dinsdag 31 oktober 2006

Panama van Truman Capote te koop

Op 9 november 2006 worden een flink aantal parafernalia van Truman Capote (1924-1984)geveild bij Bonhams in New York. Het gaat onder meer om zijn ijsschaatsen, een foto van zijn moeder, zijn paspoort en de smoking die hij droeg op het mythische gemaskerde bal in het Plaza-hotel in 1966. De inzetprijs voor de smoking bedraagt tussen de 4.000 en 6.000 dollar. Ook zijn onafscheidelijke panama-hoed wordt aan de man gebracht. De 300 objecten zijn vrijgegeven door Joanne Carson, een vroegere vriendin en de bestierster van de Capote-erfenis. Zij bewaarde de objecten al geruime tijd in haar woning, waar Capote in augustus 1984 overleed. Het fenomeen Truman Capote mag zich de laatste tijd op een revival verheugen, onder meer vanwege de film Capote en de ontdekking én heruitgave van zijn jeugdwerk Summer Crossing in 2005.

Uitgeverij Penguin verleidt met design

De legendarische uitgeverij Penguin weet op een vernuftige manier haar backlist in de belangstelling te houden. Naar aanleiding van de 60ste verjaardag van de Penguin Classics mochten vijf topdesigners zich uitleven op hun favoriete Penguin. De revisies van onder meer Ron Arad, Manolo Blahnik en Paul Smith zijn meer dan de moeite waard, zie hier. In The Guardian leggen ze uit hoe ze Dostojewski's The Idiot, D.H. Lawrence's Lady Chatterley's Lover én Flauberts Madame Bovary van een nieuwe vorm voorzagen. Alice Rawsthorn komt terug op de geschiedenis van de fameuze sixpenny-novel, in 1935 het leven geroepen door uitgever Allen Lane. Penguin nam destijds al bekende typografen als Jan Tschichold en Hans Schmoller onder de arm. Verzamelaars zwijmelen nog steeds bij veel van die ontwerpen. Rawsthorn schrijft terecht dat Penguin slim inspeelt op de nieuwe tijden: "Penguin has discovered that readers can be persuaded to buy new versions of old books, if the designs are seductive enough". Op deze Flickr-fotopagina biedt een verzamelaar een inkijk in zijn collectie. Meer over de spannende geschiedenis van Penguin en zijn aandacht voor vormgeving in Phil Baines, A Cover Story 1935-2005, uitgegeven bij gelegenheid van een tentoonstelling vorig jaar in het Londense Victoria en Albert-museum.

maandag 30 oktober 2006

Stadsdichters blazen verzamelen

Stadsdichters zijn een echte rage, ze fungeren als een soort glanzende broche waarmee elke stad zich gretig optuigt. Komende zaterdag 4 november vindt in Lelystad zowaar de tweede Stadsdichtersdag plaats. Officieel benoemde Vlaamse en Nederlandse stadsdichters komen er bijeen en geven voordrachten ten beste in de raadszaal van het stadhuis van Lelystad. Wie snel reserveert, kan zelfs aanschuiven bij een heus Stadsdichtersbuffet. Het geheel wordt opgeluisterd met een muzikale omlijsting. Onder anderen Joost Zwagerman (Alkmaar), Jan Eijkelboom (Dordrecht), Jan Kuipers (Middelburg), Victor Vroomkoning (Nijmegen) en Paul Gellings (Zwolle) tekenen present. Uit Vlaanderen komen Bart Moeyaert (Antwerpen), Erwin Mortier (Gent), Willie Verhegghe (Ninove) en de enige vrouwelijke, maar schier onbekende stadsdichteres Ina Stabergh uit Diest de honneurs waarnemen. Meer info vind je hier.

Prix Fémina voor Nancy Huston, fikse rel in jury

Het Franse prijzencircus draait op volle toeren. Vandaag werden niet minder dan vijf belangwekkende onderscheidingen toegekend. Nancy Huston (°1953) werd bekroond met de Prix Fémina voor haar roman Lignes de faille (Actes Sud). Ze werd pas in de vierde stemronde verkozen boven onder meer Jonathan Littell en Laurent Mauvignier. Het ging er rumoerig aan toe want bovendien werd jurylid Madeleine Chapsal uitgesloten omdat ze in haar boek Journal d'hier et d'aujourdhui uit de biecht had geklapt over eerdere onorthodoxe werkwijzen van de jury. Uit solidariteit met Chapsal stapte ook jurylid Régine Deforges op.
Nancy Huston is een Engelstalige Canadese die al geruime tijd in Frankrijk woont. Ze pleegt zowel romans als essays (denk aan haar mooie hommage aan Romain Gary, Tombeau de Romain Gary (1995). Haar boeken schrijft de feministe in het Engels, waarna ze ze zelf omzet naar het Frans. Muziek en exil zijn haar vaste thema's, hoge verkoopcijfers in vele bevolkingslagen haar deel. Lignes de faille is haar elfde roman. Huston reconstrueerde een halve eeuw geschiedenis vanuit het oogpunt van vier kinderen van zes jaar, afkomstig uit vier verschillende familiegeneraties. De niet minder prestigieuze Prix Médicis is dan weer uitgereikt aan Sorj Chalandon voor Une promesse (Grasset), zijn tweede roman die handelt over een belofte die zeven vrienden aan elkaar willen nakomen. Chalandon is journalist bij Libération sinds 1975, waar hij vooral oorlogsverslaggeving bedrijft. De Femina étranger ging naar de Ierse schrijfster Nuala O'Faolain voor L'histoire de Chicago May (Sabine Wespieser), de Médicis etranger viel in de schoot van de Roemeense schrijver Norman Manea pour Le retour du hooligan : une vie (Seuil), de autobiografie waarin hij zijn door vervolging en exil getekende leven herbeleeft. Tenslotte is de Médicis 2006 voor het essay toegekend aan de 82-jarige Jean-Bertrand Pontalis en zijn Frère du précédent (Gallimard).

Drie Vlaamse kandidaten voor Toneelschrijfprijs

De Nederlandse Taalunie maakte vandaag de drie genomineerden voor de Taalunie Toneelschrijfprijs bekend. Opvallend is dat het om drie Vlamingen gaat. De kandidaten zijn Au nom du père, geschreven door Eric De Volder voor Toneelgroep Ceremonia/Het Toneelhuis; Bulger, geschreven door Klaas Tindemans en gespeeld door BRONKS; en Lied, een muziektheaterproductie van Braakland/Zhebilding geschreven door Kris Cuppens. De Taalunie Toneelschrijfprijs wordt jaarlijks uitgereikt aan de schrijver(s) van een oorspronkelijk Nederlandstalig toneelstuk dat in het voorafgaande seizoen voor het eerst is opgevoerd. De onderscheiding stimuleert de Nederlandstalige toneelschrijfkunst en de opvoering van Nederlandstalig toneel. De prijs bedraagt € 10.000 en wordt uitgereikt op 18 november 2006 tijdens de toneelschrijfdagen Ja, Nu? in Maastricht. Vorige winnaars en alle voorgaande juryrapporten via http://taalunieversum.org/taalunie/taalunie_toneelschrijfprijs/.

Literaire beer wordt 80 jaar

Winnie the Pooh, de wereldberoemde teddybeer uit de koker van de Britse auteur A.A. Milne (1882-1956), vierde onlangs zijn tachtigste verjaardag. Het boek verscheen voor het eerst bij Methuen uitgevers op 14 oktober 1926. Milne concipieerde Winnie the Pooh voor zijn zoon, Christopher Robin, maar beschouwde het geenszins exclusief als een kinderboek. Milne schreef het boek "voor iedereen die het kind in zichzelf koestert". De Pooh-beer is nog steeds ongemeen gewild én tijdloos. In 1996 bleek het boek in het Verenigd Koninkrijk op de zeventiende plaats te prijken in de lijst van 100 populairste boeken van de twintigste eeuw. Sinds de eerste publicatie zijn naar schatting zeventig miljoen exemplaren van het boek verkocht. In het Mechelse Speelgoedmuseum loopt ter gelegenheid van deze verjaardag tot 7 januari 2007 een tentoonstelling rond Winnie the Pooh, met veel wetenswaardigheden.

zondag 29 oktober 2006

"Martin Ros is een nationale ramp"

Uitgever Joost Nijsen haalt in een column op de site van zijn uitgeverij Podium zwaar uit naar Martin Ros, "in de jaren zeventig al door velen een 'schuimbekkende dorpsgek’ genoemde uitgever". Nijsen vindt Martin Ros, nochtans aanstichter van de Privé-Domein-reeks bij AP, zelfs "een nationale ramp" voor het boekenvak. "Sinds hij de uitgeverij verruild heeft voor de rol van, heden ten dage zelfs in commercials luid om zich heen spugende Bekende Nederlander, die voor zijn brood boeken ‘bespreekt’ voor de TROS-radio, zijn we er wekelijks getuige van hoe de katholieke, wielrennende boekenknecht op schrijnende wijze de weg is kwijt geraakt", meent Nijsen. Aanleiding voor Nijsens uitval zijn de tegenstrijdige uitspraken van Ros over het boek Komt een vrouw bij de dokter van Kluun (dé successchrijver van Podium dezer dagen). In zijn radiocolumn voor de TROS hemelde Ros het boek bij verschijnen op ("hem moest zelfs vlugzout worden toegdiend"), maar in een interview in De Volkskrant Magazine noemde hij het boek onlangs "gru-we-lijk!" Conclusie van Nijsen: "Ik heb er geen boekhouding van bijgehouden, maar gelooft u mij dat Ros nog mythomaner is dan de auteur die hij daarvan altijd betichtte (Boudewijn Büch)."

Waarschuwing voor Bunker Hill en Passionate

In het deze week verschenen Rapport Literaire Tijdschriften van het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds krijgen twee Nederlandse tijdschriften een duidelijke reprimande. Als Bunker Hill en Passionate voor 2008 hun peil niet "aanzienlijk verbeteren", krijgen ze geen subsidie meer, zo meldde NRC-Handelsblad vrijdag jl. in Boeken. Het NLPVF subsidieert 12 Nederlandse literaire tijdschriften na beoordeling door een commissie. Bunker Hill, viermaandelijks tijdschrift voor "jong Nederlands talent en bijzonder buitenlands werk", heeft onvoldoende samenhang. In Passionate heerst een gebrek aan "verdieping, grondigheid en een kritische kijk." De grote tijdschriften, zoals De Gids, Raster en Tirade, krijgen dan weer uitstekende punten. Maar commissielid Atte Jongstra windt geen doekjes rond het lot van Bunker Hill en Passionate: "Wat in Raster of Tirade staat is echt heel erg veel beter dan Passionate. [...] De functie van jonge tijdschriften is die van de kweekvijver. Maar je moet wel goed water in de kweekvijver gieten, een helder redactiebeleid voeren."

zaterdag 28 oktober 2006

Nobelprijswinnares Nadine Gordimer overvallen

De Zuid-Afrikaanse schrijfster en Nobelprijswinnares Literatuur 1991 Nadine Gordimer (82) is donderdag jl. in haar woning te Johannesburg aangevallen door inbrekers. Toen zij weigerde haar trouwring af te staan, werd ze samen met haar butler opgesloten in een voorraadruimte, waarna de daders ervandoor gingen met juwelen en geld. Gordimer hield aan de agressie lichte verwondingen over. Toeval of niet, de laatste maanden is de toegenomen criminaliteit én de nalatigheid van de Zuid-Afrikaanse regering om er iets tegen te ondernemen een hot item bij heel wat blanke Afrikaanse schrijvers, die voorheen de apartheid fel veroordeelden. Onder meer André Brink keert zich al geruime tijd fel tegen de multicultureel verkozen regering en omschreef de huidige Minister van Veiligheid Charles Nqakula als een "monster". "We bevinden ons in een ondraaglijke situatie inzake criminaliteit en geweld en de overheid doet alsof haar neus bloedt. Alle limieten zijn overschreden", zei hij onlangs aan AFP. In 2005 en 2006 waren er in Zuid-Afrika 18.528 dodelijke slachtoffers van gewelddaden.

