woensdag 28 februari 2007

Torpedo, een "boekachtig blad"

Terwijl zeer binnenkort Hollands Diep voor het eerst in de winkelschappen ligt, is er alweer een nieuw semi-literair en tegelijkertijd journalistiek getint blad in de maak. In Torpedo zullen "alleen de verhalen en het plezier van de auteurs tellen". Torpedo wordt, zo lezen we vandaag in De Volkskrant, "een boekachtig blad" met "onderzoeksjournalistiek, literaire non-fictie en reportagefotografie, alles vanuit de persoonlijke interesse van de medewerkers". Het initiatief gaat uit van een driekoppige redactie met Carel Helder, Mirjam Bosgraaf en Daan Dijksman (de vroegere hoofdredacteur van Vara TV Magazine). Vanaf april zal Torpedo zes keer per jaar verschijnen. Er zijn onderhandelingen gaande met twee geïnteresseerde uitgevers.
Onder de 35 medewerkers vallen schrijvers/journalisten als H.J.A. Hofland, Johannes van Dam en Tommy Wieringa op. Ze mogen hun pen geheel de vrije loop laten: "Als een schrijver vijfduizend woorden nodig heeft, is dat prima, maar vijfhonderd mag ook". Het blad is "honderd procent columnistvrij" en heeft "geen website". Qua vormgeving wordt gemikt op "een Granta-achtig blad, maar dan sjieker". De vormgeving komt van René van der Vooren, die ook de onlangs heruitgegeven verzamelde werken van Freud bij Boom verzorgde. In het eerste nummer schrijft Johannes van Dam (de beruchte lekkerbek-encyclopedist van De Dikke van Dam) over oplichters en brengt Tommy Wieringa verslag uit over zijn (Saint-Amour?)-toernee door België. De titel Torpedo heeft geen specifieke betekenis, maar dekt volgens de initiatiefnemers uitstekend de lading.

Labels:

Boon-kenner en literatuurwetenschapper Bert Vanheste overleden

Nu pas raakte het nieuws bekend dat vrij-dag jl. de emeritus-hoogleraar en Boon-kenner Bert Vanheste is overleden. Vanheste (°1937) was van 1972 tot 2002 hoofddocent Vlaamse letterkunde aan de Radbouduniversiteit (de vroegere KUN) in Nijmegen. De uit het Westvlaamse Pervijze afkomstige Vanheste promoveerde in 1971 op een literatuursociologisch onderwerp. In zijn doorwrochte Literatuursociologie (1981) maakte hij de balans op van de destijds modieuze wetenschap die de wisselwerking tussen literatuur en maatschappij bestudeert. Vanheste schreef ook één roman - waaronder Eeuwig en drie dagen (1988) en een verhalenbundel. Onder het pseudoniem Bert Brouwers schreef hij nog twee prozawerken en een dubbele studie. Vanheste legde zich de laatste tijd toe op zogenaamde leeswandelingen over literaire reuzen als Gilliams, Elsschot, Gezelle én Boon. Over zijn geliefde schrijver Boon publiceerde hij onder meer Want uw vijand wie is dat? (Querido, 1989), een studie over Mijn kleine oorlog én in 2004 het leeswandelboek De baan op met Boon (De Arbeiderspers, 2004). Voor zijn Boon-onderzoek kreeg hij in 2005 de Louis Paul Boonprijs. Hij kon de onderscheiding toen al niet ophalen vanwege ziekte. Vanheste was ook voorzitter van het Vlaams Cultureel Kwartier in Nijmegen. Over die laatste stad publiceerde hij bij Vantilt ook het boek Een beeld van een stad. Vlaamse wandeling door Nijmegen. Vanheste, die regelmatig in jury's zetelde, nam vaak stelling in rond actuele literaire thema's, zoals bijvoorbeeld hier. Zie ook deze herinnering aan Vanheste op De Contrabas.

Labels: ,

Guantanamo Bay-gedetineerden slaan massaal aan het dichten

Binnenkort verschijnt bij de University of Iowa Press een merkwaardige dichtbundel, die al voor publicatie flink wat stof doet opwaaien én onderwerp van scherpe censuur is. Het gaat immers om poëzie van gevangenen uit de omstreden Cubaanse VS-gevangenis Guantanamo Bay. De publicatie is niet naar de zin van de Amerikaanse autoriteiten, die er alles aan hebben gedaan om de publicatie te verhinderen, zo weet The Guardian. Maar dankzij de hardnekkigheid van rechtsprofessor Mark Falkoff ziet de bundel Poems from Guantanamo: The Detainees Speak in augustus toch het licht. Op een bepaald moment kreeg Falkoff, als advocaat van 17 Guanatamo-gevangenen, gedichten toegestuurd van één van zijn "cliënten". Hij ontving ze via het veiligheidscentrum in Washington DC, waarlangs alle correspondentie van de gedetineerden moet passeren. "Het eerste gedicht was een hartverscheurende kreet over de onrechtvaardigheid van de willekeurige detentie en terzelfdertijd een ode aan het welbehagen van het religieuze geloof", zegt Falkoff, die ook een Ph.D. in literatuur afrondde. Er volgden meer gelijksoortige gedichten. Bij navraag bij collega-advocaten bleek er zelfs een hele stroom poëzie vanuit Guantanamo te komen. De meeste gedichten raakten niet door de mazen van het Pentagon omdat die oordeelt dat poëzie "een bijzonder risico" inhoudt voor de nationale veiligheid, als gevolg van "zijn inhoud en formaat." Een woordvoerder van het Amerikaanse defensieministerie vind het normaal dat toegang tot poëzie van gedetineerden streng gecontroleerd wordt. "Er zijn een heel aantal onderwerpen die ongepast zijn. [..] Denk maar aan het beschrijven van routinehandelingen van veiligheidspersoneel, aan ondervragingstechnieken én aan terroristische operaties die een veiligheidsrisico vormen". Volgens Falkoff vreest de Amerikaanse overheid dat de gedetineerden via de gedichten gecodeerde boodschappen uit het kamp proberen te smokkelen. Falkoff hoopt niettemin dat zijn bundel (die dan toch voldoende "gecleared" werd) het menselijke gezicht laat zien van diegenen die door de vroegere Amerikaanse defensieminister Donald Rumsfeld ooit werden omschreven als "de meest gevaarlijke en bestgetrainde doders van de gehele wereld." "De kwaliteit van de gedichten is "wisselend", aldus Falkoff, maar "there's some really good stuff there". De Chileense schrijver Ariel Dorfman schrijft een nawoord bij de in het Arabisch, Pashto en het Engels geschreven gedichten. Ondertussen kun je hier de belevenissen volgen van Arnon Grunberg, die - zoals bekend - een bezoek brengt aan Guantanamo Bay.

Labels: ,

dinsdag 27 februari 2007

700 auteurs op Brusselse Foire du Livre

Morgen opent de zevenendertigste editie van de Foire du Livre de Bruxelles haar deuren. Vijf dagen lang, tot zondag 4 maart, staat het statige Tour & Taxis-gebouw in het teken van het Franstalige boek. Dit jaar is gekozen voor Voyage d'Europe als overkoepelend thema. De Europese literatuur krijgt er dan ook alle ruimte. 162 exposanten vertegenwoordigen 1.400 uitgevers en in het totaal zouden zowat 700 auteurs hun opwachting maken, hetzij in een panelgesprek, hetzij als verstrekker van dédicaces. Sinds de recente verhuizing van de benauwde Rogier-piramide naar het spacieuze Tour & Taxis-gebouw gaat het aantal bezoekers in stijgende lijn. Vorig jaar kreeg de Foire du Livre liefst 70.000 bezoekers over de vloer. Elk jaar is er ook een eregast, maar ditmaal liep het vastleggen ervan niet van een leien dakje. Eerst had de vermaarde Spaanse auteur Arturo Perez-Reverte toegezegd, maar die haakte in extremis af. Vervolgens werd in allerijl de Franse filosoof en schrijver Pascal Bruckner gepolst. Maar omdat Bruckner zich eerder aan de zijde van de rechtse presidentskandidaat Nicolas Sarkozy schijnt op te houden, kon zijn komst voor een socialistisch bestuurslid van de Foire niet door de beugel, zo weet Le Soir. Het programma is als vanouds weer volgepropt, met ook veel aandacht voor het politieke boek. De Waalse Daerdenmania krijgt hier ongetwijfeld zijn verlengstuk. In het onderdeel L'Ecole des Belges is het uitkijken naar de aangekondigde passage van Amélie Nothomb en Jean-Philippe Toussaint. Op zaterdag komt de Franse auteur Régis Jauffret praten over zijn luid geprezen Microfictions. Ook de populaire Eric-Emmanuel Schmitt en Philippe Besson tekenen die dag present.

Labels: , , ,

Philip Roth heeft zijn derde PEN/Faulkner Award op zak

De Amerikaanse schrijver Philip Roth (°1933) heeft voor de derde maal de PEN/Faulkner Award gekregen. Hij ontvangt de prestigieuze Amerikaanse literaire prijs voor zijn roman Everyman. De PEN/Faulkner Award wordt sinds 1980 door een gespecialiseerde jury jaarlijks toegekend aan het beste Amerikaanse fictieboek. Voor 2006 waren er 350 fictiewerken ingestuurd. Roth werd in 1994 al bekroond met de PEN/Faulkner Award voor Operatie Shylock en in 2001 voor The Human Stain. De jury prees het boek ("such a slim volume”) vanwege "the simplicity and brutishness" en "the unflinching look at life." Everyman is een bespiegeling over ziekte en dood, losjes geïnspireerd op het middeleeuwse Elckerlyc-verhaal. De roman begint bij de begrafenis van het hoofdpersonage, waarna het levensverhaal van de man wordt verteld. Roth besteedt daarbij veel aandacht aan de lichamelijke neergang van het hoofdpersonage. Na drie huwelijken, een aantal maitresses en twee zonen die hem misprijzen stevent hij geïsoleerd op de dood af. Roth krijgt 15.000 dollar voor de prijs, die op 12 mei tijdens een ceremonieel diner in Washington wordt overhandigd. De vier andere boeken op de shortlist waren Charles D'Ambrosio's The Dead Fish Museum, Deborah Eisenbergs Twilight of the Superheroes, Amy Hempels The Collected Stories of Amy Hempel en Edward P Jones' All Aunt Hagar's Children. Vorig jaar ging de prijs naar E.L. Doctorow voor The March.

