'Hemingway was KGB-spion', aldus nieuw boek

Ernest Hemingway werd in 1941 op zijn eigen initiatief gerecruteerd door de geheime dienst van Stalin in Amerika, zo is de opmerkelijke onthulling in het boek Spies: The Rise and Fall of the KGB in America. Het boek, samengesteld door John Earl Haynes, Harvey Klehr en Alexander Vassiliev, is gebaseerd op de notities die Vassiliev, zelf een voormalig KGB-officier, in de jaren 1990 in de archieven van de KGB kon maken.
Hemingway had aan verschillende agenten in Havana en Londen te kennen gegeven dat hij zeer bereid was om hand- en spandiensten te verrichten. Hij kreeg de codenaam 'Argo' en ontving zelfs enige paswoorden om contact te kunnen leggen tijdens een reis naar China. Maar omdat hij nooit in slaagde enige relevante politieke informatie door te spelen, doofde het contact met de geheime dienst eind jaren 1940 uit. Hemingway was nooit betrokken bij operaties, tenzij bij de boottochten die hij voor de Cubaanse kust met vrienden ondernam op zoek naar Duitse onderzeeërs. Voor die 'verkenningsopdracht' kreeg hij van de Amerikaanse ambassadeur in Cuba overigens financiële ondersteuning, al heeft hij ooit maar één duikboot kunnen spotten.
Of de toenaderingspoging van Hemingway door de KGB zelf zeer serieus werd genomen, is dus de vraag. Of het moet zijn dat de schrijver het zelf zag als 'research' voor zijn spannende boeken, zoals ook The Guardian opmerkt. Vassiliev noemt Hemingway dan ook een "dilettant-spion". In elk geval bleef de latere Nobelprijswinnaar contact houden met de Amerikaanse communistische partij, maar zeker na enige trotskistische artikels verdween de interesse uit Moskou definitief. Het uittreksel uit het boek over Hemingway, Their man in Havana, is te lezen op The National Review. (HC)

Belgische regering krijgt vakantieleesvoer van Boek.be

De Vlaamse boekenvakorganisatie Boek.be heeft gisteren de Belgische eerste minister Herman van Rompuy vergast op een boekenmand met vakantielectuur voor hem en zijn collega-ministers. Boek.be wilde hiermee zijn memorandum voor de boekensector onder de aandacht brengen.

Aan de Wetstraat 16 overhandigde de Vlaamse boekenvakorganisatie hem een rijkgevuld boekenpakket dat hij onder zijn voltallige federale regering mocht verdelen. Bij de keuze van de boeken werd een forse knipoog naar hun bevoegdheid niet geschuwd. “Voor het boekenpakket hebben we beroep gedaan op onze leden-uitgevers”, zegt Boek.be-directeur Geert Joris in De Morgen. “Aan welke minister zou je welk boek cadeau doen?, zo vroegen we hen. De vraag maakte nogal wat los. Aan originele inzendingen was er geen gebrek."

Voor Van Rompuy had Boek.be De kunst van leiderschap in tijden van verandering van Eric Koenen en De wereld in 2100 van politicoloog George Friedman in petto. Minister van Financiën Reynders mocht inspiratie opdoen met 1000 tips om beter met je geld om te gaan en Defensieminister Pieter De Crem mag voorlezen uit De oorlog, “een onalledaags prentenboek over de zinloosheid van oorlog. De oorlog speelt zich af tussen de legers van het blauwe en het rode land. Om de Minister van Defensie aan het denken te zetten", zo luidt het. Hij krijgt ook Land van Belofte van Joseph Pearce, een kroniek over diens Joodse familie. Minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx mag zich vermeien in lichter werk: Kleine Kwaaltjes? De oplossing van Winiefred, het succesvolle kwaaltjesboek van kruidenvrouw Winiefred van Killegem. Niet geheel verwonderlijk krijgt minister van Ondernemen en Vereenvoudigen Vincent van Quickenborne Het proces van Franz Kafka voor de kiezen, zij het in een stripversie. Literatuur is weggelegd voor klimaatminister Paul Magnette, die Lente en andere verhalen van Nobelprijswinnaar J.M.G. Le Clézio ontvangt. Een vreemd geschenk is De welwillenden van Jonathan Littell, het epos van de rücksichtlose nazibeul Max Aue, voor vicepremier en minister van Ambtenarenzaken Steven Vanackere. “Het boekenpakket moet een jaarlijkse traditie worden”, zegt Joris, “en we willen hetzelfde doen bij de Vlaamse ministers waarmee het boekenvak te maken krijgt.”

In het memorandum dat werd overhandigd staan voorstellen van Boek.be "die de boekensector daadwerkelijk ten goede komen, die eenvoudig en op korte termijn te realiseren zijn en die – mede door de terugverdieneffecten – budgettair neutraal of weinig belastend zijn." De belangrijkste knelpunten zijn het fiscaal ondernemingsklimaat, de reglementering inzake handelspraktijken en het auteursrecht. Als hier niets rond gebeurt, dreigt een ernstige verschraling van het boekenaanbod, aldus Boek.be. (DL)

Voorpublicatie 'The Original of Laura' in Amerikaanse 'Playboy'

Het Amerikaanse maandblad Playboy zal in het komende decembernummer een exclusieve voorpublicatie brengen van The Original of Laura, de onafgewerkte en nagelaten roman van de Russisch-Amerikaanse schrijver Vladimir Nabokov (1899-1977). Daarmee wordt dat de eerste en langverwachte tip die van de sluier rond dat boek wordt opgelicht. Nabokov vroeg op zijn sterfbed aan zijn zoon Dmitri om de steekkaarten waarop hij zijn Laura had geconcipieerd, te vernietigen. De zoon kon het niet over zijn hart krijgen en besliste na jarenlange twijfels om het alsnog te publiceren. De kwestie beroerde vele gemoederen en houdt de internationale letterengoegemeente al lange tijd bezig. Uiteindelijk stapte Dmitri in zee met de vermaarde literair agent Andrew Wylie, die Playboy grof geld liet betalen voor de scoop.

Dat dat magazine als eerste mag voorpubliceren, is niet verwonderlijk, aldus The Guardian. Ook van Ada, or Ardor, een grote Nabokovroman, verscheen in 1969 in datzelfde blad een voorproefje. In 1964 werd de schrijver van Lolita ook geïnterviewd door Playboy. De literaire redactrice van het blootblad, Amy Grace Loyd, stuurde in een referentie naar Ada overigens orchideeën naar Wylie. Dat overtuigde de agent er blijkbaar van hoe graag Playboy-baas Hugh Hefner nog eens Nabokov wilde binnenhalen. Dat met de bloemen ook een aanzienlijke cheque meegestuurd werd, zal ook geholpen hebben. Loyd zegt in een interview met The New York Observer dat het tijdschrift nog nooit zo veel heeft betaald voor een tekst van 5000 woorden. Wylie zou de voorpublicatie overigens eerst aan The New Yorker hebben aangeboden, maar daar was men niet geïnteresseerd. En nog opvallender is dat Wylie, wiens bijnaam 'de Jackall' hiermee nieuwe grond lijkt te hebben gekregen, eerst een bod van Playboy wilde voor ze ook maar één letter te lezen kregen.

Het decembernummer van Playboy verschijnt op 10 november, een week voor het boek in de winkel ligt. De Nederlandse versie, waar ook de originele Engelse tekst in afgedrukt wordt, zou op 3 november verschijnen. Nederlandse voorpublicaties zijn nog niet bekend. Zie onze andere berichtgeving. (HC)

Vier postume verhalen van Martin Bril

De Nederlandse uitgeverij Prometheus brengt komende vrijdag vier postume verhalen uit van de op 22 april overleden schrijver en columnist Martin Bril. Vlak voor zijjn dood voltooide Bril nog het manuscript van Dertig graden in de schaduw, waarin zijn geliefkoosde personages voor het voetlicht treden evenals zijn favoriete seizoen: "gewone mensen die lijden onder dagelijkse besognes als verveling, onbegrip, eenzaamheid en de bedwelmende hitte van een zomerdag". Volgens de uitgever gaan de drie zomerverhalen vergezeld van "een winterverhaal als toetje." Het boekje telt 96 bladzijden. (DL)

'Geboortekasteel' van Antoine de Saint-Exupéry wordt museum

Het kasteel in Saint-Maurice-de-Remens (departement Ain) waar de Franse schrijver Antoine de Saint-Exupéry werd geboren, is door de stad Lyon verkocht aan de gemeente, die de wens had uitgedrukt om er een museum van te maken, zo meldt AFP. Meester Gilles Devers, de advocaat van Saint-Maurice-de-Remens, is opgelucht over dit "happy end", waardoor het museum leven en werk van de schrijver-piloot en auteur van Le petit prince kan belichten, een project dat al vijftien jaar in de steigers staat. "Het landgoed, dat zich in belabberde staat bevindt en waar talrijke werkzaamheden nodig zijn, is van onschatbare waarde", zegt Devers. De gemeente Saint-Maurice-de-Remens gaat op zoek naar fondsen en subsidies. Met de verkoop door de stad Lyon zou een bedrag gemoeid zijn van 950.000 euro.
Er zijn lange briefwisselingen met de erfgenamen van de Saint-Exupéry aan voorafgegaan. Het kasteel, dat sinds 1932 eigendom was van de Caisse des Ecoles de Lyon, is in 1997 verkocht aan een vereniging die nauw aanleunde bij de voormalige Franse minister van Defensie Charles Millon, een transactie die tweemaal door justitie werd geannuleerd, in 2005 en 2007. Wanneer het museum zal openen, is nog niet bekend. (DL)

Vier en een half jaar cel voor terreuraanslag op uitgever van 'The Jewel of Medina'

Drie moslimmannen hebben in Londen een gevangenisstraf van vier en een half jaar gekregen voor hun aanslag in september 2008, gericht tegen uitgever Martin Rynja van Gibson Square, zo meldt The Guardian.
De Nederlander Rynja (foto) is de uitgever van het omstreden boek The Jewel of Medina van Sherry Jones, dat verhaalt over Aisha, de kindbruid van Mohammed.

Het trio gooide bij nacht een benzinebom tegen de gevel van de woning van Rynja te Islington in Noord-Londen, zonder daarbij veel schade aan te richten. In het gebouw was niemand aanwezig, want Rynja was blijkbaar door de politie aangeraden zijn woning te verlaten, nadat er spanning was ontstaan toen hij zijn plannen ontvouwde om The Jewel of Medina uit te geven. Na de aanslag werden drie moslims geschaduwd en later gearresteerd op beschuldiging van terreurdaden.

Het geromantiseerde The Jewel of Medina van de Amerikaanse journaliste Sherry Jones werd door de Amerikaanse uitgeverij Random House uit schrik voor extreme moslimreacties niet uitgegeven, ondanks het feit dat er een voorschot van 100.000 dollar was betaald (zie onze eerdere berichten). Sherry Jones had vervolgens een Britse uitgever bereid gevonden het boek over de relatie tussen de profeet Mohammed en zijn kindbruid Aisha in Groot-Brittannië toch te laten verschijnen. Dat was Gibson Square Books, waar de Nederlandse uitgever Martin Rynja aan het hoofd staat. De publicatie van het boek werd na de aanslagen verdaagd.

De drie daders erkenden de feiten, maar hun advocaat zei dat het "een daad van protest was, geboren uit de publicatie van een boek dat door hen en andere moslims als onrespectvol, provocatief en bedreigend" werd beschouwd. De rechter zei hen dat "wanneer ze in dit land willen leven, ze dan ook volgens de regels ervan moeten leven. Er is niet zoiets als à la carte burgerschap, en in jullie geval is er niet zoiets als à la carte gehoorzaamheid aan de wet."

De roman, die een gemengd onthaal kreeg, heeft er enige tijd over gedaan om een uitgever te vinden in de Verenigde Staten. Intussen is het boek zowel in de VS als in Groot-Brittannië verkrijgbaar, evenals in zeven Europese landen, waaronder Duitsland, Italië en Denemarken. (DL)

Boekenafdeling PCM staat te koop

De boekenafdeling van de Nederlandse perscombinatie PCM staat te koop, zo kondigt algemeen directeur Eric Willems van PCM Algemene Uitgeverijen in een mededeling aan. Bij die afdeling zitten onder meer Meulenhoff, Standaard Uitgeverij, Manteau, Het Spectrum, A.W. Bruna, Unieboek, De Boekerij en Meulenhoff/Manteau. "PCM Uitgevers zal zich oriënteren op de toekomst van haar Algemene Uitgeverijen waarbij de verkoop van deze groep wordt overwogen. In nauw overleg tussen aandeelhouders en directie van de boekengroep zal gezocht worden naar een optimale omgeving die recht doet aan de sterke positie van deze uitgeverijen in het Nederlandse taalgebied." De boekenuitgeefgroep staat bij deze dus officieel te koop, nadat dit gerucht al eerder de ronde deed. Bij de boekenuitgeverijen werken 250 mensen. In totaal brengt de groep zo'n 1200 titels per jaar uit. PCM, dat onder meer uitgever is van de Nederlandse de Volkskrant, Trouw en NRC Handelsblad, zegt te zoeken naar "de beste toekomst" voor de boekengroep. Wie of waar die ligt is vooralsnog niet duidelijk. PCM hoopt de uitgeverijen voor het einde van dit jaar verkocht te hebben, zo zei een woordvoerster aan De Standaard. Of de uitgever de divisie in haar geheel wil verkopen of mogelijk in delen, is nog niet besloten. Een en ander is het gevolg van de toetreding van De Persgroep als meerderheidsaandeelhouder van PCM. De Persgroep, uitgever van Het Laatste Nieuws en De Morgen, verwierf in maart een meerderheidsbelang van 51 procent in PCM voor 100 miljoen euro, later uitgebreid naar 58,4 procent. De uitgeverijen zouden geringe synergievoordelen bieden in de "nieuwe constellatie", aldus PCM (zie hier). Zie ook het bericht op NRC Boeken. (HC)

Russische schrijver Vasili Aksjonov (76) overleden

In Moskou is de Russische schrijver en voormalige dissident Vasili Aksjonov op 76-jarige leeftijd overleden, na een lange ziekte, zo melden diverse media. Zijn romans legden genadeloos de donkere kanten van het Russische communistische regime bloot, wat hem in 1980 op een verbanning naar de Verenigde Staten kwam te staan. Nadat de overheid een hen onwelgevallig romanmanuscript van hem had ontdekt, werd hem de Russische nationaliteit afgenomen. Aksjonov had ook gepoogd de literaire almanak Metropol buiten de censuur om te laten verspreiden.
Aksjonov behoorde tot een groep schrijvers die doorbrak in de 'dooiperiode' na de dood van Josef Stalin in 1953. Aanvankelijk konden ze in relatieve vrijheid kritiek uiten, maar in de jaren zeventig keerde het tij en werd zijn, vaak satirische en absurdistische, werk verboden.
Zijn bekendste werk is ongetwijfeld Generaties van de winter (1994). In deze vuistdikke familiekroniek, die de gehele Sovjetperiode beslaat, zoomt Aksjonov in op de lotgevallen van het gezin Gradov, met de Russische arts Boris Gradov en zijn echtgenote, de Georgische pianiste Mary Gudiashvili. Hij kreeg voor het boek destijds juichende besprekingen in de Verenigde Staten en sommige recensenten spraken van een twintigste-eeuwse Oorlog en Vrede. De Stalinterreur was de rode draad doorheen het epos, waarin de historische gebeurtenissen aan een razendsnel tempo worden opgevoerd.
Na de val van het communisme keerde hij terug naar Rusland, waar zijn werk later ruime waardering genoot. Een verfilming van Generaties van de winter wakkerde het succes voor zijn boeken nog aan. "Zijn dood is een enorm en onvervangbaar verlies voor de Russische literatuur en cultuur'', zo verklaarde de Russische premier Poetin. Diverse werken van Aksjonov werden in het Nederlands vertaald, waaronder Geen markt voor holle vaten, bij Van Oorschot. Zie de obit bij NRC. (DL)