Boekenbank ondergaat metamorfose

De Vlaamse Boekenbank heeft in de aanloop naar de Antwerpse Boekenbeurs (die komende woensdag start), een grondige opfrissingsbeurt gekregen. Dat was wel nodig, want het systeem was niet bepaald gebruiksvriendelijk en kampte met aanslepende kinderziekten. Op de site kan je in principe op termijn het volledige titelbestand van boeken die in Vlaanderen worden uitgegeven of worden geïmporteerd raadplegen. Je kan intekenen op een nieuwsbrief, waarna je maandelijks een update krijgt van de nieuw verschenen boeken, op alle domeinen. Ook de bestelmogelijkheden van boeken worden fors uitgebreid. Meer details in een artikel uit Boekblad van Maarten Dessing, overgenomen op de site van Boek.be. Boek.be, de sterk gemoderniseerde organisatie voor het Vlaamse boekenvak, heeft - na enig proefdraaien - nu ook zijn literaire podcast gelanceerd. Boekencast.be wil een "digitaal podcast zendstation" zijn over "lezen, boeken en literatuur" en zal de meest diverse literaire manifestaties coveren. Het laat je toe bijvoorbeeld lezingen, debatten of boekvoorstellingen auditief te herbeleven. Zo kun je er dezer dagen de voorlezingen van onder meer Antjie Krog, Bart Moeyaert en Drs. P op voorbije Het Andere Boek horen.

vrijdag 27 oktober 2006

Nieuwe P.C. Hooftprijs voor illustratoren

Er komt een nieuwe PC Hooftprijs voor jeugdliteratuur, meer specifiek voor de illustratoren van kinderboeken. Dat meldt NRC-Handelsblad. Deze Max Velthuijs-prijs zal 60.000 euro bedragen en vanaf 2007 eens per drie jaar worden toegekend. De Stichting P.C. Hooft-prijs voor Letterkunde kende voor jeugdschrijvers al de eveneens driejarige Theo Thijssenprijs toe (60.000 euro groot). Het is Anton Korteweg die samen met de Stichting Lezen dit jaar het Nederlandse ministerie van Cultuur heeft voorgesteld een oeuvreprijs in te voeren voor illustratoren van kinder- en jeugdboeken. “Deze boeken worden door twee mensen geschapen en tot nu kon slechts één bekroond worden.” Op voorstel van Korteweg is de prijs genoemd naar de in 2005 overleden tekenaar van Kikker. Henk Kraima, directeur van de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek, heeft al een kandidaat in gedachten: „Dick Bruna zou een goede eerste winnaar zijn.” Zijn wij het volmondig mee eens.

Luisterboeken maken furore

Luisterboeken zijn razend populair aan het worden, vooral bij de Nederlandse literatuurconsument. De gespecialiseerde Nederlandse uitgeverijen bestrijken dan ook een breed spectrum met hun auditieve uitgaven en niemand durft de boot missen. Op 1 november start in Nederland alvast de tweede editie van de Week van het Luisterboek. Dit jaar wordt zelfs de eerste Prijs voor het Beste Luisterboek uitgereikt. De zes nominees zijn 'Croiset leest Een Verlangen van Louis Couperus', 'Jeroen Willems leest Het Psalmenoproer van Maarten 't Hart', 'Beatrice van der Poel leest Nicci French', 'Ineke Sluiter geeft college over De Klassiekste Klassiekers', 'Remco Campert leest Remco Campert' en 'Hilde Heijnen leest Jonkvrouw'. Kortom, een nogal wisselend plaatje, om het eigentijds te zeggen. Bekendmaking op 1 november, op, jawel, de Avond van het Luisterboek.

donderdag 26 oktober 2006

Littell heeft eerste grote prijs op zak

De Amerikaanse auteur Jonathan Littell (39), die met zijn in het Frans geschreven klepper Les bienveillantes al wekenlang de Franse literaire wereld in beroering houdt, kreeg vandaag de Grand Prix de l'Académie Française. Bij de eerste stemronde van de jury haalde hij al meteen 12 stemmen op 20. Geen verrassing is dat, want Littell is met zijn relaas van een nazi-officier genomineerd voor alle grote Franse literaire prijzen. De honorabele prijs van de Académie Française geldt traditioneel als de eerste grote literaire onderscheiding die in het drukke Franse literaire najaarsseizoen wordt uitgereikt. Hij is 7.500 euro waard. Algemeen wordt verwacht dat de Académie Goncourt op 6 november ook niet omheen Littell zal kunnen (zie ons bericht eergisteren). Intussen noemde de Franse minister van Cultuur, Renaud Donnedieu, de roman "un très bel hommage" aan de Franse taal.

Liefdesverdriet leidt tot boekendiefstal

Liefdesverdriet kan tot gekke bokkesprongen leiden, dat is bekend. Dat het ook boekendiefstal veroorzaakt, is een ophefmakend feit. Bovendien kom je er zelfs straffeloos mee weg. Een bibliothecaris van de Manchester Central Library, die meer dan 500 oude boeken van zijn werkgever stal en ze nadien via eBay aanbod, kreeg zojuist opschorting van straf. Norman Buckley belandde in een depressie nadat zijn vriendin hem de bons gaf. Uit emotionele nooddruft begon de archivaris zeer waardevolle volumes te stelen. Onder de gestolen werken bevond zich onder meer een 16e eeuws werk van Geoffrey Chaucer, naast politieke werken van Coleridge, Shelley en Keats. Een antiquair rook onraad toen hij op eBay op een exemplaar stuitte van John Donne's Elegies uit 1654, mét het zegel van de Manchester Central Library. Hij verwittigde de politie. Die trof bij een huiszoeking liefst 400 boeken. Buckley gaf de feiten toe. Hij werd gevraagd om 250 uur gemeenschapsdienst te doen maar de in augustus opgelegde 15 maanden gevangenisstraf wordt nu opgeschort. Buckley stal voor zowat 175.000 pond boeken en verkocht via eBay ongeveer 11.000 pond van de oogst, wat hem naar eigen zeggen een "kick" gaf. 92 % van de boeken kon dankzij de goede wil van de boekendief gerecupereerd worden. En dat bleek de rechter voluit te appreciëren.

Noodkreet van Gie Bogaert?

Auteur Gie Bogaert (°1958) is vertoornd. Zijn nieuwste roman Opklaringen ontvangt volgens hem niet de vereiste (en gewenste) aandacht. Het boek is één maand uit, kreeg nog maar één recensie in Knack en zou in veel boekhandels amper voorradig zijn. Reden genoeg, vond hij, om een boze mail te sturen naar een heleboel cultuurmedia en recensenten, waarin hij hen eens goed de oren wast. In het radioprogramma Neon mocht hij woensdagnamiddag zijn verhaal doen, je kunt zijn gram nabeluisteren op de site van Radio 1 (item cultuur). Bogaert, die ooit hoog in de schuif lag bij de kritiek, voelt zich al geruime tijd miskend en vindt dat een pak "stille schrijvers" (waartoe hij zichzelf rekent) onvoldoende aan bod komen in cultuurprogramma's en boekenbijlagen. Of is hij gewoon ongeduldig?

woensdag 25 oktober 2006

Frénk van der Linden betaalt ontevreden lezers terug

Journalist-auteur Frénk van der Linden en uitgeverij Contact pakken uit met een gewaagde stunt. Lezers die teleurgesteld zijn over de aankoop van zijn omstreden debuutroman De steniging kunnen hun exemplaar bij de schrijver inleveren en krijgen dan de aankoopsom van € 18,90 uitgekeerd. De terugbezorgde boeken worden geschonken aan gevangenisbibliotheken. Het aanbod geldt enkel in de maand november én na een lezing van de schrijver, aldus het bericht van uitgeverij Contact. Van der Linden, die zelf het idee opperde, wil op deze manier ook in contact komen met kritische lezers. Nu hoort hij tijdens zijn tournee langs vijftig boekhandels en bibliotheken vooral enthousiasme, beweert hij, terwijl hij juist ook geïnteresseerd is in de ontmoeting met de teleurgestelden. ''Ik hoop alleen niet dat ik nu mensen aanzet tot het stelen van mijn boek'', zegt de schrijver in Het Parool. Van De steniging, een roman over de relatie tussen het white trash-jongensmeisje Priscilla en de Marokkaanse Neerlandicus-in-opleiding Karim, zijn 11.000 exemplaren verkocht. De persontvangst was evenwel erg zuinig. Van der Linden wou met het boek een duidelijk statement maken rond de multiculturele samenleving. Uw dienaar vond het boek in De Morgen van 11 oktober 2006 "een maatschappelijke molotovcocktail die uiteindelijk niet meer dan een knalbommetje is", "een boek dat ondanks een veelbelovend begin te snel verglijdt naar een aflevering van Goede tijden, slechte tijden". Lees hier ook de recensie van Arie Storm in Het Parool. Enfin, het wordt nog uitkijken of er ook teleurgestelde recensenten aan Van der Lindens retourneertafeltje zullen komen aanschuiven.

Crossing Border-festival weer boordevol

Tussen 15 en 18 november 2006 combineert het Crossing Border-festival opnieuw op veelzijdige wijze literatuur, muziek, film en beeldende kunst in het centrum van Den Haag. Af en toe zijn er echte ontdekkingen te doen, al rijst stilaan de vraag of door het wijd vertakte bos de bomen nog zichtbaar zijn. Inzake letteren onthouden we de komst van Pierre Péju, David van Reybrouck, Aukelien Weverling, Annelies Verbeke, Harrie Geelen, Said El Haji, M.J. Hyland, William Boyd, Sylvia Kristel (haar autobiografie is dezer dagen in Frankrijk verschenen), Peter Drehmanns, DBC Pierre, Rick Moody, Will Self, Fouad Laroui en Marcel Möring, wiens nieuwe roman Dis zeer nakend is. Het volledige programma vind je hier. In Vrij Nederland van deze week staat een special rond het festival, met o.m. een interview met David van Reybrouck en aandacht voor de rijzende Amerikaanse ster Benjamin Kunkel (Besluiteloos) en de dichter Boris Ryzji.