Labels: ,

Aanslepend conflict rond archief Jacques Derrida

Er is stevig getouwtrek aan de gang omtrent de archieven van de Franse postmodernistische filosoof Jacques Derrida (1930-2004). Het merendeel van de papieren van Derrida is ondergebracht aan de Universiteit van Irvine (UCI - Californië). De instelling beschuldigt nu de familie van de overleden 'deconstructivist' dat deze een in 1990 afgesloten overeenkomst niet respecteert. In dat jaar had Derrida ermee ingestemd om zowat zijn integrale persoonlijke archief (manuscripten, geluidsopnamen, conferenties, nota's enz.) aan de bibliotheek van Irvine te schenken. Volgens zijn Engelse vertaalster Peggy Kamuf beschikt de universiteit momenteel over onuitgegeven materiaal voor nog zeker veertig boeken, "een echte schat." Enkele maanden voor de dood van de filosoof raakten de relaties tussen de universiteit en Derrida evenwel zwaar vertroebeld, zo verklaart althans Derrida's echtgenote Marguerite: "Jacques was boos op de universiteit nadat hij de verdediging had opgenomen van een jonge collega, die in zijn ogen onheus behandeld werd." Kort daarna vertrok er vanuit de familie Derrida een schrijven naar de Californische universiteit waarin gevraagd werd om een einde te maken aan elke verbintenis met de UCI. De universiteit liet dit niet zomaar over zich heen gaan en daagde de familie Derrida in november 2006 voor een federale rechtbank, met de beschuldiging dat zij een aantal manuscripten en beloofde brieven niet had terugbezorgd. De UCI vroeg een schadevergoeding van liefst 500.000 dollar én de onmiddellijke overdracht van alle archieven aan de universiteit. De instelling zou immers al 500.000 dollar hebben besteed aan het project, onder meer voor de installatie van twee fotokopieerapparaten bij Derrida thuis.
Nadat de Amerikaanse academische wereld lucht kreeg van de aanklacht en er schande over sprak, trok de UCI haar klacht in en werd er aangestuurd op een minnelijke schikking. Maar Le Monde achterhaalde vrijdag dat de eis helemaal niet is ingetrokken. De zaak zit zelfs muurvast. Derrida's echtgenote betreurt de gang van zaken én zegt te goeder trouw te handelen, temeer er een oplossing mogelijk is, waarbij zowel het UCI als Franse archieven (meer bepaald het befaamde IMEC) hun deel krijgen van de Derrida-papieren. "Voor mij is het essentieel dat de wens van Jacques gerespecteerd wordt."

Labels: , ,

maandag 26 februari 2007

Giphart, Chabot en Bril in Letterkundig Museum

Op zondag 11 maart gaat in het Haagse Letterkundig Museum de tentoonstelling Giphart en Chabot met Bril van start. Ronald Giphart en Bart Chabot geven bij die gelegenheid een optreden ten beste in de aula van het Letterkundig Museum. Bart Chabot, Martin Bril en Ronald Giphart zijn intussen goed voor samen 60 schrijfjaren (respectievelijk 25, 20 en 15 jaar schrijverschap). De tentoonstelling geeft met tastbare parafernalia een overzicht van hun uiteenlopende schrijfbezigheden. Daarnaast treedt het drietal dit voorjaar op doorheen Nederland (en een paar keer ook in België). Bart Chabot, vooral befaamd als onvermoeibaar Brood-biograaf, presenteert ter plekke ook zijn nieuwe dichtbundel McPain, die in een hamburgerzak zit verpakt. McPain is een drieluik met de bundels Cadillac Boogie, Anna’s Hoeve en Dracula’s ontbijt. Van rascolumnist Bril, die ooit debuteerde als duo met Dirk van Weelden, is zopas de verse selectie reisverhalen Schitterend blauw (Prometheus) verschenen.

Labels: , ,

Originele versie van Oorlog en Vrede 600 pagina's korter?

Goed nieuws voor wie telkens weer zijn tanden stuk bijt op de 1500 pagina's van Leo Tolstoj's Oorlog en Vrede. Een Russische onderzoekster laat na meer dan 40 jaar puzzelen een originele versie het licht zien, die liefst 600 pagina's minder telt dan de 'normale' editie, zo weet The Independent. Heel wat van Tolstoj's uitgesponnen filosofische bedenkingen staan niet in het oermanuscript en er is zelfs het vooruitzicht van een happy ending. Evelina Zaidenshnur assembleerde Tolstoj's oerboek na het grondig vergelijken van diverse versies én boog zich over de doorhalingen en veranderingen in het handschrift. Het boek zal in april verschijnen bij Fourth Estate in een Engelse vertaling van Andrew Bromfield. War and Peace: The Original Version telt 'slechts' 900 pagina's. Er vallen minder doden te betreuren en hoera, er is méér vrede. Sommige personages verdwijnen zelfs helemaal of krijgen andere karaktertrekken. "Voor wie Oorlog en Vrede kent, zal deze versie perfect tonen hoe het boek is gegroeid", zegt de uitgever. "En voor wie het boek nog niet kent, zal deze editie iets wonderlijk zijn, in het besef dat er een nog groter feest [de 'lange' versie, nvDPM] staat aan te komen." De gekortwiekte versie veroorzaakt veel commotie bij eminente Tolstoj-kenners. De emeritus-hoogleraar Russische taal en literatuur Tony Briggs, tevens verantwoordelijk voor een bestsellende Engelse vertaling van Oorlog en Vrede, heeft zo zijn twijfels: "De claim dat dit de 'originele' versie is, is geheel vals. Het is gewoon een truc om de roman korter aan de man te kunnen brengen. Dit is een opgepoetste Hollywood happy ending-versie waarin iedereen gelukkig verder leeft. Het is een verkrachting van het werk van Tolstoj, waardoor niemand zich moet laten misleiden." Tolstoj's meesterwerk handelt over de Russische invasie van Napoleon in de vroege negentiende eeuw, gezien door de ogen van diverse aristocratische families. Tolstoj lardeerde zijn boek met talloze filosofische bespiegelingen. Voor de luie lezer: onderaan het Independent-artikel staat een stoomcursus Oorlog en Vrede door Adam Long. Wie een langere leesadem heeft, kan zich vermeien met de eind vorig jaar bij Van Oorschot verschenen nieuwe Nederlandse editie van Oorlog en vrede, in een alom geloofde vertaling van Yolanda Bloemen en Marja Wiebes (1680 pagina's). [foto: Leo Tolstoj (links) tijdens een schaakpartij]

Labels: ,

zondag 25 februari 2007

Kruimeldief (9)

Flexibele rubriek met allerhande literair snoepgoed en bijbehorende links:
**Good Magazine duikt in de wondere wereld van de Amerikaanse magazines en heeft een spannend subjectief lijstje gemaakt van de 51 beste tijdschriften. Esquire staat op 1, The New Yorker op 2.
**Een Amerikaanse geschiedenisfaculteit trekt ten strijde tegen de foutenlast in de Wikipedia-encyclopedie. Studenten aan het Middlebury College mogen niet langer de Wikipedia als bron citeren. Intussen zijn er in de VS maandelijks 38 miljoen gebruikers van de encyclopedie.
**Uitgeverij Querido heeft een speciale site geopend omtrent Het schervengericht, het nieuwe boek van A.F.Th. Men mag hopen dat er in het boek véél meer te beleven valt.
**Vier Franse schrijvers (Claire Castillon, Jean Echenoz, Agnès Desarthe en Chloé Delaume) vertellen over hun geliefkoosde lettertype, naar aanleiding van nieuwe publicaties over typografie én een Parijse tentoonstelling.
**Bij het Brugse antiquariaat Marc Van de Wiele gaat op 10 maart een uitzonderlijke collectie partij werken van Felix Timmermans onder de hamer. Topstuk is het definitieve handschrift van De harp van Sint-Franciscus. De waarde schommelt tussen de 8 à 10.000 euro.
**Is Martin Amis nu al dan niet de grootste levende Britse schrijver? The Guardian-lezers raken er nog niet meteen uit.
**De veertiendaagse, Franse literaire krant La Quinzaine Littéraire, met vaste hand geleid door de legendarische Maurice Nadeau, heeft eindelijk een website geopend, met een aantal oudere artikels online én ook een blog. Wars van alle trends klinkt het ferm: "Pour nous, le seul événement qui compte, parce qu'il est le seul important, c'est le livre." Voilà.
**Umberto Eco haalt uit naar George Bush, zie dit bericht in De Morgen.
**En hier kun je een elegante, zwevende bibliotheek bekijken.

Labels: , , , , , ,

Zwitserse schrijver Jürg Federspiel dood aangetroffen

Een van de grote namen van de Duitstalige Zwitserse literatuur is overleden. De auteur Jürg Federspiel is vandaag levenloos teruggevonden bij een barrage aan de Rijn, nadat hij eind januari als vermist was opgegeven. De 75-jarige Federspiel leed aan diabetes en aan de ziekte van Parkinson en zou de laatste tijd verward zijn geweest. "Fädi", zoals zijn vrienden hem noemden, was van jongsaf aan "een heimatloze man", een rusteloze reiziger die "het nergens lang uithield." Hij werd geboren in 1931 in Kempthal nabij Zürich. Na het gymnasium ging hij aan de slag als filmcriticus en reporter. In zijn literair werk was de journalistieke toets nooit ver weg. Federspiel voelde zich sterk aangetrokken door de Verenigde Staten. Hij kreeg enige naam met Museum des Hasses (1969), een boek met kaleidoskopische, zelfs chaotisch aandoende aantekeningen over New York. Bekendheid verwierf hij vooral met Die Ballade von der Typhoid Mary (1982), waarin hij in 45 korte episoden vertelt over de engel des doods Mary Mallon (alias Typhoid Mary), die tussen 1900 en 1907 met haar kookkunsten 47 mensen met tyfus besmette. Dood was een allesoverheersend motief in het werk van deze tragisch gestorven einzelgänger, die voor zijn oeuvre de meeste belangrijke Zwitserse literatuurprijzen ontving. De ballade van besmette Mary verscheen in 1989 in een Nederlandse vertaling bij De Prom.