Tijdschrift 'Tirade' opent vertalersblog

Het tijdschrift Tirade is tijdens de zomermaanden gestart met een blog over vertalen, naar aanleding van het rijkelijk gestoffeerde Vertalersnummer. Het wordt op streek gehouden door Martin de Haan en Rokus Hofstede, twee gerenommeerde vertalers Frans. Zij zijn aangesteld als "bloggers in residence" op www.tirade.nu. Bijna dagelijks plaatsen ze stukken. Ze discussiëren er bijvoorbeeld met collega Jos Vos over de gewenste onzichtbaarheid van de vertaler, reflecteren er over al of niet plezierige lezerspost (‘Ik ben heel erg teleurgesteld in de vertaling in het Nederlands, dat zo slecht is dat ik het nauwelijks Nederlands zou willen noemen. De stijl en woordkeus lijken echt nergens op’) en Rokus Hofstede vertelt over een nipt voorkomen blunder in een van zijn laatste vertaalprojecten. Martin de Haan beklaagt zich over de benarde positie van de vertaler: "Literair vertalen is geen echt beroep, kán dat niet zijn zolang de honorering niet overeenstemt met de geïnvesteerde tijd en het (doorgaans academische) opleidings- en werkniveau van de vertalers." Een te volgen blog. We komen in onze rubriek Periodiek spoedig terug op het vertalersnummer. (DL)

Nieuw glossy boekentijdschrift 'Inkt!' verschenen

Het nieuwe Nederlandse literaire tijdschrift Inkt! draagt als ondertitel 'De glossy voor liefhebbers van lezen' en bewijst al van in het eerste nummer dat het een te duchten sparringpartner voor het andere tijdschrift-op-blinkend-papier Boek zal zijn. Hoofdredacteur Vincent van de Vrede en uitgever Eric Kaizer - oprichter van de antiquarische site Boekwinkeltjes.nl - ronken in het woord vooraf dat er in crisistijden wel eens "wat leuk nieuws" mag zijn en dat ze "een toegankelijk en fris boekenblad" willen maken. Het tegendeel zou verwonderd hebben, maar toegankelijk is Inkt! op zijn minst. Niet te lange stukken, een column links en rechts (van Simon Vinkenoog, Bert Natter), een interview met de onvermijdelijke Arnon Grunberg, een heus kruiswoordraadsel, een agenda met boekenmarkten... Lydia Rood schrijft een feuilleton en Papieren man Dirk Leyman schrijft in de rubriek 'Letterwerk' een gastbijdrage over de dunne grens tussen boekenliefhebbers en boekendieven, naar aanleiding van een paar geruchtmakende cases. De focus ligt op de oorspronkelijke Nederlandse literatuur, maar ook poëzie, recensies, klassieken, vertalingen, jeugdboeken en strips komen aan bod. Prettig is de aandacht voor het antiquariaat, waarbij Hans Engberts en René Hesselink elk nummer een actuele selectie zullen presenteren uit hun aantekeningen uit hun Winkeldagboek van Hinderickx & Winderickx.
Thematisch én grafisch lijkt Inkt! op zijn concurrent Boek, zij het dat de uitdager nog de kinderschoenen moet ontgroeien. Aan de wat zouteloze lay-out met de rechts vlaggende kolommen en de kleine leesletter dient nog gewerkt, de quotes lijken titels, en enige lijn in de schikking van de verschillende stukken zou welkom zijn. Het minpunt is echter de matige fotografie, en dat maakt het zonde van het glossy papier. Wat het glanspapier nochtans wel rechtvaardigt is de als steeds treffende Grunbergkarikatuur van Woldhek. Als Inkt! scherper in beeld wordt gebracht, is het uitkijken naar meer. En dat kan gauw, want het tweede nummer ziet deze week het licht. Het tijdschrift zal zes keer per jaar verschijnen. (Hans Cottyn)

Kristien Hemmerechts verruilt uitgeverij Atlas voor De Geus

De Vlaamse schrijfster Kristien Hemmerechts verlaat na zeventien jaar uitgeverij Atlas en gaat vanaf nu haar nieuw werk publiceren bij uitgeverij De Geus, die per boek gaat bekijken wat er mee gebeurt. "Het ligt eraan of wij het boek goed in de markt kunnen zetten. Haar eerste boek bij ons is een dagboek dat in het voorjaar van 2010 zal uitkomen. Een ander idee voor een boek dat ze aan ons voorlegde vonden wij minder geschikt. Dat vindt ze dan ook prima", zo zegt uitgever Nederlandstalige fictie Sander van Vlerken aan Boekblad. Volgens Van Vlerken was Hemmerechts "op zoek naar de traditionele redactiebegeleiding en pr die wij onze auteurs bieden."Hemmerechts zou op zoek zijn geweest "naar een literaire uitgeverij met zorg en aandacht voor gedegen redactie en promotie en publiciteit." De backlist van Hemmerechts blijft voorlopig nog bij Atlas. Van Vlerken verzekert dat de overstap geen trap na hoeft te betekenen naar Atlas, waar Hemmerechts toch een van de paradepaardjes was. Vorig jaar vertrok ook al Cees Nooteboom bij Atlas, uit onvrede over de manier waarop er voor zijn oeuvre werd gezorgd en er werd omgesprongen met de backlist. Nootebooms boeken verschijnen nu bij De Bezige Bij.

Het eerste contact met Hemmerechts en De Geus vond plaats tijdens een diner waar ze naast De Geus-directeur Eric Visser zat. Later heeft Hemmerechts contact opgenomen met de uitgeverij, zegt Van Vlerken. "Dat klikte gelijk. Ze deed ook een tournee met onze auteur Annelies Verbeke, misschien dat die haar ook informatie gegeven heeft." De Geus denkt Hemmerechts "dichter naar de lezer toe" te kunnen brengen en ziet de overstap van Hemmerechts ook als een verruiming van haar Nederlandstalige fonds.

Hemmerechts maakte in 1987 haar debuut bij Houtekiet met Een zuil van zout. In 1992 verscheen haar eerste boek bij Atlas: Kerst en andere liefdesverhalen. Bij Atlas publiceerde ze vervolgens onder meer Kort kort lang, Margot en de engelen, de hommage aan haar overleden man Herman De Coninck Taal zonder mij, Donderdagmiddag. Halfvier, het dagboek Een jaar als (g)een ander, Als een kinderhemd en In het land van Dutroux. Het pamflet De man, zijn penis en het mes verscheen dan weer bij uitgeverij Querido. (DL)

Voorlezers gezocht voor Hugo Clausmarathon

Het beschrijf, Entrez Lire en deBuren zijn op zoek naar lezers die het veelzijdige oeuvre van Hugo Claus een hulde willen brengen tijdens een voorleesmarathon in Passa Porta op zondag 4 oktober 2009 van 12 tot 22 uur. Overdag wisselen bekende en onbekende stemmen elkaar af. Aan het eind van de avond krijgt de schrijver, die bij leven niet werd geëerd met een Nobelprijs, postuum de Nobele Prijs van Passa Porta uit de handen van twee Belgische collega-schrijvers. De Clausmarathon is het slotevenement van het kunstenfeest Brxlbravo. De organisatoren hopen een veertigtal enthousiaste lezers te recruteren die telkens in hun eigen taal gedurende 5 à 8 minuten willen voorlezen uit de gedichten, verhalen, romans of toneelteksten van Claus. Aanmelden voor 17 augustus via een e-mail met je contactgegevens naar petra.broeders@beschrijf.be of via 02/223 68 32. (DL)

Boekblad gaat op zoek naar 'Uitgever van het jaar'

Het Nederlandse boekenvakblad Boekblad heeft de verkiezing van de 'Uitgever van het jaar' in het leven geroepen. Boekblad wil daarmee een uitgever in de bloemetjes zetten met “een goed en goedlopend fonds, brede ervaring in het vak, oog voor continuïteit en cultuur, een karakteristieke persoonlijkheid, die respect afdwingt bij zijn collega’s en als voorbeeld geldt voor andere uitgevers”. Een vakjury met Lisa Kuitert (hoogleraar Boekwetenschap, UvA), Grietje Braaksma (AKO), Joop van Dalen (SMB), Herm Pol (Athenaeum Boekhandel) en Lucie Th. Vermij (Boekblad) kiest een longlist en een shortlist. De winnaar wordt bekendgemaakt op 7 november 2009. Op de longlist prijken:
* Chris Herschdorfer – uitgeverij AmboAnthos (NDCVBK)

* Eric Visser – uitgeverij De Geus

*Eva Cossée en Christoph Buchwald – uitgeverij Cossee

*Henk ter Borg – uitgeverij Nieuw Amsterdam

*Jean Christophe Boele van Hensbroek - uitgeverij Lemniscaat

*Joost Nijsen - uitgeverij Podium

*Joost van Schendel – uitgeverij Bulaaq

*Lidewijde Paris – uitgeverij Ailantus (Boom Uitgevers)

*Mai Spijkers – uitgeverij PrometheusBert Bakker

*Marc Beerens – uitgeverij Vantilt

*Mark Pieters – uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep (WPG)

*Mizzi van der Pluijm – uitgeverij Contact (NDCVBK)

*Patrick Everard – Historische Uitgeverij

*Pieter de Boer – uitgeverij Ten Have (NDCVBK)

*Robbert Ammerlaan – uitgeverij De Bezige Bij (WPG)

Opvallend in de lijst is de afwezigheid van Vlamingen in het uitgeversvak. Wie evenwel van mening is dat de jury een uitgever heeft gemist "die écht meegenomen moet worden in de overwegingen", kan een aanbeveling met motivatie sturen vóór 3 augustus naar redactie@boekblad.nl. "De suggesties worden op deze site gepubliceerd en de jury neemt ze mee in haar beraadslagingen", luidt het. (DL)

Franse rentrée littéraire: minder Franse romans, meer vertalingen

De zomervakantie moet nog grotendeels aangesneden worden, maar nu al gaan de blikken van de Franse literaire wereld resoluut richting rentrée littéraire, die steeds vroeger losbarst en tegenwoordig al vanaf 13 augustus loopt, tot pakweg eind oktober. Het Franse boekenvakblad Livres Hebdo heeft intussen becijferd dat het aantal nieuwe romans lichtjes daalt tegenover 2008. Er verschijnen in de herfst van 2009 659 romans, 17 minder dan in 2008, wat een daling van 2,5 procent betekent en tegenover 2007 zelfs neerkomt om een daling met 9,5 procent.
Het valt daarbij op dat er vooral minder Franse romans uitkomen, namelijk 'slechts' 430 (tegenover 463 in 2008 en 493 in 2007). De rentrée littéraire telt 87 Franse debutanten (tegenover 91 in 2008 en 102 in 2007), cijfers die lijken aan te sluiten bij het voornemen van de Franse uitgevers om enige terughoudendheid te tonen in hun uitgaven van nieuwe Franse literatuur. Niettemin neemt het aantal buitenlandse romans daarentegen flink toe (229 tegenover 210 vorig jaar). Van zodra er meer titels en auteurs bekend zijn, komen we uiteraard terug op de rentrée. (DL)

Vikram Seth schrijft vervolg op 'A Suitable Boy'

De 57-jarige Indiase auteur Vikram Seth gaat een vervolg schrijven op zijn bestseller A Suitable Boy. De sequel zou in 2013 klaar moeten zijn, welgeteld 20 jaar nadat het origineel werd gepubliceerd, zo meldt de BBC. A Suitable Boy beschreef de zoektocht van een jong meisje naar een echtgenoot, tegen de achtergrond van het pas onafhankelijk geworden India in de jaren vijftig. Volgens Seth zal het vervolg zich evenwel in het huidige India voltrekken, en niet aanvangen in 1952, waar zijn boek toen eindigde. Toef Jaeger schreef in NRC over A Suitable Boy: "Het plot is kort samen te vatten en lijkt dan nog het meest op een aflevering van Sex & the City: ‘vind een geschikte echtgenoot voor Lata Mehra’. De vergelijking met die soap mag dan wat oneerbiedig zijn, maar het verhaal bestaat wel degelijk uit een aaneenschakeling van verwikkelingen, vaak weergegeven in dialogen, waarbij je achttien maanden lang in negentien afleveringen vier families en tientallen personages volgt."

"Ik doe iets behoorlijk verschillend om mezelf geïnteresseerd te houden, eerder dan opnieuw hetzelfde historische boek te schrijven", zo zegt de auteur nu over de in de maak zijnde opvolger. Seth hoopt dat zijn boek zowel zal geapprecieerd worden door mensen die het eerste boek lazen als door diegenen die het helemaal niet kennen. Voor het vervolg zou Seth een voorschot gekregen hebben van zeven getallen, maar hij wenste niet in te gaan op speculaties. "Geld is niet mijn motivatie. (...) Natuurlijk vecht ik hard voor mijn inkomen omdat ik ervan leef en ik geen bazen heb." Het 1.350 pagina's tellende boek verkocht destijds 1 miljoen exemplaren. Seth schreef acht jaar aan de epische roman. Hij schreef ook de romans An Equal Music (1999) en Two Lives (2005). Zie de discussie over De geschikte jongen in de NRC Leesclub. (DL)

Peter Handke laureaat van de Franz Kafkaprijs

De Oostenrijkse schrijver Peter Handke (1942) heeft de Franz Kafkaprijs gewonnen, zo meldt Prague Daily Monitor. Handke is daarmee de negende winnaar van de prijs die uitgereikt wordt op 26 oktober. De onderscheiding wordt jaarlijks georganiseerd door de Franz Kafkavereniging in Praag en door de stad Praag. Een panel van 15 auteurs koos voor Handke. Hij ontvangt daarmee 10.000 dollar en een miniatuurversie van het Kafkastandbeeld in Praag. De eerdere lauteaten waren Philip Roth, Ivan Klima, Peter Nadas, Elfriede Jelinek, Harold Pinter, Haruki Murakami, Yves Bonnefoy en Arnost Lustig (zie ons vorige bericht). (HC)

Letterenhuis presenteert nieuwe ‘Zuurvrij’

Het Antwerpse Letterenhuis presenteert morgen zondag 5 juli het nieuwe nummer van zijn magazine Zuurvrij met een literaire cocktailnamiddag (van 14u30 tot 17u30). Op de tot zuiders terras omgetoverde binnenplaats van het Letterenhuis praat gastheer Piet Piryns met De Morgen-recensent Paul Demets over Paul Snoek en met Paul Verhuyck over Gust Gils. Vitalski brengt een hommage aan deze twee auteurs. Grafisch vormgever Gert Dooreman grasduint door de rijke affichecollectie van het Letterenhuis. Erik Martens van Cinematek Brussel duikt in de Vlaamse filmarchieven en vertelt over de eerste Vlaamse speelfilm: De storm des levens (1920), waarvan het scenario onlangs werd teruggevonden. De film zelf wordt gedeeltelijk weer tot leven gewekt door acteur Warre Borgmans. Het Pilman Quintet zorgt voor de muzikale omlijsting en Lady Angelina mixt literaire cocktails. Elke bezoeker ontvangt de nieuwste aflevering van Zuurvrij, het altijd weer fraaie, halfjaarlijkse berichtenblad van het Letterenhuis. (DL)