Gerard Reve krijgt Amsterdams gedenkteken

Op 14 december wordt in Amsterdam een kunstwerk onthuld ter herinnering aan Gerard Reve, die op 8 april jl. op 82-jarige leeftijd overleed. Het werk komt op het Waterspiegelplein, recht tegenover het geboortehuis van Reve in de Van Hallstraat. "Het wordt een lange houten bank omzoomd door een hoge ligusterhaag. Ervoor staat een eenvoudige, zwarte straatlantaarn met warm geel licht. In de lantaarn zijn drie luikjes aangebracht met daarachter drie compartimenten. Achter de luikjes zitten een citaat van Reve, een foto van de schrijver en een afbeelding van zijn geboortehuis", zo meldt De Volkskrant. Volgens kunstenares Margriet Kemper is "het persoonlijk openen en sluiten van de luikjes als een ontmoeting met de schrijver." In haar werk wil ze de eerste en laatste levensfase van de schrijver verbinden, aan de hand van onder meer de ‘laatste’ foto van de Volksschrijver, die op verzoek van zijn vriend Joop Schafthuizen is gemaakt door Rineke Dijkstra. Het pleintje waar het kunstwerk komt zou er nog hetzelfde uitzien als ten tijde van de geboorte van de schrijver op 14 december 1923. Reve woonde er slechts één jaar. Meer Reve-herdenkingen in de onlangs bij De Bezige Bij verschenen bundel Het volle leven.

dinsdag 24 oktober 2006

Nog slechts vier kanshebbers op Prix Goncourt

De Académie Goncourt heeft zopas haar derde en laatste selectie bekendgemaakt voor de op maandag 6 november uit te reiken Prix Goncourt. Er blijven nog slechts vier kandidaten over, minder dan andere jaren gebruikelijk is voor de laatste lijst. Een signaal dat de spoeling dunner is? Het gaat tussen Alain Fleischer met L'Amant en culottes courtes (Seuil), Michel Schneider met Marilyn, dernières séances (Grasset), François Vallejo met Ouest (Vivianne Hamy) en uiteraard topfavoriet Jonathan Littell met zijn 900 pagina's tellende Les Bienveillantes (Gallimard). Grootste verrassing op de lijst is alleszins Vallejo, die voor zijn boek wel al de Prix Jean Giono 2006 kreeg. Zie voor meer achtergrond ook hier.

Een nieuwe Kawabata-vertaling

In de jaren tachtig ontgrendelden de boeken van Yasunari Kawabata (1899-1972) voor ons de poorten tot de Japanse literatuur. Zijn fijnzinnige Nagels in de ochtend en vooral het suggestieve Sneeuwland (1937) zijn we daarom blijven koesteren. Kawabata, die in 1968 de Nobelprijs Literatuur kreeg en in 1972 zelfmoord pleegde, is de laatste jaren weggedeemsterd bij de Westerse lezer, die zich misschien vooral De schone slaapsters (1960) herinnert, een boek dat door sommigen als te traag en te verstild wordt beschouwd (zie bijvoorbeeld deze recensie over een recente heruitgave). Nu verschijnt bij Meulenhoff eindelijk weer eens een nieuwe vertaling, Schoonheid en verdriet. Schoonheid en verdriet dateert uit 1964 en verhaalt de destructieve liefdesaffaire van de getrouwde schrijver Oki Toshio met een meisje van zestien, Otoko. Meer dan twintig jaar na hun laatste ontmoeting achtervolgt deze relatie hen nog steeds. "Wat begint als een sentimentele reünie tussen de ouder wordende Oki en de teruggetrokken kunstenares Otoko Ueno escaleert in een duistere erotische vendetta", aldus de aankondigingstekst. De gerenommeerde Japanoloog Luk Van Haute tekende voor de vertaling. Voor Deus Ex Machina stelde hij in 2004 het nummer Nippon Express samen waarin hij de nieuwste trends in de Japanse literatuur detecteerde.

Oriana Fallaci's bibliotheek naar Vaticaan

Dat de Italiaanse schrijfster en journaliste Oriana Fallaci (1929-2006) de laatste jaren van haar leven ideologisch nogal een windvaantje was, is een understatement. De onlangs op 77-jarige leeftijd overleden Fallaci veegde in haar La Rabbia e l'Orgoglio (De woede en de trots - 2002) de islam op een hoopje en poneerde dat islamitische immigranten ,,zich voortplanten als ratten''. De ooit rabiaat linkse journaliste heeft nu een postuum staaltje ten beste gegeven van haar late roeping voor het conservatisme. Volgens haar laatste wilsbestemming heeft ze haar bibliotheek nagelaten aan de Vaticaanse Universiteit van Lateranen. Dat maakte rector Fisichella tijdens een bezoek van paus Benedictus XVI bekend. Is het toeval dat Fallaci na haar dood in kringen van de paus hoog geprezen werd "vanwege haar moed, haar morele kracht en haar betrokkenheid"? Fallaci beschouwde zich als "een vrome atheïste", een stroming die vindt dat Europa moet terugkeren naar zijn christelijke wortels. Paus Benedictus XVI noemde de stroming waartoe Fallaci zich bekende afgelopen week ,,een grote kans'' voor de kerk. Tja. Toch benieuwd of die bibliotheek ook het vroege marxistisch getinte werk van Fallaci bevatte.

maandag 23 oktober 2006

Christiaan Weijts wint Anton Wachterprijs 2006

Zojuist is de Anton Wachterprijs 2006 voor het beste literaire debuut toegekend aan Christiaan Weijts, Art.285b (Arbeiderspers). Hij werd verkozen uit een lijst van zes genomineerden (zie ons eerder bericht hier). Art.285b van Christiaan Weijts (1976) is, aldus een fragment uit het voorlopig juryrapport, ‘een magnifieke evocatie van de onmacht van een jongeman die zich verslingert aan een fotomodel dat de regie van deze raadselachtige relatie strak in de hand weet te houden. Datgene wat Vestdijk vrouwendienst noemde, krijgt hier een dimensie erbij. Deze vorm van vrouwendienst, waarbij de man onderhorig is aan de glossy cameranimf die hem uiteindelijk zelfs voor het gerecht sleept, werd nog niet eerder zo dwingend beschreven. In fraai proza waarin de schrijver soms op de tast taal zoekt om deze mannelijke afhankelijkheid te verwoorden, wordt een nieuwe wereld geschetst waarin de vrouw haast vanzelfsprekend alle macht naar zich toetrekt.’ Uitreiking op 4 november. Weijts is ook nog kandidaat AKO-literatuurprijswinnaar, waar hij op de shortlist figureert.

Reisschrijver Eric Newby (86) overleden

De fameuze Britse reisschrijver Eric Newby is vorige vrijdag op zesentachtigjarige leeftijd overleden. Newby kreeg al op jonge leeftijd de reismicrobe ingeënt en heeft generaties reisschrijvers beïnvloed. Zijn eerste klimexpeditie leidde hem naar Afghanistan waar hij de basis legde voor zijn bekendste boek A short walk in The Hindu Kush (1958). Hij zeilde op jonge leeftijd in de laatste Grain Race van Australië naar Europa langs Kaap Hoorn en schreef er over in zijn debuut The Last Grain Race (1956). Vermaard bleef ook zijn The Big Red Train Ride (1978), waarin hij zijn bonte ervaringen op de Trans-Siberië Express vastlegde, net als zijn fietstocht door Ierland, Round Ireland in Low Gear (1987). Newby was een kleurrijk figuur en een onuitputtelijke verhalenverteller. Hij was ook in de media een graaggeziene gast. Zijn familie liet in een verklaring weten dat Eric "een man met een enorme warmte, energie en nieuwsgierigheid" was. "Hij schreef onderhoudend, maar nam elk onderwerp heel ernstig. Hij hield van de eenvoud van wandelen en wielrennen en was verknocht aan zijn verzameling fototoestellen, manuele schrijfmachines en grasmaaiers. He was great fun to be with." Fraaie obituaries in The Times en The Guardian.

Uitgeverij Meulenhoff verkoopt boekenarchief

Uitgeverij Meulenhoff heeft zijn boekenarchief verkocht aan de gereputeerde ramsjboekhandel Steven Sterk uit Utrecht. De archiefrestanten stammen uit de glorietijd van de uitgeverij: de zestiger-, zeventiger- en tachtiger jaren, maar ook uit de beginperiode. Naar verluidt zijn er veel eerste drukken beschikbaar. Boekhandel Steven Sterk gaat ze te koop aanbieden tijdens haar jaarlijkse boekenverkoop van 29 november tot en met 2 december 2006 in de Sint-Janskerk te Utrecht, waar tientallen kramen met allerlei partijen boeken zullen beschikbaar zijn. Meer info hier, allen daarheen.

Burgemeesters bannen boek van Arion

Literaire censuur in Nederland? Het lijkt er haast op, want drie Nederlandse burgemeesters uit Gelderland weigerden de roman Dubbelspel van Frank Martinus Arion in ontvangst te nemen ter gelegenheid van de actie Nederland Leest. Ze vinden het ongepast dat thema's als overspel, prostitutie en moord aan bod komen in een boek dat voor een leesbevorderingsactie wordt ingezet. Volgens de burgemeesters van Ermelo, Putten en Nunspeet staan deze thema's "haaks op de normen en waarden die de overheid probeert uit te dragen", zo meldt Het Parool. Dubbelspel is gratis af te halen bij de bibliotheek als onderdeel van de campagne van de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB). Er zijn 575.000 exemplaren beschikbaar, zie ook dit eerdere DPM-bericht.

zondag 22 oktober 2006

Primo Levi schrijft beste wetenschapsboek ooit

We zijn alweer een merkwaardige prijslijst rijker. Het periodiek systeem, boek van de Italiaanse auteur Primo Levi (1919-1987), kreeg deze week op een bijeenkomst van de Royal Insititution in Londen de onderscheiding voor het best geschreven wetenschapsboek ooit. De jury baseerde zich op een bevraging bij vooraanstaande wetenschappers, van wie je hier enige commentaren kunt lezen. Het boek haalde het van andere genomineerden waaronder Richard Dawkins (De zelfzuchtige genen), Tom Stoppard (Arcadia) en De ring van Koning Salomo van Konrad Lorenz. Eerder waren De reis van de Beagle van Charles Darwin, Bertolt Brechts Leven van Galileo Galilei en De dubbele helix van James Watson al afgevallen. Het periodiek systeem beschrijft de herinneringen van een Jood in het Italië onder Mussolini. Levi gebruikte het periodiek systeem der elementen én zijn chemische achtergrond als raster om deze verontrustende jaren mee te bekijken. Levi werd tijdens de Tweede Wereldoorlog gedeporteerd naar Auschwitz, maar overleefde het dodenkamp omdat de nazi's hem als scheikundige lange tijd 'bruikbaar' achtten. Hij werd later wereldberoemd met zijn onthutsende, afstandelijk geschreven Auschwitz-getuigenis Is dit een mens (1958). Hij pleegde in 1987 zelfmoord in zijn woning te Turijn.

zaterdag 21 oktober 2006

Herdenking voor vermoorde Russische journaliste

Op dinsdag 31 oktober 2006 wordt te Amsterdam een herdenkingsbijeenkomst gehouden voor de Russische journaliste Anna Politkovskaja, die op zaterdag 7 oktober in Moskou werd vermoord. Politkovskaja, die 48 jaar oud werd, was correspondente van het weekblad Novaya Gazeta, een van de schaarse nog onafhankelijke Russische kranten. Hierin publiceerde ze kritische berichtgeving over onder meer Tsjetsjenië, waarin ze verslag uitbracht van de Tsjetsjeense oorlog en de nasleep. Politkovskaja stond bekend als 'het verloren geweten van Rusland'. Over haar bij uitgeverij De Geus verschenen Poetins Rusland zei ze: 'Mijn boek bestaat uit aantekeningen in de marge van het leven in Rusland. Op dit moment kan ik dat leven nog niet analyseren. Ik leef slechts, en noteer wat ik zie'. De herdenkingsbijeenkomst met diverse sprekers gaat door in het Felix Meritis-gebouw, Keizersgracht 324, 1016 EZ Amsterdam (16-18u) en is een initiatief van uitgeverij De Geus en boekhandel Pegasus. Meer info via winkel@pegasus.nl of telefoon 020-6231138.