Labels:

J.M. Coetzee prijst Hugo Claus

In de boekenbijlage van de Britse krant The Guardian brak de Zuidafrikaanse schrijver en Nobelprijswinnaar J.M. Coetzee (°1940) gisteren opnieuw een stevige lans voor de poëzie van Hugo Claus. In zijn essay Stepping Stones verkent de tweevoudige Booker Prize-winnaar leven en dichtkunst van de reus van de Vlaamse letteren, die op 5 april zijn 78-ste verjaardag viert. Coetzee schrijft onder meer: "Zijn poëzie is van meet af aan gekenmerkt door een ongewone mengeling van intelligentie en passie, waaraan uiting wordt gegeven in een medium waarover hij zo'n lichtvingerige controle heeft dat de kunst onzichtbaar wordt." Coetzee geeft Claus "een plaats onder de beste Europese dichters van het einde van de twintigste eeuw." Het essay is een extract uit Coetzee's essaybundel Inner Workings: Essays 2000-2005 , die deze week verschijnt. De publicatie kan in ieder geval de Nobelprijsfähigkeit van Claus weer verhogen. De tekst is wél niet nieuw: hij verscheen begin 2006 al in een Nederlandse vertaling in De Standaard en fungeerde ook als inleiding bij een Engelstalige bloemlezing van Claus' poëzie: Greetings. Selected Poems. The Guardian omlijst het essay met het Claus-gedicht Ten Ways of looking at P.B. Shelley in een vertaling van Coetzee himself. Coetzee stelde immers ook de bundel Landscape with rowers samen, met poëzie uit de Lage Landen. In zijn gebundelde stukken uit de periode 1986-1999 (Stranger shores ) had hij al oog voor het werk van de Nederlandse auteurs Marcellus Emants, Cees Nooteboom en Harry Mulisch.

Labels: , ,

Geheim van The Waste Land ontsluierd?

De gerenommeerde vertaler-classicus Paul Claes (°1943) beweert de code tot de ontraadseling van het wereldberoemde gedicht The Waste Land (1922) van de Amerikaans-Britse Nobel-prijswinnaar T.S. Eliot (1888-1965) te hebben gekraakt. In zijn op 18 april te verschijnen, becommentarieerde Nederlandse vertaling zal Claes aantonen dat The Waste Land niet zozeer bespiegelt over de atmosfeer van cultureel verval en doodsdrift na de Eerste Wereldoorlog, maar feitelijk vooral gaat over de "onvruchtbaarheid in Eliots eigen huwelijksleven." Het weekblad Knack brengt op zijn website een interview met Claes waarin hij zijn these hard maakt. Volgens Claes komt het onvruchtbaarheidsthema "werkelijk in iedere alinea" van het 433 versregels tellende gedicht aan bod: "In de openingsregels van het gedicht zit er al een verwijzing naar onvruchtbaarheid. 'April is the cruellest month, breeding / Lilacs out of the dead land...'. De natuur herleeft, maar voor Eliot blijft alles dor. In de vierde regel is er sprake van 'dull roots', duffe wortelen. Nu moet je weten dat 'roots' een Engels slangwoord is voor penis." Claes is zeker van zijn zaak: "Niemand heeft dit ooit eerder opgemerkt. Bepaalde commentatoren hebben wel hints gegeven die in die richting wezen, maar die aanwijzingen bleven altijd vaag en onuitgewerkt. Eliot heeft zijn gedicht gecodeerd om zichzelf in te dekken." Bovendien beweerde Eliot dat een tekst gelezen moet worden om de tekst zelf én de autobiografie of het leven van de auteur er weinig toe deden. Claes: "Dit maakte de ontdekking nog moeilijker. Met die uitspraak heeft hij menig onderzoeker zand in de ogen gestrooid, want The Waste Land is wel degelijk geheel en al autobiografisch." Claes hoopt dat zijn ontdekking in de Angelsaksische wereld ophef weet te veroorzaken en zelfs Eliots tweede vrouw - die nog leeft - zal weten te overtuigen: "Ik vermoed dat zij met mij de enige is die weet waar The Waste Land echt over gaat." Claes geeft zijn volledige bewijsvoering pas vrij in zijn nawoord. Het boek komt uit bij De Bezige Bij. Op het net wemelt het trouwens van The Waste Land-sites (met uitgebreide notenapparaten), zie onder meer hier en daar.

Labels: , ,

Lotgevallen van het Nederlandse boekenantiquariaat

Afgelopen donderdag werd in de Aula van de Universiteit van Amsterdam de Geschiedenis van het Nederlandse Antiquariaat de wereld in gestuurd. Het lijvige boekwerk is van de hand van de vroegere Nijmeegse hoogleraar Piet J. Buijnsters (°1933), die zich sinds jaar en dag in de peripetieën van het antiquarische boek verdiept. De rijk geïllustreerde kroniek presenteert een overzicht van de Nederlandse handel in oude boeken en prenten sinds 1750, waarbij zowel boekhandelaren, uitgevers, bibliothecarissen en verzamelaars aan bod komen. Buijnsters voerde veel vraaggesprekken waardoor het boek, aldus uitgever Vantilt, ook "het karakter van een geëngageerd ooggetuigenverslag" heeft. Daarbij worden zelfs tal van dramatische gebeurtenissen uit het boekenvak opgerakeld, zoals de 'bijna' uitroeiing van het joodse antiquariaat tijdens de Tweede Wereldoorlog. De geschiedenis komt op een kritisch moment, want het boekenantiquariaat staat tegenwoordig onder zware druk. Hoge huurprijzen en de armslag van het internet hebben veel handelaren in tweedehandsboeken op de knieën gekregen. Volgens Buijnsters vormt het internet "de waterscheiding tussen het traditionele en het moderne antiquariaat" en betekent het zelfs een "Umwertung aller Werte die alleen te vergelijken is met de revolutie door Gutenbergs uitvinding van de boekdrukkunst." Deze digitale ontwikkelingen vat Buijnsters samen in zijn hoofdstuk "Splendeur en misère van het internet".
Boekblad noteerde bij de presentatie een aantal reacties en merkte dat sommige handelaren met de ontwikkeling serieus in de knoei zitten. "Zo riep een antiquaar uit dat specialistische kennis op het internet te grabbel wordt gegooid. Hij doelde op de titelbeschrijvingen die door antiquaren op het net worden gezet en die niet-handelaren vervolgens koppelen aan een titel die zij zelf willen verkopen." Uiteraard wordt hier ook gedoeld op een aantal praktijken via E-bay. De Amsterdamse hoogleraar boekwetenschap Lisa Kuitert besprak het boek vrijdag in NRC-Handelsblad en stelde vast dat het "een erg ons-kent-ons boek [is] geworden, een familieportret bomvol anekdotes van een eigenzinnig en ietwat excentriek clubje, waar over niemand iets onaardigs gezegd mag worden." Buijnsters is, volgens Kuitert, iets te dicht blijven hangen in kringen rond de Nederlandse vereniging van Antiquaren (NvvA). Maar: "Buijnsters insiderpositie heeft ook voordelen. Hij weet meer van sommige zaken dan menig ander en bij ontstentenis van archieven is dat een groot goed." Het boek telt 478 bladzijden en kost tot 15 maart 39,90 euro, daarna 45 euro.

Labels: ,

zaterdag 24 februari 2007

Kees van Kooten bedrijft Schertz, Zatire & Yronie

In de Nederlandse boekenwe-reld is het dezer dagen alle hens aan dek. Met de Boekenweek in het verschiet worden de boekhandels alvast bestookt met talrijke geschriften die zich een humoristisch cachet aanmeten. Het centrale thema is dan ook Lof der Zotheid – Scherts, Satire en Ironie, een onderwerp dat knipoogt naar Erasmus, die de humor als oppermachtig stijlmiddel hanteerde. Deze week raakte bekend dat schrijver Kees van Kooten op 13 maart het traditionele Boekenbal zal openen met een speciaal geconcipieerd programma rond het thema. In de Amsterdamse Stadsschouwburg zal hij spieden & speuren naar humor in de Nederlandse literatuur. De onverslijtbare Van Kooten is met zijn vroegere Simplisties verbond-kompaan Wim De Bie trouwens nog één keer in de archieven gedoken. Ze hebben samen een DVD samengesteld met niet eerder uitgebracht materiaal uit de periode 1973-1998, geheel toegespitst op "boeken, schrijvers en taal". Op deze "themaschijf" Schertz, Zatire en Yronie zijn alvast typetjes als dr. E.I. Kipping, de Krasse Knarren en Carla van Putten van de partij. De zwerver Dirk zal het alfabet boeren. Uitgeverij De Harmonie signaleert meteen ook de heruitgave van het typetjes-fotoboek Ons kent ons, waarvoor fotograaf Roel Bazen de verschillende vermommingen van het komische duo capteerde. Wie door nog meer heimwee naar de VPRO-zondagen wordt overvallen, kan nog steeds zijn hart ophalen op de Simpelsite. En wie zich vervolgens afvraagt wat Wim De Bie zoal uitspookt, leze zijn Bieslog.

Labels:

Facsimile-editie van Max Havelaar in de maak

De Nederlandse uitgeverij Bas Lubberhuizen is bezig aan een facsimile-uitgave van het manuscript van Multatuli's Max Havelaar (1859). Als alles goed gaat, moet de uitgave in september verschijnen. De editie zal 145 euro kosten. Zoals bekend schuilen er nogal wat verschillen tussen het handschrift en de eerste druk van de roemruchte Max Havelaar of de koffieveilingen der Nederlandsche Handelsmaatschappy. De bezorger van de eerste druk, Jakob van Lennep, greep her en der in en milderde de politieke teneur van het boek. Persoons- en plaatsnamen werden onder meer vervangen door puntjes, terwijl van Lennep ook een hoofdstukindeling introduceerde. De nieuwe uitgave zal 272 pagina's beslaan en wordt geleverd in een cassette met een uitgebreide literatuurhistorische toelichting. Het handschrift van Multatuli is voldoende ontcijferbaar om effectief te worden gelezen, zo verzekerde Wieneke 't Hoen van uitgeverij Lubberhuizen gisteren in NRC-Handelsblad: "Het gaat dan ook om het nethandschrift: het kladhandschrift is spoorloos verdwenen." Aan het project wordt onder andere meegewerkt door het Multatuli Genootschap en de afdeling Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek Amsterdam. Uitgeverij Bas Lubberhuizen legt zich al enige tijd toe op de Multatuli-kunde. Sinds 1998 hebben ze het gespecialiseerde tijdschrift Over Multatuli in hun fonds opgenomen.