Peter Holvoet-Hanssen naar grootste poëziefestival ter wereld

De Vlaamse dichter Peter Holvoet-Hanssen is van 4 tot 11 juli te gast op het Internationale Poëziefestival van Medellín in Colombia, zo meldt het Vlaams Fonds voor de Letteren. Met 35.000 bezoekers is dat het grootste poëziefestival ter wereld. Meer dan 50 dichters uit alle continenten zullen er deelnemen aan de negentiende editie van het festival. Onder hen de Amerikaan Arthur Sze, de Nederlander Henk van der Waal en de Duitse dichter Jan Wagner. Het festival wordt georganiseerd door Fernando Rendón, laureaat van de alternatieve Nobelprijs voor literatuur. Peter Holvoet-Hanssen, die in 2007 de Vlaamse Cultuurprijs won, schreef onder meer de bundels Dwangbuis van Houdini, Strombolicchio. Uit de smidse van Vulcanus en Santander. Ontboezemingen in het vossenvel. Zijn recente bundel is Navagio (2008). Het Fonds voor de Letteren geeft elk jaar een Vlaamse dichter de kans naar het poëziefestival in Medellín te gaan. Zo namen onder meer Luuk Gruwez, Stefan Hertmans, Erik Spinoy en Miriam Van hee al deel aan vorige festivaledities. Roland Brouwer vertaalde in het kader van het festival en met steun van het VFL een selectie gedichten van Holvoet-Hanssen naar het Spaans. (HC)

Rechter verbiedt definitief het vervolg op 'Catcher in the Rye'

Een rechter in New York heeft definitief de publicatie van een veelbesproken vervolg op Salingers The catcher in the Rye verboden, zo meldt The New York Times. Het gaat over de uitgave van het boek 60 years later: Coming Through the Rye, van de hand van Zweedse schrijver Fredrik Colting. De negentigjarige auteur beschouwde het werk van Colting (33), die het pseudoniem J.D. California gebruikt, als plagiaat en had een spoedprocedure aangespannen. Tien dagen geleden had de rechter al tot een tijdelijk publicatieverbod beslist (zie hier). Dat arrest is nu verder gefundeerd met een 37-paginalange motivering, waardoor het boek ook definitief niet in de States kan verschijnen. Het verscheen wel al in Groot-Brittannië.
In een reactie zei Colting dat hij "ondersteboven is door de beslissing van de rechter. Noem me een domme Zweed, maar het laatste wat ik mogelijk acht in de VS was dat boeken verboden zouden worden." De advocaat van Colting zei al in beroep te zullen gaan, want het verbod "betekent dat het publiek nu een kans ontnomen wordt om het boek te lezen en zelf te beslissen of het iets toevoegt aan het begrip van Salinger en zijn werk." (HC)

Yasmina Reza wordt achtervolgd door haar Sarkozyboek

De Franse theaterschrijfster en dramaturge Yasmina Reza (50) blijft achtervolgd worden door het fameuze boek dat ze schreef over Nicolas Sarkozy. Voor L’Aube le soir ou la nuit zat ze in 2007 een jaar lang op de huid van Sarkozy tijdens zijn verkiezingscampagne voor het presidentschap. Sindsdien wordt ze elke keer genoemd als er een hoge Franse culturele post vrijkomt. En dat vindt Reza stilaan bijzonder vervelend en “penibel”. Ze wil liever niet met de “macht” geassocieerd worden. “Het is iets dat me ergert, en mijn onafhankelijkheid bedreigt. Ik weet niet wat ik ertegen moet doen”, vertelde ze aan AFP. Ook bij de recente regeringsherschikking van Sarkozy, circuleerde haar naam als mogelijke minister van Cultuur, een functie die uiteindelijk naar Frédéric Mitterand ging. “Ik hou van wat ik doe”, benadrukt Reza, “en ambieer geen enkele andere positie dan diegene die ik heb. Ik hoef geen officiële functie, hoe prestigieus ook. Zelfs het directeurschap van een theater interesseert me niet eens.” Reza zegt nog dat ze Sarkozy, sinds zijn aanstelling in mei 2007, niet meer heeft ontmoet. “Ik heb geen enkele band met het Elysée.” Het geruchtmakende boek van Reza was gegoten in de vorm van een literair getint dagboek, dat Sarkozy portretteerde als een egocentrische en ambitieuze maar ook zeer snel denkende man met een grote machtshonger. Ze kon moeilijk verhelen dat ze onder de indruk was van zijn daadkracht en charme. (DL)

Nederlandse jeugdschrijfster Veronica Hazelhoff (62) overleden

Veronica Hazelhoff, een van de belangrijkste schrijfster van kinder- en jeugdboeken van Nederland, is vandaag op 62-jarige leeftijd overleden. Collega-schrijver Ted van Lieshout meldde het nieuws op zijn weblog en werd later bevestigd door uitgeverij Querido. Veronica Hazelhoff (1947) debuteerde in 1981 met Nou moe!, bekroond met een Zilveren Griffel en het Gouden Ezelsoor voor het best verkopende debuut, en schreef bijna elk jaar een nieuw boek. Voor haar derde boek Auww! (1983) kreeg Hazelhoff de Gouden Griffel. Ze leed aan een ernstige vorm van reuma, die haar zwaar hinderde gedurende haar hele schrijversloopbaan. Haar slepende ziekte verwerkte Hazelhoff pas in Bezoek van Mister P (2006), over een voetballertje met zijn reuma. Naast boeken voor kinderen en adolescenten schreef Hazelhoff ook hoorspelen en theaterteksten. Zie het bericht bij NRC Boeken. (HC)

Cambridge University zoekt fondsen voor aankoop Sassoon-archief

Cambridge University zoekt 1,25 miljoen pond om het archief van de Britse 'war poet' en prozaschrijver Siegfried Sassoon (1886-1967) te kunnen verwerven, zo meldt The Guardian. Sassoon, die in Cambridge studeerde, trok in 1915 naar het front in Frankrijk. Hij schreef over de ontberingen beklijvende gedichten en zou met zijn antimilitaristische Soldier's Declaration tot in het Britse parlement ophef veroorzaken. Na zijn dood in 1967 ging het archief van Sassoon naar zijn zoon George, die er enkele stukken van verkocht om het geërfde huis te kunnen onderhouden. Het grootste deel is echter nog intact en volgens specialisten bijzonder waardevol.
In de nalatenschap zitten brieven, kladjes van gedichten, tekeningen en foto's. Er is een eerste versie van de Soldier's Declaration, en notitieboekjes met modderspatten en kaarsvet uit de loopgrachten. George Sassoon hield alles uiterst zorgvuldig bij, ondanks de soms pijnlijke onthullingen over het gebroken huwelijk van zijn ouders en de vele affaires die zijn vader met mannen had. In het omslag van een van de notitieboekjes zit een telegram van de autoriteiten met daarop de boodschap meteen naar het front terug te keren. Sassoon was in 1917 gewond geraakt en kondigde aan verder dienst te weigeren. Hij ontsnapte aan het vuurpeleton - de normale straf voor dienstweigeraars - door te beweren aan shellshock te lijden.
De Cambridge University Library heeft al een grote collecte Sassoonmanuscripten. Door dit archief te verwerven zal de bibliotheek het belangrijkste onderzoekscentrum over Sassoon worden. De zoektocht naar het geld wordt gesteurd door voormalige Poet Laureate Sir Andrew Motion en schrijver Sebastian Faulks. Zie ook de BBC voor meer beelden van het archief. (HC)

Wired-hoofdredacteur plagieert Wikipedia in boek

De hoofdredacteur van Wired Magazine, Chris Anderson, ligt onder vuur omdat hij in zijn nieuwste boek diverse artikelen uit de Wikipedia zou hebben gekopieerd, zonder de minste bronvermelding, zo meldt The Guardian. Zijn boek Free: The Future of a Radical Price, handelt opmerkelijk genoeg over de revolutie die het gratis beschikbaar komen van allerhande informatie op het internet heeft veroorzaakt. Anderson heeft intussen zijn fout toegegeven. Uit een onderzoek van het tijdschrift Virginia Quarterly Review blijkt zelfs dat Anderson een heleboel fouten mee transscribeerde. Anderson wijst met de vinger naar zijn uitgever Hyperion, die geen plaats wilde inruimen voor voetnoten over de Wikipediabronnen, omdat de pagina’s van de internetencyclopedie te snel veranderen. Intussen zijn Anderson en zijn uitgever overeengekomen om in een volgende editie van het boek de bronvermeldingen wél op te nemen. (DL)

Twee universiteitsstudenten lanceren 'Twitterature'

Het korte boodschappen-netwerk Twitter blijft maar aan populariteit winnen en steeds vaker gaan ook literaire zielen ermee aan de slag. De New Yorkse afdeling van uitgeverij Penguin heeft een boek in voorbereiding waarin de klassiekers van de wereldliteratuur door de Twitter-mangel zullen worden gehaald. Twitterature, luidt de woordspelige titel van de bundel. De auteurs ondernemen er een poging in om werk van Dante, Shakespeare, Stendhal, Joyce en zelfs J.K. Rowling te vatten in maximum 20 tweets, 20 zinnetjes van hooguit 140 lettertekens.
Twitterature is het geesteskind van twee negentienjarige eerstejaarsstudenten van de Universiteit van Chicago. Emmett Rensin en Alex Aciman zijn van oordeel dat Twitter de korte attention-span van de hedendaagse generatie het best karakteriseert. “We doen een poging om de twee pijlers van onze generatie samen te brengen”, zeggen de studenten, “en dat resulteert in Twitterature.” Toch hebben beide heren ook mercantiele ambities. Ze hopen dat ze een boek afleveren dat “de verdienste heeft om de blogosfeer te verbijsteren, maar ook een geld genererende genialiteit heeft die de markt verovert.” Maar of het reduceren van de 512 pagina’s van Dantes Divina Commedia tot 2o korte zinnen de ultieme weg is naar de roem, valt toch af te wachten. Zie ook The Guardian. (DL)

Scholier runt 'illegale bibliotheek' vanuit locker

Een scholier op een streng-katholieke Amerikaanse school bestiert vanuit haar locker een bibliotheekje met boeken die door de school op een zwarte lijst zijn gezet. Het meisje deed haar verhaal op Yahoo Answers, onder de vraag "Is it OK to run an illegal library from my locker at school?" Omdat er recent een lijst van verboden boeken van kracht ging met daarop heel wat klassiekers besloot het meisje de boeken vanuit een vacant metalen kastje aan haar medescholieren aan te bieden.

Het begon met Salingers The Catcher in the Rye, het favoriete boek van de scholier dat ook in de ban is geslagen. "Iemand vroeg me of hij mijn exemplaar kon lenen, want hij had gehoord dat het zeer goed was." Nu zijn er al 62 titels die ze kan aanbieden, met daarbij onder meer klassiekers als The Canterbury Tales, Candide, The Divine Comedy, Paradise Lost en de Koran. Maar ook de moderne canon is goed vertegenwoordigd, met titels als The Hitchhiker's Guide to the Galaxy, The Godfather, One Flew Over the Cuckoo's Nest, Lord of the Flies, Catch-22 en East of Eden. De meeste boeken zijn volgens het meisje verboden "omdat ze informatie bevatten tegen het katholicisme".

Nu runt de bibliofiele scholier een heuse uitleendienst, met een register van uitgeleende werken, en strikte retourtermijnen. "Ik zou in grote moeilijkheden komen als ik betrapt zou worden. Maar ik denk dat dit het beste is om te doen. Voor ik hiermee begon had niemand van de leerlingen echt interesse in lezen. Nu lezen ze niet alleen de verboden boeken, maar zoeken ze ook zelf verder hun weg en lezen ze alles wat ze vast kunnen krijgen."

Het verhaal is een flinke internetbuzz aan het worden, met believers en non-believers. Het meisje, die het pseudoniem 'Pat Atreidis' gebruikt maar over wie verder niets geweten is, wordt ondertussen door de Canadese zender CBC opgespoord, en ongetwijfeld door vele anderen. Sommigen boden al aan grote ladingen met boeken naar haar op te sturen. Volgens sommigen zijn er gerede twijfels om aan de geloofwaardigheid te twijfelen, aldus The Library Journal. (HC)

Geloofd en geprezen # 27

Nieuwsrubriek over literaire prijzen, gevat in een overzicht met doorklikmogelijkheid:

++ De Zwitserse Duitstalige schrijver Jens Petersen (foto) wint met zijn euthanasieroman Bis dass der Tod de prestigieuze Ingeborg-Bachmann-Preis, gedoteerd met 25.000 euro. (Der Standard)

++ De Oostenrijkse Friederike Mayröcker heeft de Hermann-Lenz-Preis binnengehaald. (Der Standard)

++ De Heinrich-Böll-Preis gaat naar Uwe Timm. (Der Standard)

++ De Penseeljury bekroont Boven in een groene linde zat een moddervette haan van Sieb Posthuma met het Gouden Penseel 2009. Er worden dit jaar geen Zilveren Penselen uitgereikt, maar wel wordt zes keer de Vlag en Wimpel toegekend, de eervolle vermelding. (NRC)

++ Elizabeth Burns wint de Michael Marks Award (5000 pond) voor de bundel The Shortest Days. (The Guardian)

++ De Britse jeugdschrijfster Siobhan Dowd wint voor haar postume jeugdroman Bog Child de Carnegie medal for children's literature. (The Guardian)

++ Edward Hogan wint de Desmond Elliott Award voor zijn debuut Blackmoor. (The Guardian)

++ De Gouden Zoen, een Nederlandse prijs voor jeugdliteratuur, zal niet langer worden uitgereikt, zo weet Het Parool. De prijs, in 1997 door de CPNB in het leven geroepen voor de mooiste boeken voor lezers van twaalf tot zestien jaar, heeft niet genoeg weerklank gegeven. Om die reden is de prijs dit jaar geschrapt. Vorig jaar werd de Gouden Zoen gewonnen door Jan Simoen. (HC)

Michael Jackson was grote fan van 'Tiny'

Michael Jackson was verknocht aan de tekeningen van de Belgische illustrator Marcel Marlier, die bekend werd door de tientallen peperkoeken boeken over Tiny (Martine in het Frans, Debbie in het Engels). Marlier zegt in een interview aan Sudpresse dat hij Jackson een eerste keer aan de lijn kreeg toen hij in Duitsland een puzzel met het sprookjesachtige meisje had gezien. "Ik wist niet eens wie dat was. Hij wilde me absoluut zien. Mijn vrouw en ik hebben nog vlug naar zijn muziek geluisterd en naar zijn videoclips gekeken." Marlier en zijn vrouw ontmoetten Jackson in Parijs. Marlier had enkele tekeningen meegebracht. "Toen hij ze zag, ging hij zitten om ze te strelen. Hij zei dat ik door god was begiftigd. Het was behoorlijk ontroerend. Ik zat tegenover iemand die zeer eenvoudig was en met een zeer zachte stem sprak. Hij reageerde als een kind."