Het behaaglijke Frankrijk van Dupuy & Berberian

Liefhebbers van een vervlogen maar mild stemmend Frankrijk kunnen hun hart ophalen aan het overzichtswerk waarmee uitgeverij Oog & Blik dezer dagen uitpakt: The complete universe of Dupuy & Berberian. Het befaamde Franse tekenaarsduo Dupuy & Berberian zijn twee handen op een buik. Aanvankelijk werkten ze in de traditie van de 'klare lijn' van Hergé, maar nadien ontwikkelden ze een eigen beeldtaal met forse inktstreken en een fraai coloriet. Daarmee maakten ze vooral vanaf 1984 de blits in het tijdschrift Fluide Glacial. Hun bekendste creaties zijn natuurlijk Monsieur Jean en Le Journal d'Henriëtte. Het is een teder humoristisch en fijnzinnig universum, doortrokken van een retro-gevoel. Maar klef of benauwend wordt het nooit. De boegbeelden van de zogenaamde Ecole Pigalle maakten ook talloze publiciteitsaffiches, wijnetiketten voor Nicolas, posters en omslagontwerpen, waarmee ze zich geregeld waardige opvolgers toonden van grootheden als Villemot en Savignac. De verwantschap met het vroege werk van Dick Bruna is overigens opvallend. Joost Pollmann schreef vrijdag ll. in De Volkskrant dat hun universum doet denken "aan een tijd waarin "een opname van een bistro met roodwit geruite kleedjes in het Quartier Latin al heel exotisch [was], met Gauloises, accordeonnetjes en veel rode wijn." Lees ook dit aandoenlijke portret van de "twee stuntelige buitenaardsen" die slechts aarzelend "hun ruimteschip" verlaten.

vrijdag 20 oktober 2006

Littell grote schrokop Franse literaire prijzen?

Zelden vertoond: de Frans-Amerikaanse schrijver Jonathan Littell (1967) maakt met zijn onwaarschijnlijke bestseller Les bienveillantes (Gallimard) kans op alle grote Franse literaire prijzen. Hij is zowel geselecteerd voor de Prix Goncourt, Renaudot, Médicis, Fémina als de Grand Prix de l'Académie Française. De roman, die intussen al 200.000 keer langs de kassa passeerde, kan haast geen prijs mislopen. Het lijkt er enkel om te gaan welke jury hem het eerst zal bekronen. De Grand Prix de l'Académie Française opent alvast het Franse prijzenseizoen op 26 oktober, de Fémina en de Médicis delen hun gunsten uit op 30 oktober. De Goncourt en de Renaudot sluiten deze marathon af op 6 november. Maar het is nog wel eens gebeurd dat de Goncourt haar laatste deliberatie vervroegt, om de concurrenten te vlug af te zijn. Goncourt-jurylid François Nourissier lichtte gisteren in Le Figaro een tipje van de sluier op en nam duidelijk stelling voor Littell, en vergeleek de Littell-mania met de rentrée littéraire van 1998 toen Michel Houellebecq voor stennis zorgde. Pikant detail: Nourissier heeft een paar keer fervent Houellebecq verdedigd in de Goncourt-jury, maar kon nooit zijn slag thuishalen. Littell houdt zich intussen op veilige afstand van het prijzencircus en weigert elk interview. Als outsiders in de prijzenrace gelden toch Michel Schneider met zijn boek over de laatste dertig maanden van Marilyn Monroe, Marilyn, dernières séances (Grasset) en L'amant en culottes courtes van Alain Fleischer. Diva Christine Angot, die met haar egodocument Rendez-vous de Goncourtselectie niet haalde, kan nog wel de Renaudot winnen. Zie ook dit eerdere DPM-bericht.

Weer prijs voor Stefan Brijs

De Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde heeft haar vijfjaarlijkse prozaprijs 2006, voor de periode 2001-2005, toegekend aan Stefan Brijs, voor zijn roman De engelenmaker. Eerder ontving Brijs voor het boek al de Gouden Uil-prijs van de lezer. Na een nominatie voor de Libris is hij momenteel nog in de running voor de AKO-literatuurprijs, die op 10 november wordt uitgereikt. De andere vier genomineerde werken waren Paul Claes (De kameleon), Het onverwachte antwoord van Patricia de Martelaere, De nieuwe man van Thomas Rosenboom en De plaag van David van Reybrouck. De prijs heeft een waarde van 6.250 euro. Uitreiking vanzelfsprekend in het statige decor van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde te Gent op 15 november 2006, zie ook hier.

Kundera's 'Ondraaglijke lichtheid' eindelijk in Tsjechië

Binnenkort zal Milan Kundera's roman De ondraaglijke lichtheid van het bestaan (1984) voor het eerst bij een Tsjechische uitgeverij verschijnen, herzien én aangevuld met aantekeningen van de auteur. Dat maakte de Praagse uitgeverij Atlantis bekend. In 1985 was het boek weliswaar in een Tsjechische vertaling beschikbaar, maar dan wel in het exil bij de Canadese uitgeverij Sixty-Eight-publishers, onder impuls van de schrijvers Josef Skvorecky en Zdena Salivarova. Kundera vluchtte in 1975 uit Tsjechië naar Frankrijk, in 1979 werd zijn Tsjechisch paspoort ingetrokken. "Ik wou een versie zonder fouten en lacunes, een definitieve versie, kortom", schrijft Kundera nu in de inleiding. Kundera (°1929) zelf hecht bijzonder veel belang aan correcte edities en vertalingen van zijn werk. Het genoegzaam bekende verhaal van het emblematisch geworden De ondraaglijke lichtheid van het bestaan evoceert de tribulaties rond de Praagse Lente, aan de hand van onder meer de lovestory tussen een jonge chirurg en een dienster die fotografe wordt. Sinds de val van het communisme is Kundera, die in 1981 de Franse nationaliteit aannam, nooit publiekelijk verschenen in Tsjechië, waar hij af en toe wel incognito verblijft. Ook in Frankrijk weert hij elk interview quasi-systematisch af omdat hij vindt dat zijn boeken voor zich moeten spreken.

donderdag 19 oktober 2006

De verleiding van het nihilisme

Het serieuze maar immer voortreffelijke Franse Magazine Littéraire pakt de laatste tijd steeds vaker uit met nummers hors-série. Na waardevolle nummers over onder meer Proust, Sartre, Vian en melancholie verscheen zopas een collector's item over het nihilisme en zijn tentakels in filosofie en literatuur. In de twintigste eeuw wordt de term, aldus François Ewald, meer en meer "uitgehold" en "smakeloos" en staat nihilisme voor "negatie, weigering, revolte." De inleidende bijdragen zijn behoorlijk op de tast geschreven, maar nadien krijgen we een krans hoogstaande essays over onder meer Pascal, de Sade, Schopenhauer, Wagner, Stirner, Nietzsche, Flaubert (jawel), Céline, Benn, Dubuffet, Ionesco, Camus, Beckett, Blanchot, Cioran en natuurlijk Houellebecq. Bijzonder is het Musée du Néant dat kunstcriticus Michel Ragon voor het nummer samenstelde, een waarlijk onthutsende galerij van kunstenaars die het niets wilden vatten, van Ben tot Duchamp én met de blauwzuchtige Yves Klein, één van onze fetisjkunstenaars (van wie dezer dagen in het Centre Pompidou te Parijs een overzichtstentoonstelling loopt).

Volledig werk van Darwin op internet

Het oeuvre van Charles Darwin (1809-1882), de Britse founding father van de evolutietheorie, komt tegen 2009 volledig beschikbaar op internet, zo meldt BBC News. De universiteit van Cambridge heeft 50.000 pagina's tekst, 40.000 afbeeldingen en geluidsfragmenten laten digitaliseren, zodat ze via het web toegankelijk worden. De universiteit heeft vier jaar lang gezocht naar origineel materiaal van en over Darwin. De historicus John van Wyhe bedacht zijn bibliotheek op darwin-online.org.uk, toen zijn eigen studie in Azië zo weerbarstig verliep, omdat het materiaal moeizaam toegankelijk was. Darwins achter-achter-kleinzoon Randal Keynes is bijzonder enthousiast over het project: "Darwin heeft altijd gewild dat zijn teksten en manuscripten voor zoveel mogelijk mensen ter wereld beschikbaar zijn", zei hij.

Deus Ex Machina over 'Generatie ground zero'

Was 9/11 een zegen voor de literatuur? Je zou het stilaan beginnen te denken. Nog steeds zitten de Amerikaanse boekhandels volgestouwd met boeken die in meer of mindere mate de sporen van de aanslagen dragen. Vijf jaar na de feiten onderzoekt Deus ex Machina hoe die hun stempel hebben gedrukt op het hedendaagse Amerikaanse literaire landschap. In het met lichte vertraging verschenen Generatie Ground Zero, staat nooit eerder gepubliceerd proza, poëzie, essays en journalistiek over 9/11. Grote namen en jong talent uit de Verenigde Staten houden elkaar in balans, met onder meer Chuck Palahniuk, Jonathan Ames, Jonathan Lethem en Nelly Reifler. Nick Tosches laat zijn woede en wraakgevoelens de vrije loop én New York-watcher Jay McInerney kijkt in een exclusieve tekst terug op de gevolgen van de aanslagen. Het themanummer wordt ingeleid door De Morgen-recensent Marnix Verplancke. Buiten het focusgedeelte vind je onder meer twee beklemmende verhalen van de Canadese coming lady Marie-Hélène Poitras. Een voorproefje krijg je hier, het rijk geïllustreerde nummer zelf kost 8 euro.

V.S. Naipaul binnenkort in Brussel

Nobelprijswinnaar 2001 V.S. Naipaul (1932), niet enkel beroemd vanwege zijn boeken maar ook berucht om zijn nukken, geeft op 4 november 2006 een lezing in het Brusselse BOZAR. Nadien volgt er een interview. Het evenement kadert in het aldaar lopende India-festival. Sir Naipaul, geboren op het eiland Trinidad, is een telg van een Indische Brahmin-familie en schreef meerdere ophefmakende en sterk kritische boeken over India waaronder The middle passage (1962) en India: A million mutinies now (1990). Reserveren is noodzakelijk: voor 15 Euro hou je een plek in het PSK-pluche warm. In afwachting vind je veel essays over Naipaul via deze site.

woensdag 18 oktober 2006

Verse erotica van Peter van Straaten

Ruim twintig jaar geleden verblijdde tekenaar Peter van Straaten (°1935) ons met Aanstoot (1984) en Nastoot (1987), twee legendarische bundels met 52 'onfatsoenlijke tekeningen' waarin de liefde op alle mogelijke plekken werd genuttigd. De tekeningen vol onverbloemde sex en plein public blijven in ons collectieve geheugen gegrift. Van Straaten bleef intussen nieuwe erotica produceren, een bezigheid die hij als "vakantie" beschouwt. Op 22 oktober verschijnt bij uitgeverij de Harmonie een nieuwe selectie van 70 tekeningen onder de titel Lust. Deze 'sprookjes voor volwassenen' met een flink vleugje voyeurisme worden ook geëxposeerd in de Rotterdamse Kunsthal (van 22.10 tot 21.1.07). Nadien reist de tentoonstelling door naar het Parijse Musée de L'Erotisme. In de nieuwe Vrij Nederland vind je alvast een pittige voorpublicatie.