Labels: ,

Egyptische schrijfster Nawal El-Saadawi van manuscript beroofd

De internationaal bekende Egy-ptische schrijfster Nawal El-Saadawi (°1931) is begin februari overvallen in het station van Mechelen. Dat gebeurde toen ze terugkwam van een conferentie in Rotterdam. De gauwdieven gapten haar handtas, waarin zich onder meer het manuscript van haar nieuwe boek bevond. Het was het enige exemplaar van het boek waaraan ze de voorbije twee jaar had gewerkt. De militante Nawal El-Saadawi, die in Egypte vanwege haar strijd voor de vrouwenrechten stelselmatig met censuur te maken krijgt, verblijft sinds enige tijd in België. Dat gebeurt in afwachting van haar vertrek naar de Verenigde Staten, waar haar dochter woont en waar ze in Michigan gaat doceren. De schrijfster woonde tussen 1991 en 1996 al in de Verenigde Staten, nadat ze in Egypte door fundamentalisten met de dood was bedreigd. El-Saadawi hoopt dat het manuscript alsnog terug opduikt. Waarover het boek handelt, wou ze evenwel niet zeggen. Onlangs kwam de schrijfster nog in het nieuws toen in Caïro haar autobiografie van de internationale boekenbeurs werd geweerd. El-Saadawi presenteerde zichzelf in 2004 ook als Egyptische presidentskandidate.

Labels:

vrijdag 23 februari 2007

Bernard Dewulf krijgt Goede Seksprijs

De eerste laureaat van de Goede Seksprijs is dichter en De Morgen-columnist Bernard Dewulf geworden. Hij krijgt de onderscheiding voor een column uit zijn vorig najaar verschenen bundel Loerhoek. De kersverse publieksprijs is een initiatief van Behoud de Begeerte en wil vanaf nu jaarlijks de mooiste literaire sekspassage uit het Nederlandstalige proza bekronen. In de winnende scène uit Loerhoek neemt Dewulf een loopje met de al te directe sekstechnieken die ons rond de oren fluiten. Dewulf zwicht eerder voor de verleiding van een kortstondig moment in de supermarkt. In de column Banaan bewondert hij een toefje lingerie dat zichtbaar is boven een jeans: "Het dunne strookje zwart veroorzaakt een soort hallelujah in het schemergebied tussen geest en lichaam." In een soort nek-aan-nekrace haalde Bernard Dewulf het met luttele stemmen van de Nederlandse debutant Christaan Weijts die in zijn veelgeprezen roman Art. 285b zijn bezeten pianospel liet uitmonden in de sponde. Dichter en essayist Dewulf krijgt voor zijn winnende fragment uit Loerhoek "eeuwige roem en een fles Saint Amour", een meer dan voortreffelijke Beaujolaiswijn. Het publiek kon tijdens de zopas afgelopen Saint-Amourtournee én via de website van Behoud de Begeerte zijn stem uitbrengen op vijf fragmenten uit boeken van Abdelkader Benali, Ilja Leonard Pfeijffer, Nico Dros, Christiaan Weijts en Bernard Dewulf. De stemmers konden ook een prijs winnen: een romantisch weekend (met partner) in het Franse dorp Saint Amour en omgeving. De Goede Seksprijs wil een tegengewicht vormen voor de Slechte Seksprijs, die op De Nachten aan Bart van Lierde werd uitgereikt.

Labels:

Schrijver van 'Das Boot' overleden

De Duitse schrijver en schilder Lothar-Günther Buchheim (°1918) is op 89-jarige leeftijd aan een hartaanval overleden, zo meldt de Süddeutsche Zeitung. Hij kreeg wereldfaam met zijn in 1973 verschenen boek Das Boot. Buchheim werd geboren in Weimar en was de zoon van de schilderes Charlotte Buchheim. Al spoedig bleek hij een soort wonderkind: op zijn zeventiende had hij al een eerste tentoonstelling op zijn naam staan. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij oorlogsverslaggever. Die indringende ervaringen aan boord van de onderzeeboot U-96 gebruikte hij voor het schrijven van Das Boot. Das Boot werd vooral een doorslaand succes door de verfilming in 1981 van Wolfgang Petersen. Het boek haalde vervolgens een miljoenenoplage en werd in 18 talen vertaald. Met Die Festung (1995) schreef hij een vervolg op Das Boot. Buchheim gold ook als specialist van de Duitse expressionistische schilderkunst en gaf daarover talloze kunstboeken uit. Buchheims reputatie als kunstverzamelaar was groot en hij redigeerde prestigieuze tentoonstellingen. Hij kreeg zelfs een eigen museum in Bernried (Beieren), het Museum der Phantasie. Het complex werd in 2001 geopend en herbergt een indrukwekkende collectie Duitse expressionisten. Het multitalent Buchheim schreef in totaal dertig boeken.

Labels:

83 ton waardevolle boeken in afvalcontainer

De katholieke Universiteit van de Duitse stad Eichstätt heeft 83 ton waardevolle boeken bij het oud papier gegooid, zo laat de Frankfurter Allgemeine Zeitung weten. De boeken waren voor het grootste deel afkomstig uit de centrale kapucijnerbibliotheek van het klooster in het Beierse Altötting. De bedelorde had in 1999 met de universiteitsbibliotheek in Eichstätt een overeenkomst gesloten, waarin stond dat 420.000 boeken zouden worden overgedragen. Bij deze transactie blijkt nu een en ander grondig verkeerd gelopen. Met schat dat 100.000 boeken quasi achteloos in de container voor ‘verdere verwerking’ zijn terechtgekomen. Anonieme bronnen wijzen met de vinger naar de nieuwe directrice van de bibliotheek: "Van de 1400 kisten werd de helft gesorteerd. Van die boeken is het grootste gedeelte aan antiquaren verkocht, slechts enkele titels zijn uiteindelijk in de catalogus van de universiteit gekomen. De 700 andere kisten zijn in de verbrandingsoven beland." Het valt, aldus nog de FAZ, te vrezen - of voor verzamelaars toe te juichen - dat ook in de nabije toekomst kostbare folianten uit allerlei abdijcollecties op de markt zullen komen, om de teruglopende inkomsten van de kerk te compenseren. (HC)

Labels: ,

Günter Grass komt met nieuwe dichtbundel

De Duitse schrijver en Nobel-prijswinnaar 1999 Günter Grass, die vorig jaar zwaar onder vuur kwam te liggen vanwege zijn late bekentenis over zijn betrokkenheid bij een Waffen SS-legioen, heeft alweer een nieuw boek klaar. Op 19 maart komt een met tekeningen verluchtigde dichtbundel van Grass uit, zo kondigt uitgever Steidl aan. Dummer August is geschreven op het hoogtepunt van de polemiek omtrent de revelaties in zijn autobiografie Beim Häuten der Zwiebel. De dichtbundel zal 41 kleine gedichten bevatten en gaat vergezeld van 28 door Grass gemaakte tekeningen van eenvoudige zaken uit zijn omgeving: artisjokken, bomen, vissen en zelfs zijn hond Minka. Grass wordt dit jaar 80. Heel binnenkort verschijnt bij uitgeverij Meulenhoff ook de Nederlandse vertaling van zijn autobiografie onder de titel De rokken van de ui. [tekening: zelfportret van Grass uit 1972]

Labels: ,

donderdag 22 februari 2007

Brusselmans-klonen vieren hun idool

Op vrijdag 6 april 2007 komen de lookalikes van Herman Brusselmans massaal uit de kast, ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van de Vlaamse volksschrijver, die op dat moment ook 25 jaar auteur is. In de Gentse Vooruit wordt die dag de Literaire Lente op gang geschoten met zowaar een verkiezing van Miss Brusselmans 2007 en van Mister Lookalike Brusselmans 2007. Lange, klissige zwarte manen, ongezonde bleekheid, een lederen jas (en een klein vierpotig mormel) zijn ongetwijfeld sterke troeven bij deze prijzenkamp. Het evenement Zogezegd in Gent, georganiseerd door Boek.be en Radio 1, belooft een hoogst gevarieerde happening te worden, waarvoor zelfs Tom Lanoye als curator is aangetrokken. Het is vooral de bedoeling de 24 actieboeken een duwtje in de rug te geven en het nieuwe voorjaarsaanbod in de schijnwerpers te zetten. Er is bijvoorbeeld een kamer met 24 bedden waar de bezoekers de geselecteerde boeken al een keer kunnen uitproberen. In het luik Hollands glorie zijn auteurs als Arthur Japin, Connie Palmen en A.F.Th. van der Heijden de eregasten. Premier Guy Verhofstadt zal aan Willy Courteaux het symbolisch eerste exemplaar overhandigen van de integrale heruitgave van zijn Shakespeare-vertalingen, "bij wijze van demissionair koningsdrama", aldus Lanoye. Een heleboel acteurs, van Els Dottermans tot Jan Decleir, leest anderhalf uur Shakespeare-fragmenten voor. Voorts is er een ode aan Komrij's kakafonische encyclopedie en een kapsalon "Chez Lewie", met mini-luisterspelen rond Louis Paul Boons Mieke Maaike's Obscene jeugd. Het integrale programma is beschikbaar vanaf 15 maart, zie ook het persbericht. De Literaire Lente vertakt zich tot 30 april over heel Vlaanderen, met veel schrijversinterviews en literair gekletter in boekhandels en cafés.

