dinsdag 22 mei 2007

Ryszard Kapuscinski als communistisch 'spion' afgeschilderd

De befaamde, onlangs overleden Poolse schrijver en globetrotter-reporter Ryszard Kapuscinski (1932-2007) is in zijn land het voorwerp van een verdachtmakingscampagne en wordt er postuum afgeschilderd als een "communistische spion", zo schrijft The Guardian. De Poolse editie van Newsweek plaatste Kapuscinski op de cover van zijn magazine en komt met zogenaamde onthullingen uit het politiearchief dat tijdens het communistisch tijdperk over hem werd bijgehouden. Het tijdschrift zou beweren dat Kapuscinski in de jaren 60 en 70 tijdens zijn buitenlandse reizen onder een hoedje speelde met de communistische geheime politie, aldus The Guardian. Kapuscinski was lange tijd in dienst van het Poolse staatsnieuwsagentschap PAP. Hij is de laatste van een reeks prominente Polen die als communist wordt afgeschilderd door rechtse krachten. Volgens critici wordt deze heksenjacht vanuit het oerconservatieve regime-Kaczynski gestuurd. Het regime ziet intussen overal "reds under the beds", aldus The Guardian en neemt allerlei initiatieven om een "morele schoonmaak" te organiseren. Eerder voerde de regering een wet in waarbij van 700.000 staatsbedienden (van politici en ambtenaren tot leraren en journalisten) een schriftelijke verklaring werd afgedwongen, waarin ze stelden dat ze nooit voor de communistische geheime politie hebben gewerkt. Wie Pools onder de knie heeft, kan hier het artikel lezen.

Labels: , ,

1 Comments:

Blogger De papieren man said...

DPM ontving een reactie van dichteres en Slaviste Jo Govaerts op dit bericht. Daaruit blijkt dat The Guardian - doorgaans erg betrouwbaar - de teneur van het artikel ietwat anders inkleurt. Zij schrijft onder meer:
"De toon van dat ene artikel is
behoorlijk sereen. Er worden geen zaken in 'beweerd', maar op
de feitelijke inhoud van het dossier van Kapuscinski
gewezen. Daarbij wordt duiding gegeven door een tijdgenoot en collega van Kapuscinski, die zelf ook een overeenkomst heeft ondertekend met de
inlichtingendiensten om tijdens een studieverblijf in het buitenland inlichtingen te verschaffen en aan de
hand van zijn eigen ervaring het tijdskader schetst.

Waarom zouden de Polen van vandaag zich geen vragen mogen stellen over het verleden? Het dilemma 'wel of niet samenwerken met de overheid', en meer bepaald
met de inlichtingendienst, is altijd een thema geweest
waarover vooral dissidente Poolse schrijvers zich hebben gebogen en uitgesproken. Op basis van
bestaande getuigenissen over het literaire reilen en zeilen
ten tijde van de Poolse Volksrepubliek zou het eerder
naïef zijn om te denken dat Kapuscinski geen contact
had met de inlichtingendiensten. Naar het buitenland
ging je niet zomaar eventjes op eigen initiatief,
laat staan als journalist. Maar in Newsweek wordt Kapuscinski geenszins beklad. Er wordt net gesteld dat
hij zich in de gegeven omstandigheden erg netjes
heeft gedragen. Een leuke anekdote uit dit artikel: als hij
iets in de Poolse pers wou krijgen waarvan hij niet zeker was dat het zou worden aanvaard, zocht hij een
ladderzatte Russische journalist om hetzelfde artikel
naar het Russische persbureau te sturen, en dan zou
het Poolse persbureau zeker wel volgen.

Na de val van het communisme zei men in Polen dat het tijd was voor een nieuw begin en dat er een streep moest worden getrokken onder het verleden. In sommige
opzichten is dat een goede houding: we moeten denken
aan de toekomst en voortgaan met het leven. Dit mag
echter niet betekenen dat we moeten stoppen met
geschiedkundig onderzoek en ons geen vragen meer
stellen bij het verleden. [..]
Jan Hunin, correspondent voor de Standaard in Polen,
heeft over de discussie i.v.m. het openen van dossiers
van de inlichtingendienst in Polen trouwens een erg
interessant artikel geschreven (Standaard van 2
mei).
Vergeten en vergeven is mooi, maar niet als we daarmee
ondemocratische machtsverhoudingen in stand houden.
Wat het dossier van Kapuscinski betreft, is het
inderdaad zo blank dat het eigenlijk niet de moeite
waard is om erover te spreken. Maar het is goed dat
mensen dat mogen weten. Vraag is wie zelf zo'n dik
dossier heeft dat die wilt verbieden het
probleemloze
dossier van Kapuscinski openbaar te maken.

Link naar het artikel van Hunin:

http://www.standaard.be/Artikel/Detail.aspx?artikelId=L11BGJMK&word=Polen#

(Jo Govaerts)

vrijdag, mei 25, 2007 4:23:00 p.m.  

Een reactie plaatsen

Links to this post:

Een link maken

<< Home