Foute schrijvers op een Antwerps podium

Welk cultureel Vlaanderen zou er ontstaan wanneer lieden van extreem-rechtse signatuur aan de macht komen? En hoe zou een door extreem-rechts gepatroneerde literaire avond er uitzien? Behoud de Begeerte en het Toneelhuis vroegen het zich hoofdschuddend af. Krijgen we dan een Knut Hamsun-hommage te horen of een Cyriel Verschaeve-medley? Moeten we de celbrieven van Wies Moens als monoloog ondergaan? Of wordt Boontje ontmaskerd als charlatan van de Linkse Kerk? Organiseren ze een wedstrijd lofdichten op Rubens en Van Dyck? Het Vlaams Literair Festijn brengt de denkoefening in de praktijk en regisseert op 24 oktober 2006 in de Antwerpse Bourla een goed foute avond, met medewerking van o.m. Tom Lanoye, Erwin Mortier, Jeroen Olyslaegers, Christophe Vekeman en de acteurs Gilda de Bal en Peter Perceval. Niet voor gevoelige zielen.

dinsdag 17 oktober 2006

Grootste Agatha Christie-mysterie opgelost?

Eindelijk schijnt er enige klaarheid te komen in één van de bijzonderste Agatha Christie-mysteries: haar eigen spectaculaire, 11 dagen durende verdwijning in 1926, die voltallig Groot-Brittanië op stelten zette en een zoekactie zonder weerga ontketende. Zelfs crime-auteurs Arthur Conan Doyle en Dorothy L. Sayers werden ingezet bij het onderzoek. Biograaf Andrew Norman beweert nu een medische verklaring te kunnen aandragen voor Christie's vreemdsoortige gedrag. Christie (1890-1976) verdween op 3 december 1926 zonder boe of bah uit Styles, haar woning in Berkshire, nadat ze haar slapende dochter een goeienacht had gekust. Haar auto werd kort nadien in een talud leeg teruggevonden. Pas elf dagen later trof men Christie onder de valse naam Teresa Neele alleen aan in een kuurhotel in Harrogate. Volgens Norman, die de medische dossiers van Christie kon raadplegen en wiens Christie-biografie binnenkort verschijnt, was de verdwijning te wijten aan "een soort buitenlichamelijke vorm van amnesie", "a psychogenic trance" als gevolg van stress. Christie kampte in die periode met huwelijksperikelen. Hetzelfde medisch verschijnsel, vermoedt Norman, zou de manisch-depressieve Britse komiek en auteur Stephen Fry in 1995 voor een aantal dagen naar Brugge drijven, zonder dat hij enig bericht bij familie of kennissen achterliet. Frances Fyfield beweert in The Guardian met enige ironie dat een gewiekste publiciteitsstunt van Christie ook een optie blijft.

Vijf kandidaten voor prozaprijs 2006 KANTL

Komende vrijdag wordt de laureaat van de vijfjaarlijkse Prijs voor proza van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal -en Letterkunde 2006, voor de periode 2001-2005, onthuld. De vijf genomineerden van de voorbije vijf jaar zijn De engelenmaker (2005) van Stefan Brijs, De plaag : het stille knagen van schrijvers, termieten en Zuid-Afrika (2001) van David van Reybrouck, De nieuwe man (2003) van Thomas Rosenboom, De Kameleon van Paul Claes en Het onverwachte antwoord (2004) van Patricia de Martelaere. De juryverslagen vindt u op www.kantl.be/doc/prijzen2006.pdf. De KANTL werkt met een redelijk ingewikkeld jaarlijks nominatiesysteem. Ook voor de prijzen voor poëzie en essay komt de KANTL geleidelijk tot vijf kandidaten. De Nominatie Karel van de Woestijne 2006 (periode 2005) voor de vijfjaarlijkse prijs voor poëzie, die zal worden uitgereikt in 2010, ging naar de bundel Drievoudig feilloos vals van Piet Gerbrandy. De Nominatie Ary Sleeks 2006 (periode 2005), voor de prijs voor essay (uitreiking 2008) is verrassend voor De neef van Delvaux van Nicole Montagne.

Dromen van literair Parijs

Bijna maandelijks duikt er wel ergens een vers boek op over literair Parijs, maar twee nouveautés mogen niet aan de aandacht van de doorwinterde Parijs-flaneur ontsnappen. Marc Alyn waadt door Parijs aan de hand van schrijversherinneringen en trekt van Saint-Germain-des-Prés naar de Opéra of van de Marais naar Montparnasse. In zijn Paris, point du jour kan elke plek een anecdote of een literaire droom laten opwellen, al stelt hij vaak vast hoe grondig de stad van aanzien is veranderd. De bundel Paris dans la littérature française après 1945, samengesteld door Marie-Claire Bancquart, is iets wetenschappelijker opgevat en brengt doorwrochte essays samen over schrijvers die in hun oeuvre Parijs haast als een op zichzelf staand personage beschouwen. Zo passeren onder meer Louis Aragon, Georges Perec, Claude Simon en Olivier Rolin de revue, naast natuurlijk de herinneringskunstenaar Patrick Modiano, die zijn personages bijna op de tast door een verborgen en mysterieus Parijs laat dwalen.

maandag 16 oktober 2006

Michel Houellebecq krijgt toch zijn verfilming

De plooien tussen Michel Houellebecq en zijn uitgever Fayard zijn opnieuw gladgestreken. Lagardère, het moederhuis van Fayard, heeft nu toch ingestemd met de verfilming van zijn laatste boek La possibilité d'une île (zie dit eerdere DPM-bericht). Bovendien komt er een nieuwe, bijkomende geldschieter: Arte France Cinema zal de film mee financieren. Deze zomer nog had Houellebecq op zijn blog zwaar uitgehaald naar "verrader" Arnaud Lagardère. Hij dreigde met opstappen bij zijn uitgever, ook omdat de verkoop van La possibilité d'une île ver onder de verwachtingen bleef, iets wat hij Lagardère aanwreef. De opnames voor La possibilité d'une île beginnen volgende lente op de Canarische eilanden. Voor de hoofdrol zou Benoît Magimel (La Pianiste) een grote kans maken, maar Houellebecq zelf opteert voor Laurent Lucas (onder meer bekend van zijn rol in Harry un ami qui vous veut du bien). De Duitse verfilming van Les particules élementaires blijkt intussen geen voltreffer, althans in Frankrijk. De film zwengelde nauwelijks de verkoop van het boek aan en flopte aan de bioscoopkassa's. In Duitsland deed de film het wél goed.

Canon van Nederland gelanceerd

Daar is ie dan, de Nederlandse canon en hij telt kennelijk "vijftig vensters" op het verleden, van hunebed tot euro. Het gaat om "waardevolle onderdelen van onze cultuur en geschiedenis die we via het onderwijs aan nieuwe generaties willen meegeven”, aldus de initiatiefnemers. De Nederlandse canon is de resultante van een Commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon, onder voorzitterschap van mediëvist Frits van Oostrom én een initiatief van de Nederlandse Minister van Onderwijs. "Het is geen dorre zak met feitjes", benadrukte Van Oostrom. De canon moet fungeren als "handzame leidraad" voor historisch-culturele basiskennis, maar is wel voor verfijning vatbaar. Qua literatuur zijn vier 'feiten' opgenomen: het Hebban olla vogala...(de fameuze eerste Nederlandse zin op schrift), het ontstaan van de boekdrukkunst, Multatuli's Max Havelaar en Annie M.G. Schmidt (al kan je met wat goede wil ook Spinoza en Erasmus bij de letteren inlijven). De volledige lijst is te bekijken op Entoen.nu. De debatten in de Nederlandse media zijn intussen ontbrand, kijk maar op NRC-Handelsblad. In de klaslokalen van de Nederlandse basisscholen komt binnenkort een wandplaat waarop de canon te zien zal zijn.

Umberto Eco in de bres voor belaagde auteur

De Italiaanse intellectuele coryfee Umberto Eco (°1932) heeft en plein public zijn steun uitgesproken voor Roberto Saviano, auteur van een boek over de Napolitaanse maffia die nu stelselmatig bedreigingen ontvangt. "Laat Saviano niet aan zijn lot over zoals Falcone en Borsellino (nvDPM: twee anti-maffiarechters die intussen vermoord zijn)", verklaarde Eco op de publieke TV-zender TG1. Saviano's geruchtmakende journalistieke onderzoek Gomorra prijkt al vijf maanden op de Italiaanse bestsellerlijsten.
Het weekblad L'Espresso, waaraan de 28-jarige Saviano verbonden is, onthulde dat Saviano dreigbrieven en nachtelijke dreigtelefoontjes had gekregen naar aanleiding van zijn boek, waarin de plaatselijke bevolking wordt opgeroepen zich te verzetten tegen de macht van de camorra. "De overheid moet in deze gevallen ingrijpen, want veelal is gekend wie achter deze bedreigingen schuilt", verklaarde de auteur van De slinger van Foucault. De Napolitaanse burgemeester overweegt Saviano eventueel politiebescherming te geven.

zondag 15 oktober 2006

Meer dan 400.000 euro voor Camus-manuscript

Een handgeschreven manuscript van Le Mythe de Sisyphe (1942) van de Franse auteur Albert Camus (1913-1960) is eind vorige week voor 404.000 Euro van eigenaar verwisseld, een absoluut record voor Camus. Dat gebeurde bij een veiling in Sotheby's te Parijs, waar het kleinood nochtans op maximaal 300.000 Euro was geschat. Het manuscript bevond zich in de immense collectie boeken en manuscripten van de vroegere industrieel Fred Feinsilber. Het duizelingwekkende lot van literatuur- en kunstgek Feinsilber, resultaat van 40 jaar verzamelen, omvatte 500 boeken, foto's en gravures en haalde een totale opbrengst van 7,88 miljoen Euro. Een aan René Char opgedragen exemplaar van Camus' L'Homme révolté werd afgehamerd op 85.200 Euro. Niet enkel literatuur scheerde er hoge toppen, ook werk van de fotograaf Moholy-Nagy én kunstenaars Bellmer én vooral weer Picasso, deden het uitstekend.