Labels:

Albert Cossery & de rebellie van de luiheid

Weinig schrijvers hebben in zo veel toonaarden de luiheid geprezen als de Frans-Egyptische dandy Albert Cossery (°1913). Het bescheiden oeuvre van de bijna 94-jarige schrijver is een consequent volgehouden ode aan de passiviteit en een regelrechte oorlogsverklaring aan alle druktemakers én strebers van deze wereld. Cossery, die rijkelijk put uit de taalreservoirs van de volksbuurten in Caïro, laat zijn kleurrijke, meestal straatarme personages op een absurd humoristische manier rebelleren tegen de samenleving. Zijn schobbejakken, klaplopers en goedmoedige lanterfanters zoeken hun heil in een doezelig bestaan vol hasjiesj, slaap of goedkope liefde. Aan het gadeslaan van hun gejaagde medemens hebben ze alvast een volle dagtaak. Cossery gruwt dan ook van het woord 'ambitie' en zoekt de zin van het leven in een soort "lucide nietsdoen", zoals zijn Nederlandse vertaalster Mirjam de Veth het treffend omschreef. "Slapen is bij hem een vorm van nee-zeggen." Wie behalve wat kleinschalig genot niets van het leven verwacht, bewaart immers zijn vrijheid en heeft geen last van machthebbers of wetten.
Cossery zelf heeft zijn leven naar die premissen ingericht. Sinds 1945 struint de aristocratische bohemien door Parijs en staat alom bekend als 'le solitaire de Saint-Germain-des-Prés'. Hij heeft zijn intrek genomen in een kamer in hotel La Louisiane en woont daar nu al meer dan 50 jaar. Voor de sobere Cossery, weliswaar steeds onberispelijk gekleed in kostuum mét passend pochet, volstaat het als uitvalsbasis. In de jaren vijftig dompelde hij zich onder in het turbulente uitgaansleven van de buurt. Hij heeft alle coryfeeën zoals Sartre, de Beauvoir, Vian, Picasso van nabij gekend én overleefd. Tot voor kort dronk deze levende legende nog klokvast zijn koffie in café Le Flore. Traag maar zeker schreef hij de voorbije vijftig jaar acht volkomen uitgepuurde boeken in het Frans, waarbij De luiaards in de vruchtbare vallei en De trotse bedelaars zeker tot de hoogtepunten behoren. Daarbij greep hij telkens terug op "een draagbaar Egypte in zijn hoofd".
Ook in het zopas vertaalde Het huis van de wisse dood (1945), nu in een mooie editie verschenen bij de eigenzinnige uitgeverij Coppens & Frenks, is dat het geval. De handeling draait rond een bende arme luizen die in een tragikomisch conflict verwikkeld zijn met Si Khaliel, de doortrapte eigenaar van hun op instorten staande huurkazerne. De bewoners leren leven met de onheilsdreiging, het akelige knarsen van het gebinte én het verontrustende gieren van de wind: "Hun vreemde ellende liet ze geen tijd om te begrijpen of te protesteren." Cossery schetst een prachtig tableau van hun nutteloze overpeinzingen én de op niets uitlopende handelingen om iets aan hun situatie te veranderen. Elk verzet lijkt vergeefs, want de dood kan hen elk moment in de vorm van tuimelende stenen in de nek vallen. In een klassieke, glasheldere taal, met een apart gevoel voor het ongerijmde, geeft Cossery dit zooitje ongeregeld een stem. Veel solidariteit bestaat er niet tussen de bewoners, die zich liever in onderling gekissebis verliezen. Voor Cossery het sein om zijn boek te doorspekken met superieure scheldpartijen en woedeuitbarstingen. In dit vroege werk van Cossery schuilen al veel spotzucht en toornige rebellie, maar ook tegendraadse vrolijkheid. Kijk maar naar de eigenzinnige tramconducteur die zich niet aan de opgegeven route houdt en te pas en te onpas stopt om zich aan de waterpijp te verlustigen. Hij is het prototype van de Cosseriaanse held.
Al is de je m'en foutist Cossery intussen door een keeloperatie sprakeloos geworden en is zijn oeuvre volkomen afgerond, hij blijft een fetisjauteur die men zal blijven herlezen. Vooral op dagen wanneer men genoeg heeft van het "woeden der gehele wereld". Cossery, zo schrijft de Veth, beschouwt het trouwens "als een overwinning wanneer hij door zijn werk mensen redt van het kantoorbestaan". [recensie van Papieren Man, uit De Morgen, 14.2.07]

Labels: ,

Alarm voor Australische klassiekers

Vorig jaar kregen de belang-rijkste Australische literaire uitgevers en agenten een tekst opgestuurd van ene Wraith Pickett. Niemand vond de tekst goed genoeg om de onbekende debutant Pickett uit te geven. Er ontstond flinke beroering toen vervolgens bleek dat Wraith Pickett niemand anders was dan Patrick White (1912-1990), de enige Australische Nobelprijswinnaar, en de ingezonden tekst een hoofdstuk uit een van zijn meesterwerken, The Eye of the Storm. Voor de Australisch-Libanese schrijver David Malouf (die al in in 1986 een van Whites bekendste boeken, Voss, tot een libretto bewerkte) aanleiding genoeg om White terug de literatuurgeschiedenis in te schrijven. Maar andere literatuurliefhebbers down under zagen in het voorval een veeg teken van de deplorabele omgang met het Australische literaire erfgoed. Er werd zelfs een code red geproclameerd over de omgang met de klassieken: "We moeten oppassen dat onze kinderen er niets van zullen weten.’ Wij, up above, kunnen ons van hieruit alleen maar afvragen of de professionele lectoren in de lage landen de teksten van ene Guus Locha* of Dave Grerer* (zie comments) uit de stapel ingezonden manuscripten zouden halen. [Cartoon: Sturt Krygsman, tekst HC]

Labels:

woensdag 21 februari 2007

Kruimeldief (9)

Spontaan & sporadisch verschijnende rubriek met literaire ditjes & datjes (en véél links):
**Auteur Peter Terrin, die zijn column in Knack met lede ogen zag verdwijnen, kreeg in ruil een blogplek en rapporteert in Notulen & notities over zijn ontmoetingen met een zekere "meneer De Keyzer, deurwaarder met pensioen, denker van natuur."
**Liegend Konijn-hoofdman Jozef Deleu steekt in een rondzendmail het Gentse Poëziecentrum een hart onder de riem & haalt uit naar "het infame boek" Beeld van poëzie. Poëziebeleid in Vlaanderen van Yves T'Sjoen. De academicus van de UGent verweert zich en blijft het Poëziecentrum verder op de rooster leggen. Op poëziesite de Contrabas krijgen ze er niet genoeg van.
**De Morgan Library & Museum in New York heeft een tentoonstelling lopen over Victoriaanse bestsellers.
**NRC-Handelsblad start op zijn Boeken-weblog een discussie op over literatuur en engagement, naar aanleiding van het "kleinschalig en praktisch idealisme" in What is the What, de nieuwe roman van Dave Eggers.
**Naar aanleiding van de Amerikaanse commotie rond het bannen van het boek The Higher Power of Lucky vanwege het woord "scrotum" (zie het druk geconsulteerde DPM-bericht), ontdekte Gelf Magazine dat de teelbal veel vaker in de Amerikaanse jeugdliteratuur opduikt dan je op het eerste gezicht zou vermoeden.
**Steeds meer megasellers in het Nederlandse boekenlandschap: liefst elf boeken verkochten meer dan 150.000 exemplaren in 2006, zie de verkoopcijfers op de site van de CPNB en in BN/De Stem. Snel weghappende vermageringsboeken & Kluun & Dan Brown, dat is wat de kassa's doet rinkelen. Siebelinks Violen en Wieringa's Speedboot groeien intussen uit tot steadysellers.
**Van Kluun gesproken, diens uitgever Joost Nijsen van Podium trekt zich twee maanden terug uit het strijdgewoel en kondigt een - nou ja - sabbatical aan. Hij verzaakt zelfs aan het Boekenbal.
**VPRO-Boeken heeft een blitzinterviewtje met de Belgische auteur Jean-Philippe Toussaint wiens schitterende, met de Prix Médicis 2005 bekroonde roman Fuir pas uit is in een Nederlandse vertaling.

Labels: , , , ,

Hollands Diep herrijst begin maart

Op 8 maart 2007 begint het eerder aangekondigde tweede leven van het Nederlandse magazine Hollands Diep. Geïnspireerd op zijn veelbesproken voorganger in de jaren zeventig wordt het een "glossy magazine over cultuur en opinie." Hollands Diep wil vooral een "eigenzinnig, lichtvoetig kwaliteitsblad" zijn, aldus hoofdredacteur Robbert Ammerlaan, ook actief als directeur/uitgever van De Bezige Bij. Het cultuurglossy verschijnt in een oplage van 80.000 exemplaren. Dit jaar zullen er vier nummers verschijnen, vanaf 2008 wordt gemikt op een tweemaandelijkse frequentie. Hollands Diep beoogt - zoals dat heet - een variëteit aan journalistieke genres: interviews, reportages, (reis)verhalen, columns, beschouwingen en literaire sportjournalistiek. Daarbij wordt veel ruimte gegeven aan het beeld. De website geeft alvast een voorproef, waarbij je enige reminiscenties krijgt aan het ter ziele gegane Avenue, waar destijds ook veel schrijvers aan meewerkten. Hollands Diep wordt uitgegeven door Weekbladpers Tijdschriften en heeft in zijn eerste nummer de medewerking verkregen van Tommy Wieringa, Rascha Peper, Bas Heijne, Elsbeth Etty, Donna Tartt, Nelleke Noordervliet, Kees van Kooten en Annie Leibovitz. Ook Connie Palmen en Erwin Mortier worden "in stelling" gebracht.