Jackson deed uiteindelijk een fenomenaal bod op alle Martine-originelen. Maar Marlier houdt sinds 1954 alle oorspronkelijke tekeningen principieel bij, en wilde dus niets verkopen. De 'king of pop' sprak Marlier ook over zijn plannen om een speelfilm te maken, gebaseerd op de pastelfiguren. Hij had er zelfs al met Steven Spielberg over gesproken. Marlier tekende nog, op Jacksons vraag, een pretpark. Van de boeken van Marlier en schrijver Gijs Haag zijn wereldwijd zowat 50 miljoen exemplaren verkocht. (HC)

Robert Vuijsje nu ook genomineerd voor Selexyz Debuutprijs

De Nederlandse schrijver Robert Vuijsje is met zijn boek Alleen maar nette mensen genomineerd voor de Selexyz Debuutprijs 2009. Dit maakte de organisatie maandag bekend. Daarmee kaapt Vuijsje alweer een belangrijke nominatie weg. Eerder haalde hij al de Gouden Uil Literatuurprijs op en werd hij genomineerd voor de Libris Literatuurprijs. Hij maakt nog kans op de Inktaap. Voor de debuutprijs zijn naast Vuijsje ook Laura Broekhuysen voor Twee linkerlaarzen , Bert Natter voor Begeerte heeft ons aangeraakt, A. el Baraka voor De zorgstroom en Lernert Engelberts voor Echte slechte mensen genomineerd. De prijs voor het beste literaire prozadebuut van het jaar wordt op 7 september uitgereikt tijdens Manuscripta in Amsterdam, de opening van het Nederlandse boekenseizoen. De debuutprijs, met een waarde van 10.000 euro, is eerder toegekend aan Yolanda Entius voor Rakelings (2006), Robbert Welagen voor zijn roman Lipari en Maarten Schinkel voor zijn roman Drie. De prijs is een voortzetting van de Marten Toonder/Geertjan Lubberhuizenprijs voor Literaire Prozadebuten. (HC)

Duitse minister pleit voor geannoteerde heruitgave 'Mein Kampf'

De minister van Wetenschap, Onderzoek en Kunst van de Duitse deelstaat Beieren Wolfgang Heubish is voorstander van een wetenschappelijke heruitgave van Hitlers autobiografische boek Mein Kampf, zo meldt de Volkskrant. Het boek van de voormalige nazileider moet wel worden voorzien van kritisch commentaar van historici, aldus de liberale politicus op zijn website. De Duitse deelstaat Beieren is eigenaar van de auteursrechten van Mein Kampf tot 2015, zeventig jaar na de dood van Hitler in 1945. De overheid geeft het boek echter niet uit en vervolgt anderen in het Duitstalige gebied voor inbreuk op het auteursrecht. Heubisch maakt zich zorgen over de situatie na 2015, als het antisemitische werk weer vrij kan worden uitgegeven: "Er is een gevaar dat charlatans en neonazi's zich dit schandelijke werk toe-eigenen als de rechten van Beieren aflopen. Daarom ben ik van mening dat er een goed voorbereide en goed gefundeerde kritische editie zou moeten zijn." Hitler schreef het boek, onder meer met de hulp van zijn persoonlijke secretaris Rudolf Hess, tijdens zijn gevangenschap in 1924. De verkoop van het boek, ook tweedehands, is eveneens verboden in Duitsland en Nederland, maar niet in België. (HC)

Jeroen Brouwers scherp over Nederlands-Vlaamse samenwerking

De Nederlandse schrijver Jeroen Brouwers heeft bij de uitreiking van de Vlaams-Nederlandse Prijs voor Culturele Samenwerking nog maar eens zeer zwaar uitgehaald naar de Taalunie en de samenwerking tussen de Nederlandse en Vlaamse culturele instellingen. In zijn dankrede ging Brouwers fors door: "Vlaams-Nederlandse prijs voor Culturele Samenwerking. Het is me wat! De waarheid is (...) dat van een zogenaamde Vlaams-Nederlandse Nederlands-Vlaamse culturele samenwerking, laat staan integratie, nog altijd ternauwernood sprake is. Nederland geeft niks om Vaanderen, wat we al weten sedert 1830. Nederland houdt geen rekening met Vlaanderen. Nederland negeert Vlaanderen. (...) In de Nederlandse media is er zo goed als geen aandacht aan besteed, wat symptomatisch is bij alles wat aldaar uit Vlaanderen komt aanwaaien." Brouwers' gram richt zich opnieuw grotendeels op de Nederlandse Taalunie, die de Prijs der Nederlandse Letteren in 2007 aan Brouwers toekende. De schrijver weigerde, omdat hij het bedrag (toen nog 16.000 euro) te weinig vond voor wat de meest prestigieuze literaire prijs van de Lage Landen zou moeten zijn. De Vlaamse minister van Cultuur wilde toen gevolg geven aan die verzuchtingen, de Nederlandse minister weigerde. Ook dat zit Brouwers nog altijd hoog: "Het ene opperhoofd der unie, de Vlaamse cultuurminister Bert Anciaux, heeft geprobeerd het andere opperhoofd, zijn Nederlandse collega Ronald Plasterk, te overtuigen van de redelijkheid, ook vanuit prestigieus standpunt, het geldbedragje te verhogen. Vergeefs. De Nederlandse cultuurbobo Plasterk had zelf al, naar eigen onfeilbaar inzicht, uit eigen beweging en initiatief, zonder vooroverleg met zijn Vlaamse medebestuurder Anciaux beslist en besloten, dat het geldbedragje niet zou worden verhoogd, terwijl hij doof bleef voor de tegenargumentaties en -voorstellen van Vlaamse zijde. Symptomatisch." Brouwers schreef over de hele kwestie recent het 'vloekschrift' Sisyphus' bakens.

De nieuwe, tweejaarlijkse Prijs voor Culturele Samenwerking is een initiatief van de ontslagnemende Vlaamse minister van Cultuur Bert Anciaux. De prijs gaat telkens naar een Nederlander en een Vlaming die zich "op bijzondere wijze verdienstelijk maakten als culturele bruggenbouwers tussen Vlaanderen en Nederland". De laureaten krijgen elk 25.000 euro. Zie ook ons vorige bericht. (HC)

'De papieren man' op iets lager (vakantie)debiet

Vakantie wenkt ook voor De papieren man, één van uw dienaars is aan leesrust toe. De bibliotheek staat vertrekkensklaar..

Wat betekent dat De papieren man deze week op lager toerental draait. De service wordt verzekerd.

Uitgeverij Querido haalt acht nieuwe auteurs binnen, zes zijn afkomstig van Contact

In de Nederlandse literaire wereld is een ware stoelendans uitgebroken, waarbij liefst negen auteurs van uitgever wisselen. Uitgeverij Querido heeft daarbij acht nieuwe auteurs binnengehaald. Zes daarvan zijn afkomstig van uitgeverij Contact, dat zodoende met een kleine leegloop te maken krijgt. De overstap van auteurs als Naima El Bezaz (foto), Peter Drehmanns, Don Duyns, Gustaaf Peek, Sophie Zijlstra en Paloma Bourgonje is het gevolg van de overstap van Contact-redacteur Josje Kraamer die sinds april acquirerend redacteur is bij Querido. De zes auteurs zijn in haar kielzog gevolgd. Querido heeft ook twee auteurs uit het fonds van uitgeverij Van Oorschot weten te strikken: de jonge Chiara Tissen en dichteres Peggy Verzett.

Voor Contact lijkt vooral de overstap van Naima El Bezaz een aderlating. Bezaz debuteerde in 1995 met De weg naar het Noorden, waarvoor ze de Jenny Smelik-Ibby prijs ontving. Daarna publiceerde ze onder meer De verstotene en Het gelukssyndroom. Over De verstotene schreef Dirk Verhofstadt in De Groene Amsterdammer: ‘De verstotene is geen doordeweekse tekst, maar een authentieke en volgroeide publicatie die aangeeft dat Naima El Bezaz een schrijfster van formaat is.’ Ook Peter Drehmanns en Gustaaf Peek zijn gewaardeerde auteurs. Drehmanns is vaak geprezen voor zijn aparte, sombere verhalen en romans, maar is geen auteur die de kassa's doet rinkelen. De veelbelovende Peek kreeg wijd en zijd lof voor zijn twee romans Armin en Dover. Don Duyns is dan weer een van de meest gespeelde Nederlandse toneelschrijvers.

Contact, de uitgeverij van Libris Literatuurprijswinnaar Dimitri Verhulst en L.H. Wiener, heeft op haar beurt een prik terug kunnen geven en wist de bekende Nederlandse schrijfster Wanda Reisel van Querido af te snoepen. “Wanda denkt dat wij zowel haar toekomstige als haar oude werk beter onder de aandacht kunnen brengen en er een groter publiek mee kunnen bereiken dan tot nu toe het geval was”, zegt Cindy Eijspaart van Contact in Boekblad. Reisel, eerder al met romans op de shortlist van de AKO en Libris, is momenteel bezig aan een nieuwe roman, Nacht over Westwoud, die in 2011 zal verschijnen, een soort ‘Straw Dogs in de polder’, die handelt over vreemdelingenangst. (DL)

Nedim Gürsel door Turkse rechter vrijgesproken

De in Frankrijk wonende Turkse romancier en essayist Nedim Gürsel (1951) is vandaag door een rechtbank in Istanbul vrijgesproken van belediging van de islam, zo meldt TV5. Gürsel werd ervan beschuldigd dat hij in zijn jongste roman De dochters van Allah "denigrerend zou schrijven over de godsdienstige waarden van een gedeelte van de bevolking" (zie ons vorige bericht). De rechtbank verklaarde dat er geen grond is om de roman te zien als een belediging van religieuze waarden of dat het boek zou aanzetten tot religieuze haat. De dochters van Allah, verschenen in maart 2008, levert ook geen duidelijk en imminent gevaar voor de publieke orde op, aldus de rechter. De klacht was neergelegd door een aanhanger van het islamitisch creationisme van Adnan Oktar. Het openbaar ministerie heeft al gezegd niet tegen de uitspraak in beroep te zullen gaan. Bij een veroordeling had Gürsel die jaar gevangenisstraf kunnen krijgen. De rechter die nu de uitspraak deed is dezelfde die in 2006 over een aanklacht tegen de Nobelprijswinnaar Orhan Pamuk moest oordelen. Pamuk werd toen op basis van het artikel 301 beschuldigd dat zijn geschriften een gevaar vormden voor de "nationale identiteit". Hij werd toen vrijgesproken vanwege "vormfouten" in de aanklacht. (HC)

Frankrijk herdenkt 50-jarig overlijden van Boris Vian

De Franse literaire wereld is deze week in de ban van Boris Vian (1920-1959). Dinsdag was het precies vijftig jaar geleden dat 'touche-à-tout' Vian overleed. Amper 39 jaar werd de Franse auteur, maar zonder overdrijven kun je zeggen dat zenuwpees Vian duizend levens leidde.

Van opleiding ingenieur was hij van jongsaf volkomen bezeten door de jazz en de literatuur. Het charmante haantje-de-voorste met een eeuwige glimlach om de dunne lippen stortte zich spoedig in het Parijse nachtleven, ondanks zijn zwakke hart dat hem al vroeg parten speelde. Op onnavolgbare wijze gaf hij kleur aan het Saint-Germain-des-Prés van de jaren vijftig, waar hij als trompettist sier maakte in de legendarische jazzclub Le Tabou. Intussen bestierde hij ook nog platenmaatschappijen en boekte hij successen als chansonnier met het pacifistische ‘Le Déserteur’ of ‘Fais-moi mal Johnny’.

Overdag werkte Vian frenetiek aan zijn literaire oeuvre, dat uiteindelijk elf boeken, vier gedichtenbundels, diverse theaterstukken en ontelbare jazzkronieken zou bevatten. Pas na zijn dood werden het absurdistische L’écume des jours en L’automne à Pekin volkomen naar waarde geschat, in het bijzonder door de generatie van mei ‘68. Bij leven verwierf Vian slechts schrijversfaam onder het pseudoniem Vernon Sullivan. Met zijn virulente roman noir J’irai cracher sur vos tombes (1946), bruuskeerde hij de goede zeden en werd hij in 1953 zelfs veroordeeld. Het stak Vian dat hij met zijn detectives (zoals Les morts ont tous la même peau) wel de gunst van het publiek won, maar zijn échte oeuvre amper aan de straatstenen kwijtraakte. In 1953 overwoog hij voorgoed te kappen met de literatuur. De jazz bleef zijn ultieme zuurstof. Maar toen Vian het aan de stok kreeg met de fiscus en privé in zak en as raakte, ging zijn gezondheid verder de dieperik in. Trompetspelen werd hem door de dokters ontraden. Het verhaal wil dat “iedere noot die hij nog speelde hem een dag van zijn leven zou kosten”. Vian sloeg de raad in de wind. Hij stierf in bitter ironische omstandigheden: hij zeeg op 23 juni 1959 ineen tijdens de voorstelling van een filmadaptatie van J’irai cracher sur vos tombes, waarover hij al enige tijd in oorlog lag met de makers. Vian kwam hoogstpersoonlijk opeisen dat zijn naam van de generiek zou worden verwijderd.

In Frankrijk is de stroom boeken en herdenkingsuitgaven over het ongeleide projectiel Vian intussen niet aan te slepen. Naast heruitgaves van het prachtige Manuel de Saint-Germain-des-Prés, waarin Vian de naoorlogse Parijse rive gauche op speelse wijze documenteerde, zijn er talloze pocketuitgaves en biografieën. Voor de liefhebbers: Boris Vian : si j'étais prophète, de Marc Lapprand et François Roulmann (Gallimard), Boris Vian, le sourire créateur, de Valère-Marie Marchand (Ecriture), Boris Vian, le swing et le verbe, de Nicole Bertold en François Roulmann (Textuel) en zelfs Piscine Molitor, een biografisch beeldverhaal dat bij Dupuis verschijnt. Als kers op de taart wordt het werk van Vian in 2010 opgenomen in de klassieke Pléiadereeks. (DL - foto boven: Vian met Juliette Gréco)

Groots opgezette expositie over Joseph Roth in Parijs

Wie deze zomer Parijs aandoet, mag zich de ruim opgezette tentoonstelling over de Joods-Oostenrijks-Hongaarse schrijver Joseph Roth (1894-1939) niet ontzeggen. In het Musée d’Art et d’Histoire du judaïsme (Rue du Temple 71) zijn tot 4 oktober manuscripten, brieven en allerhande documenten te bekijken over het turbulente leven van de auteur, meer bepaald toegespitst op zijn Parijse exiljaren. Roth bleef beroemd voor zijn romans over de teloorgang van de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie (zoals Radetzkymars) en de joodse Oost-Europese wereld. Later koos hij voor het exil. Al vroeg had hij de gevaren van het nazisme onderkend, dat hij in vehemente artikelen bestreed. Tot zijn (exil-)vrienden behoorden Soma Morgenstern, Stefan en Friderike Zweig, Heinrich Mann, Ludwig Marcuse, Schalom Asch, Egon Erwin Kisch, Stefan Fingal en Blanche Gidon. Zijn uitvalsbasis in Parijs was Hôtel Foyot in de Rue de Tournon. Steeds meer in de greep van de alcohol en fysiek compleet uitgeput, overleed hij op 27 mei 1939 in Parijs.