Gedichten van Paul Snoek verzameld

Precies 25 jaar na zijn dood zijn alle gedichten van het te vroeg gestorven woelwater Paul Snoek (1933-1981) in een nieuwe editie samengebracht. Het boek verschijnt onder auspiciën van Yves T'Sjoen en Christophe Van der Vorst (Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie - Universiteit Gent) bij uitgeverij Lannoo. De tekstkritische editie is ook aangevuld met een selectie uit het plastisch werk van Snoek en met een nawoord van De Morgen-poëzierecensent Paul Demets, die intussen ook aan een Snoek-biografie werkt. Naar aanleiding van dit boek vindt op 20 oktober 2006 in de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde te Gent een studienamiddag plaats (met o.m. Prof. Anne Marie Musschoot, Paul Demets en Yves T'Sjoen), waarin het werk van Paul Snoek grondig wordt belicht en de bundel feestelijk te water wordt gelaten. Vanaf 20 uur is er een poëtische hommage, waarin zes dichters hun favoriete Snoek-gedicht reciteren (met o.m. Gwij Mandelinck, Peter Holvoet-Hanssen en Menno Wigman). De presentatie is in handen van Gudrun De Geyter van Radio Klara. Meer info en tickets via 09/265.93.40 of secretariaat@kantl.be.

zaterdag 14 oktober 2006

Christine Angot weer door het lint

De Franse schrijfster Christine Angot (1959), befaamd voor haar egotistische bekentenisliteratuur met polemisch karakter, zou dé ster worden van de Franse rentrée littéraire, zo wilde de buzz eind augustus in de Parijse literaire cenakels. En de eerste reacties op haar nieuwste boek Rendez-vous leken veelbelovend. Ook Saint-Germain-des-Prés-icoon Philippe Sollers stond alweer pal aan haar zijde: "Eh oui, il faut s’y faire : Angot est un des meilleurs écrivains français d’aujourd’hui", schreef hij in Le Journal du Dimanche naar aanleiding van het boek. Toch werd haar nieuwste worp overklast door het onverwachte succes van Jonathan Littells Les bienveillantes, een 900 pagina's tellende excursie in het hoofd van een nazibeul (zie eerdere PDM-berichten). Bovendien werd Angot schromelijk over het hoofd gezien in de nominaties voor de uit te reiken Prix Goncourt, Médicis en zelfs Fémina. Drama voor de felle Angot, die haar leven per seconde in literatuur omzet én voortdurend de aandacht zoekt. Deze week ging ze in het TV-programma van Franz-Olivier Giesbert opnieuw zwaar door het lint en gooide ze de rechtse presidentskandidaat Nicolas Sarkozy voor de voeten dat een boek waarin een jood zich in het hoofd van een nazi verplaatst "zou moeten verboden worden". Sarkozy nam het droogjes op voor Littell en verdedigde de vrijheid van meningsuiting. Commentaar van de steeds spitse Jêrome Garcin in Le Nouvel Observateur: "S'il [Littell] a le Goncourt, il faudra que le ministre de l'Intérieur accorde à Littell une protection rapprochée à Saint-Germain-des-Prés."

vrijdag 13 oktober 2006

Verrassende 'toplijst' voor AKO-prijs

De AKO-toplijst veroorzaakt enige ophef vanwege zijn grillig karakter. Debutant Christian Weijts kon alvast zijn oren niet geloven. Met zijn stalkersroman Art. 285b belandt hij meteen welverdiend bij de zes laatste kanshebbers voor de op 10 november uit te reiken prijs, waarde 50.000 Euro. Ook Joris Note en zijn stroef en matig onthaalde Hoe ik mijn horloge stuksloeg is een behoorlijke verrassing. Note begon bij de presentatie van de nominees in het Vlaams-Nederlands huis De Buren op slag te jammeren over hoe onachtzaam de kritiek met zijn boek omsprong. Hij vergat intussen enig geluk te demonstreren. Stefan Brijs wordt na nominaties voor Gouden Uil en Libris stilaan vaste klant in het prijzencircus en lijkt misschien deze keer de beste kaarten te hebben met zijn monumentale De engelenmaker, boek dat intussen een steadyseller is. De helaasheid der dingen van Dimitri Verhulst kun je een ongewone keuze noemen, maar de Reetveerdegemse kroniek vol gestileerde familiale onsmakelijkheden & alcoholici heeft de ster van rasschrijver Verhulst ook in Nederland doen rijzen: terecht, overigens. Toch is het boek te bescheiden van opzet om echt de hoofdvogel te kunnen afschieten. Het enige non-fictieboek in de lijst is de galante literatuurgeschiedenis van Frits van Oostrom, Stemmen op schrift, die de Nederlandse literatuur tot 1300 behandelt. Ongetwijfeld een grote kanshebber. Een twijfelgeval bij het groepje van zes is Hans Münstermann, een nijvere en degelijke auteur die met De bekoring nochtans niet zijn beste boek afleverde. Opvallend afwezig in de lijst is alvast Gouden Uil-winnaar Henk van Woerden met Ultramarijn én zeker ook Remco Campert met Het satijnen hart. L.H. Wiener had met De verering van Quirina T. eindelijk eens een shortlistnominatie verdiend, die hem voor Nestor ook al ontschoot. De jury bestaat uit Jos Borré, Rob Schouten, Elsbeth Etty, Johan De Haes en Wim Sanders en wordt voorgezeten door HKH Prinses Laurentien der Nederlanden. Het wordt nog een aartsmoeilijke klus voor hen, maar Brijs, Weijts en Van Oostrom hebben toch wel een streepje voor, denken wij.

Overlijden van pessimist Jacques Sternberg

Woensdag is op 83-jarige leeftijd de Belgisch-Franse romancier en kroniekschrijver Jacques Sternberg overleden, zo maakte zijn uitgever Les Belles Lettres bekend. Onvermoeibaar rondtuffend op zijn Solex was hij in de Parijse straten een opgemerkte verschijning. Sternberg stond bekend voor verhalen die dicht aanleunden tegen fantasy en science-fiction. Ze zijn doortrokken van macabere erotiek, peilloos pessimisme en een lucide cynisme. De in 1923 in Antwerpen geboren jood Sternberg belandde in 1940 in een interneringskamp in Zuid-Frankrijk en beschouwde zichzelf nadien als een "sursitaire". In 1953 debuteerde hij met zijn verhalenbundel La géométrie de l'impossible. Tijdens de jaren zestig werkte hij met de rebelse Roland Topor en Fernando Arrabal aan het bekende tijdschrift Panique. Voor cineast Alain Resnais schreef hij in 1967 het scenario van Je t'aime, je t'aime. Sternberg was van alle markten thuis: hij pleegde ook kronieken voor Magazine Littéraire. Opmerkelijk is zeker Toi, ma nuit uit 1965, waarin seks en geluk bijna metafysisch aan elkaar worden gelijkgesteld, met een verteller die de maatschappelijke leegte ervan op de korrel neemt. Zou science-fictionfan Houellebecq het boek gelezen hebben?

donderdag 12 oktober 2006

De nachtbibliotheken van Alberto Manguel

Weinig auteurs schrijven met zo'n charmante en speelse eruditie over bibliofilie dan de in Argentinië geboren essayist Alberto Manguel (°1948), die ook als Borges-kenner op eenzame hoogten vertoeft. Naast zijn van de anecdoten wemelende A history of reading (1996), heeft Manguel ons de voorbije jaren ook verblijd met Kunstlezen en het Dagboek van een lezer (2004). Manguel gaat zonder dralen door op zijn elan en komt nu met The Library at night, alweer tjokvol fascinerende bespiegelingen over boekengekte en het bedwingen van uit hun voegen knarsende bibliotheken. Het boek, dat vrijwel gelijktijdig in het Frans verschijnt bij Actes Sud, opent met een rêverie over zijn eigen exquise boekenverzameling in zijn Franse woonhuis in de Poitou-Charentes. Maar al spoedig plonst Manguel weer in de geschiedenis van excentrieke boekengekken. Wat gebeurt er trouwens in "bibliotheken bij nacht", wanneer de boeken het heft zelf in handen nemen? En wanneer slaat verzamelwoede om in fanatieke boekenhebzucht? Op de site van Libération kun je Manguel deze week een fragment horen voorlezen.

Pamuk wint politiek getinte Nobelprijs

Oud nieuws intussen...of niet? De literaire bookmakers kregen in ieder geval gelijk en hebben de Nobelprijswinnaar Literatuur ditmaal uitstekend voorspeld. De Turk Orhan Pamuk (1952), in eigen land omstreden auteur vanwege zijn veroordeling van de Armeense genocide én verdedigingsredes voor de Koerden, is de laatste jaren internationaal doorgebroken met Sneeuw en Ik heet karmozijn. Recent verscheen ook een persoonlijk Istanboel-boek. Zijn Nederlandse uitgever De Arbeiderspers wrijft zich intussen in de handen en laat de persen opnieuw rollen. De KU Brussel doet er nog een schep bovenop en reikt op 1 februari 2007 een eredoctoraat uit aan Pamuk. De laudatio van de nobele jury lees je hier.

Judith Herzberg in de schijnwerpers

De Nederlandse dichteres en veelvuldig bekroonde toneelschrijfster Judith Herzberg (°1934) wordt op zondag 15 oktober om 15 u uitgebreid geïnterviewd in het Antwerpse kunstencentrum Monty. Dit is een evenement, want de schrijfster heeft de reputatie niet happig te zijn op het al te publieke voetlicht. Naar aanleiding van de première van het toneelstuk Merg door De Roovers heeft de Monty een volwaardig nevenprogramma rond de schrijfster uitgewerkt. Er staan volgende week ook tekstlezingen, video's en films van Frans Weisz op basis van Herzberg-scenario's op het programma. Merg vertelt het ontregelende verhaal van twee broers die elkaar – ondanks hun verwijdering – nodig hebben. De ene kan pas voortleven als de ander zijn donor wil zijn.
Herzberg wordt beschouwd als de belangrijkste levende Nederlandstalige toneelschrijfster. Haar pen voert geruisloos naar wat soms heikel ongezegd blijft. Ze schrijft met klemvaste woorden en is onovertroffen in uitgezuiverde dialogen. Hoe uiteenlopend van thematiek haar toneelwerk ook is, altijd weer is er het woelen in wat Maarten Doorman fijntjes de “gevoelshuishouding” heeft genoemd, aangelengd met de vraag naar “het juiste leven”. Uw dienaar schreef over Herzberg een essay in het Monty-plan, hier op te vragen. Jammer is wel dat het Herzberg-interview overlapt met het Andere Boek-programma, even verderop in het Antwerpse Zuiderpershuis.

woensdag 11 oktober 2006

Mulisch wordt hemellichaam

Harry Mulisch (°1927) zoeft sinds kort rond in ons zonnestelsel. De planetoïde die sinds zijn ontdekking in 1971 bekend stond als nummer 10251, is onlangs vernoemd naar de auteur van onder meer De ontdekking van de hemel, zo meldt zijn uitgever De Bezige Bij. De Internationale Astronomische Unie (IAU), voortdurend verlegen om nieuwe planetoïdennamen, heeft "vanwege zijn grote verdiensten als één van de belangrijkste naoorlogse Nederlandse schrijvers" de toestemming gegeven tot deze wederdoping tot Mulisch. De auteur is tenslotte sterk geporteerd voor het kosmische. In onder meer Archibald Strohalm, Siegfried en De verteller komt een meteoriet voor. Mulisch-kenners herinneren zich natuurlijk de meteoriet waardoor Max Delius in De ontdekking van de hemel omkomt. 'Mulisch' is ,,zoals alle planetoïden, erg lichtzwak en alleen met behulp van een zeer krachtige telescoop te zien'', aldus De Bezige Bij.