Labels:

Taxichauffeurs brengen ode aan W.H. Auden

Engeland zet zich vandaag schrap voor de honderdste verjaardag van de immer populaire dichter W.H. Auden (1907-1973). Nadat zijn gedicht Funeral Blues de tranentrekkende slotsequens van de film Four Weddings and a funeral mocht wezen en zijn poëzie zelfs in presidentiële toespraken opdook, blijft de Auden-revival onverminderd voortduren. Tal van herdenkingsactiviteiten vinden dezer dagen hun beslag. De stad York, geboorteplaats van Auden, komt met een opvallend ode aan de dichter-drinkebroer. Niet enkel worden er vandaag martini's geserveerd bij zijn geboortehuis, de York Tourism Partnership heeft de taxichauffeurs van York ook een stoomcursus "Auden-declamatie" aangeboden. Zo kunnen deze hun nietsvermoedende passagiers vergasten op gedichten van Auden. Taxichauffeur Dionysis Bekatorus kreeg speciale lessen van een acteur bij het York Theatre Royal. Hij wordt geacht het gedicht Night Mail op te zeggen: "Ik ben erg opgewonden over het project", zegt hij, "taxichauffeurs zijn de eerste poorten tot de stad York, dus het is goed dat we hen een voorsmaakje kunnen bieden van wat cultureel York in petto heft. Ik kijk er naar uit om mijn nieuw verworven vaardigheden in de praktijk te brengen." Geboren in York verhuisde Auden met zijn familie al in 1908 naar Birmingham. Hij studeerde later in Oxford, en verkaste in 1939 naar de Verenigde Staten waar hij tot aan zijn dood in 1973 woonde. Ten slotte: ook de langbenige, hese chanteuse Carla Bruni pikte al een graantje mee van de Auden-mania, want op haar CD No promises moduleert haar stem onder meer ook op poëmen van Auden.

Labels: ,

dinsdag 20 februari 2007

Eerste druk Steinbeck hoog geveild

Een zeldzame eerste druk van John Steinbecks roman The Grapes of Wrath heeft op een veiling in Los Angeles liefst 36.337 euro opgebracht, het dubbele van de verwachte prijs. Volgens het veilinghuis Bonhams & Butterfields is er nooit eerder zulk een hoog bedrag betaald voor een Steinbeck-roman. Het boek was afkomstig uit de nalatenschap van Steinbecks zuster Elizabeth Steinbeck Ainsworth, die in 1992 overleed, zo meldt The Guardian. Andere geveilde boeken bevatten persoonlijke aantekeningen of opdrachten van Steinbeck. Zelfs een eerste druk van Steinbecks debuut Cup of Gold haalde een ferme prijs, hoewel de auteur later met een boogje omheen het boek liep. De sterke veilingprijzen verrassen de Steinbeck-watchers, die zich alvast verheugen in de vernieuwde populariteit van de Pulitzer en Nobelprijswinnaar. De familie Steinbeck besloot tot de verkoop van de boeken om de renovatie te kunnen betalen van een bungalow in Pacific Grove (Californië), waar Steinbeck enkele van zijn beroemdste werken schreef. Op dezelfde veiling haalde een editie van Ernest Hemingway's The Sun Also Rises een nog hogere prijs: 58.558 euro. De totale opbrengst van de veiling bedroeg 152.000 euro. Toch zijn deze prijzen nog peanuts in vergelijking met het duurst geveilde boek ooit: de Codex Leicester, een verzameling wetenschappelijke geschriften van Leonardo da Vinci, die voor 23.423400 euro in handen viel van Bill Gates.

Labels: ,

Jaarlijkse prijs voor vrouwelijke auteurs

Volgens het Nederlandse feministische tijdschrift Opzij worden vrouwen vaak over het hoofd gezien bij literaire prijzen. Daarom vormt ze haar eigen Annie Romeinprijs, tot op heden een tweejaarlijkse onderscheiding, om tot een jaarlijkse prijs voor vrouwelijke auteurs, ter waarde van 5000 euro. Eén keer in de vijf jaar zal de prijs het volledige oeuvre van een auteur bekronen. In de tussenliggende jaren gaat de prijs naar de schrijfster van een boek dat dat jaar is gepubliceerd. De eerstvolgende Annie Romeinprijs wordt komend najaar uitgereikt. Opzij reikte sinds 1979 tweejaarlijks de Annie Romeinprijs uit, aan een schrijfster "die met haar werk de vrouwenemancipatie ondersteunt en verder helpt". De prijs, genoemd naar de schrijfster en historica Annie Romein-Verschoor (1895-1978), ging onder meer naar Mensje van Keulen, Renate Dorrestein, Hella Haasse, Ethel Portnoy, Marga Minco en Doeschka Meijsing. Op de website van het blad wordt zo te zien ook hard gewerkt aan een vervrouwelijking van de Nederlandse canon, zie hier.

Labels:

Belager van schrijfster Naima El Bezaz veroordeeld

Een Haagse rechtbank heeft een 25-jarige veroordeeld tot 100 uur taakstraf nadat hij op de site Marokko.nl een oproep had gedaan om de Nederlandse schrijfster van Marokkaanse afkomst Naima El Bezaz te stenigen. De rechter sprak van "belediging en opruiing", zo meldt De Volkskrant. De 32-jarige El Bezaz publiceerde vorig jaar bij Contact de roman De verstotene. Het boek werd aangekondigd als "een controversiële roman over seks, taboes, islam en jodenhaat" en handelt over een jonge Marokkaanse vrouw die verliefd wordt op een Joodse man. Bezaz deed na de belediging aangifte tegen onbekenden en verzocht de webmaster de oproep te verwijderen. De belager schreef: "Ik roep alle diehards op, wie die bitch tegen komt, bespuug haar, stenig haar, laten we haar wegjagen uit NL, omdat ze hier ons Marokkanen belachelijk maakt." De politie kon via het IP-adres de identiteit van de betrokkene detecteren. Hij werd ook twee dagen vastgehouden. El Bezaz omschrijft de zaak als "heel eng." El Bezaz staat bekend als een kritische islamstem en zegt: "Taboes zijn er om doorbroken te worden." El Bezaz, die in 1995 debuteerde met De weg naar het noorden, zet moslima's ertoe aan "hun eigen weg te kiezen" en spreekt zich fel uit tegen de maagdencultus in de islam. Ze haalt ook regelmatig uit naar de seksuele hypocrisie bij moslimmannen. Hier staat een interview van Dirk Verhofstadt met Naima El Bezaz.

Labels:

maandag 19 februari 2007

Uitgever betaalt 97.000 euro voor blogboek

Nog geen zes weken geleden startte de Britse Judith O'Reilly nietsvermoedend met een blog over haar verhuizing van het drukke Londen naar het desolate, landelijke Northumberland, waar de dichtstbijzijnde stad al gauw een half uur rijden is. Tot haar niet geringe verbazing raakte haar blog Wife in the North talrijke gevoelige snaren. O'Reilly worstelt in haar nogal nuchtere schrijfsels met de obstakels van het plattelandsleven en het vaak eenzaam bemoederen van haar drie kinderen, terwijl haar echtgenoot vaak on the road is. Haar ontboezemingen blijken razend populair in Groot-Brittanië en de Verenigde Staten. Intussen is O'Reilly benaderd door een agent, waarna uitgever Viking Penguin haar voor 70.000 pond (bijna 97.000 euro) een boekencontract heeft aangeboden, zo meldt The Sunday Times. De uitgever vermoedt dat het thema van een vroegere carrièrevrouw (O'Reilly was education correspondent bij The Sunday Times) die uit de ratrace stapt en haar kinderen opvoedt in een landelijke atmosfeer, perfect aansluit "bij de tijdsgeest van de post-Bridget Jones-generatie". The Sunday Times vergelijkt het succes van O'Reilly al met dat van girl next door popster Lily Allen, die via My Space haar doorbraak kende. Succesvolle blogs die tot een boek worden gerestyled, het komt meer en meer voor, denk maar aan Belle de Jour en haar "diary of a London call girl." (Al denkt de échte literatuurliefhebber bij Belle de Jour natuurlijk aan het boek van Joseph Kessel uit 1928, in 1967 verfilmd door Luis Buñuel met een glorieuze, seksueel geobsedeerde Catherine Deneuve in de hoofdrol.)

Labels: ,

Parels duiken met Zacht Lawijd

Twee literair-historische tijdschriften brach-ten bijna tegelijkertijd (en allebei met enige vertraging) hun laatste nummer van de jaargang 2006 uit. Zacht Lawijd zei gedag tegen zijn behoorlijk oubollige vormgeving en heeft zich een voortreffelijke nieuwe snit aangemeten. In dit ruimhartig geïllustreerde nummer staan boeiende stukken over de 'levensstijl' art deco in het werk van F.B. Hotz en lees je over de kortstondige geschiedenis van het tijdschrift Leiding (1930-1931), bestierd door onder meer dichter-journalist P.N. Van Eyck. De rubriek De kleine garnaal is gewijd aan Hans van Zijl (1910-1963), 'een simpele pennelikster van het derde plan' maar toch zo belangrijk dat de bijdrage van Sjoerd van Faassen het leeuwedeel van het blad vult. Info over ZL via geertswaenepoel@hotmail.com. Bij De Parelduiker siert een fraai portret van Stefan Zweig de cover. Het is de opmaat naar een artikel over de vriendschap van Zweig met de Haarlemmer H.G. Cannegieter. Voorts zijn er gedegen bijdragen over onder meer J.C. Bloem als filmcriticus en een in memoriam van "beroepsouwehoer" Wouter Wagener (1925-2006), "een man die voortdurend tegen zichzelf schaakt" en onder de naam Maurits Duivenis in Reves De avonden figureert. Ontgoochelend zijn de barse, slordig geboekstaafde herinneringen van recensent Iwan Sitniakowsky over zijn periode bij De Telegraaf. De Parelduiker is een uitgave van Bas Lubberhuizen.

Labels:

Een bibliotheek in de ruimte?

De uit Hongarije afkomstige Amerikaanse miljardair Charles Simonyi (°1948), die binnenkort de vijfde ruimtetoerist wordt, heeft plannen voor een bibliotheek in de ruimte. In april gaat Simonyi met de Sojoez voor tien dagen naar het Internationale Ruimtestation. Dan neemt hij alvast de Faust van Johann Wolfgang von Goethe en The Moon is a Harsh Mistress van de befaamde science-fictionauteur Robert A. Heinlein mee. "Overal waar er mensen zijn, moet er een bibliotheek beschikbaar zijn", zei Simonyi gisteren aan AFP. "Faust gaat over de verhouding van de mens tot het universum en de wetenschappen. Is er een betere plek denkbaar om deze boeken te lezen dan in de ruimte?" Simonyi neemt ook muziek van Bach, Wagner, Mozart, Bartok en Liszt mee op zijn expeditie. De 58-jarige Simonyi verliet Hongarije op 17-jarige leeftijd en werkte vanaf 1981 bij Microsoft, waar hij zijn fortuin maakte met de supervisie over de ontwikkeling van de programma's Word en Excel. Nu heeft hij zijn eigen bedrijf Intentional Software. Als filantroop schonk Simonyi al eens 3 miljoen dollar aan de Seattle Public Library.