Bij Atlas verscheen trouwens zojuist het boek Joseph Roth in Berlijn, van Michael Bienert, een wandelboek langs de plekken waar Roth zijn oor in Berlijn te luister legde. "Joseph Roth hield niet van Berlijn. (...) Hij keek sceptisch aan tegen de grote thema’s van die tijd: het Berlijnse verkeer, het tempo, de bioscoop, de literaire scene, de nieuwe zakelijkheid in leefstijl en architectuur. Zo geven de teksten die in dit boek zijn bijeengebracht een verrassend compleet en sluitend totaalbeeld van het toenmalige Berlijn", zo luidt de aankondigingstekst. Ook zijn er herziene vertalingen van Rechts en links en Radetzkymars. Zie onder meer dit Roth-bericht hier en daar. (DL)

Prins Asturiëprijs voor Albanese schrijver Ismail Kadare

De prestigieuze Spaanse Prins Asturiëprijs voor de letteren gaat naar de Albanese schrijver Ismail Kadare, zo meldt AFP/Le Monde. "Schrijver, essayist en dichter Kadare is een van de grote figuren van de Albanese literatuur, die de grenzen heeft weten te overschrijden om zijn stem te verheffen tegen het totalitarisme", zo onderstreepte de jury. Het werk van Kadare is in meer dan 40 talen vertaald. Met zijn eerste roman De generaal van het dode leger (1963) boekte hij vrijwel wereldwijd successen. In zijn latere werk detecteerde hij telkens weer de mechanismen van het totalitarisme, onder meer in Het dromenpaleis (1988). Sinds 1990 leeft Kadare afwisselend in Parijs en Tirana.
De Asturiëprijs wordt sinds 1981 uitgereikt aan een persoon "die een belangrijke bijdrage levert aan de universele cultuur in de domeinen literatuur en taal." Hij heeft een waarde van 50.000 euro. Eerder ging de prijs al naar de Canadese Margaret Atwood, de Israeliër Amos Oz en de Amerikaan Paul Auster. Kadare kreeg in 2005 ook de Man International Booker Prize. (DL)

Vaclav Havel gaat zelf zijn laatste toneelstuk verfilmen

De Tsjechische ex-president, dissident en toneelschrijver Vaclav Havel (72) gaat een verfilming maken van zijn laatste theaterstuk Het vertrek, zo meldt RTL-info. Het vertrek beschrijft de nadagen van de carrière van een kanselier, die alles om zich heen ziet wegvallen, waarmee hij zich allicht heeft geïnspireerd op zijn eigen ervaringen en deze van kanselier Vaclav Klaus. De opnames moeten volgend jaar van start gaan. Zijn echtgenote Dagmar, die zich na een relletje terugtrok voor de vrouwelijke hoofdrol toen het stuk op de planken kwam, zal een van de belangrijkste personages vertolken. Productrice Radka Kadlecova zegt dat Havel "een heldere kijk" heeft op hoe de film er moet gaan uitzien.

Begin dit jaar kampte Havel, die Tsjechisch president was tussen 1989 en 2003, nog met ernstige gezondheidsproblemen, zie hier. In september 2008 was er ook sprake van dat de Amerikaanse cineast van Tsjechische afkomst Milos Forman (°1932) én Vaclav Havel (°1936) gingen samenwerken aan een film over de akkoorden van München (waarbij de Westerse mogendheden destijds toestonden dat Tsjecho-Slowakije (Sudetenland) door nazi-Duitsland in 1938 werd geannexeerd in ruil voor 'vrede'). Havel zou toen het scenario leveren, zie ons toenmalig bericht. (DL - foto: Havel en zijn vrouw, de actrice Dagmar Havlova)

Crossing Border pakt uit met Sandro Veronesi en Jay McInerney

Het Crossing Borderfestival, dat plaatsvindt van 19 tot en met 21 november in Den Haag, heeft zijn eerste namen bekendgemaakt. Op muzikaal gebied zijn er optredens van Grizzly Bear, Steve Earle, Scott Matthews en Anni Rossi. Maar het festival, dat de grenzen tussen literatuur en muziek aftast, kon ook klinkende namen strikken voor zijn literaire luik. Zo komt de Italiaanse succesauteur Sandro Veronesi naar Den Haag. Met Kalme chaos won hij in 2006 de Premio Strega. Ook de Amerikaanse schrijver Jay McInerney heeft toegezegd. McInerney verwierf in 1984 wereldfaam met Bright Lights, Big City. De voorverkoop gebeurt vanaf zaterdag via www.crossingborder.nl. (DL)

Ray Bradbury breekt lans voor openbare bibliotheken

De 88-jarige Amerikaanse auteur Ray Bradbury komt op voor de in financiële nooddruft verkerende openbare bibliotheken in zijn land. Ook de HP Wright Library in Californië komt momenteel 280.000 dollar tekort om zijn budget dit jaar rond te krijgen. Bradbury gaf vorige week present op een benefietavond ter ondersteuning van de noodlijdende instelling, zo meldt The Guardian. Voor 25 dollar konden de aanwezigen een lezing bijwonen van de auteur van Fahrenheit 451 en kijken naar de film The Wonderful Ice Cream Suit, gebaseerd op een verhaal van Bradbury.

Bradbury toont zich in een interview aan de New York Times een fervent aanhanger van boek en bibliotheek: "Bibliotheken hebben me opgevoed. Ik geloof niet in colleges en universiteiten. Ik geloof in bibliotheken omdat de meeste studenten geen geld hebben. Toen ik moest gaan studeren tijdens de Depressie, kon ik niet naar de universiteit. Ik ging daarom maar naar de bibliotheek, drie dagen per week, tien jaar lang." Ondanks het feit dat Bradbury als SF-auteur vaak met vernieuwende technologieën wordt geassocieerd, is hij een groot tegenstander van het internet. "Het internet is één grote afleiding. Yahoo belde me acht weken geleden om een boek van mij erop te zetten. Weet je wat ik hun zei? Loop naar de hel. Loop naar de hel met je internet. Het leidt af, het is betekenisloos, het is leeg, het hangt daar ergens in de lucht."

Zoals de Kroatische schrijver Igor Stiks in de recente PEN-Tijdingen aanhaalt, is het centrale thema van Fahrenheit 451 boekverbranding. "Het gaat over de rampzalige invloed van televisie op lezen en boeken. Bradbury schreef de populaire roman als een protest tegen het feit dat de massamedia erin geslaagd waren boeken uit het dagelijkse leven van hele bevolkingsgroepen te bannen. (...) Maar hoe vleiend is de status die Bradbury boeken toekent in vergelijking met de sociale en politieke onbeduidendheid die hen vandaag te beurt valt! Geen enkel regime zou vandaag een leger van speciaal opgeleide censors en een wijd vertakt veiligheidsapparaat inzetten om toe te zien op de productie, verspreiding en lectuur van boeken, laat staan om ze te verbranden. Een kosten-batenanalyse zou dat idee als ronduit belachelijk afdoen. Toch zou Bradbury wel eens gelijk kunnen hebben met zijn diagnose dat een samenleving die beheerst wordt door visuele beelden, meer bepaald televisie, van mensen langzaam ‘idioten’ maakt door hen enorme hoeveelheden factoïden aan te bieden, en door literaire werken te vereenvoudigen ten behoeve van het grote publiek en van jongeren." (HC)

Uitgever van Daniel Kehlmann sleept 'Der Spiegel' voor de rechter

Voor de handelsrechtbank van Hamburg wordt vandaag een zaak behandeld van Rowohlt Verlag, de uitgever van de Duits-Oostenrijkse succesauteur Daniel Kehlmann, tegen het weekblad Der Spiegel, zo meldt Der Standard. Rowohlt beweert dat het magazine het embargo op Kehlmanns recente roman Ruhm (Roem) heeft verbroken door twee weken voor verschijning al een recensie te publiceren. De uitgeverij zegt met de klacht tegen het tijdschrift een "voorbeeld te willen stellen". In het Börsenblatt zegt Rowohlt-directeur Lutz Kettmann "dat we dat aan onze klanten, de boekhandelaren, verplicht zijn. Zij zitten in de onaangename situatie dat hun klant in de winkel staat, met de bespreking in de hand, terwijl het boek nog niet verschenen is." Alle recensenten hadden volgens Rowohlt wel degelijk aangekondigd het embargo te zullen respecteren. De uitgeverij eist nu een schadevergoeding van 250.000 euro. Volgens Der Spiegel ging het niet over een recensie, maar over een portret van de auteur van de wereldwijde bestseller Het meten van de wereld. Bovendien heeft het blad, naar eigen zeggen, geen enkel document over een embargo ondertekend. (HC - Foto: Rowohlt/billy & hells)

Gentse Boekentoren ontruimd na rookontwikkeling

In Gent is de Boekentoren deze morgen even ontruimd nadat in een liftkoker rookontwikkeling werd vastgesteld, zo meldt De Morgen. De situatie was na korte tijd onder controle. Een vijftigtal personeelsleden werd geëvacueerd nadat het brandalarm afging in het complex. Het ging om rookontwikkeling in een liftkoker op de 21ste verdieping, waarschijnlijk een gevolg van kortsluiting. Er brak geen brand uit. Na een half uur kon het personeel opnieuw aan het werk in de centrale universiteitsbibliotheek. Niemand raakte gewond. De door Henry Van de Velde ontworpen Boekentoren staat voor een ingrijpende renovatie (zie ons recente bericht). Onder meer de lift is er een weinig betrouwbaar instrument. In 2007 begaf een waterleiding het in de toren, wat toen schade aanrichtte aan 20.000 boeken. (HC)

Vervolging dreigt voor schrijfster Saskia De Coster na valse lezersbrief

De Vlaamse schrijfster Saskia De Coster dreigt een vervolging op te lopen omdat ze in de krant De Standaard een lezersbrief schreef onder een valse naam. Ze moet morgen dinsdag voor de raadkamer verschijnen.

Op 18 september 2008 verscheen in De Standaard een opiniestuk van de voorzitter van de Boerenbond, Piet Vanthemsche, waarin hij de consumptie en productie van vlees verdedigde. Twee dagen later kwam er een lezersbrief, die ondertekend was door Noël Devisch, de voorganger van Vanthemsche bij de Boerenbond, waarin hij merkwaardig genoeg de standpunten van Vanthemsche stevig hekelde. Spoedig kwam aan het licht dat Devisch nooit een reactie op het opiniestuk van Vanthemsche had geschreven. Bij de Boerenbond was men verontwaardigd.

Noël Devisch diende klacht in bij het Brusselse parket. Zo kwam aan het licht dat de bewuste brief bij wijze van "grap" was verstuurd door de schrijfster Saskia De Coster. De Standaard zegde vervolgens de samenwerking op met de schrijfster, die een maandelijkse column schreef, aldus hoofdredacteur Peter Vandermeersch. (zie zijn reactie). Het ziet er niet naar uit dat de schrijfster op korte termijn nog welkom is in de kolommen van De Standaard. Toch dook De Coster onlangs nog op in een uitgebreide modereportage in DS Magazine.

Vandaag kwam trouwens ook aan het licht dat de valse brief vanaf een computer van de partij Groen! werd verstuurd, via een gmailadres. Saskia De Costers vriendin Inge Jooris is werkzaam als woordvoerster bij Groen!. De partij Groen! distantieert zich intussen van de brief van Devisch/Decoster.

Volgens de redactie zal het Brusselse parket dinsdag aan de raadkamer vragen om De Coster door te verwijzen naar de correctionele rechtbank. Indien dat het geval is, loopt ze kans op een gevangenisstraf van acht dagen tot drie maanden en een geldboete tot 1.650 euro.

In het televisieprogramma Terzake stond de advocate van Devisch er intussen op dat de zaak een gevolg moet krijgen. De Coster had ook willen reageren, maar haar advocaat raadde haar dat af. De schrijfster liet al weten dat ze spijt betoont van de valse lezersbrief, die ze omschrijft als "een grap" en "een stommiteit". Zie De Standaard (DL - foto SDC: Nick Hannes)

Indrukwekkende collectie Steinbeckmanuscripten onder de hamer

Bij Bloomsbury in New York wordt morgen een collectie manuscripten van Nobelprijswinnaar John Steinbeck (1902-1968) geveild, zo meldt The New York Times. De opbrengst zou tussen de 200.000 à 300.000 dollar kunnen belopen. Het gaat onder meer om een libretto voor de toneelbewerking van zijn boek Cannery Row en de eerste hoofdstukken uit zijn roman Sweet Thursday (1954). Verder bestaat de collectie uit twaalf brieven, een ongepubliceerde introductie bij Sweet Thursday, regieaanwijzingen, karakterbeschrijvingen, gecorrigeerde drukproeven en tapes die de schrijver dicteerde aan zijn secretaresse.

De collectie is afkomstig uit de nalatenschap van de Broadwayproducers Cy Feuer en Ernest H. Martins. Martin, producer van onder meer Guys and Dolls, probeerde in de jaren vijftig een toneelbewerking van Cannery Row op de planken te brengen, maar het project mislukte omdat Steinbeck het libretto niet rond kreeg. De schrijver gebruikte het materiaal vervolgens voor zijn roman Sweet Thursday, over een romance tussen een zeebioloog en een meisje uit de arbeidersklasse. Opvallend aan Steinbecks manuscripten is dat ze onwaarschijnlijk ‘netjes’ geschreven zijn, met amper doorhalingen. “Hij was in staat om alles in zijn hoofd uit te werken voor hij ging zitten om te schrijven”, vertelt een curator van de Morgan-Library. Hij vermoedt dat het morgen geveilde Steinbeckarchief het grootste en belangrijkste van de afgelopen twintig jaar is. Het archief werpt ook een belangrijk licht op Steinbecks artistieke ideeën. Over zijn mislukte toneelstuk, een komedie, schrijft hij dat het geen stuk moet worden “met grappen en geestige opmerkingen. Alle humor is situatiehumor.” “Humor”, voegt hij er aan toe, “is de delicate balans tussen het grappige en het trieste en elk punt moet iets van beide in zich hebben.”

De archivalia werden in 2007 door de schrijver Joel Eisenberg aangetroffen in een kartonnen doos in de nalatenschap van Steinbecks vriend, de theaterproducer Ernest H. Martin (zie ons bericht van toen). De doos bevond zich al 50 jaar in het toilet van Martins huis, gelegen in de Hollywood Hills en bewoond door diens weduwe. Toen werd de verkoop van de stukken ook al eens aangekondigd. Of de documenten toen een koper vonden en ze nu dus doorverkocht worden, is niet duidelijk. (DL/HC)

John Berger schenkt zijn archief aan British Library

De beroemde Britse auteur, kunstenaar en kunstcriticus John Berger (82) schenkt zijn literair archief gratis weg aan de British Library. Er is wel een bijzondere voorwaarde aan verbonden: de bibliotheek moet de documenten zelf komen ophalen, zo meldt The Guardian. Gezien Berger sinds het midden van de jaren zeventig een hooggelegen boerenwoning betrekt in de Franse Alpen, is dat niet meteen een sinecure. Vandaag reist Jamie Andrews, bibliotheekmedewerker van de British Library af, om Bergers archief te bekijken, in te schatten en te ordenen. Dat moet een expeditie van formaat worden, eerst met het vliegtuig, dan met de auto. Andrews zegt: "Er zijn daar geen straatnamen, dus ik zal regelmatig verkeerd rijden." Berger, die zelf boert en vaak over het verweerde leven op het land heeft geschreven, verwacht ook dat de man hem tijdelijk bijstaat bij het "hooien". Het archief van Berger bevat zowat 100 ongeordende dozen met schetsen, manuscripten, recensies en correspondentie. "En ik hoop er op verrassingen te stuiten", aldus Jamie Andrews, die wel geen ervaring heeft met het landleven. Andrews is van plan zijn queeste naar het Bergerarchief te documenteren via Twitter en met audiofragmenten en foto's via deze webpagina. En hij zegt: "Wanneer Berger dit onschatbare archief gratis aan de natie schenkt, dan is het minste wat ik kan doen mijn hemdsmouven oprollen en helpen bij het hooien."

John Berger kreeg in 1972 de Booker Prize voor G en werd beroemd met zijn kunstkritische bundel About Looking. Zijn laatste boek From A tot X was genomineerd voor de Booker Prize.

Het feit dat de British Library nu gratis de documenten verwerft van John Berger is een grote opsteker voor de instelling, die steeds vaker moet opboksen tegen Amerikaanse universiteiten die veelvuldig met het chequeboekje zwaaien en tal van vooraanstaande schrijvers overhalen om hun archief bij hen onder te brengen. Zo kocht het Harry Ransom-archief in Texas het archief van Julian Barnes aan, terwijl Salman Rushdie zijn literaire documenten aan Emory University verkocht. De British Library kon onlangs wel al het archief van Harold Pinter, Ted Hughes en Graham Swift binnenhalen. (DL)

AMSAB verwerft bibliotheek van marxistische filosoof Ernest Mandel

Het Gentse Archief en Museum van de Socialistische Arbeidersbeweging (AMSB-ISG) heeft de complete bibliotheek van de marxistische filosoof, politicus en VUB-professor Ernest Mandel (1923-1995) verworven, zo meldt de instelling in een persbericht. In totaal betreft het zo'n acht- à tienduizend boeken die in huis en op zolder verspreid stonden, vaak in dubbele rijen.