Andrew Wylie, literair agent provocateur

De befaamde Brits-Amerikaanse literair agent Andrew Wylie (1947), bijgenaamd the Lizard, houdt van een nagelharde aanpak in onderhandelingen. Tegelijk staat hij uitdrukkelijk kwaliteit voor: "Mijn doel is om uitgevers ervan te overtuigen dat ze moeten ophouden met korte termijndenken. Ze overschatten systematisch commerciële produkten en onderschatten de literatuur. Voortdurend moet ik ze op hun intellectuele verantwoordelijkheid wijzen." Wylie pakt graag uit met zijn "meest snobistische auteursportfolio" van alle literaire agenten. Hij vertegenwoordigt onder meer Philip Roth, Norman Mailer, Salman Rushdie, Orhan Pamuk en Martin Amis. In een smakelijk interview, laatst in Le Monde, is 'the Jackal', zoals een van zijn andere nicknames luidt, goed op dreef: "Ik begrijp dat sommige uitgevers soms pessimistisch zijn, wanneer 70 % onder hen de wereld probeert te overtuigen dat De Da Vinci Code iets interessant is. De Da Vinci Code is totààl oninteressant."

dinsdag 10 oktober 2006

Kiran Desai jongste vrouwelijke Bookerprize-winnaar ooit

De Brits-Indische schrijfster Kiran Desai is vanavond voor haar tweede boek The Inheritance of Loss met de Man Bookerprize bekroond. Ze gaf daarmee favoriete Sarah Waters het nakijken, die voor The Night Watch hoge kansen werd toegedicht. Desai is de dochter van de schrijfster Anita Desai, die eerder drie keer op de shortlist figureerde maar geen enkele keer won. Met haar 35 jaar is Desai de jongste vrouwelijke winnaar uit de geschiedenis van de belangrijkste Britse literaire prijs. De onderscheiding heeft een waarde van 50.000 pond en staat garant voor mondiale verkoopsuccessen. De jury sprak van "a magnificent novel of humane breadth and wisdom, comic tenderness and powerful political acuteness. The winner was chosen, after a long, passionate and generous debate. [...]" The Inheritance of Loss is een familiesaga die zich in het New York en India van de jaren tachtig afspeelt én thema's als multiculturalisme en globalisering mee insluit.

Raymond Brulez-nummer van Revolver

Het onvergelijkelijke eenmanstijdschrift Revolver blijft keer op keer behaaglijk goede nummers de wereld insturen. Na een collector's item over Karel van de Woestijne is de septembereditie gewijd aan de ondergesneeuwde writer's writer Raymond Brulez (1895-1972), ironisch taalestheet én auteur van de autobiografische tetralogie Mijn woningen (1950-1954). Na een vergeefse Brulez-revalidatiepoging van Jeroen Brouwers een poos geleden, presenteert Stefan Brijs nu in Revolver een driewekelijks leesdagboek over zijn ervaring met Mijn woningen. Het ook vormelijk geslaagde nummer bevat voorts bijdragen van onder meer Kris Humbeeck en Matthijs de Ridder.

Disgrace van Coetzee beste roman voorbije 25 jaar?

De Britse kwaliteitskrant The Observer voelde 150 literaire personalia en schrijvers aan de tand over de beste roman van de voorbije kwarteeuw uit VK, Ierland of het Commonwealth. 120 onder hen antwoordden fluks en bleken na enig gepuzzel Disgrace (1999) van de Zuid-Afrikaanse Nobelprijswinaar J.M. Coetzee uit te verkiezen. Martin Amis strandde op de tweede plaats met Money (1984). Anthony Burgess (Earthly Powers - 1980), Salman Rushdie (Midnight Children - 1981) en Atonement (2001) van Ian Mc Ewan belandden op een gezamenlijke derde plaats. De rondvraag was opgezet als opwarmer voor de Bookerprize, die vanavond om 22 uur wordt bekendgemaakt.

Vlaamse debuutprijs 2006 niet toegekend

Omdat het aanbod te bedroevend is én het aantal inzendingen te schaars, hebben organisator Boek.be en de jury beslist om dit jaar geen Vlaamse Debutantenprijs toe te kennen. Dit maakte juryvoorzitter Karl van den Broeck bekend. "Als je wint in een selectie met middelmatige boeken, is het een prijs zonder glans", zo zei hij aan de VRT-radio. Ter opfrissing: het gaat allicht om de niet bepaald gensters slaande debuten van onder meer Clara van den Broek, Chika Unigwe en Toon van Mierlo. Vorig jaar won Jan Van Loy met Alfa Amerika, waarna het boek ook een Gouden Uil-nominatie opstreek.

maandag 9 oktober 2006

Oerboeken onder de loupe

Oerboeken hebben niks met de prehistorie te maken. De term doelt meestal op een op jeugdige leeftijd gepleegd geschrift, waarin begaafde schrijvers hun pen uitproberen en waaruit ze vaak putten voor later 'volwassen' werk. Op een symposium op 19 oktober 2006 in het Haagse Letterkundig Museum laten Nelleke Noordervliet, Annette Portegies, Paul van Capelleveen, Hugo Bousset, Arjan Peters, Marita Mathijsen en A.F.Th. van der Heijden hun genadeloze licht schijnen over het fenomeen. Jeroen Brouwers (°1940) ontvangt van Robbert Dijkgraaf het eerste exemplaar van In het midden van de reis door mijn leven, zijn bij Atlas te verschijnen 'oerboek' met aanzetten, invallen en overpeinzingen plus de uiteindelijke publicatie De Exelse Testamenten. Reserveren is noodzakelijk via info@nlmd.nl. Jeroen Brouwers praat trouwens komend weekend met DM-columnist en Brouwerskenner Johan Vandenbroucke ook op Het Andere Boek over dit oerboek. Er zit nog meer Brouwers in de pijplijn: bij het Antwerpse antiquariaat Demian zou in december een bibliofiele uitgave met de correspondentie tussen Jeroen Brouwers en Gerrit Komrij het licht zien: De stilte bestaat uit zoveel antwoorden. Correspondentie 1980-1986.

Google onthult lijst van on-line gelezen boeken

Op de Frankfurter Buchmesse heeft de zoekmachine Google een lijst vrijgegeven van de Engelse titels die online het meest worden geraadpleegd, via het omstreden Google Book Search-project. In de toptien komen erg uiteenlopende interessesferen voor. De Koran is een van de toppers, maar ook Diversity and evolutionary biology of tropical flowers, gevolgd door de Merriam Webster's dictionnary of synonyms en het in 2003 door Noam Chomsky uitgebrachte Hegemony or survival - America's quest for global dominance. Google distilleerde de lijst uit haar samenwerking met de universiteit van California die toelating gaf om boeken van meer dan honderd bibliotheken in te scannen. De steekproef slaat wel enkel op de week van 17 september, week waarin de Venezolaanse president Hugo Chavez het boek van Chomsky in de Verenigde Naties te berde bracht.

zondag 8 oktober 2006

Borstkankerfoto van Karin Spaink wekt onbehagen

De controversiële publiciste en columniste Karin Spaink lijdt aan multiple-sclerose en berichtte in haar teksten regelmatig over haar ziekteproces. Dit voorjaar werd bij haar kanker vastgesteld. In interviews met AD en met Opzij gaf ze onlangs opening van zaken. ‘Ik heb nooit iets eenvoudigs als een verstuikte enkel. Het zijn altijd meteen bloedserieuze dingen: multiple sclerose, een hersenbloeding en nu borstkanker', zegt ze. De confronterende foto's zorgden voor onbehagen en felle reacties, oa. van Trouw-columnist Sylvain Ephimenco. Exhibitionisme of een visueel hart onder de riem voor andere borstkankerpatiënten? De interviews uit AD en Opzij met de omstreden beelden én Spainks drijfveren op haar weblog.

zaterdag 7 oktober 2006

Gokken op Nobelprijswinnaar literatuur

Komende donderdag weten we wie de opvolger wordt van Harold Pinter. De speculatiemolen rond de Nobelprijs Literatuur draait intussen weer op topsnelheid. Toch blijft de prijs ook één van de meest onvoorspelbare ter wereld. Insiders tippen dezer dagen op de Turk Orhan Pamuk (mede vanwege de politieke impact), de dichter Adonis én Philip Roth. Ook het gokkantoor Ladbrokes werpt zich sinds kort in de debatten. Je kan on-line een sommetje inzetten op literaire tenoren. Momenteel staat Pamuk het best gequoteerd met 5/2 en verder gooien ook Haruki Murakami en Ryszard Kapuscinski hoge ogen. Eeuwige nominee Hugo Claus is na de publieke voordracht door oud-Nobelprijswinnaar José Saramago gestegen in de lijst (14/1) en prijkt nu zelfs hoger dan Kundera, Pynchon én Cees Nooteboom...De Fransman Patrick Modiano staat 100/1. Faites vos jeux!

Salman Rushdie schenkt archieven weg

De Brits-Indische schrijver Salman Rushdie (°1947), auteur van de nog immer met een fatwa belaagde Satanische verzen (1988), heeft zopas een professoraat aanvaard aan de Emory-letterenfaculteit van de Universiteit van Atlanta (Georgia, VS). Vanaf 2007 zal hij er voor 5 jaar als gastprofessor aan verbonden zijn. Rushdie is ook van plan zijn integrale archief over te dragen aan de Engelse faculteit van deze universiteit. Het bevat onder meer zijn dagboeken, briefwisseling en aantekeningen, foto's én manuscripten van twee nog niet gepubliceerde romans.

vrijdag 6 oktober 2006

Onbekende cahiers van Marguerite Duras verschenen

Precies tien jaar na haar dood blijft icoon Marguerite Duras (1914-1996) de Franse literaire wereld voltijdse bezigheden verschaffen. In dit gedenkjaar verschenen al talloze hommage-geschriften en fraaie gelegenheidspublicaties én zelfs een interviewbundel met haar goede vriend François Mitterand. Nu pakt het oerdegelijke IMEC (in co-productie met uitgeverij POL) uit met Duras' Cahiers de la guerre et autres textes. Deze niet eerder gepubliceerde aantekeningen uit de jaren veertig tonen onder meer Un barrage contre le pacifique in embryonale staat. Dit hoogwaardige, autobiografische document lag al geruime tijd in de IMEC-archieven te sluimeren, maar zelfs topbiografe Laure Adler keek er destijds overheen. Recensie van "un livre merveilleux en soi" in Libération.