Labels: ,

Bekroond kinderboek gebannen vanwege het woord "scrotum"

In de Verenigde Staten is grote ophef ontstaan rond het kinderboek The Higher Power of Lucky, dat onlangs werd bekroond met de Newbery Medal, een zeer prestigieuze onderscheiding voor kinderliteratuur die telkens ook de verkoop sterk aanjaagt. Diverse (school-)bibliotheken over het hele land hebben het boek van schrijfster Susan Patron uit hun rekken gebannen, omdat al op de eerste pagina het woord scrotum staat. In het verhaal krijgt een hond nét op die plek een slangenbeet. Lucky Trimble, de heldin van dit boek voor 9 tot 12 jarigen, hoort het woord wanneer ze een gesprek afluistert door een gat in een muur. "Scrotum had voor Lucky de klank van iets dat plots opkomt, wanneer je de griep krijgt en teveel hoest," zo vervolgt het boek. “Het klonk medisch en geheim, maar ook belangrijk." De heisa in de Verenigde Staten heeft op bibliotheekfora de discussie aangezwengeld over welke woorden in kinderboeken tolereerbaar zijn. Tal van bibliotheken zijn niettemin van plan het voorbeeld van hun collega's te volgen en zeggen bestellingen voor het boek af. In de Verenigde Staten is het de gewoonte om een met de Newbury Medal bekroond boek luidop in de klas voor te lezen aan kinderen. Pat Scales, een vroegere voorzitster van de Newbery Award, zegt dat "wie over dit woord struikelt, het boek alleszins niet in zijn geheel heeft gelezen. [...] Dit is wat censoren doen - ze pikken woorden uit de context en kijken helemaal niet naar de totale opzet of verdienste van het boek." De schrijfster Susan Patron, die zelf in een openbare bibliotheek werkt, reageert hoogst verbaasd op alle stennis. Het verhaal van de slangenbeet is gebaseerd op een echt voorval met de hond van een vriend, licht ze toe. Bovendien is het opgroeien van Lucky een belangrijk thema in The Higher Power of Lucky. Patron zegt: "Leren over taal en lichaamsdelen is dan ook vrij belangrijk voor haar [...] En bovendien is het woord erg welluidend én net daarom zo interessant voor Lucky." Amerikaanse bibliotheken hebben al vaker geprobeerd boeken uit de rekken te weren, zo weet The New York Times. Sommige scholen poogden eerder zelfs Harry Potter-boeken buiten de muren te houden, omdat ze vonden dat ze indirect aanzetten tot satanisme & hekserij.

Labels: ,

Oostenrijkse schrijver Jakov Lind gestorven

In zijn woonplaats Londen is zaterdag de uit Oostenrijk afkomstige schrijver en acteur Jakov Lind (°1927) overleden. Hij was net 80 jaar geworden. Linds werk staat bekend als "duister, grotesk" en zelfs "apocalyptisch." De jood Lind, die in Wenen werd geboren, verliet zijn land na de Anschluss bij Duitsland en kwam op elfjarige leeftijd via een kindertransport naar Nederland. Vervolgens overleefde hij de Tweede Wereldoorlog in nazi-Duitsland met een valse Nederlandse identiteit onder de naam Jan Gerrit Overbeek. Als koerier in het Duitse Reichsluftfahrtministerium waagde hij zich zelfs in het hol van de leeuw. Na de Tweede Wereldoorlog vertrok hij een tijdlang naar Palestina. Slechts moeizaam wist hij een carrière als acteur uit te bouwen. Lind was dan ook een man van twaalf stielen en dertien ongelukken. Hij werkte onder meer als strandfotograaf en privé-detective. Zijn succes als schrijver was grillig. Linds oeuvre staat in het teken van de naziterreur, de concentratiekampen en de jodenvervolging. In 1962 verscheen zijn eerste verhalenbundel Eine Seele aus Holz, die door de kritiek gunstig werd onthaald en in veertien landen een vertaling kreeg. Maar zijn roman Landschaft in Beton uit 1963 botste dan weer op veel weerstand. Hans Magnus Enzensberger omschreef het boek als een "bloedige, banale gruizige brij." Lind wilde met zijn boeken "das Unerträgliche erträglich denken", maar in het Duitse taalgebied kreeg hij relatief weinig erkenning en is hij, aldus bepaalde critici, altijd een "Geheimtipp" gebleven. Vanaf het eind van de jaren zestig begon hij ook in het Engels te publiceren, met groter succes. Lind schreef ook talloze hoor- en tv-spelen. Nogal wat boeken van Lind werden destijds in het Nederlands vertaald, oa. in de Salamander-reeks.

Labels: ,

zondag 18 februari 2007

Onze Taal bestaat 75 jaar

Begin maart viert het telkens lezenswaardige maandblad Onze Taal zijn 75-jarig bestaan. Het Genootschap Onze Taal organiseert een waaier aan activiteiten rond het jubileum van het tijdschrift en de vereniging. Deze week verschijnt er een themanummer over de geschiedenis van Onze Taal. Dat gaat bovendien vergezeld van een speciaal voor deze gelegenheid geschreven boekje Doe er wat aan! Portret van het Genootschap, dat achter de schermen van de Onze Taal-werking kijkt. Onze Taal startte ooit "als een obscuur gezelschap" bestrijders van de ‘verduitsching’ van het Nederlands, maar is uitgegroeid tot een bloeiende vereniging van taalliefhebbers met 36.000 leden, die de taalactualiteit op de voet volgen. Later dit jaar volgen er meer jubileumactiviteiten, zoals bijzondere publiciteitsacties, de presentatie van een onderzoek, de toekenning van een taalonderscheiding en de uitgave van diverse CD-roms en boeken. Het jubileumjaar wordt groots afgesloten met een congres op 8 december in de Jaarbeurs te Utrecht, aldus het persbericht van het Genootschap. Niet te versmaden: het jubileumboek uit 1991, toen Onze Taal 60 jaar bestond, is integraal beschikbaar online, zie hier.

Labels:

zaterdag 17 februari 2007

Te jong voor klassieke schrijvers?

Britse docenten staan op hun achterste poten over een plan van de regering om jonge leerlingen van 11 tot 14 jaar ertoe te verplichten werken van gecanoniseerde schrijvers als Jane Austen, William Shakespeare en Charles Dickens te lezen. De leraren vinden dat de meeste leerlingen op zo'n jonge leeftijd helemaal niet klaar zijn voor het bestuderen van de Britse klassieken. De Britse minister van Onderwijs Alan Johnson is nochtans niet te vermurven en blijft een groot voorstander van het plan. Hij noemde deze auteurs "untouchable". Lerarenorganisaties vermoeden dat de hardnekkigheid van Johnson pre-electorale motieven heeft. Hij wil kiezers gunstig stemmen door het belang van een "Britse" literaire attitude te onderstrepen, zo beweren ze. Ian McNeilly van de National Association for the Teaching of English (NATE) noemde in The Times het plan van Johnson "contraproductief''. "Op die manier maak je scholieren afkerig van de tekst, de auteur en het onderwerp'', aldus McNeilly. "Bovendien is het niet goed voor hun zelfvertrouwen.'' McNeilly vermoedt dat je met een klas van elfjarigen misschien wel Charles Dickens A Christmas Carol of zelfs Oliver Twist kan uitvlooien, maar zeker "niet de grotere boeken." Het lezen van Jane Austen met een groep van elfjarigen is volgens McNeilly verspilde moeite. "Ik denk ze daarvoor niet genoeg maturiteit bezitten." Kortom: de leraren vrezen dat het plan jongeren voorgoed van de literatuur kan vervreemden.

Labels: , ,

Google versus Poolse dichters

De Amerikaanse zoekgigant Google heeft de Poolse justitie gevraagd om stappen te ondernemen tegen een site van jonge Poolse dichters met de naam www.gmail.pl. Google wil de naam in het bezit krijgen om er zijn populaire e-mailservice Gmail in Polen verder mee uit te bouwen. Het bedrijf heeft alvast een klacht neergelegd bij de Poolse kamer van Informatica en Telecommunicatie, zo weet het Franse persagentschap AFP. Google beschouwt zich als rechtmatig eigenaar van de naam. Maar Izabela Krawczyk, een dichteres uit Lodz, zegt dat de dichtersgroep die de naam GMAiL (Grupa Mlodych Artystow i Literatow) draagt, de domeinnaam gmail.pl lang geleden heeft aangekocht. "We hebben hem destijds met eigen geld gekocht. En we hadden geenszins de bedoeling om de naam met winst aan Google door te verkopen. We zijn er trots op dat we hem weigeren af te staan." Krwaczyk zegt dat de dichterssite "nuttig" is en bovendien geen enkel "lucratief doel" dient. De site is een forum voor jonge dichters, die nog niet eerder publiceerden. "Ze vormt in geen enkel opzicht concurrentie voor Google", besluit Krawczyk fijntjes. Google stuitte op gelijkaardige problemen met zijn Gmail in Groot-Brittanië en Duitsland.