Mandel groeide als kind van Poolse Joden op in een vrijzinnig Joods intellectueel milieu, gelooid in de Duitse marxistische traditie. Als trotskist richtte hij, nadat hij was uitgesloten door de toenmalige BSP, in 1964 de Revolutionaire Arbeidersliga op, die thans actief is onder de naam Socialistische Arbeiderspartij. Als publicist legde hij zich toe op economie, geschiedenis en populariserende boeken over het marxisme, maar ook thrillers kenden zijn grote belangstelling.

De liefde voor literatuur, muziek en schilderkunst werd Mandel met de paplepel bijgebracht. Naast een grote collectie platen konden hij en zijn broer over een waardevolle bibliotheek beschikken, zo meldt het AMSAB: Die Neue Zeit, het weekblad van de Duitse sociaaldemocratie, en het werk van Marx, Lenin, Gorter en Trotski in het Nederlands en het Duits, maar ook de Russiche, Franse en Duitse klassieken. Een deel van de bibliotheek kon tijdens de Tweede Wereldoorlog in veiligheid worden gebracht. Een ander achtergelaten gedeelte van zo'n 1.400 banden werd door de nazi's meegenomen.

Volgens het AMSAB is de bibliotheek van Mandel van een grote thematische verscheidenheid: "Daarbij onder meer de zware ingebonden jaargangen van Die Neue Zeit en uiteraard ook de theoretische werken van Marx, Engels, Rosa Luxemburg, Bebel en Kautsky." De hoofdmoot van de boekencollectie handelt over de economische evolutie en over de geschiedenis van de arbeidersbeweging. Het Amsab-ISG gaat deze bibliotheek zo snel mogelijk beschrijven. Zie ook dit internetarchief Ernest Mandel. (DL - foto AMSAB: Mandel in zijn bibliotheek)

Simon Vinkenoog ondergaat beenamputatie

De Nederlandse dichter Simon Vinkenoog (80) heeft in een ziekenhuis te Amsterdam een amputatie van het onderbeen ondergaan, zo heeft zijn echtgenote Edith Ringnalda laten weten op zijn weblog http://www.simonvinkenoog.nl./ Vinkenoog heeft al maanden veel pijn en lopen werd moeilijk. De vaatchirurgen besloten dat het onderbeen amputeren noodzakelijk was. "Onze dank gaat uit naar alle mensen die Simon zo liefderijk verzorgen. De bloeddruk was uitstekend, zo ook de pols, op naar de prothese", schrijft Ringnalda. De website toont ook foto's van Vinkenoog op het ziekbed: "Mijn lezers hebben er recht op te weten wat er aan de hand is", aldus de optimistisch ingestelde schrijver.

Vinkenoog trad tot voor kort nog vaak op en zou vorige week nog aanwezig zijn op het Felix Poetry Festival in Antwerpen (zoals hier al aangegeven), maar moest uiteraard afzeggen. Onlangs verscheen zijn Verzameld Werk en zijn briefwisseling met Hugo Claus. (DL - still Radio Klara)

Vlaamse thrillerauteurs organiseren Dag van de Misdaad

Morgen vindt in Antwerpen de eerste Dag van de Misdaad plaats, een evenement dat de Vlaamse thrillerauteurs onder de aandacht moet brengen. Het festival speelt zich af op diverse locaties, waaronder de politietoren aan de Oudaan, het Steen en het Vleeshuis, met een batterij onorthodoxe optredens van het kruim van de Vlaamse thrillerschrijvers. “Met dit nieuwe festival willen we vooral tonen hoeveel kamers het misdaadgenre wel telt”, zegt drijvende kracht Mieke de Loof, zelf bekroond auteur en voorzitter van het erg actieve Genootschap voor Misdaadauteurs. “De misdaadroman is veel meer dan louter ontspanning. De Dag van de Misdaad vecht volop tegen stereotypes. Want er is voor elk voor wat wils: er zijn ook politiethrillers, spannende historische romans en psychologische misdaadboeken. Veel auteurs zijn trouwens erg begaan met de maatschappij."

De Dag van de Misdaad wil op een speelse manier tonen wat het vak 'misdaadauteur' precies inhoudt. Zo runt Bavo Dhooghe, die onlangs net de Gouden Strop misliep, voor één dag een bioscoop en illustreert hij de filmische achtergrond van zijn thrillers in een Sensationeel Spookhuis. Rudy Soetewey brengt zijn metier met muziek: hij treedt op met zijn band Hoedoedet. In het AMVC-Letterenhuis legt een panel van auteurs van naaldje tot draadje uit hoe een thriller tot stand komt met onder meer het succesvolle duo Esther en Barry Verhoef. Jonathan Sonnst modereert het panel. Bij de Antwerpse politie serveert Brussels commissaris, woordvoerder van de Politiezone Brussel Hoofdstad Elsene en auteur Christian de Coninck sappige anekdotiek uit zijn politiecarrière en kun je ook een realistische schietoefening meemaken. Patrick Bernauw zet zelfs een heus moordspel op poten. Uiteraard zijn ook auteurs als Stan Lauryssens, Bob van Laerhoven, Jan Lampo en Piet Teigeler van de partij. De Dag van de Misdaad vindt plaats tussen 12 en 18 uur op acht locaties. Het is de bedoeling dat de Dag van de Misdaad de komende drie jaar in Antwerpen plaatsvindt. Bij succes zullen andere Vlaamse steden aan de beurt komen. (DL)

'Boekenafdeling PCM staat voorlopig niet in de etalage'

De boekenafdeling van PCM staat voorlopig niet in de etalage, zo heeft Eric Willems, directeur PCM Algemene Uitgeverijen, gezegd in een gesprek met de krant De Morgen. Eerder deze week had De Telegraaf op basis van anonieme bronnen geschreven dat de PCM-boekenafdeling, waartoe onder meer J.W. Meulenhoff, Standaard Uitgeverij en Manteau behoren, verkocht zou worden. Volgens Willems is dat “voorbarig”: “We bekijken nu in hoeverre De Persgroep en wij bij elkaar passen. (...) We onderzoeken wat de synergiemogelijkheden zijn. In de loop van de zomer gaan we dan met de raad van bestuur van PCM en De Persgroep samenzitten en daarna pas wordt een beslissing genomen.”

De Persgroep, uitgever van onder meer De Morgen, De Tijd en Het Laatste Nieuws, nam in maart het Nederlandse PCM over. Naast krantentitels als NRC-Handelsblad, de Volkskrant en Trouw kreeg De Persgroep zo ook zes boekenuitgeverijen in handen. Willems zegt in De Morgen ook: "Ik heb bij Christian Van Thillo (gedelegeerd bestuurder van De Persgroep) een groot enthousiasme gemerkt over de manier waarop boekenuitgeverijen werken. Toch blijft een verkoop een mogelijkheid. Ik heb geen angst voor welk scenario dan ook. Wij zijn een boekengroep met een mooie portefeuille en waarvan elk onderdeel goed draait.”

Prix Nicolas Bouvier voor Lieve Joris

De Vlaamse reisboekenschrijfster Lieve Joris (°1953) ontving onlangs in het Franse Saint-Malo de prestigieuze Prix Nicolas Bouvier voor haar boek De hoogvlaktes (Les Hauts Plateaux), zo meldt uitgeverij Augustus.

De Zwitserse reisschrijver Nicolas Bouvier, die in 1998 overleed, is in het Franse taalgebied een icoon, vergelijkbaar met Bruce Chatwin. Zijn eerste boek De wegen van de wereld (1963) verscheen onlangs bij uitgeverij Bas Lubberhuizen in het Nederlands. De Prix Nicolas Bouvier werd voor de derde keer uitgereikt. Joris’ voorgangers waren de Franse David Fauquemberg en de Zwitserse Blaise Hofmann. Het juryrapport omschrijft het verhaal van Lieve Joris als "liefdevol en wreed": "Een dergelijke toon, een dergelijke blik op onze menselijke broeders in de hoogvlaktes, vergeet men niet licht." Het is de tweede keer dat Lieve Joris een prijs ontvangt in Frankrijk: in 1999 werd Mali blues bekroond met de Prix de l’Astrolabe. Les Hauts Plateaux, Joris’ vierde boek over Congo, werd overigens ook uitstekend ontvangen in de Franse pers.

De wegen van de wereld is het reisverslag van Bouvier en zijn vriend, de tekenaar Thierry Vernet, die in 1953-1954 in een oude Fiat Topolino van Genève, via Joegoslavië, Turkije, Perzië, Pakistan, Afghanistan, en via de Kyberpas naar India trokken. Het wordt vaak als even invloedrijk beschouwd als On the road van Jack Kerouac en In Patagonia van Bruce Chatwin. Zie deze recensie uit de Volkskrant van heden. (DL)

Salinger dwingt verbod af van vervolgroman op 'The Catcher in the Rye'

Een Amerikaanse rechter heeft tijdelijk de publicatie in de VS tegengehouden van het omstreden vervolg van de Zweedse auteur Frederik Colting (onder het pseudoniem J.D. California) op de cultroman The Catcher in the Rye (1951) van J.D. Salinger, zo meldt BBC News. De negentigjarige Salinger en zijn advocaten hadden de auteur voor de rechter gehaald over diens 60 Years Later: Coming Through The Rye, waarin het hoofdpersonage Holden Caulfield wordt opgevoerd als een 76-jarige Mister C., die ontsnapt uit een bejaardenhome en vervolgens door New York en zijn verleden dwaalt.

Salinger beschouwde de vervolgroman als "puur en simpel plagiaat." Maar auteur Colting/California ziet het boek als een "literair commentaar" en niet als een sequel. Het is "een kritische exploratie van de relatie tussen de schrijver Salinger en zijn personage."

Salingers advocate Marcia Beth Paul noemde Coltings boek "puur commercieel", eraan toevoegend dat 94 procent ervan in Caulfields stem is verteld. "It's a sequel, plain and simple." Rechter Deborah Batts was uiteindelijk van oordeel dat de roman "substantieel gelijklopend" is met het origineel. Hoewel er amper wettelijke precedenten zijn dat er copyright berust op een romankarakter - dat niet getekend of gefotografeerd is - , vond de rechter dat hier wel het geval.

Het is niet voor het eerst dat kluizenaar Salinger, die met zware gezondheidsproblemen kampt, via de rechter zijn boeken, copyright én privéleven beschermt. Ook de filmrechten van The Catcher in the Rye weigerde hij steeds te verkopen.

Voorlopig is er een 10-daags publicatieverbod afgekondigd voor Coltings boek, in afwachting van een definitief oordeel of de roman in de VS voorgoed niet mag verschijnen.

60 Years Later: Coming Through The Rye, door de auteur opgedragen aan Salinger, zou in september verschijnen in de VS en deze zomer in Groot-Brittannië. Zie ons eerder bericht en ook hier. (DL)

Poëziewebsite Parlando stopt na vijf jaar

De Vlaamse poëziewebsite Parlando, die zich vooral toelegde op een nauwgezette agenda van het poëzieleven in Vlaanderen en Nederland, zet na vijf jaar een punt achter zijn activiteiten, zo kondigt de eenmansredactie Tine Moniek aan. Op 26 juli 2009 valt het doek over de site, die op 15 juli 2004 - toen nog onder de naam Parlando! - van start ging en later ook meer nevenrubrieken ging integreren en heel wat dichters aan het woord liet.

De maakster wil meer tijd voor eigen projecten: "Het is mooi geweest. Intussen zijn er al zoveel interessante poëziewebsites bijgekomen. Het zwarte gat voor jullie komt er dus niet", zo luidt het. Er is een afscheidsfeest op 26 juli 2009 in Gent tijdens de Gentse Feesten, in Cap (Maagdestraat 14) met onder meer Christophe Vekeman en Andy Fierens. Motto van de avond is Rage against the dying of the light! Raas, raas tegen het sterven van het licht! Info via parlando.weblog@gmail.com. (DL)

Cees Buddingh'-prijs voor Mischa Andriessen

De Nederlandse dichter Mischa Andriessen heeft voor zijn bundel Uitzien met D. de Cees Buddingh’-prijs voor het beste Nederlandstalige poëziedebuut van het voorbije jaar gekregen. Andriessen ontving de onderscheiding ter waarde van 1.200 euro op Poetry International in Rotterdam. “In Uitzien met D. weet Andriessen met slechts enkele schetsmatige lijnen een beklemmende wereld op te roepen”, zo schrijft het juryrapport. “Zijn poëzie oogt eenvoudig, onopvallend haast, maar is bijzonder helder en nauwgezet van taal.” De andere drie genomineerden waren de Vlaming Tom Van de Voorde (Vliesgevels filter) en de Nederlanders Johanna Geels (Tuig) en Martijn Benders (met Karavanserai). (DL)

Claudio Magris krijgt Vredesprijs Duitse Boekhandel

De Italiaanse auteur Claudio Magris (70) heeft de Vredesprijs van de Duitse Boekhandel gewonnen, zo meldt Der Standard. De prijs van 25.000 euro werd hem toegekend omdat hij zich “zoals vrijwel geen ander bezighoudt met de problemen van het samenleven en samenwerken tussen verschillende culturen”. Magris geldt al jaren als een van de belangrijkste auteurs van Europa en wordt al enige tijd genoemd als kanshebber voor de Nobelprijs. Zijn wereldwijde bestseller Donau won de Premio Strega. In 2001 kreeg hij de Erasmusprijs uitgereikt en in 2004 ontving hij de prestigieuze Prins van Asturiëprijs. Als essayist en columnist voor de Italiaanse krant Corriere della Sera toonde Magris, samen met Umberto Eco, zich vaak zeer kritisch voor de Italiaanse premier Silvio Berlusconi. De Vredesprijs wordt dit jaar voor de 60ste keer uitgereikt. Eerdere winnaars waren onder meer Albert Schweitzer (1951), Ernst Bloch (1967), Max Frisch (1976), Václav Havel (1989) en Saul Friedländer (2007). Zie ook ons vorig bericht.

J.K. Rowling opnieuw beschuldigd van plagiaat

De Harry Potterboeken krijgen opnieuw af te rekenen met een beschuldiging van plagiaat, zo meldt onder meer Yahoo News. De erfgenamen van de Britse schrijver Adrian Jacobs dagen Bloomsbury Publishing PLC, uitgever van de saga's over de tovenaarsleerling, voor de rechter. Ze zijn van oordeel dat J.K. Rowling vooral bij Harry Potter en de vuurbeker (2004) flink wat ideeën haalde uit Jacobs' boek The adventures of Willy the wizard (1987). De uitgeverij ontkent dat in alle toonaarden. In 2004 benaderden de erven-Jacobs ook al een keer uitgeverij Bloomsbury maar ze konden toen niet precies aangeven welk Harry Potterfragment uit Willy the Wizard zou gekopieerd zijn. “Rowling had voor 2004 nog nooit van Adrian Jacobs gehoord, laat staan Willy the wizard gelezen", zo stelt Bloomsbury, die de aantijgingen ongegrond noemt. Jacobs stierf berooid in 1997.
Het is niet de eerste keer dat Rowling van plagiaat wordt beschuldigd. De Amerikaanse schrijfster Nancy Stouffer poneerde eerder dat Rowling bepaalde specifieke woorden en personages uit haar boeken had overgenomen. Na een jarenlange rechtsgang werd Rowling vrijgesproken. Wereldwijd gingen van de Harry Potterreeks al meer dan 400 miljoen exemplaren over de toonbank, met vertalingen in 65 landen en diverse succesrijke verfilmingen. (DL)

Manuscript van Antoine de Saint-Exupéry voor ruim 300.000 euro afgehamerd

In de Parijse afdeling van het veilinghuis Sotheby's is het manuscript Au centre du désert (Middenin de woestijn) van de Franse auteur Antoine de Saint-Exupéry afgehamerd voor 312.750 euro, zo meldt de Volkskrant. Het gaat om de eerste versie van het centrale hoofdstuk van Terre des hommes, waarin het zogenaamde "accident de Libye" wordt verteld. De vliegenier belandde eind 1935 tijdens een raïd Parijs-Saigon in de Libische woestijn. Het manuscript bevat 58 pagina's, die de zes artikelen bundelen die in L'Intransigeant (tussen 30.1. en 4.2.1936) zijn verschenen onder de titel Le vol brisé. Prison de sable.

