker' in Die Tageszeitung: 'Ich will Archiv werden' - so lautete sein Berufswunsch."
**Dirk-Jan Arensman ontmoette voor VPRO Boeken Clare Allen, auteur van de debuutroman Poppy Shakespeare en intussen gebombardeerd tot "literair woordvoerster van de psychiatrische patiënten."
**Werd 9/11 en de nieuwe wereldorde door de Amerikaanse en Britse literatoren gecapteerd, vraagt Pankaj Mishra zich af in The Guardian?
**David Grossmann over the writing cure na de dood van zijn zoon in het Palestijns-Israëlisch oorlogsgeweld, eveneens te lezen in The Guardian.
**Drinkebroer-schrijver Venedikt Jerofejev (Moskou op sterk water) revisited in Le Figaro Littéraire: In vodka veritas.
**New agegoeroe en schrijver Carlos Castaneda zou destijds vijf volgelingen/'heksen' de dood hebben ingejaagd, zie NRC-Boekenblog en Salon.com
**Interview-portret van de Nigeriaanse Nobelprijswinnaar literatuur 1986 Wole Soyinka door Helen Oyeyemi in The Telegraph. Aanstormend talent Oyeyemi wordt op haar beurt geportretteerd in The Times.
**Herman Stevens bespreekt nieuw werk van Donald Antrim en A.M. Homes in HP/De Tijd. [afbeelding: Ramon Casas, Na het bal]

Labels: , , , , ,

vrijdag 18 mei 2007

Heropening bibliotheken weggestemd

Vijftien bibliotheken in Jackson County, in de Amerikaanse staat Oregon, dienden op 6 april jl. hun deuren te sluiten als gevolg van een wetswijziging die de financiering van de bibliotheken stopzette. Dat liet De Papieren Man al in een eerder bericht weten. Een actiegroep probeerde via een referendum een nieuwe, bescheiden belasting in te voeren om de bibliotheken de nodige werkingsmiddelen te geven. Een ruime meerderheid van 60 procent stemde tegen het voorstel en tegen de heropening van de bibliotheken, zo staat nu te lezen in de plaatselijke krant The Mail Tribune. Een van de tegenstanders zei dat er "andere manieren moesten gezocht worden om de bibliotheken terug te openen." Welke dat waren, zei hij er niet bij. Het armlastige Jackson County liet al weten dat ze geen middelen van andere budgetten konden vrijmaken. De boekenliefhebbers bekijken nu of er een nieuw referendum kan georganiseerd worden, maar het is zeer de vraag of over deze kwestie een democratische meerderheid kan of moet gevonden worden. Bibliofielen zijn duidelijk geen overgesubsidieerd deel van de bevolking. [gastbijdrage Hans Cottyn] [illustratie Jan De Bie, houtdruk bibliotheek Troyes]

Labels:

Erfgoedcentrum op zoek naar leeslijstjes

Met het oog op de Dagen van de Literatuureducatie op 12 en 13 november verzamelt het Erfgoedcentrum Lamot als een bezetene leeslijstjes. Bij die gelegenheid worden de lijstjes op een ludieke en kritische manier onder de loupe genomen. "Aftandse en eindeloos gekopieerde velletjes waarop auteurs prijken die al lang tussen de plooien van literatuurgeschiedenis zijn gevallen" en "oude, nieuwe, vergeelde, opmerkelijke, onleesbare, vooruitstrevende… alles is goed", zo zegt het Erfgoedcentrum. Bedoeling is dat er een zo groot mogelijke variëteit aan leeslijstjes uit alle onderwijshoeken te voorschijn komt. Daarvoor wordt de medewerking gevraagd van scholen en bibliotheken. De lijstjes moeten voor 1/7/2007 bij het centrum arriveren, de opvallendste maken kans op een boekenbon.

Labels: ,

'Centenaire' van Franse dichter René Char

In Frankrijk lokt de honderdste geboortedag van de dichter René Char een keten aan publicaties en evenementen uit. Char (14 juni 1907-19 februari 1988) was dan ook één van de tenoren van de Franse poëzie en zijn werk werd - wat uitzonderlijk is - al bij leven in de Pléiade-reeks opgenomen. "Sedert Apollinaire is er in de Franse poëzie geen grotere poëtische revolutie meer geweest die een vergelijking met zijn werk kan doorstaan,” zo zei Albert Camus ooit over Char. De Bibliothèque National de France komt nu met een overzichtstentoonstelling, waarin veel aandacht gaat naar Char als man van de daad. Hij was immers tijdens de Tweede Wereldoorlog erg actief als verzetsstrijder tegen het nazisme. Aanvankelijk behoorde Char tot de surrealisten en sloot hij zich in 1929 aan bij de kliek van Paul Eluard en André Breton. Vanaf 1934 nam hij geleidelijk afstand. Met Seuls demeurent (1945) en Le poème pulvérisé (1947) brak hij voorgoed door. De tentoonstelling toont zijn verhouding tot Paul Eluard, André Breton, Gilbert Lely, Georges Bataille, Albert Camus, Martin Heidegger en vele anderen, waaronder ook nogal wat schilders, die op regelmatige basis zijn werk verluchtigden. Uiteraard laat de expo ook veel manuscripten in diverse stadia van bewerking zien. Ze is te bezoeken tot 29 juli, zie ook deze bijdrage uit Le Monde. Aan de Sorbonne is er tussen 13 en 15 juni ook een grootscheeps Char-symposium. Onder de talloze publicaties signaleren we onder meer Pays de René Char van Marie-Claude Char (Flammarion), de DVD René Char, nom de guerre Alexander (DVD Arte Vidéo) en de heruitgave van een gedeelte van een Cahier de L'Herne over Char uit 1971. In Le Monde des Livres staat vandaag een recensie van de Correspondance 1946-1959 tussen Char en Camus (Gallimard). En wie graag in het voetspoor van Char treedt, moet naar de Vaucluse, waar in L'Isle-sur-la-Sorgue het Maison René-Char is gevestigd. [afbeelding: Picasso schildert René Char]

Labels: , ,

Vroegmiddelnederlands Woordenboek volledig online

Nadat onlangs het onvolprezen Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) integraal op internet werd geplaatst, komt nu ook het Vroegmiddelnederlands Woordenboek (VMNW) volledig gratis online beschikbaar, zo meldt de e-nieuwsbrief van Taalpost. Daarmee wordt vooral de Nederlandse taalschat uit de dertiende eeuw ontsloten. Het online plaatsen van het Vroegmiddelnederlands Woordenboek is een tweede bijzonder wapenfeit van het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL) uit Leiden, dat zich niet onterecht "de schatbewaarder van de Nederlandse taal" noemt. Met zijn project Geïntegreerde Taalbank (GTB) wil het instituut "een flexibel raadpleegbare databank van het vroegste tot het modernste Nederlands (5de-21ste eeuw)" maken, als onderzoeksinstrument voor alle aspecten van de Nederlandse taal en cultuur. "Die databank zal diverse soorten taaldata bevatten: elektronische woordenboeken (o.a. VMNW, MNW en WNT), tekstbestanden en bestanden met taalkundige gegevens (lexica)." In het Vroegmiddelnederlands Woordenboek kun je op zoek naar bijvoorbeeld plantennamen uit de dertiende eeuw, betekenis van destijds vigerende rechtstermen en persoons- en plaatsnamen. Attractief is dat je tegelijkertijd in het WNT en het VMNW kunt zoeken.

Labels: ,