Labels: , ,

vrijdag 16 februari 2007

Literatuurgeschiedenis Brems krijgt een poetsbeurt

Enkele dagen geleden kwam Knack op zijn website terug op de heisa rond de naoorlogse literatuurgeschiedenis Altijd weer vogels die nesten beginnen van KUL-professor Hugo Brems, waaruit Patricia de Martelaere werd geweerd - om niet erg literair geïnspireerde redenen (zie hier). Professor Anne-Marie Musschoot van de Gentse Universiteit, die de literatuurgeschiedenis superviseert, zegt nu dat de Martelaere zonder meer in Brems' boek thuis hoort: "Dat de Martelaere ontbreekt in het overzicht, is iets waarvoor de auteur, maar evenzeer de begeleidende raad van advies én de hoofdredactie collectief verantwoordelijk zijn." Musschoot verklaarde aan Knack dat Brems heeft aangegeven dat hij in een volgende druk, "die er zéker komt", "een en ander zal rechtzetten." Volgens Knack is het betreurenswaardig dat ook 'dertigers' als Dimitri Verhulst, Stefan Brijs en Peter Terrin geen vermelding waard bleken. Of de literaire canonvorming dan weer zo kort op de bal moet gaan spelen, valt toch wel te betwijfelen. Verhulst maalt er alvast niet om, maar is niet mals voor Brems in "de zaak-de Martelaere": "Iemand met een dergelijk gebrek aan objectiviteit moet voortaan geweerd worden uit allerhande raden en jury's en comités en wat dan ook. Wie persoonlijke, amoureuze frustraties binnenloodst in een wetenschappelijke studie is klein in het zijn." Bij de Martelaere zelf is de zaak helemaal niet verteerd. Ze beschuldigt Brems nogmaals van kwade trouw: "Schrijvers hoeven nu eenmaal niet zelf uit te maken hoe belangrijk ze zijn voor de geschiedenis. Mijn grote verontwaardiging betreft echter het feit dat ik heel goed weet waarom ik niet word vermeld, en dat de reden niets te maken heeft met een persoonlijke voorkeur, maar met persoonlijke wrok." Peter Terrin merkt toepasselijk op dat Brems zich "in nesten" heeft gewerkt door zijn literatuurgeschiedenis tot 2005 te laten doorlopen: "Onvermijdelijk verzeilt het overzicht in het gevaarlijke zog van het literaire heden, zoals blijkt. Dat heden is een vliegdekschip met glanzende gevechtsvliegtuigen. Vele piloten zullen roemloos ten onder gaan, hoe groot ook hun bijdrage aan de overwinning, anderen zullen door het lot worden opgetild en zich in de rol van held moeten schikken. Het is goed te wachten tot de oorlog voorbij is, alvorens de geschiedschrijving aan te vatten." Stefan Brijs laat - verrassend? - weten niet zo bekommerd te zijn om zijn toekomstige plaats in de literaire geschiedenis. Musschoot bewaart het verlanglijstje van Knack alvast tot de volgende Brems-editie: "Ik neem graag nota van de ontbrekende namen: zij zullen worden meegenomen in onze verdere besprekingen."

Labels: ,

Arundhati Roy keert terug naar de roman

De Indische schrijfster Arundhati Roy (°1961) heeft deze week aangekondigd dat ze opnieuw een roman gaat aanvatten. De voorbije tien jaar heeft Roy zich hoofdzakelijk toegelegd op politiek activisme én op non-fictie. Roy, die voor haar eerste en tot nu toe enige roman De God van kleine dingen in 1997 de Britse Bookerprize ontving, vindt zichzelf als auteur stagneren. Door het schrijven van een prozaboek, waarvoor ze al research verrichte in Kashmir, wil ze die impasse doorbreken. "Ik wil weer dingen zeggen zonder voortdurend op eieren te moeten lopen. Als schrijfster moet ik weer nieuwe, andere plaatsen verkennen." Roy is van oordeel dat het schrijven van politiek-polemische stukken teveel beperkingen heeft. De schrijfster staat bekend als een fel bestrijder van de Indische regering én de nucleaire politiek van het land. Ze was nauw betrokken bij de langdurige protestacties rond de Narmada-stuwdam in 2002, waarvoor hele dorpen moesten verdwijnen. Roy belandde toen zelfs één dag in de gevangenis "wegens minachting van het Indische hooggerechtshof", omdat ze het hof als "ondemocratisch" zou hebben afgeschilderd. Ook haar scherpe stellingnames tegen het Amerikaanse oorlogsgeweld in Irak en Afghanistan zijn berucht. Haar internationaal succesvolle roman De God van kleine dingen verhaalde over de tweeling Estha en Rahel, die ter wereld komt in het paradijselijke Zuid-India. Door een tragedie verliezen Estha en Rahel elkaar al op zeer jonge leeftijd uit het oog. Op deze pagina's kun je een aantal van Roy's politieke geschriften nalezen.

Labels:

Duizend bladzijden A.F.Th.

Uitgeverij Querido heeft zopas een tipje van de sluier opgelicht over Het schervengericht, de nieuwe, vuistdikke roman van A.F.Th. (Van der Heijden), die een onderdeel is van de cyclus Homo Duplex. Het staat nu vast dat de roman op 1 maart zal verschijnen. In een jubelend persbericht spreekt uitgeefster Annette Portegies van een "great American novel, gebaseerd op historische gebeurtenissen uit de geschiedenis van de twintigste eeuw." Het schervengericht gaat over de geruchtmakende moord op de zwangere vrouw van een beroemde filmregisseur, een moord die gepleegd werd door hippiemeisjes en die in één klap een einde maakte aan the summer of love", aldus de aankondiging. "We treffen de filmregisseur als hij, tien jaar na de dood van zijn vrouw, enkele weken in een Californische gevangenis wordt opgesloten omdat hij een relatie onderhield met een minderjarige. In de gevangenis ontmoet hij Charley, de man die leiding gaf aan de hippiemeisjes – en het komt tot een confrontatie die ons, de lezers, lang zal heugen." A.F.Th. heeft duidelijk inspiratie geput uit de moord van de Mansonfamilie op Sharon Tate, de vrouw van regisseur Roman Polanski. Het boek, dat liefst 1056 pagina's telt, wordt op 28 februari aan de pers voorgesteld in Amsterdam. In het kader van de Literaire Lente treedt A.F.Th. van der Heijden op 6 april op in de Vooruit te Gent, tijdens het programma Zogezegd in Gent. Het schervengericht is het derde deel in de Homo Duplex-cyclus, na De Movo Tapes en Drijfzand koloniseren. Zie ook ons eerder bericht.

Labels:

Christiaan Weijts alweer genomineerd

Het succesverhaal van de Nederlandse de-butant Christiaan Weijts gaat verder. Zijn gemakshalve als 'stalkersroman' omschreven Art. 285b is nu ook genomineerd voor de Gerard Walschapprijs 2007, die weliswaar pas in oktober 2007 wordt uitgereikt. Weijts prijkt sinds begin deze week ook op de shortlist van de Gouden Uil, stond op de AKO-shortlist en rijfde al de Anton Wachterprijs binnen. Momenteel toert hij met Saint-Amour door Vlaanderen. Zijn drie andere mededingers bij de Gerard Walschapprijs zijn Joyce Roodnat met haar tweede roman Sterrenschot, de Turnhoutse Chika Unigwe met De feniks én de debuutverhalenbundel Novembermeisjes van Vincent Overeem. Deze kandidaten worden later aangevuld met nog vier genomineerden. De tweejaarlijkse prijs - een initiatief van de gemeente Londerzeel - bedraagt € 7.500 euro en "is bedoeld om waardevol werk van hoofdzakelijk jonge auteurs in het licht te stellen." Tom Naegels ontving voor Los de Walschapprijs 2005.

Labels: ,

donderdag 15 februari 2007

Casino Royale raakt niet geveild

Consternatie bij het Britse veilinghuis Bloomsbury Auctions. Men had er goede hoop dat een eerste druk van de James Bond-roman Casino Royale (1953), geschreven door Ian Fleming (1908-1964), voor een stevige prijs zou worden afgehamerd. Bloomsbury rekende op 8.000 à 10.000 pond voor het weliswaar licht beschadigde curiosum, maar niemand bleek zich aan een valabel bod te durven wagen. "Het is erg ontgoochelend", aldus het veilinghuis. "Maar bij een veiling weet je nooit wat er precies gaat gebeuren." Het verhoopte effect van de uiterst succesvolle Casino Royale-film, die de 007-hype weer ongezien hoog deed oplaaien, bleef dus uit. Een eerste druk van From Russia with Love ging dan weer wél van de hand voor 1200 pond, een gesigneerde tweede druk van Goldfinger voor 1900 pond. Details bij BBC News (die verkeerdelijk The Spy who Loved me noemen, dat voor slechts 360 pond van eigenaar verwisselde), op de afbeelding de cover van de eerste editie.

Labels:

Het rode gevaar uit IJsland

De belangrijkste IJslandse schrijver van de twintigste eeuw, Halldór Laxness (1902-1998), werd kort na de tweede wereldoorlog intensief geschaduwd door de Amerikaanse inlichtingendiensten. Aanleiding voor het onderzoek was Laxness’ sympathie voor de communistische zaak, en het succes dat hij in de Verenigde Staten had met zijn epische roman Independent People (1934/ 1935). In het IJslandse tijdschrift Grapevine bericht de Amerikaanse Laxness-kenner Chay Lemoine over de zaak. Zijn reportage Halldór Laxness and the CIA is een lezenswaardig stuk literaire onderzoeksjournalistiek over de bureaucratische firewall die de Amerikaanse instanties, ondanks de Freedom of Information Act, nog steeds in stand houden rond de zaak. Verschillende documenten blijven een halve eeuw na de feiten opmerkelijk bedekt met de mantel der geheimzinnigheid. Het is genoegzaam bekend dat er in het begin van de koude oorlog een regelrechte heksenjacht woedde op iedereen bij wie men ook maar enige (extreem-)linkse sympathieën vermoedde. Dat ook een IJslandse schrijver werd geviseerd, had te maken met de royalty’s die Laxness voor de 450.000 verkochte exemplaren van Independent People ontving. Dat Amerikaans geld, zo veronderstelde de CIA, zou wel eens naar de Communistische Partij van IJsland kunnen vloeien. Anderzijds had IJsland tijdens en na de tweede wereldoorlog een groot strategisch belang gekregen. De Amerikanen zagen in het eiland een tussenstop voor de scheep- en luchtvaart van en naar Europa. Ze richtten in Keflavik een grote basis in, die pas in 2006 werd opgedoekt. Laxness schreef over deze militaire basis de roman en het toneelstuk The Atom Station (1948), over de angst van de Ijslandse bevolking voor een atoomaanval.
Haldór Laxness, die een groot en verscheiden oeuvre bij elkaar schreef, kreeg al in 1955 de Nobelprijs, voor "zijn groot episch vermogen dat de vertelkunst van IJsland heeft vernieuwd", een duidelijk politiek statement van de Zweedse heren. Een eindje buiten Reykjavik is nu het huis te bezoeken waar Laxness een groot deel van zijn leven heeft gewoond en gewerkt, een met kunst en modernistisch meubilair volgepakt schrijversmuseum, dat duidelijk liefdevol wordt beheerd. [bijdrage Hans Cottyn - schilderij Einar Hákonarson]

Labels: ,