De Saint-Exupéry is wereldvermaard als schrijver van De kleine prins. Het manuscript is hoger afgehamerd dan de geschatte 200 à 300.000 euro. Zie ons eerder bericht. (DL)

Antwerpen doft zich op voor eerste Felix Poetry Festival

Vanaf morgenavond 18 tot zaterdag 20 juni staat poëzie in de schijnwerpers op het Felix Poetry Festival in Antwerpen. Dit nieuwe driedaagse poëziefestival wil elk jaar "het beste uit de nationale en internationale wereld van de poëzie" brengen en fungeert als een soort opvolger van Dichters in het Elzenveld.

Donderdag zou Simon Vinkenoog het programma openen (maar volgens zijn weblog zal hij verstek moeten geven, vanwege in het ziekenhuis opgenomen), waarna de mysterieuze verhalen van de Ier Matthew Sweeney, de bijtende ironie van de Palestijnse poëet Mourid Barghouti en de gedichten in liedvorm van Zuid-Afrikaans dichter-troubadour Gert Vlok Nel (foto) elkaar afwisselen. Maarten Inghels, Lies Van Gasse, Sylvie Marie, Inge Braeckman en David Troch zijn de debutanten van dienst op dit evenement. De eerste poëziedag wordt afgesloten met de Belgische première van de documentaire Wreed Geluk: Claus, Vlaanderen en de vrouwen van John Albert Jansen.

Vrijdag is er ruimte voor essaylezingen van Paul Bogaert (Verwondingen) en Luuk Gruwez (Pizza Peperkoek en andere geheimen). ’s Avonds krijgen de performers het podium met de ‘live stream’ van 40 jaar Poetry International in Rotterdam en optredens van ‘performing poets’ Andy Fierens, Antoine Boute en Luke Wright. De muziek komt van Dan le Sac vs. Scroobius Pip én voor de beats van DJ Pierre Creuxpied in de afsluitende Fuck poetry, let’s dance party.
Vrijdag gaan ‘performing poets’ met Luke Wright en Dan le Sac vs. Sroobius Pip hun gang. Zaterdag delen dichters hun mening over de zin en onzin van geëngageerde poëzie (met Dirk van Bastelaere, Menno Wigman, Charles Ducal, Mark Insingel en Geert Buelens en moderator Matthijs de Ridder) en sluiten The Golden Glows het festival harmonieus af. Doorlopend vindt de tentoonstelling Jeux de mots, jeux d’images plaats, waarin taal en beeld verweven zijn.
Zie onder meer Maarten Inghels, die niet meer is weg te slaan van de podia, naar aanleiding van het festival met dit interview op Klara. (DL)

Uitgeverij Tanker Boot geeft achtergelaten treindocumenten een tweede leven

De bibliofiele uitgeverij Tankerboot heeft zopas twee merkwaardige uitgaven de wereld ingestuurd. In zijn nieuwe reeks Reisdocumenten krijgen "documenten die door reizigers zijn achtergelaten in de trein, maar gelukkig meegenomen door de uitgever" een tweede leven. Na een korte rustperiode zijn de teksten opnieuw vormgegeven en worden ze geheel verfrist weer in de trein gelegd, zo meldt de uitgever met zin voor ironisch absurdisme. Maandagvoormiddag werden ze in de trein van Haarlem naar Den Haag 'teruggegeven.' Echt literair kunnen de teksten niet genoemd worden, maar toch gaat er een vreemde bekoring van uit. Het eerste, voorbeeldig uitgegeven, boekje Krantje kopen? is een verkoopinstructie voor straatverkopers van dagbladabonnementen: "Hoe moet je je gedragen? Wat mag je beslist niet zeggen? Wat is een handige tip als je moe bent? Moeilijk is het niet, of, zoals in de instructie is te lezen: ‘peace of cake’." Er staat ook een voorbeeld bij van hoeveel je met dit edele vak kunt verdienen. Het document werd aangetroffen op de lijn Haarlem-Den Haag. De prijs is 6,50 euro.

De titel van het tweede document is lyrischer en intrigerender: Ten gunste van struweelontwikkeling. Het gaat om een verslag van een overleg tussen het B&W-college van Alphen-Chaam met de Natuurvereniging Mark & Leij. Het verslag toont een wereld die bestaat "uit agrarische bouwblokken, groenambtenaren en taken in de voorlichtende sfeer" en kost 4,50 euro. Beide boekjes kunnen via de website besteld worden.

Uitgeverij Tanker Boot geeft al enige tijd boekachtige objecten uit "waarin de tekst centraal staat". De uitgeverij is in 2008 opgericht door André Westra. (DL)

David van Reybrouck genomineerd voor Jan Hanlo Essayprijs

De Vlaamse schrijver David van Reybrouck is voor zijn essay Pleidooi voor populisme genomineerd voor de Jan Hanlo Essayprijs. De andere twee kanshebbers zijn Oscar van den Boogaard (voor Snobisme voor beginners) en Wytske Versteeg. De prijs ter waarde van 7.000 euro wordt uitgereikt op 16 september in Amsterdam. In zijn pamflet, dat ook op de longlist van de Gouden Uil prijkte, betoogt Van Reybrouck dat “populisme niet noodzakelijk een gevaar is voor de democratie”. “Het verwoordt, op onhandige wijze soms, een blijvend verlangen naar politieke betrokkenheid van het laagopgeleide volk. We doen er goed aan dat ernstig te nemen. Er is niet minder, maar beter populisme nodig.” Het is van 2003 geleden dat een Vlaming (Stefan Hertmans) op de shortlist van de prijs voorkwam. Eerdere winnaars van de Jan Hanloprijs zijn Tijs Goldschmidt, Douwe Draaisma, Rudy Kousbroek en Roel Bentz van den Berg. (DL - foto Brussel Deze Week)

Jeroen Brouwers en Jozef Deleu krijgen eerste prijs voor Vlaams-Nederlandse samenwerking

De eerste prijs voor Vlaams-Nederlandse Culturele Samenwerking gaat naar de Nederlandse schrijver Jeroen Brouwers en de Vlaamse dichter-essayist Jozef Deleu, zo meldt Knack. De nieuwe, tweejaarlijkse bekroning is een initiatief van de Vlaamse minister van Cultuur Bert Anciaux. De prijs gaat telkens naar een Nederlander en een Vlaming die zich "op bijzondere wijze verdienstelijk maakten als culturele bruggenbouwers tussen Vlaanderen en Nederland". De laureaten krijgen elk 25.000 euro. Met deze prijs krijgt alleszins Jeroen Brouwers, na zijn weigering om de Prijs der Nederlandse Letteren te ontvangen, een soort van (hogere) Vlaamse troostprijs. In die zaak in 2007 had Anciaux oren naar de verzuchtingen van Brouwers.
De jury voor de nieuwe 'staatsprijs' bestond uit Joop Daalmeyer, Bart Dirks en Guido Wevers (Nl) en Stefaan De Ruyck, Chantal Pattyn en Karl Van den Broeck (Vl), onder voorzitterschap van Dorian van der Brempt (deBuren). Het rapport looft Deleu en Brouwers als "twee monumenten met een enorme staat van dienst, beiden al decennialang in een succesvolle, spannende en vooral inspirerende relatie tot Vlaanderen en Nederland".
Jozef Deleu (72) richtte in 1957 het driemaandelijkse tijdschrift Ons Erfdeel op, over culturele betrekkingen tussen Nederland en Vlaanderen. Hij was er tot 2002 hoofdredacteur. Een jaar later startte hij Het Liegend Konijn, een tijdschrift voor hedendaagse Nederlandstalige poëzie waarvan hij de enige redacteur is.

Jeroen Brouwers (69) woont sinds 1964 in België. Hij schreef onder meer de romans Bezonken Rood (1981), Geheime Kamers (2000) en Datumloze Dagen (2007). Hij ontving de Gouden Uil voor Vlaamse Leeuwen en Geheime Kamers. Brouwers schreef over Jozef Deleu ook het boekje De rode telefoon (1997). (HC)

Sjoerd Kuyper 'op straat gezet' na kritiek op uitgever

De vermaarde Nederlandse jeugdboekenschrijver Sjoerd Kuyper zegt in NRC Handelsblad dat hij "op straat is gezet" na zijn felle Annie M.G. Schmidtlezing waarin hij fulmineerde tegen verschillende praktijken van zijn uitgeverij Nieuw Amsterdam. Volgens Kuyper doet zijn uitgever te weinig moeite om oude titels beschikbaar te houden. De schrijver van meer dan 50 boeken is ook ontevreden dat hij een deel van zijn royalty's moest afstaan aan de illustrator van zijn boeken. Kuyper becijfert het verlies op 25 procent. "Ik heb nog niet gehoord dat ook maar iemand op de uitgeverij de afgelopen jaren in salaris is achteruitgegaan", aldus Kuyper. "Misschien is er bespaard op vakbekwame mensen. Maar ik geloof niet dat drukkers en binderijen en Centraal Boekhuis en boekhandels met 25 procent minder genoegen hebben willen nemen. Nee, het moet allemaal bij de schrijvers vandaan komen."

Nieuw Amsterdam is bij monde van commercieel directeur Hendrik de Leeuw "erg teleurgesteld dat Sjoerd dit zo in de media brengt. Dat er een verkeerde interpretatie wordt gegeven aan onze woorden en uitleg. De conclusie die Sjoerd trekt is een andere dan de onze." De uitgeverij wil blijven in gesprek gaan, maar geeft toe dat de publicatie van Kuypers nieuwste boek Molletje is uitgesteld. "De Annie M.G. Schmidtlezing was een reden om met elkaar om tafel te gaan zitten, dan moet je niet door blijven hollen, maar tot een gesprek komen."

De uitval van Kuyper kreeg van veel schrijvers bijval. Daarnaast wordt hij gesteund door de Vereniging van Letterkundigen. Het aanbod om opnieuw met Nieuw Amsterdam om tafel te gaan, wijst Kuyper van de hand. "Ik heb een steen in de vijver gegooid met grote kringen. Ik heb gedaan wat ik kon en moest doen. De steen ligt nu in de modder en ik sta op straat." Kuyper zal zijn nieuwe boek aanbieden aan andere uitgeverijen. Zie Boekblad en Woest en Ledig. (HC)

Rotterdam krijgt alsnog monument voor Anna Blaman

Het in 2006 aangekondigde monument voor de Nederlandse schrijfster Anna Blaman (1905-1960) heeft nu toch zijn stek gevonden in Rotterdam, zo meldt Boekblad. Blaman, het pseudoniem van Johanna Petronella Vrugt, werd in 1948 bekend met haar roman Eenzaam avontuur, over een lesbische liefdesrelatie. Blaman en haar oeuvre kreeg hernieuwde aandacht in 2005 bij de herdenking van haar honderdste verjaardag. Even later werd aangekondigd dat er in Rotterdam een monument zou worden opgericht. Kunstenares Maria Roosen ontwierp een beeld in de vorm van een motorfiets, waarop Blaman regelmatig werd gezien. In de jaren 1940 was een vrouw op een motor nog een vreemd zicht. Het standbeeld zou voor het oude woonhuis van de schrijfster aan de De Vliegerstraat komen, maar omwonenden vreesden overlast door hangjongeren. Daarom werd gezocht naar een alternatief. Dat is een plek geworden aan de Heemraadssingel, om de hoek van de De Vliegerstraat, voor de Volksuniversiteit. De onthulling staat gepland voor volgend jaar, bij de herdenking van de vijftigste sterfdag van Blaman. Enkele Rotterdamse liefhebbers zijn verheugd en dringen nu aan op een herdruk van Blamans oeuvre, dat al lange tijd slechts antiquarisch te vinden is. Zie ook Boekendingen. (HC)

Buenos Aires wordt Wereldboekenhoofdstad in 2011

De Argentijnse hoofdstad Buenos Aires mag in 2011 de titel Wereldhoofdstad van het Boek dragen, zo besliste een selectiecomité van de UNESCO. Daarmee is Buenos Aires de elfde stad die het embleem krijgt, na Madrid (2001), Alexandria (2002), New Delhi (2003), Antwerpen (2004), Montreal (2005), Turijn en Rome (2006), Bogotá (2007) en Amsterdam (2008). Dit jaar is Beiroet de titelvoerder (zie ons eerder bericht), in 2010 is Ljubljana aan de beurt.

Buenos Aires werd uitverkoren vanwege "de kwaliteit en de diversiteit van het voorgestelde programma en de overkoepelende strategie." Argentinië is in 2010 ook gastland op de Frankfurter Buchmesse. Voor het eerst waren er twee kandidaten uit Afrika: het Nigeriaanse Lagos en Porto Novo in Benin, wat de jury verheugde.

De keuze voor een wereldboekenhoofdstad gebeurt door de vakverenigingen International Publishers Association (IPA), International Booksellers Federation (IBF) en International Federation of Library Associations and Institutions (IFLA). De titel gaat meestal in op 23 april, Wereldboekendag. De steden organiseren in die periode altijd een waaier aan boekenactiviteiten. (DL - foto El Ateneo, de boekhandel in Buenos Aires die wel eens de mooiste ter wereld wordt genoemd)

Antwerpen-Centraal lanceert 'stationsroman' en coverwedstrijd

Het vernieuwde treinstation Antwerpen-Centraal pakt in het najaar uit met een eigen stationsroman, zo meldt de VRT. Vanaf 25 september, de dag van de officiële inhuldiging, zullen Herman Brusselmans, Oscar van den Boogaard, Anne Provoost, Joke van Leeuwen en Tom Naegels elk een dag aan een bureau in de monumentale inkomhal postvatten en zich laten inspireren door de omgeving, reizigers, eigen gevoelens en herinneringen. Iedere auteur breit een vervolg aan het verhaal van zijn of haar voorganger. "Een station is immers meer dan een gebouw waar treinen stoppen. Een station gaat over mensen, verhalen en ontmoetingen," aldus Eurostation, het dochterbedrijf van de NMBS dat instond voor de verbouwing van Antwerpen-Centraal. "Een treinstation is een mythische plaats. Romances worden er geboren, geschiedenis wordt er geschreven, grootse scènes worden er verfilmd." Antwerpen-Centraal werd eerder dit jaar door het Amerikaanse blad Newsweek tot vierde mooiste station van de wereld verkozen. Het werd omgebouwd van een kopstation naar doorgaand station. Voor de cover van de stationsroman doet Antwerpen-Centraal een beroep op haar reizigers. Creatievelingen kunnen nog tot 15 augustus hun coverontwerp inzenden, die zal worden beoordeeld door een jury bestaande uit ontwerpers en illustratoren Carll Cneut, Gerda Dendooven en Gert Dooreman. (HC)

Sandro Veronesi wint Prix Cévennes

De Italiaanse schrijver Sandro Veronesi is voor zijn boek Kalme chaos bekroond met de Prix Cévennes voor de beste buitenlandse roman, zo meldt NRC Boeken. De prijs, bestaande uit een geldbedrag van 20.000 euro en een kunstwerk van dezelfde waarde, werd voor de derde maal uitgereikt. De internationale jury stak, bij monde van schrijver, essayist en bibliofiel Alberto Manguel de loftrompet van de roman. Manguel sprak over een trend in Europese romans van nu, er was sprake van een "volonté d’action", zoektochten, chaotische situaties, veel gebeurtenissen en gedegen onderzoek. "De hoofdpersoon van Kalme chaos weet niet hoe hij moet reageren op de plotselinge dood van zijn vrouw en trekt zich terug uit de wereld – wat juist een nieuwe zoektocht inleidt."