Duitsland omarmt Nederlandstalige letteren

De Duitse belangstelling voor de Nederlandstalige literatuur neemt gestaag toe. Niet enkel grote kanonnen als Cees Nooteboom, Harry Mulisch, Leon de Winter en Margriet De Moor scoren goed bij de Oosterburen, ook de nieuwe garde met Tommy Wieringa, Dimitri Verhulst, Annelies Verbeke en Stefan Brijs krijgen vertalingen. Op dit moment zijn zowat 3.500 Nederlandstalige literaire werken in het Duits vertaald. En het houdt niet op. Gisteren werd op de Frankfurter Buchmesse dan weer de Niederländische Literaturgeschichte voorgesteld. Het 332 bladzijden tellende compendium is van de hand van Duitstalige neerlandici. In Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland zijn intussen 31 vakgroepen neerlandistiek ontstaan, waar jaarlijks zo'n 3.100 studenten Nederlands studeren, zo meldt de Nederlandse Taalunie in een jubelend persbericht.

donderdag 5 oktober 2006

Bekroonde Oskar Pastior sterft op Buchmesse

De Duitse dichter van Roemeense origine Oskar Pastior is gisteravond op 78-jarige leeftijd in een hotel in Frankfurt plots overleden. Pastior was te gast op de Buchmesse en zou er de fameuze Duitse Georg Büchnerprijs voor zijn poëzie ontvangen. Pastior, die onder meer vijf jaar in Russische werkkampen doorbracht en in 1968 naar het Westen vluchtte, is sterk beïnvloed door dadaïsme en OULIPO én vertaalde ook Tristan Tzara. Tot zijn bekendste werk behoren zijn Anagrammgedichte uit 1985. Wiel Kusters vertaalde in 1985 voor Querido een selectie uit Pastiors werk in het Nederlands onder de vlag Een Nederlandse titel. Pastior was ook zes keer te gast op Poetry International.

Mundaneum over geschiedenis van het boek

Het intrigerende Mundaneum in Mons, verre uitloper van een hersenspinsel van Paul Otlet en Henri La Fontaine om alle menselijke kennis vast te leggen en te ordenen, heeft regelmatig prima exposities lopen. Tot 7 januari 2007 kun je er gaan kijken naar een tentoonstelling over de geschiedenis van het boek: Van papyrus tot e-book, met ook een paar bibliofiele topstukken in de etalagekasten. Gisteren werd in het Mundaneum ook Françoise Levie's biografie van pacifist, jurist en bevlogen bibliograaf Paul Otlet (1868-1944) voorgesteld. Otlet is de uitvinder van het Universele Decimale Classificatiesysteem én de bibliotheekfiche, met zelfs een vroege intuïtie voor het Internet. Zijn eerste utopische Mundaneum-project liep tragisch op de klippen.

woensdag 4 oktober 2006

Grunberg zet zijn tanden in Safran Foer

Het on-line magazine Words without borders brengt een verbluffende hoeveelheid internationale schrijvers samen in Engelse vertalingen. Het tijdschrift bestrijkt zowat alle continenten, "to introduce exciting international writing to the general public." Daar slagen ze moeiteloos in. Ook de in onze contreien intussen heilig verklaarde Arnon Grunberg tekent er regelmatig present met een resem humeuren en temperamenten. De voorbije dagen blikte hij terug op zijn passage in Amsterdam en de obligate interviewsessies voor zijn hemelhoog geprezen Tirza: "I have to admit that [..] in my view, interviews are completely overrated. I suggest that for my next book, we send journalists to my dentist so he can answer all kinds of questions about my teeth. [...] It might be an idea for a small but commercially viable book as well: Everything you always wanted to know about the teeth of famous and less famous authors." En over het dubbelinterview in Vrij Nederland met een gemeenplaatsen debiterende Jonathan Safran Foer krijgt ook Lidewijde Paris een sneer: "The interviewer, a woman who used to be a publisher but who decided later in life (not completely voluntarily)on a career change, started by pointing out what Mr. Foer and I had in common. I could feel that this was going to be a tough afternoon. [...] All I can say is I looked into the eyes of Mr. Foer and I felt like... Jesus."

Nutteloze fin-de-siècle kunst?

"All art is quite useless", zo staat het boven de nieuwe en aanlokkelijke weblog rond1900.nl, volledig gewijd aan schrijvers en kunstenaars uit het fin-de-siècle. De adepten van Oscar Wilde, Joris-Karl Huysmans en Louis Couperus dienen hier af en toe hun tenten op te slaan. "Kunst mag sindsdien weer nieuwe wegen bewandeld hebben, zij is nuttelozer dan ooit. En juist daarom zo belangrijk", schrijven de initiatiefnemers met een neus naar dwangmatige cultuuregalisatoren die kunst per se in een maatschappelijk keurslijf willen dwingen. En tiens, waarom moet ik nu aan Bert Anciaux denken?

dinsdag 3 oktober 2006

Dikke kinder-Komrij in de maak

Beroepsbloemlezer-fabeldier Gerrit Komrij (°1944) en Uitgeverij Prometheus/Bert Bakker hebben een contract afgesloten voor een bloemlezing uit de kinderpoëzie van de twaalfde tot en met de eenentwintigste eeuw. Werkmier Komrij voorziet zowat 500 kindergedichten te selecteren. De bloemlezing sluit aan bij de eerdere rij "dikke Komrijen", zoals De Nederlandse poëzie van de negentiende en twintigste eeuw in duizend en enige gedichten. De kinderbundel zal verschijnen ter gelegenheid van de Kinderboekenweek van volgend jaar. Wedden dat er boze, niet-geselecteerde kinderpoëten opduiken?

Nog negen kandidaten voor Goncourt 2006

De eerbiedwaardige, grijsgelokte jury van de Goncourt-prijs, Frankrijks aanzienlijkste literaire onderscheiding, heeft vandaag zijn tweede selectie bekendgemaakt. Een derde en laatste schifting, voor de uitreiking op maandag 6 november, volgt op 24 oktober. Jonathan Littell (zie eerdere DPM-berichten) geldt meer en meer als grootste kanshebber, naast Michel Schneider en Alain Fleischer. Verrassend is zeker ook de aanwezigheid van de uitgesproken politiek getinte debuutroman van Jean-Eric Boulin. De selectie omvat nu nog negen namen: Stéphane Audeguy - Fils unique (Gallimard), Christophe Bataille - Quartier général du bruit (Grasset), Jean-Eric Boulin - Supplément au roman national (Stock), Alain Fleischer - L'Amant en culottes courtes (Seuil), Nancy Huston - Lignes de faille (Actes Sud), Gilles Lapouge - Le Bois des Amoureux (Albin Michel), Jonathan Littell - Les Bienveillantes (Gallimard), Michel Schneider - Marilyn dernières séances (Grasset) en François Vallejo - Ouest (Vivianne Hamy). Vorig jaar ging de prijs naar de Belg François Weyergans met Trois jours chez ma mère.

Topwerk Kierkegaard geveild

Een boek van de Deense filosoof Soren Kierkegaard (1813-1855), voorzien van een opdracht voor Hans Christian Andersen, wordt op 12 december e.k. in Kopenhagen geveild. Het boek kwam onlangs boven water, nadat literatuurhistorici er 150 jaar vergeefs naar zochten, zo meldt de Deense krant Jyllands-Posten. Het exemplaar van Enten-Eller (Of/of- 1843) is voorlopig het enige bewijs van een materieel contact tussen beide Deense monumenten. De waarde van deze druk wordt geschat op 13.400 euro's. Meer over Kierkegaard op deze uitstekende site.

maandag 2 oktober 2006

Maarten 't Hart-verfilming grootste kanshebber Gouden Ui

De filmadaptatie van Het woeden der gehele wereld is de grote kanshebber voor De Gouden Ui, een prijs voor de beroerdste Nederlandse film van het afgelopen jaar. De verfilming van deze roman van Maarten 't Hart (°1944) is genomineerd voor slechtste film, slechtste regisseur (Guido Pieters), slechtste acteur (Cees Geel), slechtste actrice (Esther Way en Anna Speller) en "nodeloos naakt". Deze laatste nominatie geldt voor het fragment waarin actrice Esther Waij een jongen van achttien ontgroent onder het uitroepen van de zin ,,draai aan mijn tepels alsof je een dop van een fles schroeft." Rob Houwer, producent en scenarioschrijver van de productie, heeft een nominatie voor slechtste regisseur in de wacht gesleept. De auteur laat het niet aan zijn hart komen en publiceerde zopas welgemutst de roman Het psalmenoproer.

Goncourtwinnaar André Schwarz-Bart overleden

De Franse auteur André Schwarz-Bart (°1928) is zondag op 78-jarige leeftijd overleden in zijn woonplaats Point-a-Pitre op Guadeloupe. Schwarz-Bart stierf aan de complicaties van een hartoperatie. De uit Metz afkomstige auteur blijft vooral bekend voor zijn roman De laatste der rechtvaardigen (Le dernier des Justes) uit 1959. Daarin evoceert hij de geschiedenis van de jodenvervolging aan de hand van de familie Lévy, tot op het moment dat de laatste Lévy in Auschwitz wordt omgebracht. Voor dit boek kreeg hij in 1959 de Prix Goncourt. In 2003 verscheen De laatste der rechtvaardigen bij uitgeverij Meulenhoff nog in een nieuwe Nederlandse vertaling.

zondag 1 oktober 2006

Murakami bekroond met Short Story Award

De Japanse schrijver Haruki Murakami (°1949), wiens internationale lezerspubliek met de minuut lijkt te verdubbelen, is bekroond met de Frank O'Connor International Short Story Award voor zijn onlangs verschenen Blind Willow, Sleeping Woman. De prijs geldt als de financieel best gehonoreerde onderscheiding voor kortverhalen in het Engels. Murakami strijkt 35.000 Euro op, maar deelt de prijs met zijn vertalers Philip Gabriel en Jay Rubin. Zopas verscheen Murakami's Kafka on the Shore bij Atlas in het Nederlands. Een overzicht van de internationale ontvangst van deze tour de force vol vederlichte vervreemding, spiegeleffecten en onweerstaanbare inventiviteit lees je hier.

Stefan Brijs turft in Turnhoutse literatuur

De voorliefde van Stefan Brijs (°1969) voor onder het stof verzeilde schrijvers - zie zijn papieren eretekens Kruistochten (1998) en De vergeethoek (2003) - resulteert dezer dagen in een nieuw boekwerk. Op 18 oktober verschijnt Korrels in Gods grote zandbak. Schrijvers van Turnhout, een in opdracht van de stad Turnhout en CC De Warande geschreven essaybundel, met literaire portretten van onder meer J.R. Snieders, Kamiel van Baelen, Jozef Simons en Nic Van Beeck. Het is een curieus allegaartje van 17 minor writers ("wat ze gemeen hebben is dat ze amper of niet meer gelezen worden", schrijft Brijs), die een sterk katholiek odeur dragen: "Noem een naam uit de Turnhoutse literatuur en de kans is groot dat hij door de jezuïeten is gekneed." Brijs dook in archieven en bibliotheken en belooft "kleine en grote ontdekkingen". Het voorwoord is geschreven door Koen Peeters. Het boek zal enkel te verkrijgen zijn in de Turnhoutse boekhandels en in De Warande.
Intussen gaat het Stefan Brijs zélf literair voor de wind. Zijn monumentale dorps- annex kloonroman De engelenmaker (2005) rijgt de spectaculaire successen aan elkaar: het boek is intussen toe aan een twaalfde druk en stoomt op naar 40.000 verkochte exemplaren. Er volgen vertalingen in onder meer Grieks, Italiaans, Engels en Duits en het boek is nog in de running voor de AKO-literatuurprijs. Een interview van uw dienaar met Stefan Brijs (uit De Morgen, 3.5.06) lees je hier.