Veronesi reageerde met trots en ontroering op de prijs die hem werd toegekend. Frankrijk, zo zei hij volgens medejurylid Margot Dijkgraaf in NRC, is zijn tweede vaderland. Veronesi is gevormd door de Franse cultuur en de Franse literatuur, met name door Victor Hugo aan wie hij zijn verhandeling wijdde en over wie hij momenteel een boek schrijft.

Voor de Prix Cévennes waren ook Sasa Stanisic, Morten Ramsland, Jean Echenoz en Vassili Golovanov genomineerd. Vorig jaar won Juli Zeh. Namens partner Le monde sprak Raphaëlle Rérolle, adjunct-chef van Le monde des livres, over het belang van een dergelijke Europese prijs in deze tijden: "Literatuur kan sterven aan claustrofobie. Het niveau van de shortlist bewijst hoe levend de roman in Europa is." (HC)

Nieuwe roman van J.M. Coetzee weer in Nederlandse wereldpremière

De Nederlandse uitgeverij Cossee brengt opnieuw de wereldprimeur voor de nieuwe roman van de Zuid-Afrikaanse Nobelprijswinnaar J.M. Coetzee, Summertime. Bij Cossee verschijnt het onder de titel Zomertijd in juli in vertaling. Met Zomertijd rondt Coetzee het drieluik van zijn gefictionaliseerde autobiografie af, die hij met Jongensjaren en Portret van een jongeman in gang zette. In Summertime werkt een jonge Engelse biograaf aan een boek over de overleden auteur John Coetzee, zo luidt de aankondigingstekst. Hij wil zich concentreren op de jaren 1972-1977 waarin Coetzee zijn debuut Schemerlanden schreef en een arbeiderswoninkje in een buitenwijk van Kaapstad deelde met zijn vader die weduwnaar was. De biograaf meent dat dit de periode is waarin Coetzee 'zijn draai begon te vinden als schrijver.' De vertaling is opnieuw van Peter Bergsma, het boek telt 288 bladzijden.

Coetzee is de enige auteur die tweemaal de Booker Prize ontving, voor de roman Leven en wandel van Michael K. en voor In ongenade. Hij kreeg in 2003 de Nobelprijs voor zijn gehele oeuvre. Coetzee maakte recent een druk bijgewoonde en zeldzame publieke verschijning in Oxford, waar hij een tipje van de sluier oplichtte van Summertime, zie The South African. (DL)

Cityboeken moeten radioboeken doen vergeten

Het Vlaams-Nederlandse cultuurhuis deBuren vierde dit weekend zijn vijfjarig bestaan in Oostende. Bij die gelegenheid vonden de laatste opnames plaats van de radioboeken, de succesvolle serie waarin Vlaamse en Nederlandse auteurs telkens een verhaal inlezen, uitsluitend te beluisteren of gratis te downloaden. De verhalen zijn intussen liefst 1,3 miljoen keer gedownload. Meest 'beluisterd' was daarbij het verhaal De Franse kok van de actrice Hilde Van Mieghem met 10.642 downloads. Haar debuutverhaal bleek voor haar ook de opstap naar een romancontract met De Arbeiderspers. De laatste radioboeken werden zondagochtend ingesproken door Adriaan van Dis en debutante-in-de-dop Charlotte Therssen.
deBuren komt meteen met een vervolg: de Cityboeken. Met de Cityboeken wil de Buren de problematiek van de stedelijke samenleving met hedendaagse literatuur combineren. deBuren-directeur Dorian Van der Brempt zegt vandaag in De Morgen: “We wilden absoluut een soort verlengstuk voor de radioboeken. Voor deze Cityboeken zullen zes auteurs op ons verzoek een tijdlang in residentie verblijven in een stad, voor een periode van twee weken tot drie maanden. Daarover schrijven ze impressies en verhalen. Die worden gebundeld en vervolgens via de toeristische dienst verspreid. Eerst is Oostende aan de beurt, vervolgens Utrecht. We kiezen bewust voor steden die meer in de periferie liggen, maar toch veel onverwachts te bieden hebben.” Van der Brempt lonkt met het project ook naar Europa. Zo komen later Graz en Triëst aan de beurt. Ook zint deBuren op een manier om de teksten weer via podcast beschikbaar te stellen. (DL)

PERIODIEK # 10 - Hollands Maandblad & Bunker Hill

Twee Nederlandse literaire tijdschriften op het bord, in een nieuwe aflevering van deze rubriek: het onverslijtbare Hollands Maandblad in feeststemming en het slotakkoord van Bunker Hill.

°°HOLLANDS MAANDBLAD: Het Nederlandse tijdschrift Hollands Maandblad rondt met zijn zojuist verschenen meinummer sierlijk de kaap van zijn vijftigste verjaardag. Het eerste nummer van het toen nog Hollands Weekblad geheten blad zag het licht op 20 mei 1959, op initiatief van de toen 31-jarige K.L. Poll. "Vanaf de allereerste nummers was het Hollands Maandblad een platform voor schrijvers en denkers zoals Hugo Brandt Corstius, Karel van het Reve, Leo Vroman, Eva Gerlach, Dick Hillenius, W.F. Hermans, Nico Scheepmaker, J.J. Peereboom en J.M.A. Biesheuvel, terwijl het ook een vruchtbare voedingsbodem bood voor jonge debutanten", zo meldt de redactie. K.L. Poll, tevens oprichter van het Cultureel Supplement van NRC, bleef tot zijn dood in 1990 de enige redacteur. Momenteel wordt het blad aangevuurd door Bastiaan Bommeljé, die enig redacteur is. De frequentie van het blad lijdt daar niet onder: die blijft klokvast maandelijks. Curieus is dat het blad nog steeds zijn medewerkers van het eerste uur aan het werk weet te zetten (zoals Hugo Brandt Corstius, Leo Vroman en J.J. Peereboom), maar ook Arnon Grunberg, Ingmar Heytze, Maarten 't Hart, Mark Boog en Hafid Bouazza. Ook spiedt het blad naar nieuw talent zoals Eva Maria Staal, Krijn Peter Hesselink en Anke Scheeren. Het blad wordt vaak ook omlijst door werk van bekende kunstenaars als Peter Vos en Iris Le Rütte.

In november 2009 verschijnt bij uitgeverij Nieuw Amsterdam het rijk geïllustreerde boek Kritisch, opgewekt, voortvarend. Vijftig jaar Hollands Maandblad 1959-2009, waarin de geschiedenis van het blad in kaart wordt gebracht. In het jubileumnummer staan onder meer bijdragen van Maarten ’t Hart (het verhaal 'De middernachtroepers rukken op', over de zevendedagsadventisten), Eva Gerlach, Hugo Brandt Corstius, Leo Vroman, Ingmar Heytze, Wim Brands, Maarten Doorman, Fredie Beckmans, Antoine de Kom, Bindervoet &Henkes en Aldien Poll. Voor de illustraties is geput uit de voorbije 50 jaargangen. (DL)

°°BUNKER HILL: Het tijdschrift Bunker Hill richtte zich hoofdzakelijk op buitenlandse literatuur en had in augustus van vorig jaar al zijn zwanezang aangekondigd. Het flinke dubbelnummer 43/44 is nu verschenen en is de laatste aflevering van het blad dat in 1997 werd opgericht. Waarom stoppen? De redactie antwoordt: "Vooral omdat sommige dingen te mooi zijn om nog een paar jaar in de marge voort te modderen, en dan alsnog als een nachtkaars te worden uitgeblazen door leeglopende abonneebestanden, een gebrek aan marketingappeal, de bestsellerzucht van boekhandelketens en andere ongemakken waar een literair tijdschrift tegenwoordig zoal mee te maken heeft." Het laatste nummer verkent "nog één keer, de uithoeken en grensgebieden van de literatuur" en brengt een ode aan "eeuwenoude genres, zoals horrorverhalen, detectives, erotica, sciencefiction tot zwaarden en tovenaarsfantasy." Pulp Fictie dus. Daarom kregen auteurs als Michael Chabon en Jonathan Lethem een plaats, omdat ze al jaren bezig zijn deze genres te integreren in hun romanpraktijk. Een aantal Bunker Hill-lievelingsauteurs werd verzocht om aan genrefictie te doen, zodat Arie Storm en Thomas Verbogt respectievelijk een eerbetoon brengen aan H.G. Wells en Edgar Allan Poe. Maar er is ook werk van onder meer Anjet Daanje, P.F. Thomése, Walter van den Berg, Peter du Gardijn, Christine Otten en Bob van der Burg. De betreurde Adriaan Jaeggi krijgt een gepast eerbetoon van Jasper Henderson, die Bunker Hill oprichtte en er is ook een fragment van Jaeggi uit zijn onvoltooide roman Pluto. Bunker Hill doet niet pathetisch over zijn verdwijning, maar eindigt in stijl en doet ook in dit laatste nummer waar het goed in was. Dat er op de duur blijkbaar nog maar 120 abonnees resteerden, tja, dat is best treurig. (DL)

Eerste werk Poet Laureate Duffy zorgt meteen voor controverse

De pas aangestelde Poet Laureate Carol Ann Duffy heeft met haar eerste gedicht meteen aangegeven hoe ze het ambt lijkt te willen gaan invullen. Het in The Guardian gepubliceerde gedicht Politics, een 14-regelig sonnet, gaat niet over de nationale feestdag, de verjaardag van een lid van het koninklijke huis, de Union Jack of andere pump and circumstance. Politics is een striemende aanklacht tegen de normvervaging van het politieke idealisme, zoals dat tot uiting kwam in het recente Britse onkostenschandaal. Duffy, de eerste vrouwelijke Poet Laureate in de geschiedenis, gebruikt uitspraken van Tony Blair ("education, education, education") en Gordon Brown ("moral compass") en noemt de beloftes van de politici "latin, gibberish, feedback, static". Bij de vorige verkiezing in 1999 werd Duffy ook al genoemd als kanshebber, maar volgens een hardnekkige roddel zou toenmalig premier Blair persoonlijk hebben dwarsgelegen omdat Duffy een lesbische en alleenstaande moeder is.

Bij haar aanstelling vorige maand had Duffy aan de BBC al te kennen gegeven niet van de actualiteit te zullen wegkijken: "Poëzie is overal en altijd rondom ons, of het nu op muziek, gesproken of op papier is, en we grijpen ernaar als de gebeurtenissen, persoonlijk of publiek, ons het meest aanbelangen." (HC - hieronder het volledige gedicht.)

Politics

How it makes of your face a stone
that aches to weep, of your heart a fist,
clenched or thumping, sweating blood, of your tongue
an iron latch with no door. How it makes of your right hand
a gauntlet, a glove-puppet of the left, of your laugh
a dry leaf blowing in the wind, of your desert island discs
hiss hiss hiss, makes of the words on your lips dice
that can throw no six. How it takes the breath
away, the piss, makes of your kiss a dropped pound coin,
makes of your promises latin, gibberish, feedback, static,
of your hair a wig, of your gait a plankwalk. How it says this –
politics – to your education education education; shouts this –
Politics! – to your health and wealth; how it roars, to your
conscience moral compass truth, POLITICS POLITICS POLITICS.

Gentse Boekentoren bouwt ondergronds depot

De Gentse Universiteits-bibliotheek, gehuisvest in de door Henry Van de Velde ontworpen Boekentoren, krijgt er 40 kilometer nieuwe rekken bij in een nieuw te bouwen ondergronds depot. Het bestuurscollege van de UGent keurde donderdag daarvoor het masterplan goed.

Tot de grootschalige restauratie van de Boekentoren werd in 2005 beslist. De verschillende verdiepingen hebben last van vochtinsijpeling en zullen worden uitgerust met een milieuvriendelijk systeem voor klimaatregeling. De hoogste verdieping, de Belvedere, verkeert in een deplorabele staat. Nog in 2007 geraakten 20.000 boeken beschadigd door een waterlek. Daarna moesten de getroffen verdiepingen ontschimmeld worden.

Om de gebouwen voor die vernieuwing volledig leeg te maken, zijn de plannen van de vermaarde Gentse architecten Robbrecht en Daem voor een ondergronds depot onder de binnentuin nu bekrachtigd. Anders dan aanvankelijk voorzien zullen die magazijnen ook na de verbouwing permanent gebruikt kunnen worden om boeken in op te slaan. Er komen drie ondergrondse verdiepingen, waarvan de onderste met een zwevende vloer en dubbelhoge rekken in een aangepaste klimaatzone plaats zullen bieden aan 40 kilometer compacte boekenplanken. Het ondergrondse depot wordt in de eerste fase van de restauratie gebouwd, met een vermoedelijke start in 2011. In de zomer van 2013 zou het instapklaar en getest moeten zijn. Al het kostbare erfgoed krijgt hier een plaats en in de Boekentoren zelf komen de werken die ontleend kunnen worden en die niet zo'n streng gecontroleerde klimaatzones vereisen. De hele verhuis van 48 kilometer boek en erfgoed wordt voorbereid en wordt geschat op vijf maanden werk, een beweging die klaar moet zijn in 2013. Er wordt ondertussen een typeverdieping ingericht als test.

Het nieuwe ondergrondse depot zorgt ook voor een grote meerkost. Volgens De Standaard bedraagt het totale budget nu bijna 50 miljoen euro. De eerste drie fasen van de restauratie worden binnen de beschikbare financiële middelen van 42 miljoen afgerond. Voor de laatste twee fasen worden nieuwe middelen gezocht. (HC - Illustraties: Robbrecht en Daem)

Geert van Istendael ontvangt eredoctoraat Open Universiteit

De Vlaamse schrijver Geert van Istendael (1947) ontvangt op 4 december een eredoctoraat van de Open Universiteit, zo meldt VRT. Van Istendael wordt geëerd voor "zijn rol als maatschappelijk betrokken cultuurdrager in Vlaanderen en Nederland". "Weinigen is het gegeven een bijdrage aan een ander dan het eigen vakgebied te leveren, Van Istendael is dat echter gelukt. Zijn notie 'verkavelingsvlaams' is binnen de taalkunde gemeengoed geworden, terwijl hij zelf sociologie en filosofie heeft gestudeerd", motiveert de Open Universiteit. Geert van Istendael werkte jarenlang als journalist voor de openbare omroep. Sinds 1993 is hij zelfstandig schrijver. Hij schreef onder meer Het Belgisch labyrint, Mijn Nederland en Mijn Duitsland. De Nederlandse Open Universiteit organiseert academisch afstandsonderwijs voor volwassenen. Studenten kunnen op hun eigen tempo de leerstof instuderen en een diploma behalen. De diploma's worden zowel door de Vlaamse als de Nederlandse overheid erkend. Het eredoctoraat wordt in Brussel uitgereikt tijdens de academische lustrumviering van de Open Universiteit ter gelegenheid van 25 jaar intensieve samenwerking met Vlaanderen. (HC)